: Vurdering av argumentasjon for høg del kalv i uttaket: : Bakgrunn. : Av : Lars Erik Gangsei, : Ole Roer ogtor Gunnar : Austjord. Sømorsk : Økosenter

Størrelse: px
Begynne med side:

Download ": Vurdering av argumentasjon for høg del kalv i uttaket: : Bakgrunn. : Av : Lars Erik Gangsei, : Ole Roer ogtor Gunnar : Austjord. Sømorsk : Økosenter"

Transkript

1

2 : Bakgrunn Kalveskyting er eir stadig tilbakevendande tema i disku- sjanar m elgfrvaltning. I det følgjande bygger vi mykje på eit materiale frå Ringerike i Buskerud. Vi er takksame : verfr Ringerike kmmune g Åsmund Pålerud frå Rl : lag (sm har ulført aldersregistreringane) fr al vi farnyt- le materialet, Vi nyttar g frskingsresultat frå Grane, Yefsn g Hattfjelldal, Yega,gandre delar av landet. My : kje av arbeidel bak desse resultata er gjrt i regi av NINA, : eller f"",karar knytt til NINA.miljøet. Fr ss er resulta- ta av desse undersøkingane svært interessante. g dei er viktige fr vare resnnement. Vi vil pa del varmeste kre- : : ditere arbeidet sm er gjrti desse undersøkingane. : : s.m...- (søk) Fagavdelinga pa søk har 4 tilsette.tr Gunnar AusIjrd. Helge Kiland, Oe Rer g Lars Erik Gangsei. Fagavdelinga har 8JeIlOOl11 flere år jobba med elgfrvaltn"'8- Arbetd fr fyi<esrnennene iaust-agdergteiemari< ut arbetdlng in dnftsplanar fr strvajd i TeIemari< «Elgpr5tektet i Aust-Agder1 g «1.Jtmarksprsje i fyresdal» er blant det Vlktigaste ppgåvene. Handsaming in «Sett elg data», radimer1cing. aldersre ~ngin~~g~~nger~~~har nytta. Gjennrn utarbeiding in dnflsplanar g arbeidet fr fylkesmennene har ein ppast>eidd gd kunnskap m ffentjeg g pnvat frvaltning. : Vurdering av argumentasjn fr høg del kalv i uttaket: I del følgjande ser vi nøyare pa nkre av dei mest brukte argumenta fr høg del kalv i kvtene. -Simuleringar har vist al det berre er gj~nnm kalveskyting at ein kan ppnij ein stabil elgb<stand g dermed frsvrleg frvaltning. Pr>d lb eia.ga fr å lii.rdere m ~ er frsvar1eg eller iidqe, kangje mange rare utslag.t.d kanei! strvajd sm vel å spare eldre handyr mt slutten in J8kta på grunn in låg frekvens in ksar i bservasjnane. nsikere kntildt fr å ha tatl ut fr str del eldre kyr Vi vert sjølvsagt at dette ildtje nødvendigvis er inten<jnane til fagflk smgår inn fr ein høg del kalv i uttaket. Vi trur slike utslag må sjåast smei! resultat in et alt fr sterk fkusering påfrdelinga i ~ frå frvaltninga g side! : Av : Lars Erik Gangsei, : Ole Rer gtr Gunnar : Austjrd. Sømrsk : Øksenter Vi nyttar med VII,. rdet frvaltningsstrategl m det verrdna pianane i frvaltninga. Mange fagflk nyttar mgrepet frvaltningsmdell.vi meiner dette er misvisande. Ein mdell er el frenkling g idealisering in det -lege. Når ~ driv med elgfrvaltning er det den ekte e1gbestanden VI frvaltar. då er det nødvendig med etn strateg;.at etn kan nytte mdeilar fr å evaluere ulike strategiar er ei hei~ anna sak. Årelating var eit middel ein txjlegare meinte virka mt allesjukdmmar. Strategien med høg del kalvg få eldre kyr vert anbefa~ fr alle elgbestandar. Kansl<je ein burde revurdere denne strategien nett sm Iegevitskapen har revurdert årelatinga? ( Hjrtevihet

3 :.KaIveskytlng 'li' den frvaltningsstrategien sm : slkrar at eln kan skyte flest dyr. : Dette er inn lysande, men det er ikkje nødvendigvis eit må l A spikre Ilest mgleg eyre pa veggen. Knut S lbraa har : gje nnm fleire artik1ar vist at m.a. kjøttuttaket vert størst : med andre strategiar. Eln m l skyte mest av den største gruppa; : kalvane. : l vid frstand tyder mgrepet at ein etter beste evne prø- : ver A spare på enkelte typar dyr. men skyt hardere pa : andre typar. Argumentet en stabil avkastning ver tid g : kntrll medstammen krever beskatning av den største al- : dersgruppen sm er kalvene (fra«elg i Nrge) bryt i den- : ne frstand med mgrepet retta avskyting. Ein kan gdt : tenke seg, nk sm g i stre mråde vert gjennmført, : at ein skyt flerre åringar enn kalvar, eller ikkje skyt kalv i : det heile. I ein situasjn med stabil rekruttering (stabilt tal : fødde kalvar) g ingen jakt på (g migrasjn av) kalvar, : vil differansen mellm tal kalvar g tal Aringar før jakt : bare skuldast irregulær avgang av kalvar. Denne har, i : alle høve i Ser-Ncreg. vist seg å vere liten (med unntak av : ulverevir). -Gd tilgang pl stre ksar frutset høgt uttak av kalv Ein Gjersdøle vart tatt fr heimebrenning. men meinte at lensmannen ikkje kunne ta han fr det -Jau sa lensmanne n, du he j utstyr te de. -jasså, sa Gjersdølen, -du fer ta me før valettekt au då.-fr nåe tull. salensmannen, e he då ingen grunn te å tru at du he vldtatt nåen... Men e he j utstyr te det, sa Gjersdølen. På same måte sm at heimbrentsapperatet til Gjersdølen bare er ein indikasjn på at han har brent ulvlig. er ein høg del "" eldre dyr i uttaket "" ein elgbestand berre ein indikasjn på at frvaltninga er uansvarleg. Gjersdølen kan ~ølvsagt heller ilckje dømmast fr vldtekt frdi m han har utstyr til det, akkurat sm ein ilckje kan påstå at ein elgbestand frvajtast ufrsvarleg bare på grunnlag "" lågdel kalv i uttaket. «Piggksar» (Aringsksar) er lettare Akjenne att fr jegerar : : enn kviger (åri ngs kyr), g ein Br e it skeivt kjønnsuttak i : : mråde der det vert satsa på å skyte ungdyr i staden fr : kalv. Dette argumentet er klan gyldig i tilfelle der kvtene : : pa eldrekyt er svært små Ved Atillate eit relativt høgt ul- : : tak av kyt utan kalv. vilpresset pa kviger autmatisk auke. : :.KaIvskytlng fører til ein høgare gjennmsnitts- : : alder blant kyrne g dermed høgare (kaiv)- prduksjn : Undersøkingar har vist at fra mlag 4,5 års alder (det finst : reginale frskjellar) har kal vprduksjnen nådd tppen : fr elgkyr. Dvs. at kyr sm er 3,5 Ar gamle i jakta har like : høgt venta kalvtal neste år s m eldre kyr m ein bare legg : vinn påalderen'. Prduksjnen av kal v per ku er med an- : dre rd ikkje avhengig av gjennmsnittsalderen til kyrne. : men av delen med kyr sm er min st 3.5 år gamle etter jak- : ta «i Ant. Kva fr frvaltningsstrategi bør ein : velje fr elgjakta? 22 Hjr1eviltel 2002 )

