Digitalt planregister

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Digitalt planregister"

Transkript

1 Digitalt planregister Ein overføring av informasjon frå analogt arkiv og sakshandsamars hovud, til digitalt planarkiv på internett. Tittel: USB overføring... Erfaringar frå Meland kommune i Nordhordland Pilotprosjekt i regi av Statens Kartverk og Regionrådet Nordhordland IKS. Våren 2010

2 Innhald Komplett Digitalt planregister i Meland kommune... 3 Innleiing... 3 Klar, ferdig, gå!... 3 Tre kriteriar... 3 Overtyd styre og stell... 3 Løysing på web som syner digitalt planregister... 4 Personressursar som kan innføre, og vedlikehalde digitalt planregister... 4 Avklaringar før ein bretter opp armane, eller ermene... 5 Oppgåvefordeling... 6 Erfaring punkt 1 og 2. DIGITALT PLANREGISTER LØYSING... 7 Erfaring punkt 3. ARKIV... 7 Erfaring punkt 4. SORTERING OG KLARGJERING... 9 Erfaring punkt 5. SKANNING... 9 Erfaring punkt 6. DIGITALISERING AV PLAN / OMRISS Erfaring punkt 7. INNLEGGING I PLANREGISTERET Erfaring punkt 8. ARKIVERING Høgtideleg opning Oppsummering Foto framside: Jens Bjordal, tidlegare teknisk kommunalsjef i Meland kommune. Fotograf til bileta i dette dokumentet: Hilde Lillelid Jacobsen 2

3 Komplett Digitalt planregister i Meland kommune Forklart på ein folkeleg måte, med sterke subjektive meiningar og ein skvett humor. Av Hilde Lillelid Jacobsen Innleiing Hausten 2009 starta arbeidet med å få på plass eit digitalt planregister etter ny forskrift for Meland kommune. Forskrifta sitt krav er at alle vedtatt arealplanar frå skal førast i digitalt planregister. Men i rettleiinga til forskrifta vert det sagt at kommunar som ynskjer det, kan legge inn meir detaljert informasjon om plansituasjonen i kommunen. Det burde være ein kvar kommune sitt ynskje å ikkje berre ha vedtekne arealplanar frå , men eit KOMPLETT DIGITALT PLANREGISTER. Derfor er det prosessen omkring dette eg skriv om her, for deg som ikkje vil gjere det halvvegs, men heilvegs. At eg skriv med hjarte og humor, i staden for med vitet og faglege uttrykk, forklarast med at det er nok av andre rettleiarar som er skriven med meir fagleg tyngde, veten og høgare alder enn det eg har, så kvifor gje inntrykk av at dette er noko anna enn, nettopp, min erfaring. God lesing. Klar, ferdig, gå! Det vart eit godt stykke arbeid som måtte leggjast ned i denne prosessen, og det er som regel det at ein ikkje veit kva som kjem, som gjer at ein i utgangspunktet tør å setje i gong. Dette er ikkje eit unntak her. Så om du er av same sort som meg, så sett du i gong, og tar det som det kjem...med æra som innsats...og audmjukskap som lærdom. Men, det at du no les denne rettleiaren, indikerar at du likar å vite kva som vert kravt av deg, og korleis du kan planlegge gjennomføringa av dette nye lovkravet. Høyrest òg fornuftig ut... Tre kriteriar Mangt kan seiast, men om du ikkje kan stable fylgjande 3 kriteria på beina, så vert det ikkje eit digitalt planregister på deg og din kommune. Og då kjem verket og Miljødeppen og tek deg! Overtyd styre og stell Kollega, byggjesaksansvarleg, planansvarleg, arkivansvarleg, næraste sjef, og alle dei som finn seg høgare oppe i organisasjonen, må vilja ha eit digitalt planregister. 3

