RAPPORT STUDIEREISE GRØNLAND-SISIMIUT

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "RAPPORT STUDIEREISE GRØNLAND-SISIMIUT 1-7.08.01."

Transkript

1 RAPPORT STUDIEREISE GRØNLAND-SISIMIUT Formål med reisa /seminaret: I invitasjonen til konferansen står følgande; "Grønland og vestnorden som en del av den nordiska identiteten". Føremålet med reisa er; " att på olika kognitiva, praktiska, konstnårliga och upplevelsesfylda satt att orintere deltagarna i den grønlandske identiteten som en betydelsesfull del av den nordiska identiteten." Eit stort og omfattande mål for konferansen, men interessevekkande! I dette målet ligg mellom anna; få kunnskap om den grønlandske kulturen, fiske/fangst-tradisjon, historikk, sosiale forhold, politiske forhold (lokale, nasjonale og internasjonalt ), næringsliv og utdanningskulesystem.her spesielt Knud Rasmussens Højskole. Vidare dele erfaringar på tvers av landegrensene, nordisk erfaringsutveksling, samle informasjon og kunnskap som grunnlag for ev. studiereise for grupper til Grønland.Sjå på vilkåra for å drive idrett. Reiserute: Ma.30.07: Bil:Fjærland-Sogndal. Vidare frå Sogndal- Oslo.(ferje:Manhiller -Fodnes: ) On. 1.08:T-bane og Flytog:til Gardermoen. Fly: Oslo-København og vidare til Kangerlusuak.Grønland. To.09.08: Fly: Kangerlusuak-Sisimiut og Knud Rasmussens Højskole. Timeplan: Det vert ikkje referert til alle foredrag i detalj, det vil vere for omfattande. Eg har lagt inn komentarar med eigne erfaringar og synspunkt til nokre av foredraga og utfluktene. (Sjå vedlegg, med endringar). On 1.08:Vi ankom Sisimiut lufthamn ca.2040.rektor Lars Olsvig ved Knud Rasmussens Højskole tok imot gruppa.herifrå vart vi transportert med minibuss til Sisimiut og Knud Rasmussens Højskole.Her vart alle innkvartert, dei fleste på dobbeltrom.

2 To 2.08: Frukost kl Velkomst av rektor Lars Olsvig, vidare presentasjon av deltakarar, mål for seminaret og praktisk informasjon vedgåande opphaldet. Guida busstur I Sisimiut. Namnet tyder "bebuarane ved reve -hulene". Det ein tidleg oppdagar er Grønlandshundane som er lenka saman to og to, vidare husa si plassering; oppe på fjellknausar høgt i terrenget. Dei er små og fargerike."grelle" fargar etter min smak. Rosa, lilla og andre pastellfargar. Bebyggelsen verkar tilfeldig plassert og lite planlagd.blokker og småhus plassert ved sida av kvarandre. Vi får vite at tomtene er gratis på Grønland.Ellers er kostnadene om lag ,- ferdig m2. Heilt oppe I dagen ligg røyrsystem for kloakk og vatnforsyning, røyrara er svært godt isolert. Den eldste Kyrkja er frå 1775, den eldste bevarte på Grønland. Byen har moderne innslag, mellom anna Nettcafe, reke-/ krabbefabrikk.fabrikken er den største i verda! Informasjon og omvising på Højskolen og Kvinneskolen. Elevane kjem storts sett frå Grønland.Dette er naturleg sidan ein må meistre det Grønlandske språket for å vere elev ved skulen. Skulen vart starta I 1962, med plass til 24 elevar. I 1977 vart Kvindeskolen starta og tilknytta høgskolen.denne har mellom anna som oppgåve og bevare/formidle den grønlandske skinnbehandlingsteknikken og den grønlanske nasjonaldrakta. Vidare underviser ein I tradisjonell perlesying,lagar vestar, jakker, sko og bukser av selskinn, bileter o.likn. der ein nyttar t.d.ærfugel som materiale m.m.. Skulen vart utvida I 1980 med plass til 52 elevar.desse elvane kjem frå heile Grønland og vert undervist i t.d. fag som matematikk, dansk, engelsk o.s.v.. Vinterskulen varer frå oktober til og med januar. Elevane må ha fylt 18 år. Skulen har også undervising i jula. Skulen har ellers kurs som t.d.; -skiinstruksjon -skinnkurs -kurs for vaksne -2 grupper eldre frå utlandet -kurs for elevar frå heile Grønland i regi av ungdomsrådet "Sorlak" -2 kurs for barneinstitusjonar og folkeskular.

