Eit informasjonsmagasin frå vanylven kommune nr

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Eit informasjonsmagasin frå vanylven kommune nr. 1-2009"

Transkript

1 Eit informasjonsmagasin frå vanylven kommune nr Verdivalet Rimelege bustader, nærleik til familien, rom plass og nettverk gjorde at familien Berget slo rot på Åheim Side 6-7 EIN GRUNN TIL Å SMILE Vanylven kommune vil dyrke sin eigenart. No skal kommunen verte meir synleg på verdiane sine. Side 4-5

2 2 3 I visjonsarbeidet har Vanylven kommune valt fem bautaer som skal målbere visjonsarbeidet. Desse bautaane, som biletet Miljø er ein av dei. Bileta er tekne av fotograf Magne Sandnes frå Sandnes. Alle modellane er sjølvsagt Vanylvingar! smiler til framtida Verdivalet Utanfråblikk og heimlengt krigshistorie på botnen Det er lov å lukkast i vanylven Råd frå utflyttarane smilekonkurranse innhald side 4-5 side 6-7 side 8-9 side side side side 16 Vanylven ein grunn til å smile, nr Utgjevar: Vanylven kommune, Rådhuset, 6143 Fiskåbygd. Ansvarleg redaktør, ord og bilete: Audhild Gregoriusdotter Rotevatn. E-post: Formgjeving: I&M Kommunikasjon AS Trykk: Hatlehols AS

3 4 Smiler til framtida Det var ein gong ein kommune som ikkje ville verte ei attgløyme Det brenn visst eit blått lys for dei små distriktskommunane. Ekspertane er samde, trenden er klar. Folk vil bu i by, i større bygder. Folket vil drikke artig kaffi og gå i operaen. Dei vil ta trikk, ete sushi og vere kosmopolittar. Er det verkeleg så enkelt? Har Vanylven ingenting å tilby, berre litt ferienostalgi? Så enkelt er det faktisk ikkje, tenkte vanylvingane. Og fann ut at dei ville freiste å fortelje kva som var bra med Vanylven. Vi vil vere ein attraktiv og moderne vekstkommune. Gjennom eit visjonsarbeid har vi no sett i gong ein tydelegare kommunikasjon med innbyggjarar og potensielle tilflyttarar, seier rådmann Einar Vik Arset. Fem bautaer Gjennom arbeid i Vanylven Vekst, formannskap og kommunestyre har Vanylven no vedteke ein kommunikasjonsstrategi, eit slagord og ein grafisk profil. Målsetjinga er å setje søkelys på det Vanylven er god på, det som er unikt i Vanylven. Saman med Kommunikasjonsbyrået I&M har kommunen kome fram til fem bautaer som skal målbere kommunikasjonen. Det sat langt inne å velje vekk solsikka som hovudkommunikasjon. Solsikka lever Solsikka er ikkje daud og skal ikkje slaktast, seier ordførar Jan Helgøy. Solsikkedagane skal også leve vidare, det er ei sterk merkevare i Vanylven. Den underbyggjer Vi vil bli meir synlege på våre verdiar ordførar Jan Helgøy Rådmann Einar Vik Arset ordførar jan helgøy heile slagordet ein grunn til å smile. Det var nødvendig å ta profileringsarbeidet eit steg vidare. Solsikka var ein god start, fortel ordførar Jan Helgøy. Helgøy meiner at meir enn solsikka måtte til, og kommunikasjonen må vere tydelegare for at folk faktisk skal flytte heim. Ordføraren forstår at arbeidet er noko omdiskutert og meiner at når prosjektet modnast over tid, vil skeptikarane sjå at dette er rett for Vanylven. Vil dyrke eigenarten Bautaane Meir Alle, Miljø, Tid og Hjelp fortel kva eigenskapar Vanylven har som ein stad å bu, arbeide og leve. Alt dette er grunnar til å smile. Det finst mange flotte slagord i kommunane i Noreg, men slagordet vårt skal ikkje vere eit smykke, men ei spade. Vi vil at folk skal flytte hit og leve her, fordi ein får meir tid til dei menneska ein er glade i, meir for pengane, eit godt miljø, plass til alle og hjelp til å kome i gong med eigen bedrift, seier Helgøy. Kva vil Vanylven med dette? Vi vil bli meir synlege på våre verdiar. Det som gjer av vanylvingane trivest og har det bra. Vi vil vise at vi har mange grunnar til å smile, både det naturskapte og menneskeskapte. Vi har ein eigenart som vi må dyrke, smiler Helgøy. Ordføraren håpar fleire vil flytte hit og ser at det er spesielt i Vanylven, at det ikkje er grått og kjedeleg. Det må ikkje verte berre prat. Vi må vise at det er verdt å satse på ei framtid i Vanylven. 5

