Bergen hamn. Analyse av moglege ekspansjonsområde ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Bergen hamn. Analyse av moglege ekspansjonsområde ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN"

Transkript

1 Bergen hamn Analyse av moglege ekspansjonsområde ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

2 Utgitt av: Hordaland fylkeskommune Samferdselsavdelinga Postboks BERGEN Formgjeving: Kristin Myren, informasjonstenesta Trykk: Grafisk Trykk 1. utgåve: april 2007 Opplag: 500

3 Forord Bergen og Omland havnevesen og Hordaland fylkeskommune har i fellesskap teke initiativ til å gjennomføre eit utgreiingsarbeid over moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn. Utgreiingsarbeidet har føregått frå oktober 2006 til april Målet med utgreiingsarbeidet er å gi eit fagleg grunnlag for val av moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn med sikte på å utvikle eit framtidig transport- og logistikknutepunkt i Bergensområdet. Utgreiingsarbeidet vil peike på eit utval moglege hamneområder det vil vere aktuelt å gå vidare med i ein formalisert planprosess. Følgjande styringsgruppe har hatt ansvaret for utgreiingsarbeidet: Magnus Vestrheim, Hordaland fylkeskommune, leiar Gunvald Isaksen, Bergen og Omland havnevesen Magnus Natås, Statens vegvesen Knut Stenevik, Kystverket Lars Christian Stendal, Jernbaneverket Vidar Totland, Bergen kommune Kjell Åge Matre, Bergen kommune Leif Arne Strømmen, Logistikk- og transportindustriens Landsforening, Region Bergen Sekretærar for utgreiingsarbeidet har vore John Martin Jacobsen og Thorbjørn Aarethun i Hordaland Fylkeskommune, samferdselsavdelinga. Bladbunaden til analysen er laga av Kristin Myren ved informasjonstenesta i fylkeskommunen. Svein Heggelund i fylkeskommunen og Tor Bjerkli i Bergen og Omland havnevesen har gitt verdifulle innspel undervegs i arbeidet. Olav Lofthus i Norconsult har laga karta medan Morten Henriksen har vore prosjektleiar for AsplanViak sitt bidrag i utgreiingsarbeidet. AsplanViak sitt bidrag i arbeidet har vore visualiseringar og vurderingar om funksjonaliteten til det enkelte hamneområde. Bergen, april 2007 Hordaland fylkeskommune Bergen og Omland havnevesen Magnus Vestrheim samferdselssjef Gunvald Isaksen havnedirektør ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

4 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

5 Samandrag Mål og bakgrunn for utgreiingsarbeidet Målet med utgreiingsarbeidet er å gi eit fagleg grunnlag for val av moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn med sikte på å utvikle eit framtidig transport- og logistikknutepunkt i Bergensområdet. Bakgrunnen for utgreiingsarbeidet er eit felles initiativ frå Bergen og Omland havnevesen og Hordaland fylkeskommune. Arbeidet med moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn har eit langsiktig perspektiv. Ei sentral oppgåve i dette prosjektet er å kartlegge og vurdere aktuelle område for framtidige hamneformål. I arbeidet blir det lagt til grunn at dagens funksjonar blir verande i Bergen indre hamn fram mot Området på Dokken/Nøstet må vidareutviklast til ein meir effektiv terminal i denne perioden. Dei funksjonane som vi i dette utgreiingsarbeidet vurderer kan flyttast ut frå Bergen indre hamn er godsfunksjonane som handtering av containerar og stykkgods, samt ro-ro trafikken. Vi legg og til grunn at utanlandsferjene skal flytta ut. Når det gjeld transport av bulk så går det ein del bulk over Bergen indre hamn, men i høve til Mongstad og Sture er det ikkje dei store voluma. Grunnen til at det på sikt vert vurdert å flytte ut funksjonar frå Bergen indre hamn er behovet for ein meir effektiv godsterminal som har tilgang til større areal enn det ein har på Dokken/ Nøstet i dag. Aukande godsmengder, nye logistikkløysingar som krev større areal, fokus på miljøbelastningar og auka press på sentrumsnære areal til byutviklingsformål, gjer det aktuelt å sjå på alternative lokaliseringar av terminalane. Kapasiteten på vegsystemet i og rundt Bergen sentrum vil etterkvart bidra til framtidige framkomstproblem til hamneområdet på Dokken/ Nøstet. Auke i godsmengdene over Bergen indre hamn Bergen indre hamn har dei siste åra hatt ein sterk auke i godsmengdene som krev større areal enn det som er tilgjengeleg på dagens hamneterminal på Dokken/Nøstet. Det er registrert 45 % auke i mengde containerar i Bergen indre hamn frå 2001 til Dette gir ein gjennomsnittleg auke på 12 % per år. 90 % av trafikken er utanrikstrafikk. Saman med veksten i antal containerar har det og vore ein vekst i ro-ro trafikken over Bergen hamn. Roro-trafikken krev større areal enn containerar då trailerar ikkje kan lagrast i høgda. Veksten i containertrafikken har i snitt vore enda høgare enn den generelle veksten i godstrafikken. I den interkontinentale containertransporten har veksten auka med opp til 15 % årleg, mens innanfor EU ser vi ein auke på 9 % årleg. Den same utviklinga kan konstaterast i Noreg. Container er eit viktig element i intermodale transportar. Det har og vore ein kraftig auke i roro-trafikken mellom Noreg og Europa. Årsaka er at det har vore ei endring frå å køyre trailerar landevegen frå/til Europa i kombinasjon med ferger til å sende trailerane utan trekkvogn og sjåfør sjøvegen direkte frå/til Noreg. Nye og meir effektive korridorar for transport av gods Gods som skal via Bergen eller som skal ende opp her, kan gå direkte til Bergen og ikkje om Oslo. Dette vil vere aktuelt på grunn av auka internasjonal transport og i større grad direktesendingar til dei viktigaste logistikknutepunkta i Noreg. Dei store vareimportørane er interesserte i løysingar som gjer at gods kjem rett inn på regionale lager og ikkje går vegen om Oslo. Bergen hamn kan i framtida vere med på å avlaste det sentrale Austlandet som nasjonalt logistikknutepunkt. Geografisk ligg Vestlandet godt plassert med omsyn til vidare distribusjon både nordover og austover i landet. Det er korte avstandar frå Vestlandet til kontinentet og Storbritannia med korte avstandar i Nordsjøbassenget og til Østersjøen. Samlokalisere fleire aktiviteter inn i eit nytt hamneområde I utviklinga av eit nytt hamneområde er det nødvendig å sjå på om det er mogleg å samlokalisere hamnefunksjonane og andre aktivitetar som er tilknytt transport av gods og logistikktenester. Å legge til rette for fleire aktivitetar i eit logistikknutepunkt vil vere sentralt for å binde saman godsstraumar og for å utvikle gode og effektive logistikk-løysingar. Å samlokalisere andre aktivitetar i verdikjeda for transport av gods i eit nytt hamneområde vil føre til behov for meir areal enn dersom ein berre ser på dei tradisjonelle hamnefunksjonane som lasting og lossing. Meir internasjonal handel gjer at hamnene i framtida vil spele ei stadig viktigare rolle innanfor internasjonal logistikk. Tilknyting til jernbanen i eit nytt hamneområde Ved vidare utvikling og eventuell flytting av godsfunksjonane frå Bergen indre hamn og jernbaneterminalen på Nygårdstangen, er det eit sentralt spørsmål om det er behov for fysisk samlokalisering av terminalane eller om det er nok med tett kontakt mellom dei. Det ideelle ville vere at alle transportformer og terminalar var lokaliserte saman, men i dei fleste tilfelle vil ikkje dette vere aktuelt eller mogleg. I praksis vil ein finne alle grader av samlokalisering, men mangel på samlokalisering må ikkje hindre ei satsing på intermodale transportar. I framtida kan ein sjå for seg nye båtruter mellom kontinentet og Vestlandet som gjer at det kan vere aktuelt å sende meir gods frå Bergen med toget austover med jernbanen. Samstundes som ein kan sende meir varer frå Vestlandet med båt direkte til Europa. For aktørane i næringslivet vil det vere ein stor fordel at godsfunksjonane for hamn og jernbane er samlokaliserte. Dei største speditørane vil mest sannsynleg ha omlastingsterminalar både i hamna og på jernbaneterminalen. Eventuell mangel på samlokalisering må kompenserast med god infrastruktur som knyter ulike terminalpunkt saman. ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

6 Det er i dag liten overføring av gods mellom hamn og jernbane i Bergen. Jernbanesporet til hamna er ikkje i bruk. Overføring av gods mellom hamna og jernbanen skjer i dag mest effektivt og fleksibelt med bil. Lite overgang mellom båt og bane i dag skuldast i hovudsak manglande etterspurnad. Jernbanen er ein viktig godstransportforbindelse aust-vest. Trafikk frå aust mot vest står for om lag 70 % av godstrafikken. Motsett veg vert det frakta eit stort antal tomme containerar og godsvogner på jernbanen frå Bergen. Ein del importgods til Bergensområdet kjem med jernbane, men dei store importvoluma kjem med båt. Sjøtransporten står for den største delen av importen til Bergensområdet. Kapasiteten på jernbanen kunne vore utnytta betre dersom Bergen fekk ei rolle som importhamn for gods til Austlandet og resten av landet. På sikt kan ei opprydding i lastberarbruk, auka samarbeid og etablering av nye, intermodale (integrerte) løysingar mellom ulike transportmåtar føre til endringar. I tilknytning til eit nytt hamneområde er det lagt opp til å lokalisere eit logistikk- og næringsområde, samt areal til ein mogleg ny godsterminal for jernbanen. I det vidare arbeidet må det gjennomførast nærare utgreiingar for å avklare ei mogleg samlokalisering mellom ny godsterminal for jernbanen og eit nytt hamneområde. Når det gjeld storleiken på eit nytt hamneområde er det tatt utgangspunkt i eit areal på 750 dekar og ein kailengde på 1500 meter. moglege ekspansjonsområde I arbeidet med å finne moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn er det teke kontakt med kommunane i Bergensområdet. Av desse er alle med unntak av Samnanger og Fusa medlemskommunar i Bergen og Omland havnevesen. Det kom inn forslag på ni område fordelt på seks kommunar. Arbeidet i analysen med å gjere vurderingar av ei ny hamn for Bergensområdet er delt opp to fasar. I fase 1 er det gitt ein presentasjon av og vurdering av alle dei ni aktuelle områda. Fire av desse er ikkje med i fase 2 der dei attståande alternativa får ei nærare vurdering. Det vert konkludert med at alle lokaliseringsalternativa er aktuelle å ta med i den vidare planlegginga av eit nytt hamneområde. Tilråding om vidare planarbeid Styringsgruppa for utgreiingsarbeidet om moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn tilrår at ein startar opp eit arbeid med ein fylkesdelplan med konsekvensutgreiing for ei ny hamn for Bergensområdet med ulike lokaliseringsalternativ. Prosessen i ein fylkesdelplan er at det først vert laga til ei oppstartsmelding med planprogram for aktuelle lokaliseringsalternativ som skal på høyring. I samband med høyringa av planprogrammet kan antal område reduserast eller nye leggast til. Styringsgruppa går inn for at dei fem tilrådde lokaliseringsalternativa saman med null-alternativet vert lagt til grunn for det vidare arbeidet med eit planprogam Nullalternativet er dagens hamneterminal på Dokken/Nøstet. Hordaland fylkeskommune vil vere planstyresmakt for fylkesdelplanen. Bergen og Omland havnevesen er tiltakshavar. Styringsgruppa for utgreiingsarbeidet tilrår at det vert sett ned ei arbeidsgruppe som skal førebu arbeidet med planprogrammet. Fylkesdelplan med konsekvensutgreiing for ei ny hamn for Område kommune A Korsneset Bergen kommune B Området frå Laksen og nord til Sund kommune Skogsvåg C Lundaneset Sund kommune D Flesland Bergen kommune E CCB på Ågotnes Fjell kommune F Vindeneskvarven Fjell kommune G Mjøkevikvarden Askøy kommune H Toska Sør Radøy kommune I Mongstad Lindås kommune 0 Bergen indre hamn Bergen kommune Figur 0.1 Moglege ekspansjonsområde (Fase 1 markert med svart og fase 2 med raudt) Bergensområdet med ulike lokaliseringsalternativ skal ende ut med ei tilråding om eit framtidig hamneområde. Det må så gjennomførast vidare nødvendig planarbeid for det framtidige hamneområdet. Samstundes med planarbeidet bør ein legge til rette ein prosess opp mot aktørane i marknaden innan transport og logistikk. Å kartleggje næringslivet sine behov inn i eit nytt hamneområde vil vere viktig saman med å etablere ein arena for utvikling av hamneområdet som eit logistikknutepunkt. ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