4 Om dei ikkje vil det, veit dei kva eit digitalt planregister er? Om ikkje må du ta på deg seljarfrakken, og ikkje berre fortelje dei, men også vise dei, kvifor dette er eit lovkrav som må oppfyllast, og på ein slik måte at dei til slutt meiner at dette jo skulle ha vore eit krav for lenge sia. Ikkje berre send e-post med lenkar og kommentaren Sjå vedlagt. Set deg ned, få oversikt, skriv ut rettleiarar, forskrift, spesifikasjonar og anna. Hos Miljødepartementet er det ei oversiktleg side om det meste som du treng: Kart- og planforskriften, - regjeringen.no Kall inn til møte, kanskje inviter ein leverandør som kan vise deira løysing for eit digitalt planregister, og vis korleis gamle planar og dokument med eseløyre kan verta gull å ha digitalt tilgjengeleg. Skodespel som synar situasjonar som vert løyst ved bruk av eit digitalt planregister kan anbefalast varmt. Humor gjev begeistring. Det treng du som skal gjera jobben... Løysing på web som syner digitalt planregister Du kan lage løysinga sjølv, på eigen nettstad, eller ved hjelp av kommunen si heimeside, om du er innehavar av slike kunnskapar og ressursar. For oss andre så tilrår eg å gå til innkjøp av ei ferdig spikra og spikka løysing. For kresne bykommunar finst det sjeldan noko som er bra nok, så dei må, og bør, alltid vidareutvikla eigne løysingar før dei ser seg nøgd, til seinare glede for oss andre. Jobbar du i ein kommune som er liten, med få arealplanar, og kor du meir eller mindre er halve teknisk kontor samla i ein kropp? Då er det kanskje greiast og mest økonomisk å lage ein enkel løysing på kommunen si heimeside men då må du vere påpasseleg med å oppfylle alle lovkrava! På Kommunalt planregister - regjeringen.no er det pr registert at det er 54 kommunar som har kommunalt planregister, digitalt eller planoversikt. Desse kommunane nyttar anten eigenutvikla løysing, eller Geomatikk IKT sin Braplan eller Norkart Geoservice AS sin Gisline WebPlan. Her kan du sjå tre eksempel på planregister: braplan - Meland kommune GISLINE WebPlan - Skedsmo kommune PlanArkiv - Tinn kommune Personressursar som kan innføre, og vedlikehalde digitalt planregister Be ware! Er du ung, blond og håpefull, anten bokstaveleg eller i åndeleg forstand, så ver klar over dette: Startar du åleine med denne oppgåva, må du gjere alt sjølv, smitt og smule, og når du er ferdig, er det ingen som er meir kvalifisert enn deg til å ajourføre løysinga. Vil du ha det slik, så kan du berre gje gass. Er du planansvarleg? Gi uansett gass, dette er faktisk det du får betalt for! Er du geodatatilsett i 50 % stilling, bør du tenkje deg om. 4

5 Få næraste sjef til å kalle inn til møte, få med arkiv, postmottak, plan, geodata, webansvarlig og IKT, minimum! Her må oppgåvene TYDELEG klargjerast, fordelast og plan for arbeidet fastsetjast. Avklaringar før ein bretter opp armane, eller ermene... Før arbeidsoppgåvene vert fastlagt, må ein avgjere fylgjande: Skal ein gjere heile arbeidet sjølv eller setje delar av det bort til firma? Du kan setje bort arbeidet frå dokumenta er ferdig sortert og merka, heilt fram til ferdig planregister. Like herleg som minkpels, og omtrent like dyrt. Sjølv Firma Skal ein samarbeide med nabokommunar? Om heile eller delar av arbeidet, og/eller på sjølve systemløysinga? Samarbeide Heile arbeidet Delar av arbeidet Kva for systemløysing vil ein ha for digitalt planregister? - Eiga? Innkjøpt? Om du kjøper løysinga, skal du ha eigen filservar, eller skal alle dokumenta ligge på webhotell? Lage eigen løysing Nytte kommunen si heimeside Innkjøpt Eigen filservar Webhotell Korleis skal ein få dokumenta skanna? - Gjere det sjølv? Gjeste nabokommune som har tenleg utstyr og be dei om hjelp? Nytte firma? Skanne sjølv Få hjelp i nabokommune Nytte firma Ressursbruk for prosjektet. Investeringsbudsjett og lønningsbudsjett er to forskjellige ting i den kommunale tankegang, men ein kostnad er og blir ein kostnad. Derfor bør ein ha det klart for seg, dette er ei arbeidskrevjande øving. Eg har nytta 9 fulle arbeidsveker på innføring av digitalt planregister i Meland, som inneber 90 arealplanar. Men då var løysinga på plass i utgangspunktet, hadde vore i drift hos oss i 5 år, hadde delar av 35 arealplanar allereie registert og eg var van med systemløysinga! Og for å seie det veldig ubeskjedent, eg jobbar raskt! Problemet har meir vore maskinar som ikkje gjer nettopp det, jobbar raskt... Eigne personressursar Innleigde personressursar Betale firma Nyinnkjøp av maskinvare for å kunne gjere prosjektet sjølv på ein effektiv måte. Ny filservar? Ny skannar? Ein svart/kvit skannar som berre tek opp til A4 er ikkje reiskap som kan nyttast! Gløym det! Minimumskravet er ein fargeskannar som tek opp til A3. Har du kopimaskin som skannar i fargar, er du heldig. Då kan du skanne alle dei 5