4 6 7 Verdivalet Vi har funne det gode liv på Åheim, seier Ingebrigt og Wenche Berget. Med tre små born og besteforeldre i nabohuset vil dei ikkje bytte med nokon. Vi tenkte vi skulle prøve å bu her på Åheim, og så har vi blitt. Wenche Berget (35) frå Røyken er samfunnsvitar og kom flyttande frå Tromsø i Gravid med første barnet (Siren Margrethe, no 5 år) flytta ho og ektemannen Ingebrigt (31) inn i det tomme huset etter mannen sine besteforeldre. No har to nye born kome til. Stor verdi Familien samlast ved middagsbordet. Besteforeldra, som bur like ovanfor, har tatt turen ned. Dei spreke besteforeldra er i full jobb og deltek samstundes aktivt i kvardagen med borneborna. Ingebrigt har sterke relasjonar her, til storfamilien. Vi synest det har stor verdi å ha fleire generasjonar med familie rundt seg. Vi ville heller ikkje at borna skulle vekse opp i ein storby, fortel Wenche. Åheim er jo den finaste staden å vere, skyt Ingebrigt inn. To fjøsar Wenche og Ingebrigt har to fulle jobbar, han i Tussa, ho i kommunen, og i tillegg to fjøsar med stutar. Det er opp klokka seks, han køyrer til fjøsen som ligg sju kilometer unna, medan ho tek seg av borna. Så kjem han attende til heimen, tek fjøs nummer to før dei kler på borna og køyrer til barnehage og arbeid. På kveldstid er borna ofte med på fjøsstellet. Kaffien kjem på bordet. Siren Margrethe viser stolt fram dei grøne peridottane, som ho har samla i eit hjartesmykkeskrin. Då staten selde Olivin slutta folk på Åheim å lage ungar, seier Ingebrigt. Fastlandssamband viktig Det er om lag 870 innbyggjarar på Åheim. Familien Berget meiner meir må gjerast for å få folk heim. Arbeidsplassar til begge, kommunikasjon med vegar, ferjer og tunnelar. Det er utruleg viktig med fastlandssamband. Å ferjependle er slitsamt, seier Ingebrigt. Han trur det er eit stort potensiale i å få utflyttarane heim. Å få tak i folk som er under utdanning og vise til kva Vanylven har å tilby, er viktig, legg Wenche til. Sjølv har dei ikkje angra på at dei forlet storbylivet. Vi slepp å leite etter parkeringsplass, hehehe, flirer Ingebrigt. Liv i gamalt hus Rimelegare bustader, nærleik til naturen, rom, plass og nettverk var det viktigaste då familien slo rot på Åheim. Foreldra til Ingebrigt tok det ikkje for gitt at sonen skulle flytte inn i gamlehuset. Vi hadde ikkje rekna med at det vart gardsdrift her. For oss er det meiningsfullt å få liv i det gamle huset, å sjå livet på tunet, seier Idar Berget. Idar er fødd og oppvaksen i huset som sonen no har overtatt. Besten Idar leikar med Isak André. Bestemor Moste Sissel, tek fjøsdressen på veslejenta Ine Johanne på 1 1/2 år. Dei tek med seg gamle brødskalkar som borna skal få gi stutane. Vel framme i fjøsen nærmar Ine seg stutane med ærefrykt. Storesyster Siren Margrethe viser veg og demonstrerer mating. Pappa Ingebrigt gjer i stand kraftforet. Utan dyr er det heilt tomt, seier Ingebrigt. Det er jo difor vi vil bu her. Heilskapen med folk, familie, arbeid, dyr og natur er det viktigaste.