7 Innhald Forord...3 Samandrag...5 Innleiing Føremål med analysen Viktige problemstillingar Avgrensingar i prosjektet Organisering av arbeidet...12 Bergen hamn i utvikling Bergen hamn Godsomslag over Bergen hamn Tidlegare hamneplanar Samanlikning av hamna i Bergen og hamnene i andre byar...18 Framtidig infrastruktur i Bergensområdet Infrastruktur i Bergensområdet fram mot Tiltak i stamnettet til sjøs fram mot Tiltak i jernbanenettet fram mot Framtidig hovudvegsystem i Bergensområdet...20 Sentrale utviklingstrekk for godstransport Meir internasjonal og global handel Auka grad av multimodal godstransport Framtidig vekst i godstrafikken Nye og meir effektive transportkorridorar for gods Godstransportstraumar internt i Bergensområdet...26 Funksjonar og arealbehov for ei ny hamn Funksjonar i dagens hamn som kan vere aktuelle å flytte ut Logistikk- og næringsområde i tilknyting til ei ny hamn Samlokalisering av gods-terminalen for jernbanen i ei ny hamn Samla arealbehov for ei ny hamn...33 Moglege ekspansjonsområde Oversikt over moglege ekspansjonsområde Vurdering av lokalisering av ei ny hamn i to fasar Moglege ekspansjonsområde i fase Moglege ekspansjonsområde i fase Tilråding om framtidige ekspansjons-område for Bergen hamn og vidare planarbeid Tilråding om framtidige ekspansjonsområde for Bergen hamn Tilråding om vidare planarbeid...65 Litteraturliste...66 Figurliste...67 Tabelliste...67 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

8 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

9 Foto: Petter Solheim Innleiing Målet med analysen er å utarbeide eit fagleg grunnlag for val av moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn. ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN 9

10 1.1 Føremål med analysen Målet med dette utgreiingsarbeidet er å gi eit fagleg grunnlag for val av moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn med sikte på å utvikle eit framtidig transport- og logistikknutepunkt i Bergensområdet. Eit anna viktig mål med prosjektet er å forankre utgreiingsarbeidet av ei ny framtidig hamn i Bergensområdet inn mot arbeidet med rullering av Nasjonal transportplan Grunnen til at det på sikt vert vurdert å flytte ut funksjonar frå Bergen indre hamn er behovet for ein meir effektiv godsterminal som har tilgang til større areal enn det ein har på Dokken/ Nøstet i dag. Aukande godsmengder, nye logistikkløysingar som krev større areal, fokus på miljøbelastningar og auka press på sentrumsnære areal til byutviklingsformål, gjer det aktuelt å sjå på alternative lokaliseringar av terminalane. Vidare stiller ISPS-reglane 1 krav om at hamneområda med utanlandstrafikk skal vere inngjerda. Dette gjer at publikum ikkje har tilgong til store deler av hamneområdet i Bergen indre hamn som rekreasjonsområde. Kapasiteten på vegsystemet i og rundt Bergen sentrum vil etterkvart bidra til framtidige framkomstproblem til hamneområdet på Dokken/Nøstet. Bakgrunnen for analysen er eit felles initiativ frå Bergen og Omland havnevesen og Hordaland fylkeskommune om å starte opp ein prosess for langsiktig strategi for hamneutviklinga i Hordaland, og finne alternativ lokalisering for Bergen indre hamn. Arbeidet er forankra i fylkesdelplan for hamn som fylkestinget vedtok i desember Hovudmålet i fylkesdelplanen er at hamnene i fylket skal vere effektive knutepunkt i eit samordna og miljøvennleg transportnett. Eit viktig delmål i fylkesdelplanen er å sikre tilstrekkeleg areal for hamnene i eit langsiktig utviklingsperspektiv. I høyringsutkast til kommuneplanens areal for Bergen kommune er det framlegg om at det på sikt bør finnast ei alternativ lokalisering av containerhamna utanfor Bergen sentrum. I dette arbeidet vil også etablering i nabokommunane vere aktuelle alternativ. Foto: Bente Souter Fylkeskommunen si deltaking i arbeidet med å finne moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn er som regional utviklingsaktør på tvers av kommunegrensene. Bergen og Omland havnevesen er tiltakshavar for eit framtidig hamneområde i Bergensområdet og vil ha ei rolle i høve til vidare planarbeid med utvikling av eit nytt hamneområde. Sentrale kriterie for å vurdere moglege hamneområde er mellom anna arealbehov, natur- og miljøressursar, maritime tilhøve og annan transportinfrastruktur Arbeidet med moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn har eit langsiktig perspektiv. Ei sentral oppgåve i dette prosjektet er å kartlegge og vurdere aktuelle område for framtidige hamneformål. I arbeidet blir det lagt til grunn at dagens funksjonar blir verande i Bergen indre hamn fram mot Området på Dokken/Nøstet må vidareutviklast til ein meir effektiv terminal i denne perioden. 1 The International Ship and Port Facility Code (ISPS Code) 10 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

11 1.2. Viktige problemstillingar I det vidare utgreiingsarbeidet er det lagt til grunn ulike problemstillingar for val av moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn. Eit framtidig hamneområde meir enn berre ein kaifront? Ei ny hamn som skal ta hand om godsfunksjonane til Bergensområdet kan innehalde meir enn kun ein kai til å laste av og på båtar. Ein vil i denne fasen av arbeidet med å finne ei ny godshamn sjå etter områder med nok areal som gjer det mogleg å samlokalisere hamnefunksjonane med andre aktivitetar som er tilknytt transport av gods og logistikk. Dei fysiske eigenskapane til arealet i tilknyting til moglege hamner vil det derfor vere viktig å gjere vurderingar knytt til. Å legge til rette for fleire aktivitetar i eit logistikknutepunkt vil trenge meir areal enn berre ein kaifront. Eit knutepunkt er der ulike transportlenker i eit nettverk vert kopla saman og som er tilrettelagt for kopling mellom ulike transportformer i form av intermodal transport. Kva krav må det stillast til tilkomsten til eit nytt hamneområde? Ei ny hamn for gods i Bergensområdet vil føre med seg auka transport og ny bruk av vegnettet. Når ein skal sjå på ulike lokaliseringar for ei framtidig hamn er det viktig at hamna har ein tenleg infrastruktur. Det er og viktig at ei hamn har gode maritime tilhøve og at ein ikkje plasserer ei hamn der det til dømes er fysiske hindringar ved innseglinga. Dette kan vere tilhøve som straum, vind, djupne med meir. Kor store areal må til? Godstrafikken har vore i sterk vekst både internasjonalt og innanlands. Transportveksten har vore sterkare enn den økonomiske veksten, noko som er eit uttrykk for auka globalisering og auka handel. I takt med den veksande aktiviteten, vert logistikk- og distribusjonssystema i stadig større grad dominert av få, store og globale operatørar. Dette er både ein internasjonal og nasjonal trend. I den seinare tid ser vi at containerar og ro-ro trailerar blir brukt i større grad til transport av gods. Dette stiller større og andre krav til areal for ei framtidig hamn for godsfunksjonane. Kva rolle har jernbanen for utvikling av eit nytt hamneområde? Godsterminalen for jernbanen er i dag lokalisert på Nygårdstangen i Bergen sentrum. Det er usikre prognosar for kapasiteten til godsterminalen. Jernbaneverket har i si stamnettutgreiing eit mål om å tredoble transporten av gods på Bergensbanen fram mot 2040 [1]. Det kan bli vanskeleg å handtere så store godsmengder på dagens terminal. Bergen kommune [2] ser for seg at areala på Nygårdstangen kan nyttast til andre byutviklingsformål enn godshandtering. I dette utgreiingsarbeidet vil det bli vurdert kva betyding jernbanen har for utvikling av eit nytt hamneområde, både i form av eit samlokalisert terminalområde for jernbane og hamn og funksjonell samankopling der god infrastruktur knyter ulike terminalpunkt saman i eit knutepunktsområde. Intermodal transport Intermodal transport er eit sentralt omgrep i samferdselspolitiske planar. Ei direkte omsetjing av «intermodalitet» kan vere «transportslagsovergripande». Ved intermodale transportar er to eller fleire transportmiddel nytta i ei integrert og samanhengande transportkjede utan at lasta vert pakka om undervegs. Typisk for intermodal transport er også at lasta vert transportert i form av standardiserte lastberarar, slik som t.d. containerar. Intermodal transport er dør-til-dør-transport frå leverandør til kunde; også kalla «one stop shopping» eller samla fraktrekning. Kjøpar av transporttenester treng berre halda seg til ein transportør eller transportformidlar. Ein føresetnad for effektiv intermodal transport er gode informasjons-og kommunikasjonssystem som kan overvake last, transportruter og sjølve frakta. Både sjøtransport og banetransport er oftast del av ein intermodal transport ettersom korkje hamna eller jernbaneterminalen er endepunkt for varene og det difor er trong for tilbringartransport til og frå hamn og terminal. Frakt- og godsformer Ro Ro: Forkorting for roll on - roll off. Spesialskip for rullande laster i form av semitrailer og vogntog eller eigne chassis. Last vert køyrt inn og ut over baug-eller hekkrampe. Eit eksempel er ferjetrafikken mellom Noreg og Danmark. Lo Lo: Kortform av Load on - Load off. Spesialskip for transport av containerar anten under dekk i skrog tilpassa spesielle containerar eller som dekkslast. Lasting og lossing ved hjelp av containerkran. Våtbulk: Flytande last som t.d. råolje. Tørrbulk: Store volum som t.d. korn, grus, sand, stein, jord og salt. Stykkgods: Stor variasjon av einingsvarer som frukt, grønsaker, møbler, tekstilvarer og papirvarer. Einingslast: Last av like godseiningar. TEU: «twenty foot equivalent unit» Internasjonal standard for einingslast med lengde 20 fot. Ein container med ytre lengde x breidde x høgde på 20 fot x 8 fot x 8 fot tilsvarer 1 TEU. Ein container med måla 40 fot x 8 fot x 8 fot tilsvarer 2 TEU. Feedertransport: Gods vert frakta frå produksjonsstaden til knutepunktshamner som har høg frekvens og kapasitet. Godset vert frakta til knutepunktshamna med skip, lekter, lastebil eller bane. Gods vert samla og frakta vidare i større lasteskip. ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN 11