6 skriftlege dokumenta sjølv. Så kan du eventuelt sende bort arealplankarta til firma, eller vitje den nabokommunen som har storformatskannar. Det siste gjorde eg, og har framleis ikkje fått rekning frå nabokommunen på det...ein stor takk til Lindås kommune for storsinn og hjelp! Ny A3 fargeskannar Ny storformatskannar Ny filservar Nyinnkjøp av progravare? Adobe Professional er kjekk å ha, når du sit med en haug med.pdf filer, og vil ha ei samlefil i staden for mange småfiler. Kva for integrasjon skal digitalt planarkiv ha mot sak/arkiv system, gisløysing internt, gis løysing på web? Slik eg ser det, er ikkje spørsmålet om ein skal ha integrasjon, men korleis...du møter ikkje morgondagen med å stumpe på målstreken! Integrasjon mot gis Integrasjon mot sak/arkiv Kva gjer ein med alle dei skanna arealplanane som er gjeldande? Georeferere dei og byggje raster fil til bruk i gis verktøyet? Vektorisere alle gjeldande planar? Uansett kva du går for av desse to løysingane bør du digitalisere omrisset av planen, slik han vart vedtatt, og for det området han er gyldig for i dag. Det kan vere to svært ulike omriss!(mange planar har vorte endra etter dei vart vedtekne, og ikkje alle endringane har skjedd i 100% i samsvar med regelverket.) Georeferering Vektorisering Oppgåvefordeling Som allereie nemnd, få i gang ei prosjektgruppe, kor både arkiv, postmottak, plan, geodata, webansvarleg og IKT er representert. Å jobbe i gruppe medfører meir administrasjon og koordinering, så har du lyst og meiner du at du kan gjere alt på eiga hand og spare tid på det, så gjer det. Greitt argument til lønnsforhandlingane og CV`en. Elles er det viktig at fordeling av oppgåvene og framdriftsplan er TYDELEG, og at det er klart ansvar for og god oppfølging av framdrifta i prosjektet. Dette er ei oversikt over hovudoppgåvene dersom kommunen skal gjere alt sjølv: 1. Val av planregistersystem 2. Installasjon av valt systemløysing og oppsetting av eventuell filservar 3. Gjennomgang av alle tenkelege og utenkeleige arkiv for å finne alle vedtekne og gjeldande arealplanar. 4. Sortering og klargjering av dokumenta og tildeling av nasjonal arealplanid 5. Skanning av tekstdokument og arealplanar 6. Digitalisering av omriss på arealplanane, eventuell georeferering eller vektorisering 7. Innlegging av dokument og opplysningar i digitalt planarkiv 8. Arkivering Når eg ser denne oversikta sjølv, så tenkjer eg at dette ser greitt nok ut...så naiv... 6

7 Erfaring punkt 1 og 2. DIGITALT PLANREGISTER LØYSING Alle dei 9 kommunane i Nordhordland gjekk til innkjøp av digitalt planregister allereie i Løysinga heiter BraPlan, og er levert av Geomatikk IKT. Løysinga er drifta av Geomatikk IKT, noko som vil seie at alle dei digitale dokumenta ligg på webhotell hjå dei. Å ha kontroll på eigne digitale dokument og data er ynskeleg, så det hadde vore attraktivt å få dette ordna på ein filservar lokalt i regionen. Erfaring punkt 3. ARKIV Gjennomgang av alle tenkelege og utenkelege arkiv for å finne alle vedtekne og gjeldande arealplanar. For orden skuld, arealplanar vil seie både reguleringsplanar, kommuneplanar, kommunedelplanar, utbyggingsplanar, detaljplanar og områdeplanar. Fleire kommunar er i tillegg privilegert med planar som vert kalla disposisjonsplanar, bebyggelsesplanar, tomtedelingsplanar, sentrumsplanar og hytteplanar. Sjekk kva som vert sagt om desse i siste gjeldande kommuneplan, og deira juridiske rettsverknad. Sjekk også siste gjeldande kommuneplankart for kor det er utbyggingsområde og kor du kan forvente at det finst ein arealplan. Definer så for deg sjølv når ein plan skal eller ikkje skal førast i digitalt planregister. Eg valde å ta med alle planar som på eit tidspunkt var ein gjeldande arealplan, og som ikkje er fullstendig erstatta av annan plan. I tillegg har eg tatt med alle vedtekne endringar og mindre vesentlege endringar for arealplanen. Eg håpar for di skuld at det er haust, mørkt og trist ute når du startar, for då er det vår når du kravlar ut att av den mørke og støvete hula som vert kalla ARKIVET. Til slike ekspedisjonar tilrår eg å ta med fylgjande overlevingsverktøy: Klarering, munnleg eller skriftleg, frå arkivansvarleg om at du har lov til å hente ut alt du vil av planar frå alle arkiv, og at du kan ta dei med deg dit skannemaskina er å finne, både for A4 og storformat. Oversikt over kva for arkiv som finst det er alltid fleire enn du trur Arkiveringsnøklar etter dei ulike arkivlovene og kassasjonslovene som har eksistert sidan bygningslova vart gjeldande for deler eller heile det området som utgjer din kommune i dag. Trillevogn for arkivmapper så held du orden på mappene, og sparer ryggen.. Utlånskort og penn så ikkje arkivansvarleg får grunn til å arkivere deg og... 7