5 8 9 Maria Parr (1981) er frå Fiskå ORD i Vanylven. Ho debuterte med barneboka Vaffelhjarte på Det norske Samlaget i 2005, og har vunne fleire prisar for romanen. Maria Parr studerer i Volda og har fast spalte i Sunnmørsposten. Utanfråblikk og heimlengt Foto: Birgitte Meidell Roald Bur du der, Maria? Han daska eit kart over Vestlandet i bordet, og bora peikefingeren ned mellom Sunnmørsalpane. Stemma var overraskande sår. Besviken. Han var svensk, denne karen. Vi hadde gått på skule saman i nesten eitt år og vi var gode venner. Eg bøygde meg over kartet og justerte den svenske peikefingeren dei nødvendige centimetrane. Her bur eg, sa eg, og skakka på hovudet så fjordane heime liksom peika rette vegen. Han pirka snøen av Blæja i Syvde med naglen og var stille ei lang stund. Så sette han eit par alvorlege auge i meg. Men varför har du inte talat om det, då? Nei, kvifor? Eg hadde vel aldri tenkt at det var noko å fortelje om. Fjella hadde no lege der i ein sjølvsagt krans kring hovudet alltid. No sat eg for fyrste gong langt heimanfrå og såg dei på kartet. Det meste vert annleis når ein ser det slik. Fjell også. Eigentleg hadde eg vel aldri sett eg meiner verkeleg sett fjella heime før eg såg dei under denne svenske peikefingeren. Dette var lenge før eg hadde byrja å lengte heim. Dette var på den tida då verda låg vid og fager framføre meg, og Vanylven låg ein stad der bak, med regn og busskur og trong skodde. Om dette hadde skjedd i dag, så hadde det kanskje vore annleis. Det har kome gradvis. Slik det gjer for dei fleste. Ein lengtar bort og ut og vekk i årevis, og så vaknar ein ein sommar, og kjenner at molekyla har snudd seg. Brått lengtar ein ikkje ut i verda lenger. Ein lengtar heim. Meir og meir. Det er ein forunderleg prosess, og ein står i fare for å verte sentimental når det står på som verst. I alle fall dersom ein held fram med å sjå på heimstaden sin med utanfråblikk. Sjå berre på Ivar Aasen. Ingen har skrive om fjella heime som Aasen. Han, den luringen, som ikkje var heime i Hovdebygda ein einaste gong dei siste førti åra av sitt liv, men sat på ein hybel i Christiania og dikta om dei gamle fjell i syningom så blekket spruta. Kvifor reiste han ikkje heim, i grunnen? Lengta han ikkje heim? Eg lengtar heim. Ofte. Men om eg skulle forklare denne svensken kvifor eg ofte lengtar heim, så ville det likevel vorte litt vanskeleg. Korleis forklarar eg at eg lengtar heim til Vanylven, ikkje på grunn av fjella, men på grunn av dei små bøkene eg finn inne i vardane på toppen av desse fjella? At eg er ei av desse enkle sjelene som finn det svært motiverande med slike bøker, det er no ein ting. Eg skal ikkje legge skjul på at om eg kan velje mellom eit fjell med bok og eit fjell utan bok, så vert det utan tvil bokfjellet. Eg finn stor tilfredsstilling i å stikke handa inn i varden på eit fjell, ta ut boka og skrive namne mitt. Men det kan ein gjere alle stader. Dei har bøker inne i vardar i heile Noreg. Det spesielle og fine med Vanylven er at der kan eg stå i le av varden etterpå, og lese namna på det fuktige papiret i til dømes Eidså I.L si bok. Og så er det ikkje berre ei lang liste med namn, men menneske med ansikt og ganglag. Eg veit kven dei er. Og når dei som kjem etter meg les namnet mitt, så veit dei kven eg er også. Det er slike ting som gjer at eg lengtar heim; det at eg kjenner ansiktet bak signaturane i fjellbøkene og at Vanylven er den einaste staden på jorda der eg kan vinke til dei som sit inne i postbilane og Tussa-bilane når dei durar forbi, og at eg kan høyre ei historie utanfor butikken og humre heile vegen heim fordi eg skjønar akkurat kva han meinte. Det er slike ting som gjer at eg lengtar heim. Korleis forklarer eg slikt? Korleis forklarer eg at eg synest Vanylven er fint på grunn av dei små krabbene eg finn når eg veltar til sides steinar i fjøra? Eller fordi eg veit at dørstokken ligg på tvert og folk kranglar i Vanylven også, og likevel synest det er fint å vere der? Eller at det har noko med juninettene å gjere, når alle blomane til favorittbuketten min har kome og eg klatrar over steingardar medan alle andre søv og veit akkurat kvar eg skal finne kvar einaste blomster. At heime i Vanylven, så kan eg plukke den finaste blomsterbuketten i blinde, fordi føtene mine har trødd opp råsa mellom blomstrane heilt sidan føtene mine var små. Varför har du inte talat om det, då? spurde svensken og dunka peikefingeren i fjella heime. Fordi det er vanskeleg å forklare, og kanskje fordi det kjennest rart å skulle hylle fjella heime med utanfråblikk. Strengt teke er det vel betre å ta seg ein tur? Eller hur, Ivar Aasen?