4 Vårt klare inntry\d<... at dersrn kvta har «rett frde ling» mellm dei ulike typane med dyr vert det sett på sm frsvarieg. Ei frdeling med 65% kalv/ungdyr. 20% eldre ksar g 15% eldre kyr blir fte trekt tram sm deeit. I ert tenkt strvald kr etn I utgangspunktet la pp til ert ut1ak på i alt 100 dyr med frdelinga gltt ~ ville ein SjØlllsagt ~ el kiite(avskytingsavtale) på 6S kalv/ungdyr. 20 eldre ksar g 15 eldre kyr. Om det same strvaldet la tram æn plan kr det ønsk te å skyte BO dyr. med 50% kalv/ungdyr. 25% eldre ksar g 25% eldre kyr. VIlle det l'j" ei Iite med 10 kalv/ ungdyr. 20 eldre ksar g 20 eldre kyr. Ein VIlle altså skyte like mange ksar sm med det f... ste altematnet. 5 fletre eldre kyr g 25 ungdyr mindre. DIfferansen fr tal prdui:sjnsdyr(eldre ksar g eldre kyr) sm vert tatt ut med det t Iitef<l<'laga med andre rd svært liten! Om dette vart &lrt ett vår strategi VIlle dårlege kyr bh selektert fr i jaktuttaket. flet re piggksar VIlle verleve g rekruttennga in ksar VIlle auke.vi trur det VIlle ""'" em gd strategi, Vi er g O''ertydde m at ert kiitef<l<'lag sm dette VIlle ~ stre delar in frvaltmnga til å Sjå raud! på grunn in høg del eldre kyr (25%) g relativt låg del kalv/ungdyr (50%). : Ein smart frvaltnings- : strategi Sm gjrt greie fr i det føregåande ser vi det sm viktig : at grunneigarane sjølve skal få vere med g utfnne kv- : : ta ut frå deira eigne mill g ønskje. Dei mil sjølvsagt kun- : : ne grunngje at kvta er frsvarleg g sannsynleggjere at : kvte er i tråd med <lei målasm er sett. : Kvta må kame sm ein knsekvens av måjsetjing fr : elgbestanden. g utfrmast etter dei kunnskapane ein har : m bestanden. Ulike elgbestandar varierer mykje med : msyn til tetthet, kjønnsfnleling. ajdersfrdeling, vektut- : vikling. prduksjnsevne m.m. Målseljingane varierer g- : sa. Ferdige standardfr>lag til kvtar vil vere kmpliserte : l utarbeide, samstundes sm det er Iite ønskeleg; eigarfr- : hldel til planane g ansvarskjensla hjl grunneigarar g : lkal frvaltning blir pulverisert m dei ikkje får høve til : : l tenke sjølve. Vi prøver l la msyn til dette i strategifrs- : : laget vårt'. 350,0 350, , " 200,0." 200,0 ~ 150,0 ~ 150,0 100,0 50,0 50,0 100,0 0,0 0,0-0,5 1,5 3,5 7,5 9,5-0,5 ọ ọ Av mangel på gde samanlikningsgrunnlag f... vi ein parallell til knjakk. Gd knjakk vert lagra til han er 12 år 12 år gammal knjakk vert drikken med andakt g i frnuftige mengder (i alle fall her nede i bedehusbehet), Mindre ""ndfull knjakk sm ikkje har det same ptensialet vert drikken ette r krtare tid, t d. 3 år. her itele mark ftast med større krav til ""rkning enn gastrnmiskepplevingar Frå figur I ser vi at ksar har vekstptensiale gjennm mange år Sm em gd knjakk utvlldar g frt>etrar det seg ~ lang tid (8 år). Kyr denmt må samanhknast med mel' uedle dråpan dei stagnerer i utvlklinga ett... krt tid (4 år). Kva gjer ein så i dagens elgfrvaltnlnglvi "lagrar" det uedle dråpane (kyrne), medan I<sane sm verkeieg har ptensiale til å bil lpprdukl vert drukken pp, <>''et'stadg beruselse kr krav til verl<nlng langt <7Ief'stlger krav til kvai~et! 1,5 3,5 : Figur I:Slaktevekter fr kyr : (n=2' 15) (venstre (Igur), g I<sar (n=29 15) (høgre figur) skte p6 Ringerike j : periden ' 988 til 1999, : plttamtlder. Gjennm : snittsvekl (SWJtte kryss) g : grensene f< dei 25% lett : øste g 25% tyngste (ru : de stæk) sjkteyektene j : br akjersjdasse er tatt med. Prsent elgar avutv let sm 00dde dei ulike l : drne (kuritn )... I'isl med b/d strei< (%). Eldste IdeJsIdss ( 10.5) imehejdlledyr minst I 0.5 (Jr gmle. 5,5 7,5 9,5.. : ( Hjrteviltet

5 : Ein serav figur I a~det er heilt avgjerande at ksar fårhø- : : ve til å bli gamle m ein ønskjer å ha strksar i bestan- : dane. medan kyrer utvaksne ved 3.5 års alder'. Undersø- : kingar frå Yega tyder påat kalvevekt er svæ rt avhen gig av : : fødsel stidspunkt, sm igjen er avhengig av ksedel g tal : : strksar i bestanden. Stre ksar er medandre rd svært : viktige prduksjnsdyr i elgbestanden. : På Ringerike er ein kse påver 270 kg (263) ein gd : : kse uansett alder, jamfør figur I. Yed å spare desse str- : : ksane kan ein drive psitiv seleksjn. Samstundes er det : : stre ksar sm er gjevast å skyte. : Ved å skyte kamause kyr er ein ikkje sikker på å skyte dårlege kyr, men sjansen er større enn m ein skyt kyr med kalv.. Prfesjelle spelerar satsar mest på gde krt, utan å vere sikre på å vinne. men frdi sjansen er str. Har vi ne å lære av prfesjnelle spelarar i elgfrvaltninga? Svært hardt jaktpress Hardt jaktpress Mderat j aktpress Lite jaktpress FigU, 2: RMnde frvaltnings Stn:ltegi. Oksar Kyr Gde Gde ,5 13,5 14,5 15,5 1>=6,5 0.5 i.s 2, ,5 15,5 >=6, 5 Oksar Gde FigU, 3: «Gunstig men umgeleg?» frvaltning. : Kyr Gde T Figur 4: : Realistisk frvaltning erter :,6, frva/tningsstn:jtegi. 24 H~1 1et 2002 ) : Kyr Gde I ' Oksar 0,5 1,5 2,5 13,5 14,5 15,5 >=6,5