8 Plastlommer legg dokumenta som du finn i arkivmappa og som du tenkjer å skanne, i plastlommer slik at du slepp å leite etter dei ein gong til og utan å øydelegge den kronologiske rekkjefølgja i arkivmappa. Våtserviettar og handkrem etter å ha bladd igjennom fleire hyllemeter med støvete papir vil sjølv den mest grovhanda utearbeidar setje pris på litt handpleie. Plaster til papirkutt en garantert happening. Dugelig med sjokolade og brus du treng smilemedisin. Den første bygningslova som er gjort gjeldande i kommunen er bygningslova av Eg fekk dermed berre tre bygningslover og to arkivlovar å forholda meg til. Men det var likevel mange arkiv som eg måtte henta dokument frå: Interkommunalt arkiv depot for dokument eldre enn 25 år Fjernarkiv alle dokument som er eldre enn 8-12 år Arkiv for dei to føregåande kommunestyre periodane dei siste 8 åra Arkiv for inneverande kommunestyreperiode 4 år Gards og bruksnummer arkiv Ventearkiv - saker som er under ei form for handsaming Hyller, permar, og arkivmapper som ligg laust og flyt på dei ulike sakshandsamarane sine kontor er også viktige funnstader Tapt og aldri funnet igjen før no arkiv er dei mest interessante. For min del var den store skattekista den øskja i arkivet som var merka med Etter plansjef. Her fann eg dei gjeldane karta for 3 reguleringsplanar. (Ikkje sei det til nokon) Kva dokument du MÅ finne går greitt fram av forskrifta 9, men finn du gull- og glimmer dokument, så ta dei med! Endeleg vedtatt arealplan består av. a) plankart b) planføresegner (vedtekt), eventuelt med vedlegg eller illustrasjonar som er gjort juridisk bindande gjennom føresegnene, c) planskildring som var grunnlaget for endelege planvedtak, jf. plan- og bygningslova 4-2 og tilsvarande reglar i eldre lover. Undervegs i leitinga må du sjå på deg sjølv som Sherlock Holmes, fram med lupe og hanskar, og skriv ned alle leidetrådane du finn i dokument du ikkje treng, men som fortel kor det er ein arealplan. Sjølv fann eg ein tilgodelapp frå eit firma på kr ,- Den var pent arkivert, gløymd, og gått ut på dato. 8

9 Erfaring punkt 4. SORTERING OG KLARGJERING Nå skal du ha nokre solide bunkar med arealplanar i trillearkiva dine...godt jobba. Nå sorterer du dei etter vedtaksår. Tjop tjop. Så tildeler du Nasjonal arealplanid til alle planane: Kommunenummer + vedtaksår + løpenummer = som eksempel. Opprett så ei hovudmappe på ein filserver, eksempel Digitalt Planarkiv for Meland kommune. Lag deretter undermapper for alle arealplanane. Nasjonal arealplanid + arealplannamn vert mappenamn. Finn så fram stiftemaskina og antistift maskina; skannemaskina vil ikkje ha samanstifta ark... Erfaring punkt 5. SKANNING Begynn så å skanne frå den eldste planen du har, og fram til i dag. Lagre kvart dokument som.pdf fil i si undermappe med namnet: Nasjonal arealplanid + arealplannamn + dokumenttype = _Reguleringsplan_for_Hildesdal_arealplankart.pdf Dokument i fargar skal skannast i fargar! Skann ein og ein plan for seg sjølv, lagre alle dokumenta, og legg dokumenta tilbake i arkivmappa der du fann dei, slik du fann dei. 9

10 Erfaring punkt 6. DIGITALISERING AV PLAN / OMRISS Greitt, dette er ikkje eit lov-/forskriftskrav, men heilt alvorleg; du har ikkje eit digitalt planregister før du har eit digitalt omriss, om ikkje anna, som kan nyttast i eit GISsystem! Digitaliser omrisset, dann flate og legg alle påkravde eigenskapar på i tillegg til eigenskapen LINK med lenke til løysinga for digitalt planregister. Eller endå betre; vektoriser heile planen slik at du er klar for morgondagens GIS oppgåver. I Meland kommune vart eg lukkeleg arvtakar av ein vektorisert reguleringsplan- og kommuneplanbase. Dette har eg lært å verdsetje, og nytta høvet i samband med arbeidet med innføring av digitalt planregister og ny sosi standard for arealplanar, til å løfte heile reguleringsplanbasen opp til FEILFRI sosi 4.0. Eg er ikkje reint lite stolt over det, og har til og med fått inn alle godkjente endringar som er i planane. Gevinsten er klar: Sakshandsamarar og publikum finn det dei leitar etter; gjeldande plan, og meir til. Og eg, er klar for sosi versjon Erfaring punkt 7. INNLEGGING I PLANREGISTERET Steng døra. No må du ha fred og ro. Ha arkivmappa for kvar plan liggjande lett tilgjengeleg; du skal legge inn informasjon i registeret som ikkje alltid er å finne på dei dokumenta du har scanna. Leverandør av løysingar leverer greie dokumentasjons- og brukarrettleiingar. Sjå gjennom desse, sjølv om du av rare prinsipp ikkje les bruksrettleiingar. Du slepp å gå glipp av funksjonar og finessar som kan gjere arbeidet enklare. 10