6 10 11 Felix Scheder Tonnasje: 382 brt Lengde: 45 meter Breidde: 8 meter Høgde: 10 meter Fart: 12 knop FAKTA Felix Scheder vart bygd på Nylands mekaniske verkstad i Oslo, som kvalfangstbåt. Tyskarane tok han ut og brukte han som forpostbåt og utstyrte båten med synkeminer og tre kanonar. Båten vart bomba og gjekk ned i Åramsundet 12. september 1944, og ligg i dag på tretti meters djup. Det er ofte sterk straum i sundet, og dykking kan difor berre skje i vendinga (flo eller fjøre). Dykking må planleggjast nøye, leia går gjennom sundet med stor skipstrafikk og ferje. Kontakt gjerne ferja om planlagde dykk. Ægir Dykkarklubb har lang erfaring med dykking i området. Meir informasjon om dykking i Vanylven finn du på: Krigshistorie på botnen Om du torer å gå i djupna, kan du sjå eit stykke norsk krigshistorie i Åramsundet. Foto: Ægir Dykkarklubb På tretti meters djupne ligg krigsvraket Felix Scheder. Det heile starta 12. september 1944 med opererasjon Begonia. Britiske fly skulle mineleggje Åramsundet. I sundet møtte dei ein sørgåande tysk konvoi, med seks båtar, mellom dei Felix Scheder. Båten vart bomba fleire gongar og gjekk ned i Åramsundet. Trettifire menneske omkom i bombeåtaket. I dag ligg vraket lett tilgjengeleg for dykkarar. Båten ligg vassrett på sandbotnen på tretti meters djup, det som vi kallar eit Donald Duck-vrak. Det er sjeldan vraka ligg på denne måten, fortel Sigve Slagnes frå Ægir Dykkerklubb i Vanylven, som har dykka utallege gongar på denne staden. Kanonløpet peikar rett ut frå skutesida og den enorme propellen er godt synleg. Vraket vart funne på åttitalet, etter mange år med leiting. Hareidsdølen Reidar Stridt fann vraket, og fortalde til Sunnmørsposten i 1985 at han fann stablar med papirpengar på lugarane. Høgskafta lærstøvlar stod på rekke og rad ved køyene og han fann eit pistolbelte med pistol. Hakekorset og krigsørn er stempla på alt utstyr.i ein av lugarane hang restane av ei klokke som hadde stoppa på 14 minutt på 12. Det mest spesielle var kanskje likevel at to pærer som Stridt fann i ein lugar, lyste etter over førti år i havet. På det eine pæreglaset står det kriegsmarine og pærene lyser! fortalde Reidar Stridt til Sunnmørsposten i Dei fleste krigsvrak ligg utilgjengeleg til, gjerne djupt, mange ligg på sida og er meir eller mindre øydelagde. Det gjeld ikkje Felix Scheder. Også i dag er skipet svært intakt, eit av dei mest intakte vraka på Nordvestlandet, fortel Sigve Slagnes. I tillegg er Felix Scheder ikkje større enn at ein får sett heile båten i løpet av eit dykk, på større skip må ein ofte dykke 4-5 gongar for å få sett heile vraket. Tretti meter er også ei djupne som passar dei fleste dykkarar. Ein treng ikkje vere spesialist for å få sett dette vraket. Dette gjer at Felix Scheder i Åramsundet til eit svært populært dykkarmål, også for tilreisande dykkarar. Korleis ser vraket ut i dag? Det er eit flott vrak. Skipet har nok falle litt saman sidan det vart funne på åttitalet, men det er framleis intakt. Ein kan sjå toaletta, bordet i byssa og flisene på golvet. Det meste av det lause inventaret som vart funne for over tjuefem år sidan, er no vekk. Forsvaret har fjerna ein del, og sidan skipet ikkje er freda har også privatfolk tatt med seg suvenirar heim. Det er dei to store kanonene på dekk som gjer mest inntrykk, fortel Slagnes. Bomba traff Felix Scheder i kjelen og ein ser tydeleg at det har vore ein kjempeeksplosjon. Ein drøymer seg vekk og lurer på korleis livet var om bord, i Ikkje minst tenkjer ein på det som skjedde då skipet vart bomba. Korleis hadde dei det då, i dei siste sekunda? Vi har ei dramatisk krigshistorie i fjøresteinane, seier Sigve Slagnes.