6 : «VAn. strategi vert sm følgjer: : I. Bestem kvtestrleiken fr eldre dyr. Er ksedelen låg : i bestanden må ein vere svært restriktiv medkvta på eldre ksar. : 2. Bestem kvtapå ungdyr. Kan i prinsippet vere frå Otil : 100%'. Krav til kalv blant ungdyra er ikkje nød vendig. 3. Dersm ein legg ppein strategi eler ein nyttar kalven : sm merkelapp m å ein bli einige m eit tidspunkt der : ein tillet kalvskyting g "avsluttar jakta" på eldre kyr. : 4. Om ikkje måler er Aredusere bestanden børikkje jakt- : laga Ivingasttil Afylle kvtapånen type dyr, sa lenge ein held ei tilfredsstillande kjønnsfrdeling. PAdenne : m åten blir piggksar spart. : 5. Dersm fr mange stre kalvlause kyr ven felttidleg : i jakta, må vidare strategi vurderast.,: 6. lkkje nytt vektgrenser fr nedkjassifisering av eldre : dyr. Ungdyr bør dkumenterast ved kntrll av kjevar. : 1. Prøv å spare ksar tidleg i jakta der ksedelen er lag; : : 8. Vurder resultatet etter jakt. la eventuelle avvik frå : planlagtavskyting få følgjer fr nesteårsstrategi, : 9. Følg med pa utviklinga i elgbestanden, det er ingen : gitt Akunne planleggje avskytinga 20 Ar fram i tid!,,,,,,,,, I ei! mride med bestand i balanse med 100 eldre kyr; 50 eldre ksar (I kse per 2 ku. slett ildcje uvanleg). 75 kaivar g 60 åringar; vil ei kvte på 30 ungdyr (50% av kvta). 20 eldre kyr (33% av kvta) g 10 eldre ksar (17%av kvta)gje like hardt press på eldre kyrg eldre ksar m kvta vert fylt. Ein slikstrategi vil """' illustrert i figur 4. Ein ser at figur 4 har langtfleire fellestrel<k med figur3 (gunstig frvaltning) enn figur 2 sm represerlerer gjeldande frvaltningsstrategi. På sikt vil ein slikstrategi "rette pp" kjønnsfrtlldet sidan rekrutteringa avksar vil """' større ennavskytinga. vel å merke m piggksane ildcje vert lagt fr hardt press på. Når kjønnsfrtlldet i bestanden er "netta pp" må det sjølvsagt ~ følgjer fr den vidare strategien. Nter Nte I - side 21 Det mest sentrale kapitlether er kapittel 14.2 eies. 3.kr det visas! til figur 14.3 fr å vise al høgdel kalv i uttaket er best I figur 14.3 er ulike simjleringar vist. Etter ftgurteksten viser ingen ev desse simuleringane kalveskyting i det heile. bare strategiar med veid på åring g eldre dyr i uttaket Mdellen tar heller ikkjehøgde fr at strategiane (den ttale avskytinga) vert.vurdert knthjerieg(dett e er rett nk nermt i teksten). Mdellen byggjer på al mrlause kaivar har str sjanse fr å dø (0.6). Dette kan sikkert vere reelt.men strategien vi tar til rde fr (g nr9<e jegerar ~ haldning) er å spare kyr med kalv. så denne sjansen vil ""leg ha minimal innvericnad m «Vår» strategi nyttast. Kr rt'i)'4cje denne sjansen speiar inn i mdellen lagt tilgnxyl fr figur 14.3 er vanslceleg (umgleg)å lese ut frå rapprten Nte 2 - side 2 1 Så langtvi kan sjå er «ttalt tal dyr tatt Ul» i mdellen ein fast del : ZN den estimerte ttalbestanden. Denne delen er m.a.. ein parameteri mdellen. dvs. elt knstant tali dei ulike simuleringane i kvart «frsølc». Frdelinga in type dyr i kvta varierer mellm uli. ke sirruleringar i same «fr>øl>. g er med det hcmjdgrurv1en til at dei ulike simuleringane er frskiellige frå kvarandre! Den esti- merle ttalbestanden er gittsm ein funksjn in den reelle ttalbestanden. «Estimeringsfeilen» in ttalbestanden (differansen mellm «estimert ttalbestand» g «reellttajbestand») vil i nkn grad påverke tal dyrsm vert skcte. Frventa strleik til den- ne feilen er avhengig ZNparameterane sm vert brukt i simu!e- : ringsfunksjnen. i rapprten står det at desse parameterane er : valt slik at estimeringsfeila vert små (g dermedgirliten påveric- : nad på tal sktne dyr). Nte 3 - side 21 fn skal her merke seg atderi«ønskte» bestanden mellm anna er avhengigin kva dyrein ønsjqer å hai 1M:>ta. Det finst ikkje n0 en «standard» ideellbestand! Nte 4 - side 22 Det er vanskeleg å tajfeste repduics}nsraten til deiulike ajders Idasseneev kyr på f\;ngerike. i g med at talmatrerialet bygger på sktne dyr g reg;streringar '" mjølki juret.ellentuelt m kyrne hadde tvillingkalvar. Ovarieundersøkingar er iickje med i un<høkingsgjuv1lagel Einmå f""""'e at tal kyr med mjølk i juret er ei! skeivt utva1av bestanden. Fr Ringerikematerialet testa vi likevel hyptesane 1-10: Pu="'=P.,s. g 1-10: Pu=- =P,1l,S mt H,:minst einp, ulik dei andre. kr p, er sjansen frat ei skten ku i aldersklasse i skal ha mjølk i juret 1-10: Pu=...=p,OS måttefrkastast på alle nivå 01= 117. X l."..=20.09), medan 1-10: pu=...=p'1l,s måtteaksepterast på nivå ver 10% (V=8.73, x''''':il02) ne sm mikerer sjansenfr al ei elgkupå f\;ngerike skal ha kalv ikkje endrast med alderen frå g med 3.5år.Når det gjeld tvillingdel viser talmaterialet ingen sikl<er samanheng mellm alderg tvillingkalvandel frå 4.5 år (V=8.31. x'- = 10.65). Resultata er samanfallande med andre '-"<lersøkinga Nte 5 - side 22 I Blsbynjaktlag iv årmland, Sverige. sm dispnerer daa er kvcta på 5 vaksne dyr, kjønn g alder ikkje spesifisert Ein kan skyte så mange katvar ein ønskjer. det vert.råda til å skyte minst 50% kalv (dvs.5 stk) )akta starter ferste helga i ktber g varer : ut jar<jar. j G.Jhansen P""- medd,, Nte 6 - side 22 Undersøkingar syner al ved å nytte sett elgmaleriale fm ein gde estimat reprdulcsj<wate. kjømvale m.m. Dette gier det mgleg å finne ulike lm:>teah.ema:tiv krenved å variere ttalttalg ungdyrdei ppnår same"styt1<e" på!<vta. Nte 7 - side 23 Vi veit at strategien allereie vert.nyttafleire stader. Omgrepet. «strategifrslaget vårt> i må i denne samanheng tikast sm den strategien vi tar til rde fr. Nte 8 - side 24 Statistisk lest (einvegs variansanaiyse). slakteveida til Icsar med alder i er N(fL. all:fr 1-10: ~="".s=,...="',1l,s mt H,: minst ein...' ulik dei andre J.L,-ane. kan H frkastast på 5%--nivå (F.æ. "20=2.45. F=25 7). 1-I: "'U=""="" 1l,S må aksepterast på IO%-nivå; F.l. :a.-=2.08. F=1.37. Fr kyrfinn ein at: H:...u= =,1l,SO kan frkastast på l%-nivå (F...l I1ll=2 66. F=7.55). 1-I: "'u= =,1l,S kan ildqe fr- : kastast på nivå (F.l.J... =I.72.F=0.7I)., Nte. 9 - side25 : Er målet å skyte flest mgiet dyr:skyt kalv. er måletkjøtt: skyt : ungdyr; er rnå)et «enkel jakt» legg pp ei kvte sm gjenspeglar bestandssamanseinga. g er målet trfedyr kan den str del in : kvta leggast på eldredyr:vi understreker igjen:attmåskje innm : rammene vi hargjrt greie fr. desse girklare grenserl Dessutan; : skal målsetjinga fr bestandsutvikling følgjast vil ein innsjå at det : ildqe gåran å fl «både i pse g sekk». dvs. ei kvte medbåde : ~ g bare frie dyr. :, ( Hjrtevillet