11 Vær nøye med datering av dokumenta, og om løysinga gjev høve til lenking, bruk dette. Elles hadde eg eit hemmeleg våpen. Han heiter Jens Bjordal. Tidlegare teknisk kommunalsjef i kommunen gjennom meir enn 25 år. Han har kontor vis a vis meg, og er ei uvurderleg kjelde til informasjon om arealplanar og greier som har skjedd og kjekt å vite om. Hadde ein kunna putte USB kabel inn i hovudet på den mannen, og lasta ned berre det han veit om arealplanane i kommunen, hadde kommunen pent måtta kjøpe fleire filservarar. Synd ikkje slik teknologi eksisterer... Men igjen, så er det litt det dette prosjektet gjer; å gjere kunnskap og dokument tilgjengeleg for folk flest, ikkje berre for ei lita gruppe kommunetilsette. I alt du gjer, husk å lagre :-) Erfaring punkt 8. ARKIVERING No skal alle arkivmapper tilbake til staden du fann dei. Så no får du løn som fortent. Har du gjort gode notat og lagt lånekort i arkivet med korrekte mappenamn, skal denne delen av jobben gå veldig greitt, den er berre utruleg kjedeleg. Men, det er meir som skal arkiverast! No har du eit digitalt planregister, både på filservar og i di løysing. Det er ikkje nok. For at ikkje nokon skal nytte filservaren i staden for designa løysinga, bør du pent brenne arkivet ditt på ein DVD og lagre den i papirarkivet. Slik kan du oppfylle kravet om årsversjon av planregisteret på ein mykje meir fullstendig måte enn kva lova legg opp til. Hugs at årleg eksport av omriss eller heile den vektoriserte basen bør inngå i årsversjonen av planarkivet. Sjølv om det ikkje er eit krav, så start med arkivering av sosi kontrollfil og sosi fil for arealplanar, dette vil du setje pris på i framtida. Ikkje krev det stor innsats heller. Høgtideleg opning Gratulerer. No skal du ha eit digitalt planregister. Kjennes det bra? Dette skal du fortelje til alle! Gje melding til Miljødepartementet, til Statens Kartverk, til publikum, til politikarane, og ikkje minst til dine kollega. 11

12 Du har ikkje nytta fleire veker på ei løysing du skal halde hemmeleg. Så få nyhenda ut på nettsidene, lag brosjyre, heng opp ein plakat, send e-post til meklarar, bibliotek og utbyggjarar med link til løysinga! Hyppige brukarar inviterer du til introduksjonsmøte, slik at alle vert like overtydd som deg, om at her er det gjort eit godt stykke arbeid, som gjer sakshandsamar sin kvardag enklare og meir effektiv, og eit publikum som kan vera sjølvhjelpne, om dei vil. Oppsummering Du vil etter denne jobben ha løfta kommunen si handtering av arealplanar ut av steinalderen, og inn i den digitale verda. Sjølv veit du no truleg fleire sære detaljar om arealplanar, som du til og med meiner er lærdom som andre bør få del i. Det kjennes godt å ha ein smule kontroll, og det er herleg å kunne fortelje publikum at på fylgjande internettadresse, kan du finne ei skattkiste for arealplaninteresserte. Men hugs; eit digitalt planregister må haldast oppdatert! Detaljerte reglar for dette skal finnast i kommunen sitt KS-system. Men eg tør seie det enkelt...just do it. Det er for tungt å ta igjen om oppdateringa blir forsømd. Då seier eg takk for meg. Vonar du fekk noko fornuftig ut av desse sidene, kanskje også eit smil? Neste gong du skal lese planinformasjon, så kanskje det ser slik ut? Bilde av ipad frå Apple. 12

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Lotteri- og stiftingstilsynet

Lotteri- og stiftingstilsynet www.isobar.no Isobar Norge Org.nr. 990 566 445mva Pilestredet 8 / N- 0180 Oslo. hello@isobar.no Lotteri- og stiftingstilsynet - Vurdering av publiseringsløysingar basert på open kjeldekode Utarbeida for:

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under :

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under : Excel som database av Kjell Skjeldestad Sidan ein database i realiteten berre er ei samling tabellar, kan me bruke eit rekneark til å framstille enkle databasar. I Excel er det lagt inn nokre funksjonar

Detaljer

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 BREV MED NYHENDE 06/02/2015 Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 Av advokat Anders Elling Petersen Johansen Bakgrunn Regjeringa har, etter eiga utsegn, ei målsetjing om å gjere

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Namn: Klasse: 1. Gjennomgang av skjemaet «Førebuing til elev- og foreldresamtale» 2. Gjennomgang av samtaleskjemaet 3. Gjennomgang av IUP og skriving av avtale

Detaljer

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din.