7 12 13 Agnar og Petter Knardal bygde millionbedrifta Rovde Shipping saman med Jan Sundnes. Gründerane åtvarar no næringslivet om å ta ut utbytte, og rår politikarane til å kople Vanylven på Eiksundsambandet. Slik kan Vanylven skape bedrifter med suksess. Det er lov å lukkast i Vanylven Dei er smålåtne, Petter og Agnar Knardal. Det er kaffi og heimebaka lefser på bordet i stova på Rovde. Knardalkarane, med berre folkeskule og søndagsskule, skapte ein av dei største suksessane i næringslivet i Vanylven. Rovde Shipping, som no har fusjonert med Siem Offshore, har fått millionane til å rulle inn over Rovdestranda, nett som bølgjer frå havet, om ein ser poetisk på det. For det er ingenting som kjem av seg sjølv. LOKAL ARBEIDSKRAFT Det er hardt arbeid. Ein kan ikkje tene pengar på noko som andre har tent pengar på, seier Petter. Agnar og Petter meiner det ikkje har vore ei ulempe for dei å drive buisness i vesle Vanylven. For arbeidskrafta var i stor grad lokal frå ytre Nordfjord og Sunnmøre. Sjøfolka herifrå er i stor grad tidlegare fiskarar som er vande med å stå på. Og gir du sjøfolka tillit, har du ein trufast og hardtarbeidande tilsett. Vi starta i det små og bygde oss gradvis opp, fortel Agnar. Det heile starta med sandfrakt og i 1985 kjøpte dei den fyrste offshorebåten, ein supplybåt. Så gjekk det slag i slag. Fleire farty kom til. Arbeidsstokken vaks, reiarlaget vart større og større og båtane meir avanserte. Båtane er bygde lokalt, og den maritime klynga har betydd mykje for Rovde Shipping. Her på Sunnmøre byggjer vi avanserte båtar som er i teten teknologisk. Å ha ei maritim klynge med reiarlag, verkstad, sjøfolk og kompetanse på alle felt, har vore avgjerande for Rovde Shipping, seier Agnar. FINANSKRISA ER EI MULIGHEIT Rovde Shipping heldt i alle år til i andre etasje på Samvirkelaget på Rovde. Her var ingen fancy kontor og dyre vanar. Overskotet som bedrifta skapte, vart pløgd attende til selskapet, fleire investeringar, nyutviklingar. Ein skapar ikkje varige verdiar ved å ta ut kjappe utbytte, seier Petter. Han meiner at lysta til å starte noko og skape noko må liggje i botnen for dei som skal lukkast i næringslivet. Ikkje raske pengar, og ei heller subsidiar. Nei, subsidiering trur eg ikkje på. Det må løne seg, ha livets rett. No er det låg rente. Finanskrisa kan også vere ei muligheit til å starte gründerverksemd her i Vanylven, om ein har god likviditet. Det gode med Vanylven er at det er lov å lukkast her. Folk unner kvarandre suksess. Det er viktig. Kvivsvegen sentral Agnar og Petter har sterke meiningar om kva som må til for å få fleire til å flytte og arbeide i Vanylven. Alt handlar om kommunikasjon. Vanylven burde ha vore kopla på Eiksundsambandet. Og når det ein gong ikkje er slik no, må ferjene gå, Også seint på kvelden og helst nattestid, seier Petter. For dei som arbeider på sjøen, må påtroppande mannskap nå første fly og avtroppande mannskap kome seg heim med siste fly. Når ein har vore på sjøen i ein månad, vil ein raskt heim. Sjøfolk må også kunne bu i distrikta, seier Agnar. Agnar trur og at Ørsta/Volda lufthavn Hovden vert i stor grad vår framtidige flyplass, når vi no får Kvivsvegen med kort veg til Strynregionen, vil flytrafikken på Hovden auke. Politikarane våre i ytre Nordfjord og Vanylven må arbeide meir for ei framtidsretta kryssing av Voldsfjorden, seier Knardal. Han meiner Hovdebygda peikar seg ut som eit senter for Søre, også for storkommune. Knardal peikar på at ein kan samordne vakttenester for ulike etatar her. Agnar og Petter Knardal er no pensjonistar. Dei saknar begge arbeidslivet. Petter syslar med litt aksjar og verv og Agnar prøvar å vere pensjonist, men det er oppskrytt, flirer han. Økonomiske bekymringar vil dei aldri få, men det er ingen prangande rikdom på Rovdestranda. De kunne jo ha tatt han litt ut no, med pengar på bok og god tid i pensjonlisttilveret? Vi snakkar om Stein Erik Hagen, som byggjer Spa og sender skjortesnippane til London. Nei, veit du kva. Vi likar ikkje stive skjortesnippar, skoggler Petter og Agnar Knardal. Vanylven kommune ynskjer meir næringsverkdemd. Kommunen hjelper deg med oppstarten av ny bedrift. Vanylven Vekst er kommunen sitt organ i næringssaker som skal bidra til utvikling av eit robust næringsliv. Vanylven Vekst er hoppid.no-kontor og gir gratis rådgjeving til etablerarar og andre verksemder. Vi samarbeider med Innovasjon Norge og Møre og Romsdal Fylke. Vanylven Vekst har satsingar mellom anna innan entreprenørskap, auka bulyst og reiseliv.