KYRKJELEG FELLESRÅD. Innkalling til møte i Fellesrådet KYRKJEVERJA I KVAM VEL M Ø T T! Til medlemene i Kyrkjeleg fellesråd i Kvam

KYRKJELEG FELLESRÅD. Innkalling til møte i Fellesrådet KYRKJEVERJA I KVAM VEL M Ø T T! Til medlemene i Kyrkjeleg fellesråd i Kvam KYRKJELEG FELLESRÅD KYRKJEVERJA I KVAM Til medlemene i Kyrkjeleg fellesråd i Kvam Pstadresse: Nrheimsund kyrkje, Pstbks 39, 5601 NORHEIMSUND E-mail: kyrkjeverje@kvam.kyrkjer.net Telefn: 56 55 17 45 Bankgir:

Detaljer

S T R A T E G I S K P L A N 2 0 1 2-15 H A U G L A ND SKULE R E V I D E R T A U G U S T 2 0 1 5

S T R A T E G I S K P L A N 2 0 1 2-15 H A U G L A ND SKULE R E V I D E R T A U G U S T 2 0 1 5 S T R A T E G I S K P L A N 2 0 1 2-15 H A U G L A ND SKULE R E V I D E R T A U G U S T 2 0 1 5 1. SKULENS VERDIGRUNNLAG 1.1 Visjn g verdiar Fr å nå visjnen m LÆRING FOR ALLE, legg vi til grunn følgjande

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Motorferdsel i utmark - søknad

Motorferdsel i utmark - søknad Årdal kmmune Telefn: 57 66 50 00 E-pst: pstmttak@ardal.kmmune.n Hjemmeside: http://www.ardal.kmmune.n Mtrferdsel i utmark - søknad Søknadsalternativ Velj alternativ Søknaden gjeld bruk av mtrkøyretøy Søknaden

Detaljer

FORSLAG TIL JUSTERING AV ORGANISERINGA FOR PROSJEKTET KNYTT TIL ATTGROING OG UTSIKTSRYDDING.

FORSLAG TIL JUSTERING AV ORGANISERINGA FOR PROSJEKTET KNYTT TIL ATTGROING OG UTSIKTSRYDDING. SAK 63/08 FORSLAG TIL JUSTERING AV ORGANISERINGA FOR PROSJEKTET KNYTT TIL ATTGROING OG UTSIKTSRYDDING. Sakspplysning I samband med sak 49/08 gjrde Reginrådet slikt vedtak: 1. Reginrådet fr Hallingdal ser

Detaljer

Motorferdsel i utmark - søknad

Motorferdsel i utmark - søknad Aurland kmmune 5745 Aurland Telefn: 57 63 29 00 Telefaks: 57 63 29 01 E-pst: pst@aurland.kmmune.n Hjemmeside: http://www.aurland.kmmune.n Mtrferdsel i utmark - søknad Søknadsalternativ Velj alternativ

Detaljer

NORVAR-rapport 139/2004 : Erfaringar med klorering og UV-stråling av drikkevatn

NORVAR-rapport 139/2004 : Erfaringar med klorering og UV-stråling av drikkevatn Driftsperatørsamling D.18 Erfaringer med med klrering g UV-stråling av drikkevann. Tirsdag 1. Mars 2005 Quality Htell Alexandra - Mlde Fredrag 2: Orientering m NORVAR s arbeid med desinfeksjn. - Rapprt

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 3, 4, 7 og 8 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett

Detaljer

November 2010 Revidert prosjektplan. Engasjementsbrev. Forvaltningsrevisjon av innkjøpsfunksjonen i Hordaland fylkeskommune

November 2010 Revidert prosjektplan. Engasjementsbrev. Forvaltningsrevisjon av innkjøpsfunksjonen i Hordaland fylkeskommune Nvember 2010 Revidert prsjektplan. Engasjementsbrev. Frvaltningsrevisjn av innkjøpsfunksjnen i Hrdaland fylkeskmmune Innhald 1. Innleiing... 2 2. Føremål g prblemstillingar... 2 3. Revisjnskriterium...