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din. Skal skal ikkje Har du ein draum om å driva Inn på tunet verksemd? Gjennom dette kapittelet i netthandboka får du tankehjelp og praktisk hjelp i dei første fasane mot etablering; frå draum til forretningsplan.

Detaljer

POLITISKE SAKSDOKUMENT:

POLITISKE SAKSDOKUMENT: POLITISKE SAKSDOKUMENT: FRÅ PAPIR TIL PC Installasjons- og brukarrettleiing Politikar-PC Surnadal kommune 1 2 Innhald 1 Last ned PDF-XChange Viewer... 4 2 Installere PDF-XChange Viewer... 5 3 Anbefalt

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE I pasient- og pårørandeopplæringa som vert gjennomført av avdelingane i sjukehusa i Helse Møre

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Sakspapir Saksbehandlar Arkiv ArkivsakID Ingvild Hjelmtveit FE - 002 15/709 Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Kommunestruktur - oppstart reelle drøftingar Vedlegg: Etablering

Detaljer

Rettleiing for revisor sin særattestasjon

Rettleiing for revisor sin særattestasjon Rettleiing for revisor sin særattestasjon Om grunnstønad til nasjonalt arbeid til frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar, statsbudsjettets kap. 857, post 70 (Jf. føresegn om tilskot til frivillige

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

Rettleiing aktivering av fritekstleverandørar i ehandel

Rettleiing aktivering av fritekstleverandørar i ehandel Rettleiing aktivering av fritekstleverandørar i ehandel Å aktivere ein leverandør krev i det minste tre steg, og aller helst fire: 1. Kontakt med leverandør, s. 1 2. Oppdatere informasjon i Visma, s. 2

Detaljer

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Norsk etnologisk gransking Emne nr. 38 Mai 1953 SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Det har i eldre tid vore ymse seremoniar og festar i samband med husbygginga, og er slik ennå. Vi kjenner tolleg

Detaljer

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal.

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal. Notat Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i. Dette notatet kan vera eit diskusjonsgrunnlag for vurdering av fordeling av utgifter til husleige og drift i interkommunale samarbeid. Oversikt

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Søk regionale miljøtilskudd elektronisk

Søk regionale miljøtilskudd elektronisk Søk regionale miljøtilskudd elektronisk I 2015 er det endå enklare å levere søknaden om regionalt miljøtilskot på internett. Me vonar du søkjer elektronisk. I denne folderen er det ei skildring av korleis

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Eksamensreglar og rettleiing for eksamenskandidatar ved Herøy vidaregåande skule

Eksamensreglar og rettleiing for eksamenskandidatar ved Herøy vidaregåande skule Eksamensreglar og rettleiing for eksamenskandidatar ved Herøy vidaregåande skule Vi forventar at du som elev eller privatist har gjort deg kjend med reglar og rettleiing for eksamenskandidatar i god tid

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

RETTLEIING FOR BRUK AV «MIN SIDE» I DEN ELEKTRONISKE SKJEMALØYSINGA FOR FRI RETTSHJELP. Oppdatert 19.september 2012 Ove Midtbø FMSF

RETTLEIING FOR BRUK AV «MIN SIDE» I DEN ELEKTRONISKE SKJEMALØYSINGA FOR FRI RETTSHJELP. Oppdatert 19.september 2012 Ove Midtbø FMSF RETTLEIING FOR BRUK AV «MIN SIDE» I DEN ELEKTRONISKE SKJEMALØYSINGA FOR FRI RETTSHJELP Oppdatert 19.september 2012 Ove Midtbø FMSF 1 INNHOLD OM RETTLEIAREN... 3 FUNKSJONANE PÅ «MIN SIDE»... 3 MINE SAKER...

Detaljer

Grupperettleiing for turnuslegar i kommunehelsetenesta

Grupperettleiing for turnuslegar i kommunehelsetenesta Til turnuslegane i kommunehelsetenesta i Sogn og Fjordane Grupperettleiing for turnuslegar i kommunehelsetenesta Sosial- og Helsedepartementet har sett i gang tiltak for å betre rekrutteringa til primærhelsetenesta

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

SAKSDOKUMENT. Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet

SAKSDOKUMENT. Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet Fjell kommune Arkiv: Saksmappe: 2014/2350-21542/2014 Sakshandsamar: Grethe Bergsvik Dato: 09.10.2014 SAKSDOKUMENT Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet Drøftingssak - Eigarskapsmelding 2015 Samandrag

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Tokke kommune. Kontrollutvalet. Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015. Tokke kommune - kontrollutvalet. Det vert med dette kalla inn til møte:

Tokke kommune. Kontrollutvalet. Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015. Tokke kommune - kontrollutvalet. Det vert med dette kalla inn til møte: Vår ref. 15/537-2 033 /KASB Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015 Tokke kommune - kontrollutvalet Det vert med dette kalla inn til møte: Dato: 11.05.2015 Tid: kl 10.00 12.00 Sted: Møterom Kultur,