8 ) Kva er dei viktigaste kvalitetane med Vanylven? Kathrine Shanta Tørlen Frå: Fiskå Alder: 28 år Yrke: Jobbar ved AVIS bilutleige Bur: Vigra. 1) Gode oppvekstvilkår for born. Godt samhald. Dei har alt ein treng av velferdstilbod. Bør ha fleire jobbar. 2) Større arbeidsmarknad. Både i privat og offentleg sektor. 3) Vi bur ikkje i Vanylven fordi vi ikkje har fått arbeid der. I tillegg tek det for lang tid å kome seg til Ålesund. 4) At vi får arbeid. Råd frå utflyttarane 2) Kva må Vanylven gjere for at fleire skal flytte heim? 3) Kvifor bur ikkje du i Vanylven? 4) Kva må til for at DU skal flytte heim? Vegard Jarle Vik Frå: Åram Alder: 29 Yrke: utdanna politi, men arbeider for tida motebransjen Bur: Paris. 1) Ein trygg stad å vekse opp, veldig oversiktleg. Ein personleg plass å vere. Bra folk og flott natur. 2) Arbeidsplassar er viktig, det er ikkje berre enkelt å skaffe det. Marknadsføring er vesentleg. Kommunen bør ta direkte kontakt og headhunte folk og kompetanse. Oppretthalde god barnehagedekning og eit godt skuletilbod. Gode internettsider med visjonar og informasjon til potensielle tilflyttarar. 3) Etter skule er arbeidsmarknaden større ute. Det er litt for tidleg for meg å flytte heim. 4) At eg finn ei jente som også vil bu der, at vi ynskjer det saman. Det må vere arbeid, og sosiale og kulturelle tilbod. At andre vener og familie flyttar heim ville også bety noko. Synnøve Ljoså Wille Frå: Rovde Alder 29 Yrke: Sjukepleiar Bur: Tønsberg 1) Lite samfunn og alle kjenner alle. Nært og trygt. Bra tilbod til idrett og kultur og mange eldsjeler. I tillegg til naturen, sjølvsagt! 2) Fleire jobbmuligheiter og betre fritidstilbod. Større satsing på unge vaksne. Oppretthalde servicetilbod og butikkar. 3) Eg har gifta meg med ein frå Vestfold og han har arbeid her. 4) Det er truleg ikkje aktuelt for oss uansett. Det måtte i så fall vore at begge fekk arbeid og slapp å pendle. Magne Idar Sandnes Frå: Sandnes på Eidså Alder: 32 Yrke: Fotograf Bur: Bergen 1) Det er vakkert, triveleg og trygt. 2) Arbeid er viktigast. Gode kommunikasjonar er også vesentleg, som til dømes ferjefritt samband. Eit mangfaldig næringsliv. 3) Då eg var ferdig å studere var det ikkje arbeid i Vanylven. Store delar av nettverket mitt var også i Bergen. 4) At det var ein arbeidsmarknad for meg med mitt yrke. Og sjølvsagt jobb til kona. Vegard jarle vik Kathrine shanta tørlen Kommunen må headhunte folk og kompetanse Synnøve ljoså wille Magne idar sandsnes

9 Smilekonkurranse Det er mykje å smile av i Vanylven Kva er din grunn til å smile? Det beste fotoet av din grunn til å smile, vinn eit gåvekort på kroner, som kan nyttast i alle butikkane i Vanylven. I tillegg trekkjer vi eit fint premiekrus blant alle innsende bidrag. Send inn bileta dine til eller lever bileta på rådhuset.