12 1.3 Avgrensingar i prosjektet Transport av petroleumsprodukt frå Mongstad og Sture utgjer saman med eksport av stein og sand det meste av tonnasjen som går over Bergen og Omland hamnedistrikt. Slik bulktransport (olje, gass, stein, sand) inngår ikkje i utgreiingsarbeidet. Organisering og finansiering av eit nytt hamneområde er heller ikkje tatt opp i analysen. Føresetnadane for organisering og finansiering vil bli klargjort nærare i samband med revisjon av ny lov om hamner og farvatn. I arbeidet med å finne moglege ekspansjonsområde legg vi og til grunn at cruisetrafikk og Hurtigruta blir verande i Bergen indre hamn. Dei faste internasjonale ferjerutene frå Bergen er viktig både for passasjertrafikk og transport av gods og må vurderast særskilt i arbeidet. Hovudfokuset i prosjektet vil vere transport av stykkgods, ro-ro trailerar og containerar. 1.4 Organisering av arbeidet Utgreiingsarbeidet er gjort av Hordaland fylkeskommune i nært samarbeid med Bergen og Omland havnevesen. Arbeidet har vore leia av ei styringsgruppe samansett av representantar frå Bergen og Omland havnevesen, Hordaland fylkeskommune, Statens vegvesen, Jernbaneverket, Kystverket, Bergen kommune og Logistikk- og transportindustriens Landsforening, region Bergen. Samferdselssjefen i Hordaland fylkeskommune har leia styringsgruppa. I samband med prosjektet har det mellom anna vore arrangert synfaring til utvalde hamneområder og eit høyringsmøte der kommunane presenterte moglege hamneområder i Bergensområdet. Når det gjeld den geografiske avgrensinga for analysen er det teke utgangspunkt i medlemskommunane til Bergen og Omland havnevesen med unntak av Fedje kommune. I tillegg er Samnanger og Fusa kommunar inkludert i analyseområdet. FEDJE AUSTRHEIM MASFJORDEN MODALEN RADØY LINDÅS VOSS ØYGARDEN MELAND ASKØY OSTERØY VAKSDAL GRANVIN ULVIK FJELL BERGEN SAMNANGER KVAM EIDFJORD SUND OS FUSA JONDAL ULLENSVANG AUSTEVOLL TYSNES ODDA FITJAR KVINNHERAD STORD BØMLO ETNE SVEIO Figur 1.1 Geografisk avgrensing for analysen 12 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

13 Foto: Kristin Myren, Hordaland fylkeskommune Bergen hamn i utvikling Bergen indre hamn har dei siste åra hatt ein sterk auke i godsmengdene som krev større areal enn det som er tilgjengeleg på dagens hamneterminal.

14 2.1 Bergen hamn Eksport av olje og gass frå Mongstad og Stureterminalen gjer at Bergen hamn er ei av dei største hamnene i Europa målt i tonnasje. Bergen hamn er snuhamn for Hurtigruta, hamn for internasjonale fergeforbindelsar til kontinentet, Noregs største cruisehamn, samt hamn og knutepunkt for regional passasjertrafikk med hurtigbåtar. Bergen hamn har direkte linjer for transport av varer og gods til alle hamner langs norskekysten og til dei viktigaste hamnene i Europa. Hamneområdet betener ikkje berre lasting og lossing av båtar, men og ein omfattande aktivitet knytt til omlasting av reint bilbasert godshandtering og fylle ut i Jekteviken som kan gi eit areal opp til 250 dekar [3]. Vidare kan det vere mogleg å effektivisere dagens drift og utnytte areala meir effektivt. Dokkenområdet dominerer som eksport- og importterminal og knutepunkt for trafikken utanriks. Det er etablert eit samarbeid med CCB på Ågotnes som kan avhjelpe eventuelle kapasitetsproblem i Bergen indre hamn. Bergen hamn er i gjeldande NTP valt ut som nasjonalhamn 2 og har ein overordna funksjon for nasjonale transporter og for import og eksport til og frå store delar av Vestlandet. Bergen har regelmessige anløp av skip med direkte forbindelsar til dei viktigaste norske og europeiske hamnene. Antalet anløp i Bergen indre hamn er ca med ein samla bruttotonnasje (BT) på ca Gjennomsnittleg bruttotonnasje er ca Bergen indre hamn er ei multifunksjonshamn (kombihamn), der hamneområda tek hand om mange funksjonar samtidig. Dokken/Nøstet for eksempel ein typisk kombinert terminal. Dei einskilde hamneområda er lite spesialiserte. Dette kan gi stor grad av fleksibilitet, men også lite effektiv drift. Området Dokken/Nøstebukten er i dag på ca. 180 dekar. Det er vedteke reguleringsplan som gjer at ein kan utvide området til om lag 200 dekar. Det er og mogleg å forlenge Dokken Tabell 2.1 Skipstrafikken over Bergen hamn (Juli 2006) Linjer Forbindelser Baltic Line AS Norge-Baltikum Color Line Cargo Stavanger/Hirtshals Dan-Nor-linjen Danmark-Tromsø Danmark-Mosjøen-Høyanger ECL Tyskland-Vestlandet Fjord Line Bergen-Haugesund-Egersund-Hanstholm DFDS Seaways Bergen /Haugesund /Stavanger -Newcastle Kystlinjen Kysten Maersk Line Bremerhaven-Vestlandet NCL Hamburg/Bremerhaven-Vestlandet Rotterdam-Sør- og Vestlandet Nor Lines AS Oslo-Hammerfest-Hirtshals Tyskland-Nederland-Noreg Stavanger- Tromsø Hurtigruten Sverige/Danmark-Steinkjer Sverige/Danmark-Moss-Bergen Polen-Tyskland-Sør Noreg Norge-Rhin Linjen Vestlandet-Tyskland NSK Shipping Kysten Sea-Cargo AS Vestlandet-Storbritania Vestlandet-Storbritania-Nederland Vestlandet-Skottland Nederland, Vestlandet Smyril Line Nordatlanteren Hamner i endring I prosjektet Hamner i endring er Bergen hamn sett i samanheng med Oslo, Kristiansand, Stavanger og Trondheim. Målet med prosjektet har vore å gje eit både europeisk og nasjonalt perspektiv på hamneareala og hamneorganisasjonane sin funksjon sett frå eit byutviklingsperspektiv. Den nasjonale og internasjonale tendensen er flytting av godshamner frå sentrumsnære lokalitetar til større og meir fleksible areal utan naboar. I nokre tilfelle inneber dette aksept for anlegg utan jernbane, men i fleire tilfelle har dette vore eit argument mot flytting trass i ein trong arealsituasjon I Hamner i endring er styresmaktene og ålmenta sine prioriteringar av funksjonar i sjøfronten studert. Resultata er eintydige med følgjande rangering: 1. Funksjonar som fremmer allmenn tilgjenge og aktivitet 2. Bustad/kontor 3. Hamnefunksjonar Av prosjektet kjem det fram at i dei byar der det ikkje er reelle alternative lokaliseringar av hamna utanfor byen, er det aksept for ein ekspansjon i tilknyting til eksisterande områder. Følgjande karakteristikkar vert knytt til Bergen hamn: Ein er samde om måla Eit interkommunalt hamnesamarbeid som er velfungerande til dagleg, men som ikkje har klare og langsiktige strategiar. Meir krevjande tilpassing til den internasjonalt bestemte inngjerdinga av hamneområda (ISPS-kode) enn det som er vanleg andre stedar Jernbanetilkoplinga til hamna er ei fundamental utfordring. 2 St meld nr 24 ( ) Nasjonal transportplan utpeikte 10 nasjonale hamner langs kysten. Desse hamnene skal representere viktige, store stykkgodshamner på kysten, men dei er ikkje gitt nokon spesiell funksjon eller rolle frå statlege samferdsselstyresmakter i transportavviklinga 14 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

15 2.2 Godsomslag over Bergen hamn Det er registrert 45 % auke i mengde containerar i Bergen indre hamn frå 2001 til Dette gir ein gjennomsnittleg auke på 12 % årleg. 90 % av trafikken er utanrikstrafikk. Det er også der auken er størst, mens det har vore ein svak nedgang på innanrikstrafikken [3]. Figur 2.1 viser utviklinga i antal containerar over Bergen indre hamn Utvikling i antal conteinarar i Bergen indre hamn Dagens containerhamn i Bergen indre hamn på Dokken/ Nøstet er med sine ca TEU ikkje ei stor containerhamn. Dette gjeld også i nasjonal samanheng. Oslo hamn har til samanlikning ca TEU, jernbaneterminalen til CargoNet i Oslo (Alnabru) har TEU, mens tilsvarande i Bergen (Nygårdstangen) har TEU. Fleire av dei mindre hamnene i indre og ytre Oslofjord har fleire containerar enn i Bergen indre hamn. TEU Kjelde: Rambøll Figur 2.1 Utviklinga i containertrafikken i Bergen indre hamn Saman med veksten i antal containerar har det og vore ein vekst i ro-ro trafikken over Bergen hamn. Roro trafikken er arealkrevjande og treng større plass enn containerar då dei ikkje kan lagrast i høgden. Marknaden for stykkgods over Bergen indre hamn er fallande som følgje av ei stadig aukande containerisering. I 2005 hadde indre hamn tonn (innanriks) og tonn (utanriks), som er ein nedgang på 13 % og ein auke på 2,3 % i forhold til året før. Innanriks er i hovudsak stykkgods, mens ein stadig større del av trafikken utanriks er containerisert. Dokken/Nøstet tar hand om ca tonn i året. Godsmengde i tonn Utvikling i stykkgods i Bergen indre hamn Kjelde: BOH Figur 2.2 Utviklinga i stykkgods i Bergen indre hamn Utvikling i ro-ro trafikken i Bergen indre hamn Foto: Kristin Myren, Hordaland fylkeskommune Antal køyretøy med gods Kjelde: SSB Figur 2.3 Utviklinga i ro-ro trafikken i Bergen indre hamn ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN 15

16 2.3 Tidlegare hamneplanar Å flytte ut funksjonar frå Bergen indre hamn er tatt opp i fleire utgreiingar tidlegare. I hamneplan for Bergen av 1977 vart problemstillinga tatt opp, og i samband med at Bergen og Omland havnevesen blei etablert i 1990 vart det gjennomført to utgreiiangar på 80-talet om moglege hamneområde i medlemskommunane til hamnevesenet. I hamneplan for Bergen av 1995 er ikkje alternative lokaliseringar av ei hamn utanfor Bergen sentrum tatt opp. Det er no starta opp eit arbeid med ein ny kommunedelplan for Bergen indre hamn Hamneplan for Bergen av 1977 I hamneplan for Bergen frå 1977 [4] er behovet for og lokalisering av ei ny hamn utanfor Bergen sentrum gjort greie for. Planen konkluderte med at behovet for framtidige hamnefunksjonar i Bergen ikkje kan løysast innanfor det eksisterande hamneområdet på sikt. Planen slo og fast at det er ein interessekonflikt mellom ei vidare utvikling av hamn i sentrum og interesser knytt til byutvikling. Fleire aktuelle område vart vurdert som ny hamn for Bergen. I vurderinga vart det nytta følgjande kriterie for utgreiing og val av alternative hamneområde: Lokalisering på fastlandet Nærmast mogleg hovudskipsleia Nærmast mogleg ope hav Ingen fysiske hindringar i form av bruer, smale fartsløp osv. Gode maritime tilhøve Gode vilkår for tilkopling til hovudvegnett, jernbane og om mogleg flyplass Kort avstand til transporttyngdepunkt, bedrifter og hovudkonsentrasjon av anna næring God tilgang til udisponerte eller lite intensivt utnytta landog sjøareal Gode tilkoplingar til framtidige område for lokalisering av handel og industri. Figur 2.4 presenterer dei alternative områda som vart utgreidde som mogleg hamn i Bergensområdet i Planen konkluderte med at berre to av alternativa tilfredstilte lokaliseringskrava. Desse var Flesland nord (Grimstadneset) og Flesland syd (Lønningshamn). Det var teknisk og økonomisk mogleg å byggje ut eit hamneanlegg på begge desse stadane. Ei utbygging vil samstundes kome i konflikt med andre interesser som friluftsliv, jordbruk, forsvaret og fritids- og heilårsbustadar. Mogleg tilkopling til jernbane og hovudvegsystem var eit viktig moment for val av Flesland som framtidig hamn. I samband med bystyret i Bergen si handsaming av hamneplan for Bergen (1977) så vart det vedteke at ei ny hamn for framtidige hamnefunksjonar må byggjast utanfor det eksisterande hamneområdet. Bystyret bestemte og at før ein tok stilling til plassering måtte det gjennomførast ein meir detaljert behovsanalyse for ei ny hamn. Målsettinga for arbeidet var å kome fram til ei mest mogleg konkret marknadsanalyse basert på næringslivets behov og ønskjer. Område Kommune A Garnes Bergen kommune B Arnavågen Bergen kommune C Strandlinjen: Olderneset-Sotrabrua Bergen kommune D Flesland nord (Grimstadneset Bergen kommune E Flesland syd (Lønningshamn) Bergen kommune F Fanafjorden (Store Milde) Bergen kommune G Fanafjorden (Korsneset) Bergen kommune H Lerøy-Bjelkarøy Sund kommune I Sotra Fjell kommune J Askøy Askøy kommune K Samnangerfjorden Os/Samnanger kommunar Figur 2.4 Moglege ekspansjonsområde kartlagd i hamneplan for Bergen (1977) Interkommunalt hamnesamarbeid Del 1 (1984) Moglege framtidige hamneområde er gjort greie for i ei utgreiing om interkommunalt hamnesamarbeid mellom kommunane Askøy, Bergen, Fjell, Sund og Øygarden [5]. Målsettinga med det interkommunale hamnesamarbeidet var å sjå på om det var mogleg å skipa til eit interkommunalt selskap innan hamnesektoren i Bergensområdet. Som eit resultat av prosessen blei Bergen havnevesen omdanna til interkommunal bedrift og fekk namnet Bergen og Omland havnevesen 1. september ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

17 I hamneplanen frå 1977 var det Fleslandsområdet som peika seg ut som framtidig hamn for Bergensområdet. Prosjektet på Flesland møtte sterk motstand blant anna frå forsvaret. I utgreiinga frå 1984 er ni alternative hamnelokaliseringar i dei aktuelle kommunane gjort greie for. Det blei satt opp følgjande vurderingskriterie: Lokalisering Atkomst får ope farvatn Djupneforhold i seglingslei Atkomst frå land Hamneareal Eigedomsforhold Vilkår for kai Vassforsyning Kloakkering Elektrisk kraft Miljøforhold Generelt Tabell 2.2 Moglege hamneområde kartlagt i 1984 Område kommune A Austfjorden Sund kommune B Skaganese Sund kommune C Flesland Bergen kommune D Hanøy Varøy Askøy kommune E Mjølkeviken Askøy kommune F Ågotnes/Tranevågen Fjell kommune G Vindenes Fjell kommune H Ljøsnebukta Øygarden kommune I Sture Øygarden kommune Interkommunalt hamnesamarbeid Del 2 (1986) I 1984 var den første utgreiinga om interkommunalt hamnesamarbeid i Bergensområdet sluttført. Dei fem samarbeidskommunane Askøy, Bergen, Fjell, Sund og Øygarden, samt Hordaland fylkeskommune gjorde vedtak om støtte til innhald og konklusjonar i utgreiinga. Desse kommunane gav sin tilslutnad til at hamnesamarbeidet og måtte omfatte Nordhordlandskommunane: Austrheim, Fedje, Lindås, Meland og Radøy. Os kommune blei og inkludert i samarbeidet. I samband med at nye kommunar kom inn i hamnesamarbeidet blei det gjort ei supplerande utgreiing i 1989 [6]. I denne utgreiinga er blant anna moglege hamneområde i dei nye kommunane gjort greie for. Det blei brukt dei same kriteria som i 1984 for å vurdere aktuelle område. Dei interkommunale utgreiingane Del 1 og 2 har gått inn på kva område som kan vere aktuelle som framtidig hamn for Bergensområdet. All utvikling utanom det tradisjonelle hamnetilbodet som person- og stykkgodsfunksjonane må skje utanfor Bergen kommune sine grenser blir det slått fast i utgreiingane. Dei går ikkje inn på kva område som er best egna som framtidig hamn for Bergensområdet. Område Kommune A Austfjorden Sund kommune B Skaganese Sund kommune C Flesland Bergen kommune D Hanøy Varøy Askøy kommune E Mjølkeviken Askøy kommune F Ågotnes/Tranevågen Fjell kommune G Vindenes Fjell kommune H Ljøsnebukta Øygarden kommune I Sture Øygarden kommune J Moldøyosen Fedje kommune K Mongstad Lindås kommune L Laksevika/Hjertås Meland kommune M Vetås Radøy kommune N Toska Radøy kommune O Øksnes Austrheim kommune Figur 2.5 Moglege hamneområde kartlagd i utgreiingane om interkommunalt samarbeid (1984 og 1986) Hamneplan for Bergen av 1995 Hovudmålet i gjeldande hamneplan er å styrkje Bergen hamn som nasjonal og internasjonal transportkorridor. I planen blir ikkje alternative lokaliseringar av ei ny hamn utanfor bykjernen tatt opp. I forprosjektet for hamneplanen av 1995 så har ein geografisk avgrensa planen til Bergen indre hamn [7]. ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN 17

18 2.3.5 Ny kommunedelplan for Bergen indre hamn I samarbeid med Bergen kommune har BOH starta opp eit planarbeid for Bergen indre hamn. Formålet med planen er å gi rammer for bruk av areala i hamna og dei nære sjøareala. Hamneplanen skal ta opp mange problemstillingar som er viktige å finne ei løysing på både i eit regionalt perspektiv og i høve til utviklinga i sentrale strok av Bergen. Planen skal ha eit perspektiv fram til Bakgrunnen for ein ny plan for området er auka bruk av hamna og behov for intern fordeling av aktivitetar i hamna som har stor innverknad på vegsystemet og annan bruk av areala. I dei seinare år har det vore eit større press for utbygging bustadar og næring i Bergen indre hamn. Dette har ført til at det er eit behov for å vurdere arealbruk til hamn kontra bustader, næring og andre formål. 2.4 Samanlikning av hamna i Bergen og hamnene i andre byar I prosjektet Hamner i endring har Asplan Viak [8] gjort ei samanlikning av godshamnene i Trondheim, Bergen, Stavanger, Kristiansand og Oslo. Samanlikninga viser at Bergen i dag har gode tilhøve når det gjeld form på areal, kailengde og tilknyting til overordna vegnett. Utfordringa for Bergen er at det er begrensa med areal for ytterligare utviding utan å fylle ut meir i sjø. Samanstillinga viser vidare at det er dårlig tilknyting til jernbanen og ikkje gode tilhøve for å samlokalisera andre aktivitetar knytt til transport av gods og logistikktenester i området. Risavika hamn utanfor Stavanger er den av hamnene som har mest areal tilgjengeleg for framtidig ekspansjon, men manglande tilknyting til overordna vegnett er ei utfordring. Godsterminalen for jernbanen er ikkje samlokalisert med hamnene i Stavanger og Oslo. Det er den i Kristiansand og Trondheim. Hamnene i Oslo, Kristiansand og Stavanger er i motsetnad til terminalane i Bergen og Trondheim av nyare dato. Tabell 2.3 Samanlikning av eit utval norske hamner Kriterium Kailengde Arealform Trondheim Bergen Stavanger Kristiansand Oslo (Brattøra) (Dokken) (Risavika, ny) (vest - ny) (Sjursøya, ny) Tilstrekkeleg kailengde Brukbar form, men deler av området er smalt Meir enn tilstrekkeleg for conteinartrafikken, men cruiseskip nyttar kaien Ganske langstrakt form, men deler av området har god form Arealstorleik Tilstrekkeleg Tilstrekkeleg Utvidingsareal Tilknyting til overordna vegnett Begrensa, ytterlegare utviding berre ved utfylling i sjø Svært god tilknyting (føresett etablering av Nord-tangenten) Begrensa, ytterlegare utviding berre ved utfylling Tilstrekkeleg Tilstrekkeleg Meir enn tilstrekkeleg God form God form Svært god form Meir enn tilstrekkeleg Store areal for ytterlegare utvikling Svært god tilknyting Ikkje tilfredsstillande Tilstrekkeleg Noko begrensa høve til utviding bortsett frå ut i sjøen Svært god tilknyting Tilstrekkeleg Begrensa, ytterlegare utviding berre ved utfylling i sjø Svært god tilknyting Tilknyting til jernbane Direkte tilknyting Tilknyting via eit sidespor, men som er lite egna pga. kryssing av vegar Ikkje tilknyting til jernbane, 14 km. til ny jernbaneterminal på Ganddal Direkte tilknyting er mogeleg Direkte tilknyting Samlokalisering God Ikkje samlokalisering med jernbane Ikkje samlokalisering med jernbane God Uaktuelt med samlokalisering med jernbane 18 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

19 Framtidig infrastruktur i Bergensområdet Å flytte godsfunksjonane ut frå Bergen indre hamn vil føre til ein annan bruk av vegnettet i Bergensområdet enn i dag. Utfordringane er å velje ei plassering av ei ny hamn slik at den får god tilkomst til overordna vegnett og tilfredsstillande maritime tilhøve. Foto: Inge Døskeland, Hordaland fylkeskommune

20 3.1 Infrastruktur i Bergensområdet fram mot 2030 Effektiv transport av gods og distribusjon av varer er ein viktig del av eit velfungerande transportsystem og for dei som tilbyr logistikktenester i Bergensområdet. Dagens hamneterminal på Dokken/Nøstet og jernbaneterminalen på Nygårdstangen har god kontakt med det overordna vegnettet og har ei god plassering i høve fordelinga av gods i området. Som grunnlag for omtale av den framtidige infrastrukturen i Bergensområdet fram mot 2030 er Jernbaneverket og Kystverket sine stamnettutgreiianger 1 lagt til grunn saman med transportanalysen for Bergensområdet. I transportanalysen for Bergensområdet har Statens vegvesen, Hordaland fylkeskommune og Bergen kommune lagt fram eit grunnlag for utforming av langsiktige transportpolitiske strategiar for området fram mot I transportanalysen for Bergensområdet er det venta ein auke i befolkninga på over personar innan Desse vil bidra til auka etterspurnad etter transport. Fram mot 2030 vil denne auken skape store framkomstproblem med blant anna køar på store delar av vegnettet. 3.2 Tiltak i stamnettet til sjøs fram mot 2030 Stamnettet til sjøs er ein viktig del av det nasjonale transportnettet. Det bind saman regionar og landsdelar med kvarandre og knyter Noreg opp til utlandet. Kystverket sine planar for utvikling av stamnettet i Hordaland fram mot 2040 er vist i tabell 3.1 og figur 3.1. Kystverket legg opp til å gjennomføre tiltak i Vatlestraumen på kort sikt i planperioden og ny seglingslei til Bergen gjennom Skjellangersundet er inne som tiltak på mellomlang sikt. For å auke tryggleiken med innseglinga til Mongstad foreslår Kystverket at det på mellomlang sikt vert gjennomført tiltak på Grimeskjæret og Rongeværskallen som ligg ytterst i Fensfjorden. Det er planar om utdjuping av Rongeværskallen til 14 m slik at ein får ei rettare seglingslei og merking av grunnar ved Grimeskjæret. Andre tiltak som Kystverket vurderer er å innføre seglingsforskrifter i blant anna Vatlestraumen og auke området som trafikksentralen på Fedje skal overvake og kontrollere. Tabell 3.1: Tiltak i stamnettet til sjøs i Hordaland fram mot 2040 Tiltak kort sikt Type tiltak Stad Vatlestraumen Farleiutdjuping, seglingsforskrifter Stamleia sør for Bergen og trafikkovervaking Tiltak - mellomlang sikt Skjellangersundet (alternativ farlei til Bergen hamn) Farleiutdjuping, Merking, trafikkovervaking. etc. Farlei til Bergen via Skjellangersundet og Det Naue Grimeskjæret og Rongeværskallen Farleiutdjuping og merking Stamleia samt kloss i innseglinga til Mongstad Tiltak - lang sikt Færøyfluene Farleiutdjuping Innseglingsleia til Bergen hamn 3.3 Tiltak i jernbanenettet fram mot 2030 Eit mål i Jernbaneverket si stamnettutgreiing er at Bergensbana skal kunne avvikle ei tredobling av dagens godsvolum mellom Oslo og Bergen i Dei har vidare mål for Bergensbana når det gjeld køyretider, frekvens og kapasitet. Jernbaneverket meiner i si stamnettutgreiing at det i dag er ledig kapasitet til å ta imot auka godstrafikk på terminalen som ligg på Nygårdstangen i Bergen. Ei tredobling av dagens volum kan bli problematisk å handtere på dagens terminal. Jernbaneverket vil følgje utviklinga og sette i gang utgreiingsarbeid for avlasting eller alternativ lokalisering, dersom godstrafikken viser ein auke utover mogleg kapasitet på Nygårdstangen. Jernbaneverket prioriterer følgjande tiltak på Bergensbana i perioden fram mot 2040: Prioritet 1: Bygging av nytt dobbeltspor Bergen st.-arna med ny tunnel gjennom Ulriken, samt lengre kryssingsspor i Arna. Bygging av lengre og nye kryssingsspor på andre stader på Bergensbana, samt gjennomføre ein del mindre tiltak. Prioritet 2: Bygging av Ringeriksbana. Prioritet 3: Eventuelle dobbeltsporparsellar og/eller å legge om linja på strekninga Arna-Voss. Ytterlegare kapasitetsaukande og evt. andre tiltak for å ivareta godstrafikken sitt behov for auka kapasitet. 3.4 Framtidig hovudvegsystem i Bergensområdet Transportanalysen for Bergensområdet ser for seg eit framtidig hovudvegsystem i Bergensområdet med fire felt på innfartsårene frå nord, sør, vest og aust, samt eit ringvegsystem med ein ytre ring. Ein indre ring rundt sentrum vil knyte saman innfartsårene frå vest, sør, aust og nord. I det vidare er elementa i eit framtidig hovudvegsystem i Bergensområdet slik dei er tatt opp i transportanalysen lagt til grunn. Det framtidige hovudvegsystemet er saman med tiltaka i Kystverket og Jernbaneverket si stamnettutgreiing vist i figur 3.1 Bybane i Bergen, tiltak for å auke framkomsten på vegnettet, kollektivtrafikk med meir vil ikkje bli omtalt her. Dette er tatt opp i transportanalysen. Tiltak i vest Arbeidet med første del av Ringveg vest har starta opp. For å møte den aukande trafikken som er venta frå Sotra og Askøy, må nordre del av Ringveg vest vere på plass før eit nytt Sotrasamband. Det er under utgreiing fleire alternative løysingar for eit nytt Sotrasamband. På kartet er to alternativ vist. 1 I arbeidet med Nasjonal transportplan har alle transportetatane og Avinor laga utgreiingar om utviklinga av stamnettet i eit trettiårsperspektiv 20 ANALYSE AV MOGLEGE EKSPANSJONSOMRÅDE FOR BERGEN HAMN

Fylkesdelplan for ny hamn i Bergensområdet. www.hordaland.no/hamn

Fylkesdelplan for ny hamn i Bergensområdet. www.hordaland.no/hamn Fylkesdelplan for ny hamn i Bergensområdet www.hordaland.no/hamn Historikk/planføresetnader Fylkesdelplan for hamn (2004-2013) Etablerar ein samla hamnepolitikk for Hordaland Hovudmål i planen: Hamnene

Detaljer

HORDALAND FYLKESKOMMUNE

HORDALAND FYLKESKOMMUNE HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Prosjektskisse Dato: 28. november 2006 - moglege ekspansjonsområde for Bergen hamn 1. Innleiing Arkivsak: 200506752-13/JOJA Arkivnr.: 824 Hamneplan for Hordaland

Detaljer

SENTRUMSOMRÅDE I HORDALAND 2003-2004

SENTRUMSOMRÅDE I HORDALAND 2003-2004 HORDALAND FYLKESKOMMUNE SENTRUMSOMRÅDE I HORDALAND 2003-2004 Hordaland fylkeskommune, Arbeidslaget Analyse, utgreiing og dokumentasjon, juli 2004. www.hordaland.no/ru/aud/ Innleiing Ved hjelp av automatiske

Detaljer

REGIONAL PLAN FOR NY HAMN I BERGENSOMRÅDET - FORSLAG TIL KONSEKVENSUTGREIING (KU)

REGIONAL PLAN FOR NY HAMN I BERGENSOMRÅDET - FORSLAG TIL KONSEKVENSUTGREIING (KU) HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 200709175-116 Arkivnr. 824 Saksh. Aarethun, Thorbjørn Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 23.11.2011 28.11.2011 REGIONAL PLAN FOR NY

Detaljer

Høringskonferanse for ny havn i Bergen

Høringskonferanse for ny havn i Bergen Høringskonferanse for ny havn i Bergen Lars Chr. Stendal Jernbaneverket Region Vest 1 Nygårdstangen Totalt ca. 80 daa Eierskap delt mellom Jernbaneverket og NSB BA 3 off. lastespor 2 private lastespor

Detaljer

Attraktivitet og stadinnovasjon i Hordaland

Attraktivitet og stadinnovasjon i Hordaland Plankonferansen i Hordaland 211 Attraktivitet og stadinnovasjon i Hordaland Solveig Svardal Basert på analysar av Knut Vareide og Hanna N. Storm 1 Forståingsramme summen av ein stad sin attraktivitet for

Detaljer

Produksjon av oppdrettsfisk i Hordaland og Sogn og Fjordane

Produksjon av oppdrettsfisk i Hordaland og Sogn og Fjordane Vedlegg V. Produksjon av oppdrettsfisk i Hordaland og Sogn og Fjordane Østein Skaala, Havforskningsinstituttet Det føreligg svært mykje data om produksjon, forkvotar, antal lokalitetar og konsesjonar i

Detaljer

ØYGARDEN KOMMUNE SAKSPAPIR

ØYGARDEN KOMMUNE SAKSPAPIR ØYGARDEN KOMMUNE SAKSPAPIR M FS KS SAKSGANG Styre, råd, utval m. v. Formannskapet Kommunestyret Møtedato 04.02.2009 04.02.2009 Saksnr 014/09 007/09 Arkiv: Kl-l 23 Arkivsaknr: 08/3109-2 FYLKESDELPLAN FOR

Detaljer

3,13 3,17. Utslepp = aktivitet x utsleppsfaktor. Mobile utslepp: Arealbruk og transport. Innhald. Klimaplan for Hordaland

3,13 3,17. Utslepp = aktivitet x utsleppsfaktor. Mobile utslepp: Arealbruk og transport. Innhald. Klimaplan for Hordaland Klimaplan for Hordaland Mobile utslepp: Arealbruk og transport Park Hotell Vossevangen 13. januar 2009 Hans Petter Duun Innhald Status og utviklingstrekk Litt om teknologisk utvikling Prognoser for utslepp

Detaljer

HORDALANDD. Utarbeidd av

HORDALANDD. Utarbeidd av HORDALANDD FYLKESKOMMUNE Utflyttingar frå Hardanger Utarbeidd av Hordaland fylkeskommune Analyse, utgreiing og dokumentasjon August 28 INNLEIING: Analysen er utarbeidd som ein del av Hordaland fylkeskommune

Detaljer

Godstransport og fremtidig terminalstruktur

Godstransport og fremtidig terminalstruktur P L A N O G U T V I K L I N G S Ø R / V E S T Godstransport og fremtidig terminalstruktur Lars Christian Stendal Regional plan og utviklingsdirektør 25. august 2011 Transport- og logistikkdagen 1 Dagens

Detaljer

Planprogram. Rullering av Kommunedelplan for Skogsskiftet 2009-2021. Sund kommune

Planprogram. Rullering av Kommunedelplan for Skogsskiftet 2009-2021. Sund kommune Planprogram Rullering av Kommunedelplan for Skogsskiftet 2009-2021 Sund kommune Innhald 1. Innleiing... 3 1.1 Bakgrunn... 3 1.2 Rammer... 4 1.2.1 Nasjonale føringar... 4 1.2.2 Regional plan... 5 2. Formål...

Detaljer

KRAVSPESIFIKASJON FRÅ OPPDRAGSGIVAREN

KRAVSPESIFIKASJON FRÅ OPPDRAGSGIVAREN KRAVSPESIFIKASJON FRÅ OPPDRAGSGIVAREN Kontraktsreferanse: HFK-11-049 Bibliotektransport Kontraktsområde: Bibliotektransport Parafer / Side 1 av 12 Kravspesifikasjon Bibliotektransport 1 DEFINISJONAR...

Detaljer

SAK OM INNFØRING AV TIDSDIFFERENSIERTE BOMPENGAR (KØPRISING) I BERGEN

SAK OM INNFØRING AV TIDSDIFFERENSIERTE BOMPENGAR (KØPRISING) I BERGEN HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 201000250-7 Arkivnr. 810 Saksh. Øivind Støle Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 08.06.2010 16.06.2010 SAK OM INNFØRING AV TIDSDIFFERENSIERTE

Detaljer

RULLERING AV TRAFIKKSIKRINGSPLAN - UTLEGGING AV PLANPROGRAM TIL OFFENTLEG ETTERSYN, VARSEL OM OPPSTART

RULLERING AV TRAFIKKSIKRINGSPLAN - UTLEGGING AV PLANPROGRAM TIL OFFENTLEG ETTERSYN, VARSEL OM OPPSTART Saksnr Utval Møtedato Saksbeh. Utval for plan og miljø OHA Råd for seniorar og menneske med OHA nedsett funksjonsevne 012/14 Ungdomsrådet 08.04.2014 OHA Sakshandsamer: Øystein Havsgård Arkivsaknr 13/1119

Detaljer

2015/396-7. Høyring - "Utredning om forbindelser mellom Østlandet og Vestlandet"

2015/396-7. Høyring - Utredning om forbindelser mellom Østlandet og Vestlandet Fellestenester Politisk sekretariat «MOTTAKERNAVN» «ADRESSE» Rosendalsvegen 10 5470 ROSENDAL Tel: 53483100 Fax: 53483130 Org. nr: 964 967 636 Bankgiro: 3460.07.00083 post@kvinnherad.kommune.no www. kvinnherad.kommune.no

Detaljer

Kor mange blir vi i Hordaland? Fylkesordførar Tom-Christer Nilsen

Kor mange blir vi i Hordaland? Fylkesordførar Tom-Christer Nilsen Kor mange blir vi i Hordaland? Fylkesordførar Tom-Christer Nilsen Verden 2050 1400 Befolkningsendring 1200 1000 800 600 400 200 0-200 5000000 BNP/Etterspørselsvirkning 4000000 3000000 2000000 1000000

Detaljer

RAPPORT ETTER ØVING LYNELD TORSDAG 20. DESEMBER 2012

RAPPORT ETTER ØVING LYNELD TORSDAG 20. DESEMBER 2012 Om Øving Lyneld Øving Lyneld er primært ei varslingsøving som Fylkesmannen i Hordaland gjennomfører med ujamne mellomrom for å teste beredskapsvarslinga til kommunane i Hordaland og Hordaland fylkeskommune.

Detaljer

Fråsegn til Jernbaneverket sitt Handlingsprogram 2014-2023

Fråsegn til Jernbaneverket sitt Handlingsprogram 2014-2023 saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 01.11.2013 65701/2013 Hilde Johanne Svendsen Saksnr Utval Møtedato Samferdselsutvalet 11.11.2013 Fylkesrådmannens tilråding Fylkesutvalet 26.11.2013 Fylkestinget

Detaljer

Flesland som ny storhavn og multimodalt logistikknutepunkt for Bergensregionen. Havnemøtet 19. januar 2010 Reidar Lien

Flesland som ny storhavn og multimodalt logistikknutepunkt for Bergensregionen. Havnemøtet 19. januar 2010 Reidar Lien Flesland som ny storhavn og multimodalt logistikknutepunkt for Bergensregionen Havnemøtet 19. januar 2010 Reidar Lien Flesland grunnleggende fordeler Alternativet med desidert størst intermodalitet Utmerkete

Detaljer

Bergen havn NØKKELOPPLYSNINGER

Bergen havn NØKKELOPPLYSNINGER Bergen havn Havnedirektør Gunvald Isaksen Bergen og Omland havnevesen Kommuneplankonferansen 2007 Bergen Kongress Senter Tirsdag 23.10.2007 Austrheim Askøy Bergen Fedje Fjell Lindås Meland Os Radøy Sund

Detaljer

Nye Bergensbanen. Adelheid Nes Plankonferansen 28-29 10 2014 GODSTRAFIKK TURISME PERSONTRAFIKK PENDLING MILJØ NATUR HURTIG POSITIV FART

Nye Bergensbanen. Adelheid Nes Plankonferansen 28-29 10 2014 GODSTRAFIKK TURISME PERSONTRAFIKK PENDLING MILJØ NATUR HURTIG POSITIV FART Nye Bergensbanen Adelheid Nes Plankonferansen 28-29 10 2014 Innhald Kva? Ei skildring av dagens Bergensbane Korleis? Nye Bergensbanen Kvifor? Bergensbanen i ein større samanheng Forum Nye Bergensbanen

Detaljer

Regional plan for framtidig lokalisering av godshamn i Bergensområdet Revidert planprogram - Høyringsforslag. Høyringsfrist XXX

Regional plan for framtidig lokalisering av godshamn i Bergensområdet Revidert planprogram - Høyringsforslag. Høyringsfrist XXX Regional plan for framtidig lokalisering av godshamn i Bergensområdet Revidert planprogram - Høyringsforslag Høyringsfrist XXX Innhald Innhald... 1 1. Innleiing... 2 1.1. Bakgrunn... 3 1.2. Føremål med

Detaljer

FORDELING AV INVESTERINGSMIDLAR

FORDELING AV INVESTERINGSMIDLAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 201002086-1 Arkivnr. 112 Saksh. Viken, Karl Saksgang Møtedato Opplærings- og helseutvalet 23.03.2010-24.03.2010 FORDELING AV INVESTERINGSMIDLAR SAMANDRAG

Detaljer

HØYRINGSUTTALE TIL RAPPORTEN "BELØNNINGSORDNINGA FOR BEDRE KOLLEKTIVTRANSPORT OG MINDRE BILBRUK - FORSLAG TIL NY INNRETTNING"

HØYRINGSUTTALE TIL RAPPORTEN BELØNNINGSORDNINGA FOR BEDRE KOLLEKTIVTRANSPORT OG MINDRE BILBRUK - FORSLAG TIL NY INNRETTNING HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 200507791-161 Arkivnr. 831 Saksh. Eriksrud, Marte Hagen Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 23.01.2013 31.01.2013 HØYRINGSUTTALE TIL

Detaljer

Innfartsparkering Kollektivtransportforum årskonferanse 2015

Innfartsparkering Kollektivtransportforum årskonferanse 2015 Innfartsparkering Kollektivtransportforum årskonferanse 2015 Erlend Iversen Samferdselavdelinga, Hordaland fylkeskommune Dagens tekst: Hordaland fylkeskommune har utarbeidd eit forslag til strategi for

Detaljer

Samspel mellom syklistar og bilistar.

Samspel mellom syklistar og bilistar. Bakgrunn/Mål Status - Tiltak Vegen vidare Samspel mellom syklistar og bilistar. 01.12.2014 Reidun M. Instanes, SVV, Plan og forvaltning Bergen Nasjonale mål 8 % sykkelandel. 10 20 % sykkelandel i by. Betre

Detaljer

INNFARTSPARKERING I BERGENSOMRÅDET FYLKESKOMMUNEN SITT INVESTERING- OG DRIFTSANSVAR

INNFARTSPARKERING I BERGENSOMRÅDET FYLKESKOMMUNEN SITT INVESTERING- OG DRIFTSANSVAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 200706630-21 Arkivnr. 8211 Saksh. Midtgård, Bjørn Inge Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 16.09.2009 23.09.2009 INNFARTSPARKERING I

Detaljer

Bustadområde i sentrum. Vurdering

Bustadområde i sentrum. Vurdering Bustadområde i sentrum Vurdering Balestrand 10.10.2009 Gode bustadområde i Balestrand sentrum Kommuneplan, arealdelen Status I. Sentrumsnære buformer For Balestrand sentrum er det gjeldande reguleringsplanar

Detaljer

Program for kollektivterminalar

Program for kollektivterminalar Program for kollektivterminalar Regional transportplan - strategi for infrastruktur for kollektivtrafikken Det er formulert følgjande strategiar for utvikling av infrastruktur for kollektivtrafikken Regional

Detaljer

Kvam herad. Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, komite m.m. Møtedato Saksnr Sakshands. Kvam heradsstyre

Kvam herad. Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, komite m.m. Møtedato Saksnr Sakshands. Kvam heradsstyre Kvam herad Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, komite m.m. Møtedato Saksnr Sakshands. Kvam heradsstyre JONE Avgjerd av: Saksh.: Jon Nedkvitne Arkiv: Objekt: N-101.1 Arkivsaknr 2004002075 Fylkesplanen for

Detaljer

Haukelibanen eit kvantesprang for norsk samferdsle?

Haukelibanen eit kvantesprang for norsk samferdsle? Haukelibanen eit kvantesprang for norsk samferdsle? Samfunnsøkonomisk vinst ved nye baneløysingar? Stavanger, 26. mars 2007 Statssekretær Steinulf Tungesvik (Sp) Klimapolitisk og samferdslepolitisk kvanteprang?

Detaljer

Plan for utvikling av bibliotektilbodet for barn og unge i Hordaland 1998-2001 Hordaland fylkeskommune 1997 ISBN 82-91679 - 03 7

Plan for utvikling av bibliotektilbodet for barn og unge i Hordaland 1998-2001 Hordaland fylkeskommune 1997 ISBN 82-91679 - 03 7 Plan for utvikling av bibliotektilbodet for barn og unge i Hordaland 1998-2001 Hordaland fylkeskommune 1997 ISBN 82-91679 - 03 7 INNLEIING Bakgrunn. Plan for utvikling av bibliotektilbod for barn og unge

Detaljer

Tilleggsinnkalling for Kommunestyret. Sakliste

Tilleggsinnkalling for Kommunestyret. Sakliste Tilleggsinnkalling for Kommunestyret Møtedato: 10.05.2016 Møtestad: Kommunestyresalen Møtetid: 18:00 Dersom du av tvingande grunnar ikkje kan møte, eller er ugild i noko sak, gi beskjed snarast til politisk

Detaljer

Sotrasambandet. Eit viktig grunnlag for framtidig vekst og utvikling i Bergensregionen FØRESETNAD FOR TRYGGLEIK OG BEREDSKAP

Sotrasambandet. Eit viktig grunnlag for framtidig vekst og utvikling i Bergensregionen FØRESETNAD FOR TRYGGLEIK OG BEREDSKAP Sotrasambandet Eit viktig grunnlag for framtidig vekst og utvikling i Bergensregionen FØRESETNAD FOR TRYGGLEIK OG BEREDSKAP INNHALD 1. Landets mest traffikerte to-felts veg 3 2. Nytt sotrasamband 4 3.

Detaljer

Fra land til sjø. Sjøoffiserskonsferansen, 16. oktober 2014. Havnedirektør Inge Tangerås, Bergen og Omland havnevesen

Fra land til sjø. Sjøoffiserskonsferansen, 16. oktober 2014. Havnedirektør Inge Tangerås, Bergen og Omland havnevesen Fra land til sjø Sjøoffiserskonsferansen, 16. oktober 2014 Havnedirektør Inge Tangerås, Bergen og Omland havnevesen Sjøtransport dominerende på våtog tørrbulk Norsk industri er dyktige til å bruke sjøveien.

Detaljer

Elbilar og ladestasjonar

Elbilar og ladestasjonar Elbilar og ladestasjonar Plankonferansen 2014 Klima i areal og transportplanlegging Per Hjalmar Svae, Seniorrådgjevar, miljø Hordaland fylkeskommune Elbilar i Hordaland 21,7 % elbilar av nybilsalet i Hordaland

Detaljer

Gods på bane i Moss havn

Gods på bane i Moss havn Gods på bane i Moss havn Kan vi realisere muligheten med suksess for brukerne? Moss havn Transporten av containere med skip i Oslofjorden (eks. Agder) Antall 20-fots containerenheter (TEU) i 2013 (SSB):

Detaljer

SOTRASAMBANDET. Vedtatt kommunedelplan for Rv 555 Fastlandssambandet Sotra - Bergen. Parsell: Kolltveit Storavatnet. Utarbeidd av Sotrasambandet AS

SOTRASAMBANDET. Vedtatt kommunedelplan for Rv 555 Fastlandssambandet Sotra - Bergen. Parsell: Kolltveit Storavatnet. Utarbeidd av Sotrasambandet AS SOTRASAMBANDET Vedtatt kommunedelplan for Rv 555 Fastlandssambandet Sotra - Bergen. Parsell: Kolltveit Storavatnet. Utarbeidd av Sotrasambandet AS 11.10.2012 1 Behovet for nytt Sotrasamband Sambandet Sotra-Bergen

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 09/1467-19413/09 Saksbeh.: Jofrid Fagnastøl Arkivkode: PLAN soneinndeling Saksnr.: Utval Møtedato 109/09 Formannskap/ plan og økonomi 05.11.2009 SAMLA SAK - DETALJREGULERINGSPLAN

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

Kulturrekneskap for Hordaland 2008 April 2009

Kulturrekneskap for Hordaland 2008 April 2009 Kulturrekneskap for Hordaland 2008 April 2009 AUD-rapport nr. 2-09 Kulturrekneskap Hordaland 2008 Alle tal er for 2008 og er henta frå KOSTRA 1, SSB. Tala er ureviderte per 30.03.09. til kulturføremål

Detaljer

INTERNETTOPPKOPLING VED DEI VIDAREGÅANDE SKOLANE - FORSLAG I OKTOBERTINGET 2010

INTERNETTOPPKOPLING VED DEI VIDAREGÅANDE SKOLANE - FORSLAG I OKTOBERTINGET 2010 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Organisasjonsavdelinga IT-seksjonen Arkivsak 201011409-3 Arkivnr. 036 Saksh. Svein Åge Nottveit, Birthe Haugen Saksgang Fylkesutvalet Fylkestinget Møtedato 23.02.2011-24.02.2011

Detaljer

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 201112362-125 Arkivnr. 522 Saksh. Landro, Adeline Saksgang Møtedato Hordaland fagskulestyre 19.03.2013 SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL

Detaljer

Fjell kommune si personaloppfølging

Fjell kommune si personaloppfølging Fjell kommune si personaloppfølging Kven gjer kva? Tenestestadsleiar Personalsjefen si avdeling Arbeidsmiljøutvalet IA-gruppa i Fjell kommune Bedriftshelseteneste AktiMed NAV Legane i Fjell IA-målsettingar

Detaljer

Møteprotokoll. Sakliste

Møteprotokoll. Sakliste Sogn regionråd Møteprotokoll Utval: SOGN REGIONRÅD Møtestad: Eikum Hotell, Luster Møtedato: 17.06.2016 Tid: 09:30 12:10 Sakliste Saksnr. Arkivsaksnr. Tittel 13/16 16/1581 Nasjonal transportplan 2018-2029

Detaljer

Orientering frå Forum Nye Bergensbanen

Orientering frå Forum Nye Bergensbanen Orientering frå Forum Nye Bergensbanen Adelheid Nes Hallingtinget 07 11 2014 Forum Nye Bergensbanen FNB er ein interesseorganisasjon med formål å arbeide for modernisering av Bergensbanen og bygging av

Detaljer

Kommuneprofilar - Befolkning, sysselsetting og kompetanse

Kommuneprofilar - Befolkning, sysselsetting og kompetanse Kommuneprofilar - Befolkning, sysselsetting og kompetanse Faktagrunnlag til regional planstrategi r appo rt DU A Nr. 06-14 Utgivar: Tittel: Hordaland fylkeskommune, Regionalavdelinga Analyse, utgreiing

Detaljer

UTTALE NASJONAL TRANSPORTPLAN 2010 2019

UTTALE NASJONAL TRANSPORTPLAN 2010 2019 Samferdselsdepartementet Postboks 8010 Dep, 0030 Oslo SEKRETARIATET IS RV7 Telefon 32 08 51 40 Telefaks 32 08 16 44 E-post: regionraadet@hallingnett.no Kontor: Ål kulturhus 3570 Ål Dykkar referanse: Vår

Detaljer

BARNEHAGETILBODET I BALESTRAND

BARNEHAGETILBODET I BALESTRAND MØTEINNKALLING Utval: UTVAL FOR OPPVEKST OG OMSORG Møtestad: rådhuset Møtedato: 01.04.2009 Tid: 15.00 Varamedlemmer møter berre etter nærare innkalling SAKLISTE Sak nr. Arkivsak nr. Tittel 4/09 09/254

Detaljer

SØKNAD OM STATLEG STØTTE TIL KOLLEKTIVTRANSPORT I DISTRIKTA FOR 2010

SØKNAD OM STATLEG STØTTE TIL KOLLEKTIVTRANSPORT I DISTRIKTA FOR 2010 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 200703590-60 Arkivnr. 8 Saksh. Raddum, Gunhild Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 13.01.2010 21.01.2010 SØKNAD OM STATLEG STØTTE TIL

Detaljer

Kulturhistoriske landskap av nasjonal interesse i Hordaland - høyring av framlegg til område

Kulturhistoriske landskap av nasjonal interesse i Hordaland - høyring av framlegg til område SAKSHANDSAMAR Even Gaukstad Kristi Vindedal VÅR REF. 13/03111-5 ARK. 351.8 Forvaltningsarkivet DYKKAR REF. INNVALSTELEFON +47 98202846 DYKKAR DATO VÅR DATO 27.05.2014 TELEFAKS +47 22 94 04 04 postmottak@ra.no

Detaljer

REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND TORSDAG 13. JUNI 2013 KL. 13.00-16.00, SCANDIC HOTEL, HAUGESUND

REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND TORSDAG 13. JUNI 2013 KL. 13.00-16.00, SCANDIC HOTEL, HAUGESUND REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND TORSDAG 13. JUNI 2013 KL. 13.00-16.00, SCANDIC HOTEL, HAUGESUND Desse møtte: Elling Hetland Wenche Tislevoll Atle Tornes Synnøve Solbakken Trond Sætereng

Detaljer

Fylkeskommunen etter forvaltningsreforma Sykkelby Nettverkssamling Region midt. Hilde Johanne Svendsen, Samferdselsavdelinga 21.

Fylkeskommunen etter forvaltningsreforma Sykkelby Nettverkssamling Region midt. Hilde Johanne Svendsen, Samferdselsavdelinga 21. Fylkeskommunen etter forvaltningsreforma Sykkelby Nettverkssamling Region midt Hilde Johanne Svendsen, Samferdselsavdelinga 21. september 2011 Samferdselspolitiske mål Høg velferd gjennom: - God mobilitet

Detaljer

FYLKESVEGAR - PLAN- OG BYGGEPROGRAM FOR 2012

FYLKESVEGAR - PLAN- OG BYGGEPROGRAM FOR 2012 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 201200095-2 Arkivnr. 8 Saksh. Støle, Øivind Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Fylkestinget Møtedato 15.02.2012 22.02.2012-23.02.2012 13.03.2012-14.03.2012

Detaljer

Høyringsbrev: Oppstart av planarbeid og utlegging av planprogram for kommunedelplan for trafikksikring 2017-2020

Høyringsbrev: Oppstart av planarbeid og utlegging av planprogram for kommunedelplan for trafikksikring 2017-2020 Fjell kommune BERGEN KOMMUNE Postboks 7700 5020 BERGEN Høyringsbrev: Oppstart av planarbeid og utlegging av planprogram for kommunedelplan for trafikksikring 2017-2020 Dokumentet følgjer vedlagt. Dokumentet

Detaljer

Utval Møtedato Utval Saksnr Formannskapet Kommunestyret. Høyring - Transportetatane sitt grunnlagsdokument for NTP 2018-2029

Utval Møtedato Utval Saksnr Formannskapet Kommunestyret. Høyring - Transportetatane sitt grunnlagsdokument for NTP 2018-2029 Vinje kommune Rådmannen Arkiv saknr: 2016/1163 Løpenr.: 10373/2016 Arkivkode: 113 Utval Møtedato Utval Saksnr Formannskapet Kommunestyret Sakshandsamar: Jan Myrekrok Høyring - Transportetatane sitt grunnlagsdokument

Detaljer

Alternativ til Orkanger hamn?

Alternativ til Orkanger hamn? Alternativ til Orkanger hamn? Utbygging av regionhamn på Grønøra vil føre til Alvorleg skade på naturverdiar, uansett alternativ Auka trafikk gjennom Orkanger, støy, støv m.m Lite framtidsretta: Verken

Detaljer

Møtebok frå AU-møte 28. mai 2014

Møtebok frå AU-møte 28. mai 2014 Forum Nye Bergensbanen (FNB) er ein interesseorganisasjon med formål å arbeide for modernisering av Bergensbanen og bygging av Ringeriksbanen som vedteke av Stortinget i 1992. Medlemmene i forumet er kommunane

Detaljer

Ullensvang herad Sakspapir

Ullensvang herad Sakspapir Ullensvang herad Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, del. vedtaksmynde. Møtedato Saksnr Sakshands. Heradsstyret 13.10.2008 100/08 JORO Formannskapet 13.10.2008 134/08 JORO Eldrerådet 21.01.2010 005/10 JORO

Detaljer

Bompengepakken Stord vestside - søknad om forlenga innkrevingsperiode

Bompengepakken Stord vestside - søknad om forlenga innkrevingsperiode SAMFERDSELSAVDELINGA Arkivnr: 2014/11966-7 Saksbehandlar: Bjørn Inge Midtgård Saksframlegg Saksgang Utval Saknr. Møtedato Samferdselsutvalet 13.05.2014 Fylkesutvalet 20.05.2014 Fylkestinget 11.06.2014

Detaljer

Riksregulativet for ferjetakstar - høyring

Riksregulativet for ferjetakstar - høyring Ansvarleg sakshandsamar sign. for utført handling: Saka er godkjend av fylkesrådmannen: Dokumentoversyn: Tal prenta vedlegg: * Tal uprenta vedlegg: * Riksregulativet for ferjetakstar - høyring Fylkesrådmannen

Detaljer

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Framtidas bustadbehov blir i hovudsak påverka av størrelsen på folketalet og alderssamansettinga i befolkninga. Aldersforskyvingar i befolkninga forårsakar

Detaljer

Kontrollutvalet i Suldal kommune

Kontrollutvalet i Suldal kommune Kontrollutvalet i Suldal kommune KONTROLLUTVAL ET SI ÅRSMELDING FOR 2010 1. INNLEIING Kapittel 12 i kommunelova omtalar internt tilsyn og kontroll. Kommunestyret sjølv har det øvste tilsynet med den kommunale

Detaljer

FRÅSEGN - REGULERINGSPLAN VORLANDSVÅGEN, BØMLO KOMMUNE.

FRÅSEGN - REGULERINGSPLAN VORLANDSVÅGEN, BØMLO KOMMUNE. HORDALAND FYLKESKOMMUNE Regionalavdelinga Planseksjonen Arkivsak 201204244-14 Arkivnr. 714 Saksh. Nordmark, Per, Slinning, Tore, Ekerhovd, Per Morten Saksgang Møtedato Kultur- og ressursutvalet 05.03.2013

Detaljer

Sjøtransportens muligheter. Bergen kommunes finanskomite 10.9.2014 Drammen, Erling Sæther

Sjøtransportens muligheter. Bergen kommunes finanskomite 10.9.2014 Drammen, Erling Sæther Sjøtransportens muligheter Bergen kommunes finanskomite 10.9.2014 Drammen, Erling Sæther Sjøtransport dominerende på våtog tørrbulk Norsk industri er dyktige til å bruke sjøveien. Eksempel på bedrifter

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Fremtidens godstransport

Fremtidens godstransport Fremtidens godstransport 26. oktober 2010 Larvik Havn skal utvikles til den miljømessig og kommersielt foretrukne havna på vestsiden av Oslofjorden, og derigjennom bidra positivt til styrking av regionens

Detaljer

Byrådssak 1572 /13. Mulighetsstudie for lokalisering av ny godsterminal for jernbanen ESARK-5120-200812847-46

Byrådssak 1572 /13. Mulighetsstudie for lokalisering av ny godsterminal for jernbanen ESARK-5120-200812847-46 Byrådssak 1572 /13 Mulighetsstudie for lokalisering av ny godsterminal for jernbanen NIHO ESARK-5120-200812847-46 Hva saken gjelder: Jernbaneverket har utarbeidet en mulighetsanalyse for lokalisering av

Detaljer

Granvin herad Sakspapir

Granvin herad Sakspapir Granvin herad Sakspapir Styre, komite, utval Møtedato Saknr Sbh Formannskapet 23.11.2010 059/10 KJF Sakshandsamar: Kjersti Finne Arkivkode: K2-L12 Arkivsaknr: 10/79 Søknad om oppstart av detaljregulering

Detaljer

FRÅSEGN - HØYRING AV STATLEGE PLANRETNINGSLINJER FOR BOLIG-, AREAL- OG TRANSPORTPLANLEGGING - MLJØVERNDEPARTEMENTET

FRÅSEGN - HØYRING AV STATLEGE PLANRETNINGSLINJER FOR BOLIG-, AREAL- OG TRANSPORTPLANLEGGING - MLJØVERNDEPARTEMENTET HORDALAND FYLKESKOMMUNE Regionalavdelinga Planseksjonen Arkivsak 201307073-2 Arkivnr. 053 Saksh. Engum, Hans-Christian; Rødseth, Marit Saksgang Møtedato Fylkesutvalet 31.10.2013 FRÅSEGN - HØYRING AV STATLEGE

Detaljer

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Sakspapir Saksbehandlar Arkiv ArkivsakID Ingvild Hjelmtveit FE - 002 15/709 Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Kommunestruktur - oppstart reelle drøftingar Vedlegg: Etablering

Detaljer

Utval Saksnummer Møtedato Time formannskap Time kommunestyre

Utval Saksnummer Møtedato Time formannskap Time kommunestyre Arkiv: K1-002 Vår ref: 2014000344-45 Journalpostid: 2015018302 Saksbeh.: Elin Wetås de Jara KOMMUNEREFORMA - VIDARE FRAMDRIFT Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Time formannskap Time kommunestyre Framlegg

Detaljer

ATP-arbeid i forbindelse med KU for Arnatunnelen i Bergen

ATP-arbeid i forbindelse med KU for Arnatunnelen i Bergen ATP-arbeid i forbindelse med KU for Arnatunnelen i Bergen Tonje Holm Statens vegvesen Region Vest Konsulent ATP-modellen: Kari Skogstad Norddal, Asplan Viak Trondheim Øyvind Sundfjord, Asplan Viak Bergen

Detaljer

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID SAK 04/12 SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID Saksopplysning Kommunane i Hallingdal søkjer i brev dat. 2.9.2011 om tilskot til regionalt plansamarbeid. Målet er å styrke lokal plankompetanse gjennom

Detaljer

VOSSAPAKKO UTVIDING AV BOMPENGESØKNAD RV 13 JOBERGTUNNELEN

VOSSAPAKKO UTVIDING AV BOMPENGESØKNAD RV 13 JOBERGTUNNELEN HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 201002107-21 Arkivnr. 811 Saksh. Utne, Bente Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Fylkestinget Møtedato 18. 09.2013 25.09.2013 15.10.2013 VOSSAPAKKO

Detaljer

Arbeidsliv 2014-2030

Arbeidsliv 2014-2030 Fylkesprognosar Hordaland: Arbeidsliv 2014-2030 r appo rt DU A Nr. 03-14 Foto: Business Region Bergen Utgivar: Hordaland fylkeskommune, Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) http://www.hordaland.no/aud

Detaljer

TILTAKSPLAN KOLLEKTIVTRAFIKKEN SIN INFRASTRUKTUR 2010-2013

TILTAKSPLAN KOLLEKTIVTRAFIKKEN SIN INFRASTRUKTUR 2010-2013 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 201007745-19 Arkivnr. 831 Saksh. Iversen, Erlend Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 05.10.2011 13.10.2011 TILTAKSPLAN KOLLEKTIVTRAFIKKEN

Detaljer

Bergen utfordringer og løsninger for samferdsel. Byrådsleder Monica Mæland

Bergen utfordringer og løsninger for samferdsel. Byrådsleder Monica Mæland Bergen utfordringer og løsninger for samferdsel Byrådsleder Monica Mæland Antatt befolkningsvekst i Bergensregionen KVU for transportsystemet i Bergensområdet, Statens vegvesen 2011 Bergensprogrammet 31.

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1 Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing TILRÅDING: Saka blir lagt fram utan tilråding frå administrasjonen.

Detaljer

Jernbaneverkets handlingsprogram for godssektoren. Lars Chr. Stendal Jernbaneverket, Regional plan- og utviklingsdirektør sør/vest

Jernbaneverkets handlingsprogram for godssektoren. Lars Chr. Stendal Jernbaneverket, Regional plan- og utviklingsdirektør sør/vest Jernbaneverkets handlingsprogram for godssektoren Lars Chr. Stendal Jernbaneverket, Regional plan- og utviklingsdirektør sør/vest 9. april 2013 Befolkningsvekst og inntektsvekst gir økt transportetterspørsel

Detaljer

RADIOSAMBAND I TUNNELAR I HORDALAND

RADIOSAMBAND I TUNNELAR I HORDALAND HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 200906373-6 Arkivnr. 814 Saksh. Iversen, Erlend Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 14.04.2010 22.04.2010 RADIOSAMBAND I TUNNELAR I

Detaljer

Møteinnkalling Formannskapet

Møteinnkalling Formannskapet Møteinnkalling Formannskapet Møtetid: Møtestad: 31.10.2011 kl Korrespondanse pr e-post Medlemer som ikkje kan møta, må melda frå til Kundetorget tlf 5349 6645 eller e-post: post@stord.kommune.no Varamedlemer

Detaljer

REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND FREDAG 11. MARS KL. 08.30-10.45, TYSNES RÅDHUS

REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND FREDAG 11. MARS KL. 08.30-10.45, TYSNES RÅDHUS REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND FREDAG 11. MARS KL. 08.30-10.45, TYSNES RÅDHUS Desse møtte: Morten Storebø Geir Aga Siri Klokkerstuen Pål Nygård Wenche Tislevoll Atle Tornes Peder Sjo

Detaljer

19.11.2014 Dialogkonferanse Nye ferjeanbod

19.11.2014 Dialogkonferanse Nye ferjeanbod Dialogkonferanse strategiske vegval nye ferjeanbod 7. november 2014 Målsetting med dagen Skyss ønskjer ein god og open dialog med næringen for å kunne utarbeide best moglege konkurransegrunnlag og kontraktar

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Gunnar Wangen Arkivsak: 2014/2336 Løpenr.: 1523/2015. Utvalsaksnr. Utval Møtedato Ørsta formannskap

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Gunnar Wangen Arkivsak: 2014/2336 Løpenr.: 1523/2015. Utvalsaksnr. Utval Møtedato Ørsta formannskap ØRSTA KOMMUNE SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Gunnar Wangen Arkivsak: 2014/2336 Løpenr.: 1523/2015 Utvalsaksnr. Utval Møtedato Ørsta formannskap Saka gjeld: LENGING AV TORVMYRVEGEN - ALTERNATIV TRASE TILRÅDING

Detaljer

SAKSDOKUMENT. Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet

SAKSDOKUMENT. Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet Fjell kommune Arkiv: Saksmappe: 2014/2350-21542/2014 Sakshandsamar: Grethe Bergsvik Dato: 09.10.2014 SAKSDOKUMENT Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet Drøftingssak - Eigarskapsmelding 2015 Samandrag

Detaljer

Nordleg dimensjon Partnarskap for transport og logistikk (NDPTL) er ei nyvinning for landa våre.

Nordleg dimensjon Partnarskap for transport og logistikk (NDPTL) er ei nyvinning for landa våre. Samferdselsminister Magnhild Meltveit Kleppa NDPTL Tromsø 23. februar 2011 Kjære alle saman! Nordleg dimensjon Partnarskap for transport og logistikk (NDPTL) er ei nyvinning for landa våre. Partnarskapet

Detaljer

Kuventræ 54/11 og 54/26. Os kommune. Kulturhistoriske registreringar i samband med reguleringsplan for Kuventræ, Os k. Rapport 15 2 0 0 9

Kuventræ 54/11 og 54/26. Os kommune. Kulturhistoriske registreringar i samband med reguleringsplan for Kuventræ, Os k. Rapport 15 2 0 0 9 Kuventræ 54/11 og 54/26. Os kommune. Kontaktinformasjon Hordaland fylkeskommune, Kultur og idrettsavdelinga...55239185 eksp. Hordaland fylkeskommune, Kultur og idrettsavdelinga...55239187 fylkeskonservator

Detaljer

Høyring - Kystruta Bergen - Kirkenes Ny konkurranseutsetting

Høyring - Kystruta Bergen - Kirkenes Ny konkurranseutsetting Vestlandsrådet Side 1 av 5 Dokumentoversyn: Tal prenta vedlegg: 4 Tal uprenta vedlegg: 2 Høyring - Kystruta Bergen - Kirkenes Ny konkurranseutsetting Fylkesrådmannen rår Vestlandsrådet til å gjere slikt

Detaljer

REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND TORSDAG 27. NOVEMBER KL. 15.00-18.00 I MATRE

REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND TORSDAG 27. NOVEMBER KL. 15.00-18.00 I MATRE REFERAT FRÅ MØTE I SAMARBEIDSRÅDET FOR SUNNHORDLAND TORSDAG 27. NOVEMBER KL. 15.00-18.00 I MATRE Desse møtte: Renate Klepsvik Austevoll kommune Helge Skugstad Austevoll kommune Odd Harald Hovland Bømlo

Detaljer

Kompetansearbeidsplassar i Hordaland

Kompetansearbeidsplassar i Hordaland Kompetansearbeidsplassar i Hordaland AUD-rapport nr. 8 11 September 211 1 Tal kompetansearbeidsplassar i Hordaland har vekse med 21 % i perioden 22 29, mot 17 % i landet som heile. Alle regionane i Hordaland

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 11/1482-5834/12 Saksbeh.: Arkivkode: Saksnr.: Utval Møtedato 30/12 Formannskap/ plan og økonomi 29.03.2012 Astrid Rongen PLAN soneinndeling SAMLA SAK - OPPSTART

Detaljer

Intervju med hamnemynde i Stord kommune.

Intervju med hamnemynde i Stord kommune. Intervju med hamnemynde i Stord kommune. 1. Kva er dykkar arbeid hos hamnemynde i Stord kommune, og korleis er dykkar rolle på Eldøyane? Mitt namn er Inge Espenes og eg er Hamnesjef i Stord Hamnestell.

Detaljer

Statens vegvesen. Fjell kommune Postboks 184 5342 STRAUME. Att: Willy Sørensen

Statens vegvesen. Fjell kommune Postboks 184 5342 STRAUME. Att: Willy Sørensen Statens vegvesen Fjell kommune Postboks 184 5342 STRAUME Att: Willy Sørensen Behandlende enhet: Saksbehandler/telefon: Vår referanse: Deres referanse: Vår dato: Region vest Lilli Mjelde / 55516439 15/249327-22

Detaljer

Overordna avtale om samhandling mellom det kommunale barnevernet og det statlege barnevernet i Region Vest

Overordna avtale om samhandling mellom det kommunale barnevernet og det statlege barnevernet i Region Vest Overordna avtale om samhandling mellom det kommunale barnevernet og det statlege barnevernet i Region Vest Askøy Austevoll Austrheim Fedje Fjell Fusa Granvin Kvam Lindås Masfjorden Meland Modalen Os Osterøy

Detaljer

Hovden del2 reguleringsplan frå 1997

Hovden del2 reguleringsplan frå 1997 Hovden del2 reguleringsplan frå 1997 Kvifor Utgangspunktet var behovet for revisjon av Hovden del 2 (1997) Målsetting for planarbeidet. Føremålet med planen er å disponere areal og ressursar på Hovden

Detaljer

Privat reguleringsplan Mevold bustadfelt - Eigengodkjenning

Privat reguleringsplan Mevold bustadfelt - Eigengodkjenning Aukra kommune Arkivsak: 2012/32-39 Arkiv: L12 Saksbeh: Svein Rune Notøy Dato: 14.01.2015 Saksframlegg Utv.saksnr Utval Møtedato 7/15 Drift og arealutvalet 21.01.2015 8/15 Kommunestyret 12.02.2015 Privat

Detaljer

ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING

ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING Utval Møtedato Saknr Saksh. Styringsgruppe for kommuneplanarbeid 03.01.2011 001/11 ANB Styringsgruppe for kommuneplanarbeid 22.02.2011 005/11 ANB Sakshandsamar: Annbjørg Bue

Detaljer