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Boligpolitisk handlingsplan 2015 2018 Leirfjord kommune

Boligpolitisk handlingsplan 2015 2018 Leirfjord kommune Bligplitisk handlingsplan 2015 2018 Bligplitisk handlingsplan 2015 2018 side 1 Innhldsfrtegnelse Frrd Innledning Målsetting Om bligplitisk handlingsplan 2015 2018 Statusbeskrivelse Rlleavklaringer stat,

Detaljer

Styremøte søndag 22. juni 2015

Styremøte søndag 22. juni 2015 Styremøte søndag 22. juni 2015 Til stades: Olav Skarsbø, Arne Nes, Inge Yttri, Kjell Flkestad, Arild Fssøy. Frfall: Leif Bjarne Sæle g Eivind Yttri (vara) Stad: Eivaldgjerde Sak 1 Oppsummering av Lerum

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Vi fryser for å spare energi

Vi fryser for å spare energi Vi fryser fr å spare energi Øknmiske analyser 2/13 Vi fryser fr å spare energi Bente Halvrsen* Innetemperaturen er av str betydning fr energifrbruket. I denne artikkelen ser vi på variasjner i innetemperaturen

Detaljer

Vedlagt følgjer prosjektrapport for forprosjektet «Kunstbygda Balestrand» som var ferdig i juni 2012.

Vedlagt følgjer prosjektrapport for forprosjektet «Kunstbygda Balestrand» som var ferdig i juni 2012. Interimsstyret fr kunstbygda Balestrand Balestrand kmmune Balestrand, 21.11.2012 Søknad m øknmisk støtte frå næringsfndet Vedlagt følgjer prsjektrapprt fr frprsjektet «Kunstbygda Balestrand» sm var ferdig

Detaljer

Søk regionale miljøtilskudd elektronisk

Søk regionale miljøtilskudd elektronisk Søk regionale miljøtilskudd elektronisk I 2015 er det endå enklare å levere søknaden om regionalt miljøtilskot på internett. Me vonar du søkjer elektronisk. I denne folderen er det ei skildring av korleis

Detaljer

Retningslinjer for dokumentasjon og rapportering i istandsettingstiltak i Prosjekt Bryggen

Retningslinjer for dokumentasjon og rapportering i istandsettingstiltak i Prosjekt Bryggen HORDALAND FYLKESKOMMUNE Kultur- g idrettsavdelinga Retningslinjer fr dkumentasjn g rapprtering i istandsettingstiltak i Prsjekt Bryggen Innhald: A. Kntekst B. Dei ulike fasane i istandsettingstiltaka C.

Detaljer

Hjorteviltforvaltningen på Hadeland. Utdrag fra aldersregistrering og bestandsvurdering 2008.

Hjorteviltforvaltningen på Hadeland. Utdrag fra aldersregistrering og bestandsvurdering 2008. Hjorteviltforvaltningen på Hadeland. Elg (Alces alces) http://no.wikipedia.org/wiki/elg I tillegg til sin egenverdi som art, et flott innslag i naturen og derfor viktig for friluftslivet, så betyr elgen

Detaljer

Varamedlemar får særskilt melding når dei skal møte.

Varamedlemar får særskilt melding når dei skal møte. VESTNES KOMMUNE Arbeidsmiljøutvalet Innkalling til møte i Arbeidsmiljøutvalet Møtestad: Dat: Møterm 228-2. etg, Rådhuset,..25 Kl.4: Dei sm er inhabile i ei sak vert bedne m å gje melding, slik at varamedlemar

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

OVERORDNA STRATEGI FOR HJORTEFORVALTINGA

OVERORDNA STRATEGI FOR HJORTEFORVALTINGA OVERORDNA STRATEGI FOR HJORTEFORVALTINGA I BALESTRAND 2011-2013 Ei nasjonal omlegging av forvaltning av vilt- og fiskeressursane har pågått dei siste åra. Den langsiktige målsettinga er at innan 2006 skal

Detaljer

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID SAK 04/12 SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID Saksopplysning Kommunane i Hallingdal søkjer i brev dat. 2.9.2011 om tilskot til regionalt plansamarbeid. Målet er å styrke lokal plankompetanse gjennom

Detaljer

Overgangsplan barnehage skule

Overgangsplan barnehage skule Overgangsplan barnehage skule Planen er administrativt vedteken g gjeld frå 1. januar 2013 Innhald Bakgrunn... 3 Samarbeidsmdell... 4 Årshjul fr samarbeid... 5 Vedlegg... 7 Vedlegg 1: Brsjyre: Krleis stimulera

Detaljer

Velkommen til hjortakveld

Velkommen til hjortakveld Velkommen til hjortakveld Måndag 1. september Uggdal, Tysnes Opning: Velkomen til Hjortakveld! Hjortejakta 27: Oppsummering, resultat m.m. Hjortejakta 28: Avskytingsprofil, målsetjingar m.m. Forvaltningsplan

Detaljer

Matematikk 1, 4MX15-10E1 A

Matematikk 1, 4MX15-10E1 A Skriftlig eksamen i Matematikk 1, 4MX15-10E1 A 15 studiepoeng ORDINÆR EKSAMEN 19. desember 2011. BOKMÅL Sensur faller innen onsdag 11. januar 2012. Resultatet blir tilgjengelig på studentweb første virkedag

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Ny strategiplan for Høgskulen

Ny strategiplan for Høgskulen Ny strategiplan for Høgskulen Nokre innspel til det vidare arbeidet Petter Øgar Mi forståing av strategisk plan Ein overordna og langsiktig plan for å oppnå bestemte overordna mål for organisasjonen Måla

Detaljer

1 Bakgrunn og formål med forvaltningsrevisjon... 2. 2 Om planlegging av forvaltningsrevisjon... 2

1 Bakgrunn og formål med forvaltningsrevisjon... 2. 2 Om planlegging av forvaltningsrevisjon... 2 PLAN FOR GJENNOMFØRING AV FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT 2008-2011 - STJØRDAL KOMMUNE - 2008 Innhldsfrtegnelse 1 Bakgrunn g frmål med frvaltningsrevisjn... 2 2 Om planlegging av frvaltningsrevisjn... 2

Detaljer

Fornybare strategiar? Innovasjon, implementering og kommersialisering for ny fornybar energi

Fornybare strategiar? Innovasjon, implementering og kommersialisering for ny fornybar energi Frnybare strategiar? Innvasjn, implementering g kmmersialisering fr ny frnybar energi Ole I. Gjerald Frskar / PhD-stipendiat Vestlandsfrsking Western Nrway Research Institute Pb. 163, 6851 Sgndal Phd-utdanninga

Detaljer

RETTLEIING FOR BRUK AV «MIN SIDE» I DEN ELEKTRONISKE SKJEMALØYSINGA FOR FRI RETTSHJELP. Oppdatert 19.september 2012 Ove Midtbø FMSF

RETTLEIING FOR BRUK AV «MIN SIDE» I DEN ELEKTRONISKE SKJEMALØYSINGA FOR FRI RETTSHJELP. Oppdatert 19.september 2012 Ove Midtbø FMSF RETTLEIING FOR BRUK AV «MIN SIDE» I DEN ELEKTRONISKE SKJEMALØYSINGA FOR FRI RETTSHJELP Oppdatert 19.september 2012 Ove Midtbø FMSF 1 INNHOLD OM RETTLEIAREN... 3 FUNKSJONANE PÅ «MIN SIDE»... 3 MINE SAKER...

Detaljer

SATSING MOT FRÅFALL 2011. PROSJEKTET NY GIV/FLEIRE FULLFØRER

SATSING MOT FRÅFALL 2011. PROSJEKTET NY GIV/FLEIRE FULLFØRER HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 00455-3 Arkivnr. 523 Saksh. Haaland, Marianne Saksgang Yrkespplæringsnemnda Opplærings- g helseutvalet Fylkesutv Møtedat 02.02. 08.02. 23.02. - 24.02.

Detaljer

Helgelands og Saltenbondens bidrag til produksjonsøkning sett fra Landbruksrådgivingen sin side. Knut Alsaker Rådgiver Helgeland Landbruksrådgivning

Helgelands og Saltenbondens bidrag til produksjonsøkning sett fra Landbruksrådgivingen sin side. Knut Alsaker Rådgiver Helgeland Landbruksrådgivning Helgelands g Saltenbndens bidrag til prduksjnsøkning sett fra Landbruksrådgivingen sin side Knut Alsaker Rådgiver Helgeland Landbruksrådgivning 1 Str frskjell på jrdbruksdriftene Dette viser at det er

Detaljer

Kvalitet på innhald i elektroniske meldingar

Kvalitet på innhald i elektroniske meldingar Kvalitet på innhald i elektrniske meldingar Meldingsutveksling mellm kmmune g helseføretak Skei 08.11.14 - Oddmund Nytun g Anita Slvang Prsjekt i regi av Mål : Heve kvaliteten på innhaldet i meldingane.

Detaljer

Velger vi skogens konge eller skogens hellige kyrt

Velger vi skogens konge eller skogens hellige kyrt Av Erling J ha Slberg. Vidar Grøtan, Mrten Heim g Bernt-Erik Sæther. NINA Elgens fremtidige bestandsstruktur: Velger vi skgens knge eller skgens hellige kyrt I løpet av de siste 30 årene har vi pplevd

Detaljer

KOMMUNEPLAN 2011-2023

KOMMUNEPLAN 2011-2023 KOMMUNEPLAN 2011-2023 REFERAT FRÅ TEMASAMLINGAR Tema 1: Omdømme Tid: Tysdag 22. mars Stad: Kmmunestyresalen Oppmøte: Ca 25 persnar Kva gir mdømme fr Sauda? Vere inkluderande Vise stlthet Natur/friluftsliv

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Telefoner er gått til kommunens sentralbord. Her har innringer fått svar på sine spørsmål.

Telefoner er gått til kommunens sentralbord. Her har innringer fått svar på sine spørsmål. NOTAT Til: Fra: Tema: Frmannskapet Dat: 01.11.2011 Kmmunaldirektør Anne Behrens Spørsmål fra Jn Gunnes: Finnes det nen planer fr å bedre servicenivået ut til flket? Frbrukerrådets serviceundersøkelse 2011

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

DB 836 327 883 604 702 254 597 522 750 184

DB 836 327 883 604 702 254 597 522 750 184 Svineøkonomi Per Herikstad Hå Gardsrekneskapslag Peder Skåre Sparebank 1 SR-Bank Det siste året har vore prega av stort fokus på ubalanse i svinemarkedet. Overproduksjon gir lågare prisar for svineprodusentane

Detaljer

Prop. 73 L (2014-2015) Kommentarer fra Norske Boligbyggelags Landsforbund SA (NBBL)

Prop. 73 L (2014-2015) Kommentarer fra Norske Boligbyggelags Landsforbund SA (NBBL) Strtingets justiskmité Osl, 7. mai 2015 Deres ref. Vår ref. 3713-14018/HL Prp. 73 L (2014-2015) Kmmentarer fra Nrske Bligbyggelags Landsfrbund SA (NBBL) Nrske Bligbyggelags Landsfrbund (NBBL) er interesserganisasjnen

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

Ungdom og informasjon Spørjeundersøking i Hordaland

Ungdom og informasjon Spørjeundersøking i Hordaland Ungdom og informasjon Spørjeundersøking i Hordaland Februar 2007 Om undersøkinga Undersøkinga er gjennomført av arbeidslaget AUD (Analyse, utgreiing og dokumentasjon) på oppdrag frå Europakontoret. Datainnsamlinga

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Framtidas bustadbehov blir i hovudsak påverka av størrelsen på folketalet og alderssamansettinga i befolkninga. Aldersforskyvingar i befolkninga forårsakar

Detaljer

Belbinrapport Samspill i par

Belbinrapport Samspill i par Belbinrapprt Samspill i par Oppsummerende beskrivelse Teamrlle Bidrag Tillatte svakheter Ideskaper Kreativ, fantasirik, utradisjnell. Løser vanskelige utfrdringer. Overser detaljer. Kan være fr pptatt

Detaljer

Oppfølging av funksjonskontrakter SOPP SOPP 2 15.04.2008

Oppfølging av funksjonskontrakter SOPP SOPP 2 15.04.2008 Oppfølging av funksjnskntrakter Regelverk g rutiner fr kntraktppfølging, avviksbehandling g sanksjner finnes i hvedsak i følgende dkumenter: Kntrakten, bl.a. kap. D2 pkt 38 Sanksjner Instruks fr håndtering

Detaljer

behovetfor 2015-2017 vil være på 430 per år. Vedlegg

behovetfor 2015-2017 vil være på 430 per år. Vedlegg Vedlegg Nærmere m bakgrunnen fr anmdningen Staten ved IMDi anmdet i fjr kmmunene m å bsette 10707flyktninger i 2014. Alle landets kmmuner er bedt m å bsette flyktninger. Kmmunene har hittil vedtatt å bsette

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Kommunikasjonsstrategi og målsetjing.

Kommunikasjonsstrategi og målsetjing. Rådmannen 2014/499-1 19.02.2014 og målsetjing. 1.0 1.1 Overordna kommunikasjonsstrategi sin kommunikasjonsstrategi skal vera tufta på kommunen sin overgripande målsetjing. I vedteken kommuneplan lyder

Detaljer

Regional plan for verdiskaping PLANTEMA NYSKAPING. Legge til rette for nyskaping og vekst leveranse til næringsforum sitt møte 22.