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten.

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten. Rapport. Innbyggjarundersøkinga 2015 Ulvik herad. Generelt om spørsmåla: Spørsmåla kunne graderast på ein skala frå 1-6, kor 1 var dårlegast. Eit gjennomsnitt på 3,5 vil seie ein vurderingsscore midt på

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Maria Parr Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Illustrert av Bo Gaustad Det Norske Samlaget Oslo 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av eboknorden 2013 ISBN 978-82-521-8583-6

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź marit kaldhol det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź roman Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2014 ISBN 978-82-521-8437-2 Om boka

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2 Rolf Lystad 18.09.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman Trude Teige Lene seg mot vinden Roman Om forfatteren: Trude Teige (f. 1960) har jobbet som politisk reporter, nyhetsanker og programleder i TV2. I 2002 debuterte hun med Havet syng, oppfølgeren Lene seg

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Frøylandsbakken. Velkomen til Frøyland og Kvernaland! Siste byggetrinn 18 bustader på Kvernaland

Frøylandsbakken. Velkomen til Frøyland og Kvernaland! Siste byggetrinn 18 bustader på Kvernaland Siste byggetrinn 18 bustader på Kvernaland Velkomen til Frøyland og Kvernaland! Etter suksessen frå byggetrinn I og II, er me nå klare for sal av siste byggetrinn med 18 bustader. Her finn du gode løysingar

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Brannsår, rus eller friheit?

Brannsår, rus eller friheit? Brannsår, rus eller friheit? Eg la hendene bak ryggen og kneip meg sjølv i armen. Eg hadde førebudd meg på dette. Førebudd meg for den vonde heksa. Ho sat der, i sofaen, rusa. Alt var gitt opp, og no var

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule 10. september var Anne Brit og Mari frå Leikanger kommune på besøk hjå 9. trinn på Leikanger ungdomsskule. Tema for samlinga var lokaldemokrati,

Detaljer

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman Carl Frode Tiller Innsirkling 3 Roman OM FORFATTEREN: Carl Frode Tiller (f. 1970) er ein av dei fremste forfattarane i norsk samtidslitteratur. For dei fire romanane Skråninga (2001), Bipersonar (2003),

Detaljer

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar «Alt kveg bør ut å beite i utmarka», skriv Torbjørn Tufte. Foto: Mariann Tvete Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar Jordbruksnæringa no må samle seg og velje kva kampar dei vil ta til fulle,

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum.

Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum. Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum.no Spørjeliste nr. 253 Fadderskap Den som svarar på lista er samd i at svaret

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda Oslo Om denne boka Ei ung jente blir funnen knivdrepen i heimen sin. Mordet blir aldri oppklart. Leilegheita som var åstaden for mordet, står tom i 20 år. Når Elisabeth

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

Hyllestad kommune omstillingsorganisasjonen utviklingsplan 2014 2015. Innhald. 1. Innleiing om planen og arbeidet. 2. Verdigrunnlag og visjon

Hyllestad kommune omstillingsorganisasjonen utviklingsplan 2014 2015. Innhald. 1. Innleiing om planen og arbeidet. 2. Verdigrunnlag og visjon Utviklingsplan for næringsarbeid 2014 2015 Hyllestad kommune omstillingsorganisasjonen utviklingsplan 2014 2015 Innhald 1. Innleiing om planen og arbeidet 1.1 Innleiing s. 3 1.2 Historikk s. 3 2. Verdigrunnlag

Detaljer

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad Først i denne delen om Giske OS står skrive om korleis vi bygde stasjonsbygninga. Der står nemnt at vi rekna med

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

Bli verande eller reise vidare? avgjerande faktorar når høgt utdanna vel å bu og arbeide i distrikta

Bli verande eller reise vidare? avgjerande faktorar når høgt utdanna vel å bu og arbeide i distrikta Bli verande eller reise vidare? avgjerande faktorar når høgt utdanna vel å bu og arbeide i distrikta Bygdeforskingdagen, Trondheim 5. november 2013 Finn Ove Båtevik Ein studie av bedrifter og tilsette