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN

LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN Lov for Jotun, skipa 30.03.1923. Vedteken den 10.06.1945, med seinare endringar seinast av 29.06.2000. Revidert etter årsmøte i 2007 og 2011. Godkjend av Idrettsstyret: 18.02.02

Detaljer

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet Samtaleguide om lesing Innleiing Samtaleguiden er meint som ei støtte for opne samtalar mellom lærar, elev og foreldre. Merksemda blir retta mot lesevanar, lesaridentitet

Detaljer

Metodiske verktøy ved kursleiing

Metodiske verktøy ved kursleiing Metodiske verktøy ved kursleiing Lærings- og Meistringssenter Helse Fonna 30.03.2015 Metodiske verktøy - LMS Helse Fonna 1 Runde Enkel måte å få alle til å delta: Gi ei enkel oppgåve som er mogeleg for

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Vil du vera med å byggja ein ny kommune?

Vil du vera med å byggja ein ny kommune? Vil du vera med å byggja ein ny kommune? - Skal Fjell, Sund eller Øygarden halda fram som eigne kommunar, eller skal vi saman byggja Nye Øygarden kommune? Trygg framtid... Vi håpar at du opplever det godt

Detaljer

Bergsøy skule Offshore-prosjekt 4. trinn november 2012

Bergsøy skule Offshore-prosjekt 4. trinn november 2012 Bergsøy skule Offshore-prosjekt 4. trinn november 2012 Mål: Lære å lese fagtekstar (både tekst, bilete og overskrifter). Lære å kunne trekke ut opplysningar frå ei fagtekst. Lære å kunne søke etter informasjon

Detaljer

ehandel og lokalt næringsliv

ehandel og lokalt næringsliv ehandel og lokalt næringsliv Kvifor ehandel? Del av regjeringas digitaliseringsarbeid det offentlege skal tilby digitale løysingar både til enkeltpersonar og næringsliv Næringslivet sjølve ønskjer ehandel

Detaljer

Flora kommune. Sluttrapport. Elektronisk meldingsutveksling mellom lege og omsorgsteneste

Flora kommune. Sluttrapport. Elektronisk meldingsutveksling mellom lege og omsorgsteneste Flora kommune Sluttrapport Elektronisk meldingsutveksling mellom lege og omsorgsteneste 03.06.2008 Innhold 1. Sammendrag... 3 2. Gjennomføring i henhold til prosjektplanen... 3 3. Målrealisering... 4 4.

Detaljer

Informasjon og brukarrettleiing

Informasjon og brukarrettleiing Informasjon og brukarrettleiing Om kartløysinga Kartløysinga er tenarbasert. Alle operasjonar blir utførde av ein sentralt plassert tenar (server). Dette inneber at du som brukar berre treng å ha ein pc

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

KRAVSPESIFIKASJON DIGITALT PLANREGISTER

KRAVSPESIFIKASJON DIGITALT PLANREGISTER RAVSPESIFIASJON DIGITALT PLANREGISTER ONURRANSEGRUNNLAG vam herad Ambodskonkurranse på levering av programvare for forvaltning av eit digitalt planregister til eining for private planar og byggjesak i

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

Bruk av reiserekning i Agresso

Bruk av reiserekning i Agresso Bruk av reiserekning i Agresso Generell saksgang: 1. Reiserekning på web skal fyllast ut av den tilsette. 2. Når reiseregning er ferdig utfylt, skal den tilsette skrive ut reisebilag og stifte kvitteringar

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære?

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Innlevert av 6. og 7. ved Marvik Skule (Suldal, Rogaland) Årets nysgjerrigper 2015 Det er første gong både lærar og elevar i 6. og 7. ved Marvik skule

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Innledning Eg valde å tolke oppgåva slik at ein skulle framstille ein «historie» kun ved hjelp av bilete. Eg tolka det òg slik

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007 Rapport om målbruk i offentleg teneste 27 Institusjon: Adresse: Postnummer og -stad: Kontaktperson: E-post: Tlf.: Dato: Høgskolen i Sør-Trøndelag 74 Trondheim Lisbeth Viken lisbeth.viken@hist.no 7355927

Detaljer

Innhald Pålogging... 2 Viktige knappar... 3 Fronter som rom... 3 Leggje inn ei oppgåve i Fronter... 4 Litt om nokre ulike format for tekstbehandling

Innhald Pålogging... 2 Viktige knappar... 3 Fronter som rom... 3 Leggje inn ei oppgåve i Fronter... 4 Litt om nokre ulike format for tekstbehandling 1 Innhald Pålogging... 2 Viktige knappar... 3 Fronter som rom... 3 Leggje inn ei oppgåve i Fronter... 4 Litt om nokre ulike format for tekstbehandling og visse konsekvensar:... 6 Ulike roller i Fronter...

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

Kva er økologisk matproduksjon?

Kva er økologisk matproduksjon? Nynorsk Arbeidshefte om økologisk landbruk for elevar i grunnskulen Nynorsk Arbeidsheftet er utarbeidd av og utgjeve av Norsk senter for økologisk landbruk med økonomisk støtte frå Fylkesmannens landbruksavdeling

Detaljer

Telemedisin Sogn og Fjordane Retningsliner for bruk av videokonferanse

Telemedisin Sogn og Fjordane Retningsliner for bruk av videokonferanse Telemedisin Sogn og Fjordane Retningsliner for bruk av videokonferanse ------------------------------------------------------------------------------- Innhald 1 Innleiing... 3 1.1 Videokonferanse... 3

Detaljer

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 Fag: Norsk Klassetrinn: 2. Lærar: Linn Merethe Myrtveit Veke Kompetansemål Tema Læringsmål Vurderings- kriterier Forslag til Heile haust en Fortelje samanhengande om opplevingar

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Stemnehandboka for NKSF

Stemnehandboka for NKSF Stemnehandboka for NKSF I 2003 vart det bestemt å ha ei rulleringsliste for songarstemne 3 plassar kvart år, eit i Nordfjord, eit i Sunnfjord og eit i Sogn alle kor kan arrangere sjølv om dei er store

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

Etablering og drift av kraftselskap

Etablering og drift av kraftselskap Etablering og drift av kraftselskap Småkraftseminar i Målselv 02.06.2010 Målselv 02.06.2010 1 Vi får Norge til å gro! Kva for selskapstypar er aktuelle? Aksjeselskap er den vanlegaste selskapstypen Nesten

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1 Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing TILRÅDING: Saka blir lagt fram utan tilråding frå administrasjonen.

Detaljer

Skapt digitalt og født elektronisk

Skapt digitalt og født elektronisk Skapt digitalt og født elektronisk eller kva vi må gjere for å mislukkast fullstendig ved innføring av fullelektronisk dokumentbehandling og arkiv IKA Hordaland IKS i eit nøtteskal: Interkommunalt arkiv

Detaljer

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger.

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Juni, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking hjå

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Inger Marie Evjestad Arkivsaksnr.: 07/1229. IT-arbeidsplassar for ungdomsskuleelevar i Luster. Rådmannen si tilråding:

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Inger Marie Evjestad Arkivsaksnr.: 07/1229. IT-arbeidsplassar for ungdomsskuleelevar i Luster. Rådmannen si tilråding: SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Inger Marie Evjestad Arkivsaksnr.: 07/1229 Arkiv: 631 A2 IT-arbeidsplassar for ungdomsskuleelevar i Luster Rådmannen si tilråding: 1. Luster kommunestyre vedtek, med tilvising

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Velkomen til Mork barnehage

Velkomen til Mork barnehage Velkomen til Mork barnehage BARNEHAGELOVA Stortinget har i lov 17.juni 2005 nr. 64 om barnehagar (barnehageloven) fastsatt overordna bestemmelsar om barnehagens formål og innhald. RAMMEPLANEN gjev styrar,

Detaljer

Namning av vegar i Fræna Kommune

Namning av vegar i Fræna Kommune Namning av vegar i Fræna Kommune Mange bustadar i Fræna manglar adresse med vegnamn og husnummer. Etter innspel frå naudetatane, samt føringar frå sentrale styringsmakter, gjer at vi må sørgje for at alle

Detaljer

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Gjeld frå august 2015 1. BARN MED NEDSETT FUNKSJONSEVNE Barn med nedsett funksjonsevne kan ha trong for særleg tilrettelegging av fysiske og personalmessige

Detaljer

MØTEBOK. Desse møtte: Halvor Fehn, Jarle Nordjordet, Tor Aage Dale, Marit Jordtveit

MØTEBOK. Desse møtte: Halvor Fehn, Jarle Nordjordet, Tor Aage Dale, Marit Jordtveit MØTEBOK Tidspunkt: Måndag 4 november 2013 kl 1800 Stad: Rauland Kraftforsyningslag Desse møtte: Halvor Fehn, Jarle Nordjordet, Tor Aage Dale, Marit Jordtveit Meldt forfall: Dorthe Huitfeldt Andre til stades

Detaljer

Vurdering for læring - prosjektsamarbeid mellom skulane i Jærnettverket

Vurdering for læring - prosjektsamarbeid mellom skulane i Jærnettverket Vurdering for læring - prosjektsamarbeid mellom skulane i Jærnettverket OB Starta med å besøkja alle ressursgruppene 25 stk Skulebesøk Ca 1 2 timar på kvar plass Skulane hadde svært ulikt utgangspunkt

Detaljer

VINJE SKOLE SOM MUSEUM. Notat om tilpassing av Vinje skole til museumsformål

VINJE SKOLE SOM MUSEUM. Notat om tilpassing av Vinje skole til museumsformål VINJE SKOLE SOM MUSEUM Notat om tilpassing av Vinje skole til museumsformål Vinje skole som museum Innleiing Dette notatet er laga etter at eg på vegne av Sparbyggja fortidsminnelag (av Fortidsminneforeninga)

Detaljer