Regional plan for verdiskaping PLANTEMA NYSKAPING. Legge til rette for nyskaping og vekst leveranse til næringsforum sitt møte 22. Reginal plan fr verdiskaping PLANTEMA NYSKAPING Legge til rette fr nyskaping g vekst leveranse til næringsfrum sitt møte 22. januar 2014 Sekretariatet fr nyskaping 16.01.2014 1 Innhld 1 Innleiande... 3

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Beregnet til Halden kommune. Dokument type Notat. Dato Juni 2012 HALDEN KOMMUNE BRUKERUNDERSØKELSE PERSONER MED REDUSERT FUNKSJONSEVNE

Beregnet til Halden kommune. Dokument type Notat. Dato Juni 2012 HALDEN KOMMUNE BRUKERUNDERSØKELSE PERSONER MED REDUSERT FUNKSJONSEVNE Beregnet til Halden kmmune Dkument type Ntat Dat Juni 01 HALDEN KOMMUNE BRUKERUNDERSØKELSE PERSONER MED REDUSERT FUNKSJONSEVNE HALDEN KOMMUNE BRUKERUNDERSØKELSE PERSONER MED REDUSERT FUNKSJONSEVNE Rambøll

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 2. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 2. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 2 og 5 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett svar

Detaljer

DEL I: REGLAR OVERORDNA:

DEL I: REGLAR OVERORDNA: DEL I: REGLAR OVERORDNA: ALLE ELEVAR I GRUNNSKULEN OG VIDAREGÅANDE SKULE HAR RETT TIL EIT GODT FYSISK OG PSYKOSOSIALT MILJØ SOM FREMJAR HELSE,TRIVSEL OG LÆRING. 9a-3.ledd i Opplæringslova. 1.ÅTFERD: På

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Elgen og klimaet. Innhald

Elgen og klimaet. Innhald Elgen og klimaet Ivar Herfindal Erling Solberg Bernt-Erik Sæther Reidar Andersen Innhald Klima Klimaeffektar på hjortevilt, generelt Elg og klima, globalt Elg og klima frå siste istid Elg og klima i dag

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 242 Arkivsaksnr.: 08/768-1

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 242 Arkivsaksnr.: 08/768-1 SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 242 Arkivsaksnr.: 08/768-1 Kraftfondet - alternativ plassering TILRÅDING: Kommunestyret vedtek å la kapitalen til kraftfondet stå i ro inntil vidare

Detaljer

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Anbodssamarbeid er blant dei alvorlegaste formene for økonomisk kriminalitet. Anbodssamarbeid inneber at konkurrentar samarbeider om prisar og vilkår før

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

Kva er økologisk matproduksjon?

Kva er økologisk matproduksjon? Nynorsk Arbeidshefte om økologisk landbruk for elevar i grunnskulen Nynorsk Arbeidsheftet er utarbeidd av og utgjeve av Norsk senter for økologisk landbruk med økonomisk støtte frå Fylkesmannens landbruksavdeling

Detaljer

PLANPROGRAM FOR KOMMUNEDELPLAN FOR ANLEGG FOR IDRETT, FRILUFTSLIV OG NÆRMILJØ 2012 2020

PLANPROGRAM FOR KOMMUNEDELPLAN FOR ANLEGG FOR IDRETT, FRILUFTSLIV OG NÆRMILJØ 2012 2020 Radøy kmmune PLANPROGRAM FOR KOMMUNEDELPLAN FOR ANLEGG FOR IDRETT, FRILUFTSLIV OG NÆRMILJØ 2012 2020 1. Innleiing Visjn Visjnen til Radøy kmmune er: Radøy den grøne øya tryggleik, trivsel g livskvalitet

Detaljer

Dato. Alle skrevne og trykte. kalkulator som ikke kan kommunisere med andre.

Dato. Alle skrevne og trykte. kalkulator som ikke kan kommunisere med andre. A vdeling fr ingeniørutdanning Fag: Statistikk Gruppe(r): Alle 2 klasser ksarnensppgaven består av Tillatte hjelpemidler: Antall sider med frside 6 Fagnr: LO 070A Dat 23 mai 2001 Antall ppgaver: 3 Faglig

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

1. Det er ikkje mangel på veterinærar, men det kan verta ein mangel på dyktige produksjondyrveterinærar i deler av landet.

1. Det er ikkje mangel på veterinærar, men det kan verta ein mangel på dyktige produksjondyrveterinærar i deler av landet. Frå Den Norske Veterinærforening Til Norges Bondelag v/ forhandlingsutvalget til jordbruksforhandlingane 05.03.14 Kontaktmøte før jordbruksforhandlingane 2014 Moderne husdyrproduksjon skjer i tett samarbeid

Detaljer

Framlegg til kva ein bør kunne på kvart trinn. Høyringsutkast 2011

Framlegg til kva ein bør kunne på kvart trinn. Høyringsutkast 2011 Framlegg til kva ein bør kunne på kvart trinn. Høyringsutkast 2011 MÅLARK fr 1.trinn Namn: I dag har eg øvd på å: dat dat dat Dette greier eg åleine den: Lgge på maskina Bruke tastatur Skrive rd g setningar

Detaljer

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar «Alt kveg bør ut å beite i utmarka», skriv Torbjørn Tufte. Foto: Mariann Tvete Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar Jordbruksnæringa no må samle seg og velje kva kampar dei vil ta til fulle,

Detaljer

Rumenske og norske studentars bruk av bibliotek og ressursar.

Rumenske og norske studentars bruk av bibliotek og ressursar. Rumenske og norske studentars bruk av bibliotek og ressursar. Av Ane Landøy og Angela Repanovici Hausten 2007 gjorde Universitetsbiblioteket i Bergen og the Central Library of Transylvania University,

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

8 tema for godt samspel

8 tema for godt samspel PROGRAM FOR FORELDRERETTLEIING BUF00032 8 tema for godt samspel Samtalehefte for foreldre og andre vaksne PROGRAM FOR foreldrerettleiing Dette heftet inngår i ein serie av materiell knytta til foreldrerettleiings

Detaljer

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under :

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under : Excel som database av Kjell Skjeldestad Sidan ein database i realiteten berre er ei samling tabellar, kan me bruke eit rekneark til å framstille enkle databasar. I Excel er det lagt inn nokre funksjonar

Detaljer

TRENG DU VAREOPPTELJING I SKOGEN DIN?

TRENG DU VAREOPPTELJING I SKOGEN DIN? TRENG DU VAREOPPTELJING I SKOGEN DIN? Du kan no få oversyn over kva for ressursar og verdiar du har i skogen din. Okt-13 Kva er ein skogbruksplan? Ein skogbruksplan inneheld areal-, miljø- og ressursoversikt

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

3.1 Mål for nettløsningene

3.1 Mål for nettløsningene 3.1 Mål fr nettløsningene Dette kapittelet er fra innhldsstrategien fr spesialisthelsetjenestens nettløsninger. Kapittelet beskriver hvrdan nettløsningene skal bidra til å styrke spesialisthelsetjenesten.