Detaljer

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 1 TEIKNSETJING Punktum (.) Vi bruker punktum for å lage pausar i teksta. Mellom to punktum må det

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Plassebakken Barnehage BA

Plassebakken Barnehage BA Plassebakken Post AUSTIGARD Januar 2012 www.plassebakken.no Godt nyttår No har vi starta på eit nytt år, tenk dei er ferdige med det første halve året i barnehagen allereie! I desember har vi gjort fole

Detaljer

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse KOMPETANSEMÅL Generelt om naturfag: Kunnskap om, forståelse av og opplevelser i naturen kan fremme viljen til å verne om naturressursene, bevare

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Maritimt Møre i møte med ei kunnskapsintensiv framtid

Maritimt Møre i møte med ei kunnskapsintensiv framtid Maritimt Møre i møte med ei kunnskapsintensiv framtid Forskingsdagane 2013, Quality Hotel Ulstein, Ulsteinvik 23. september 2013 Finn Ove Båtevik Else Ragni Yttredal Marthe Hanche-Olsen Viktige faktorar

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

PLAN FOR KVALITETSUTVIKLING 2016-2019

PLAN FOR KVALITETSUTVIKLING 2016-2019 PLAN FOR KVALITETSUTVIKLING 2016-2019 BARNEHAGANE OG BARNEHAGESEKTOREN i KLEPP KOMMUNE 1 Klepp kommune Del 1: Grunnlaget Del 2: Område for kvalitetsarbeid Del 3: Satsingsområda Del 4: Implementering Del

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Spørjeundersøking om sentrumsområde

Spørjeundersøking om sentrumsområde Spørjeundersøking om sentrumsområde Befolkningsundersøking i Hordaland 2013 AUD-rapport nr. 1 2013 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå, og i samarbeid med Planseksjonen i Hordaland

Detaljer

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Innledning Eg valde å tolke oppgåva slik at ein skulle framstille ein «historie» kun ved hjelp av bilete. Eg tolka det òg slik

Detaljer

m j ø s o r m e n leseserie Nynorsk Norsk for barnetrinnet Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad

m j ø s o r m e n leseserie Nynorsk Norsk for barnetrinnet Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad leseserie Nynorsk m j ø s o r m e n og andre uhyre Norsk for barnetrinnet 15795_Mjosormen_M_NN.indd 1 09-11-07 13:04:28 Mjøsa er den største innsjøen i Noreg.

Detaljer

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslagsillustrasjon: Christian Fjeldbu Omslagsdesign: Laila Mjøs

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslagsillustrasjon: Christian Fjeldbu Omslagsdesign: Laila Mjøs Om denne boka kvar sommar reiser Ea og mora til campingplassen Frøppeldunk for å fiske, bade og ikkje minst treffe alle dei andre feriegjestane igjen. Men denne sommaren skjer det noko uventa: fargane

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme 04.januar Møtet denne kvelden starta med songen Du ska få ein dag i mårå av Alf Prøysen, 1971. Bernhard H. ønskte vel møtt og informerte

Detaljer

PLANLEGGING FOR KOMPETANSE- ARBEIDSPLASSAR

PLANLEGGING FOR KOMPETANSE- ARBEIDSPLASSAR PLANLEGGING FOR KOMPETANSE- ARBEIDSPLASSAR Hans-Erik Ringkjøb Ordførar, Voss kommune SLIDE 1 AGENDA Kva er kompetansearbeidsplassar? To framtidsbilder SAIL Port Northern Europe Attraktivitet gjennom kvalitetar

Detaljer

LAURDAG 2. AUGUST 2014

LAURDAG 2. AUGUST 2014 26 KALDT: Anne Karin Bjørke kjenner med ein gong ein kulde enkelte plassar på kjøkkenet og inn mot gangen. Ho set opp ei imaginær lyssøyle for å lede det vesle spøkjelset som går att, over til «den andre

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

Mobbeplan Harøy skule 2006/2007

Mobbeplan Harøy skule 2006/2007 Mobbeplan Harøy skule 2006/2007 Førebygging 1.1 Skulemiljøet Ein venleg og integrerande skule er naudsynt for å oppnå eit godt læringsmiljø, både fagleg og sosialt. Skulen skal vere ein trygg og triveleg

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer