Inflammasjonens betydning for endotel dysfunksjon og atherosklerose Ingebjørg Seljeflot Senter for klinisk hjerteforskning Kardiologisk avdeling Oslo universitetssykehus Ullevål http:/ous-research.no/clinicalheartresearch/
Inflammasjon Endotel dysfunksjon / aktivert endotel Aterosklerose Klinisk betydning
Inflammasjon Virtualmedicalcenter.com
Inflammasjon
Endotel dysfunksjon / Aktivert endotel Arterie-endotel Lusis AJ. Nature 2000; 407
Endotelfunksjon i patogenesen av aterosklerose Activation oxlipids Radical oxigen spacies Viral infections Hypertension/ Shear stress (Oxidative stress) Smoking Responses Adhesion molecules Increased cell adherance Cytokines Hypoxia Altered Permeability Thrombin Homocystein Diabetes Vasoactive substances Pro-coagulant activity Cytokines Growth factors is-2001
Endotelets egenskaper og funksjoner - relatert til aterosklerose INFLAMMASJON regulerer leukocytt og plate adhesjon til overflaten medierer inflammatoriske og immunologiske mekanismer HEMOSTASE regulerer trombotiske og fibrinolytiske egenskaper Endotel VASO AKTIVITET regulerer vaskulær tonus og struktur Oksidativt stress modulerer lipid-peroxidasjon produksjon av ROS Regulerer vaskulær cellevekst Regulerer vaskulær permeabilitet funksjon
VASO AKTIVITET NO - a key molecule in regulation of vascular tone ADMA Arachidonic acid Cyclo-oxygenase PGI2 L-arginine ECE NO-synthase NO RELAXATION Antiproliferation Big-ET preproet EC ET ETA ETB CONSTRICTION Proliferation SMC Modification after Luscher, Cardiovasc Res 1993
Aterosklerose Koronar Aterosklerose
Endotel Inflammasjon Invasjon av monocytter i aterosklerotiske plakk Libby P. Nature Med 2002
Endotel Inflammasjon Invasjon av T-celler i aterosklerotiske plakk pro-inflammatorisk anti-inflammatorisk Libby P. Nature Med 2002
Aterosklerose - initiering Endotel - endring av fenotype T-cells ROS Glass CK, Witztum JL. Cell 2001; 104 503-16
-Endotelial fenotype endring - Lipid akkumulering - Red-ox ubalanse - Inflammatorisk respons Platelets IL-18 Glass CK, Witztum JL. Cell 2001; 104 503-16
Ruptur; plate aggregasjon; trombe dannelse
Aterosklerotisk lesjon plakk dannelse Libby P. Circulation 2001; 104: 365
Hansson GK. N Engl J Med 2005; 352:1685
Aterosklerose inflammasjon En rekke signalmolekyler fra ulike celletyper er involvert i aterosklerotisk hjertesykdom. Kan sirkulerende nivåer i perifert blod gjenspeile inflammasjonsresponsen? Libby P. Inflammation and Atherothrombosis:: From Population Biology and Bench Research to Clinical Practice. Journal of the American College of Cardiology. 2006
Klinisk betydning Tradisjonelle inflammasjonsmarkører og risiko for kliniske hendelser Libby P, Ridker PM. Novel inflammatory markers of coronary risk: theory versus practice. Circulation. 1999;100:1148-1150.
CRP is a stronger predictor of future events compared with other markers in women Lp(a) Homocysteine IL-6 TC LDL-C sicam-1 SAA ApoB TC/HDL-C CRP CRP + TC/HDL-C 0 1.0 2.0 4.0 6.0 Relative risk of future cardiovascular events CRP=C-reactive protein; Lp(a)=lipoprotein (a); IL=interleukin; TC=total cholesterol; LDL-C=low-density lipoprotein cholesterol; sicam-1=soluble intercellular adhesion molecule 1; SAA=serum amyloid A; Apo=apolipoprotein; HDL-C=high-density lipoprotein cholesterol Blake GJ, Ridker PM. Circ Res 2001; 89: 763 771.
IL-18 og kardiovaskulære hendelser i en høyrisiko/aterosklerose-populasjon (n=563; 3 år) No of events Comb. high IL-18 & high glucose: Adjusted OR: 5.5* (1.4-21.1) Quartiles of IL-18 Trøseid M et al. Diabetes Care 2009
Konklusjon Endotel-aktivering / dysfunksjon er sentral tidlig i ateroskleroseprosessen Inflammasjon er sentral i alle faser av ateroskleroseprosessen Inflammasjonsmarkører betydning for kliniske hendelser
endotel dysfunksjon