Detaljer

Intern toktrapport. Fartøy: Tidsrom: Område: Formål: Personell:

Intern toktrapport. Fartøy: Tidsrom: Område: Formål: Personell: FORSKNINGSSTASJONEN FLØDEVIGEN IT 3/93 Intern tktrapprt Fartøy: Tidsrm: Område: Frmål: Persnell: G.M. Dannevig 5. - 6. ktber 1992 Skagerrak Hydrgrafisk snitt g innsamling av algemateriale Einar Dahl g

Detaljer

Konsekvensanalyse. Vegomlegging Etnesjøen. Juni 2011. AUD-rapport nr. 12-11

Konsekvensanalyse. Vegomlegging Etnesjøen. Juni 2011. AUD-rapport nr. 12-11 Konsekvensanalyse Vegomlegging Etnesjøen Juni 2011 AUD-rapport nr. 12-11 Utgivar: Hordaland fylkeskommune, Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) http://www.hordaland.no/aud Tittel: Konsekvensanalyse

Detaljer

Mål: Mål i ord: Nådd? Årsak til avvik: Økt fokus på veiledning av familier med store utfordringer

Mål: Mål i ord: Nådd? Årsak til avvik: Økt fokus på veiledning av familier med store utfordringer Helsestasjn Mål g målppnåing 2015: Mål: Mål i rd: Nådd? Årsak til avvik: Helsestasjn Auka medvet g kmpetanse i frhld JA til rus i svangerskap g barseltid Helsefremmande ppvekst g livsstil Persnalet har

Detaljer

Intervju med hamnemynde i Stord kommune.

Intervju med hamnemynde i Stord kommune. Intervju med hamnemynde i Stord kommune. 1. Kva er dykkar arbeid hos hamnemynde i Stord kommune, og korleis er dykkar rolle på Eldøyane? Mitt namn er Inge Espenes og eg er Hamnesjef i Stord Hamnestell.

Detaljer

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning navn på profil/kortversjon NORSKE ARBEIDSTAKARAR MED BERRE GRUNNSKOLE BØR TA MEIR UTDANNING 1 Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning Årets Vox-barometer syner at tilsette med

Detaljer

Barnevernsfaglege vurderingar. Fylkesmannen sine erfaringar. Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014

Barnevernsfaglege vurderingar. Fylkesmannen sine erfaringar. Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014 Barnevernsfaglege vurderingar Fylkesmannen sine erfaringar Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014 Heimel Dokumentasjonskrav 1. Barnevernlova og forvaltningslova Formål 1. Arbeidsverktøy for dei

Detaljer

Faun rapport 005-2015 Aldersregistrering og bestandsvurdering av elg i Søndre Land etter jakta 2014

Faun rapport 005-2015 Aldersregistrering og bestandsvurdering av elg i Søndre Land etter jakta 2014 Faun rapport 005-2015 Aldersregistrering og bestandsvurdering av elg i Søndre Land etter jakta 2014 Oppdragsgivere: Søndre Land kommune, Søndre Land Viltlag, Fluberg Vest driftsplanområde og Fluberg Øst

Detaljer

FRAMNES DISKGOLFBANE

FRAMNES DISKGOLFBANE FRAMNES DISKGOLFBANE Innhld Oversiktskart 3 Hl 1.. 4 Hl 2.. 5 Hl 3.. 6 Hl 4.. 7 Hl 5.. 8 Hl 6.. 9 Hl 7.. 10 Hl 8.. 11 Hl 9.. 12 Hl 10. 13 Hl 11. 14 Hl 12. 15 Hl 13. 16 Hl 14. 17 Hl 15. 18 Sikkerhetsregler..

Detaljer

Bruk av reiserekning i Agresso

Bruk av reiserekning i Agresso Bruk av reiserekning i Agresso Generell saksgang: 1. Reiserekning på web skal fyllast ut av den tilsette. 2. Når reiseregning er ferdig utfylt, skal den tilsette skrive ut reisebilag og stifte kvitteringar

Detaljer

Høyringsinnspel til endringar i Teknisk forskrift om krava til tilgjenge i studentbustadar

Høyringsinnspel til endringar i Teknisk forskrift om krava til tilgjenge i studentbustadar Dato: 29.02.2012 Ansvarlig: TSH Høyringsinnspel til endringar i Teknisk forskrift om krava til tilgjenge i studentbustadar Unge funksjonshemmede takkar for høvet til å kommentera departementet sitt framlegg

Detaljer

2009-2011 FORVALTNINGSOMRÅDE GJERSTAD VILTLAG ELG

2009-2011 FORVALTNINGSOMRÅDE GJERSTAD VILTLAG ELG BESTANDSPLAN 2009-2011 FORVALTNINGSOMRÅDE GJERSTAD VILTLAG ELG Utarbeidet av : STYRET/ GRUNNEIERENE. INNHOLD 1. BESTANDSPLANENS AVGRENSNING OG STØRRELSE... 3 2. PLANPERIODE... 3 3. FORUTSETNINGER BESTAND...

Detaljer

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Side 1 Tingvoll, 21. september 2013 NVE FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Naturvernforbundet har gått langs elva på den planlagde utbyggingsstrekninga 15.9.2013. Vi har ikkje gått traseen

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

1 Om forvaltningsrevisjon

1 Om forvaltningsrevisjon PLAN FOR FORVALTNINGSREVISJON 2015-2016 Malvik kmmune Vedtatt i sak 85/14 i kmmunestyret den 15.12.14. 1 Om frvaltningsrevisjn I henhld til kmmunelven 77 er kntrllutvalget ansvarlig fr å påse at kmmunens

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

FINANSRAPPORT 2. TERTIAL 2012

FINANSRAPPORT 2. TERTIAL 2012 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Økonomiavdelinga Arkivsak 201010513-21 Arkivnr. 160 Saksh. Skeie, Ingvar Saksgang Fylkesutvalet Fylkestinget Møtedato 26.09.2012-27.09.2012 16.10.2012-17.10.2012 FINANSRAPPORT 2.

Detaljer

LEIRFJORD KOMMUNE SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Britt Jonassen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 11/1459-41 Klageadgang: Nei

LEIRFJORD KOMMUNE SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Britt Jonassen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 11/1459-41 Klageadgang: Nei LEIRFJORD KOMMUNE SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Britt Jnassen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 11/1459-41 Klageadgang: Nei ADMINISTRASJONSSJEFENS UTREDNING - KOMMUNEREFORM Administrasjnssjefens innstilling: :::

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal.

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal. Notat Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i. Dette notatet kan vera eit diskusjonsgrunnlag for vurdering av fordeling av utgifter til husleige og drift i interkommunale samarbeid. Oversikt

Detaljer

www.hordaland.no Nytt HFK Intranett

www.hordaland.no Nytt HFK Intranett Nytt HFK Intranett Vår digitale kvardag Gode medarbeidar! Fylkesrådmann Paul M. Nilsen Både på jobb og privat brukar dei fleste av oss PC til ei lang rekkje oppgåver. Å meistra bruk av digitale verktøy

Detaljer