3 Alle kurs må deltakarane betale sjølve. Skulen har 35 rom med 52 senger til rådigheit. I turistsesongen vert skulen nytta som vandrarheim, spesielt siste åra har den vorte nytta til dette.noko som er ei føresetnad for at skulen skal kunne klare seg økonomisk. (Som mange skular i Norge): Skulen har 12 tilsette. Aftenstur til elv: Tur langs ein grusveg, om lag 1,5, km.kaffe og kaker i det fri.ikkje noko fysisk utfordring, men fin muligheit til å verte betre kjend med kvarandre.i elva var det forresten ein del fisk, spesielt røye.denne smaka godt! Fr. 3.08: Denne dagen var det muligheit for to ulike turar; 1) Båttur til ei bygd, 2) Fjelltur. Personleg deltok eg på båttur.turen var totalt på om lag 6 timar I ein mindre hurtiggåande båt.bygda hadde om lag 120 innbyggarar, med eigen skule, butikk, kyrkje, og dieseldrevet el- verk.dette er den ein av to bygder som er igjen tilhøyrande Sisimitu kommune.den andre bygda om lag same antal innbyggjarar. Fiske og fangst er ein langt større del av næringa her enn I byen.denne turen verka samansveisande på gruppa, det vart tid til mange samtalar der ein utveksla erfaring frå folkehøgskulekvardagen på dei ulike skulane; på tvers av landegrensene. Vi såg fleire sel på turen; rektor ved folkehøgskulen avfyrte eit skot.han sa;" jeg rammet den,men den sank"!eg veit ikkje med den forvant i alle fall. Ironisk nok så vi ikke så mykje kval, det gjorde derimot gruppa som var til fjells -sa dei! Framvising av video; "selfangst-fangerlivet" Her møtte vi ein familie der ein gut fangar sin første sel. Familien innviterte så til fest for å feire dette.ei viktig hending I guten sitt liv.guten mottek gaver frå gjestene. I Sisimiut er det kun om lag 30 personar som lever kun av fiske og fangst som fangstmenn.byen har verdas største rekefabrikk! I tidlegare tider var inuittane eit folk som i langt større grad flytta, ettersom kor ein kunne finne sel, kval, kvalross og andre dyr.våre forestillingsbilete av at inuittane lever i igloar på vinterstid er delvis realitet i norde del av Grønland. Reinsdyr, hundar og kajakkar er ofte bytta ut med snøscotarar og båtar.

4 Laurdag :Morgonsamling: " Om den skjønne morgen når solen står opp"presentasjon av ein lokal trubadur; Peter Enoksen. Foredrag:Identitet som gjenspeiling av natur og økologiske spørsmål.( flytta frå søndag). Gruppa vart delt I to: Eg deltok på gruppe om hundehold på Grønland. Her fortalte Rektor om det daglege hundeholdet. Dei fleste grønlandshundar er eit utelukkande nyttedyr.; brukt til transport av menneske og varer/fangst i vinterhalvåret, stort sett. Det er eigne oppdrettarar, men hundeeigarane styter oftast sjølv for tilførsel av hundar. Om sommaren re dei lite i bruk utanom ved treningsturar. I sommarhalvåret treng dei mindre mat p.g.a. det lave energiforbruket. Nokre får mat berre tredjekvar dag.hundane er lenka fleire saman, og er dominerande i bybiletet.lause hundar kan verta avliva p.g.a. den faren dei representerer. Skinnsying på Kvindeskolen: Her fekk alle som ville prøve seg å sy. Det vart nytta stort sett selskinn av ulike typar. Enten den store Klappmus-selen eller mindre artar.hansigne Pettersen som demonstrerte snakka ikkje noko særleg dansk eller engelsk, så det meste gjekk på kroppsog fingerspråk.deltakarane fekk laga mindre saker som: små handvesker, snusdåsar, og nøkkelholdarar. "Bein og Fedtsten" Dei fleste mannleg deltakaren valgte likevel å prøve seg på å lage ulike reidskap.det var spesielt populært å lage skaft av bein til ein kniv som blir nytta til mellom anna arbeid med selskinn. Dette er likevel eit reiskap som er mest nytta av kvinnene.knivane har ulik utforming alt etter kor på Grønland dei vert nytta. Kajakkoppvising: Oppvising på om lag 45 minutter med mellom anna svært mange ulike måter å "rulle på".ein manøver for å kunne kome på rett kjøl igjen etter ein velt. Noko som er heilt livsnødvendig. Dette avdi temperatur I vatnet kan ligge på 3-4 grader, og det er dessutan ikkje like lett å kom ut av kajakken Rullteknikkane ("eskimorulla") vart utført på "vanleg måte" med åre, og vanleg tak med begge hender. Men også mange ekstreme variantar, t.d. der ein kun nyttar overkropp og hofte, med armar og hender låst i kryss på brystet. Utøvarane var blant aller beste på Grønland.

5 Øvingane har tilknyting til det tradisjonelle fangslivet etter sel, kval og kvalross og isbjørn.men likevel vert det holdt nasjonale meisterskap med stor status. Søndag Språk og skikkar v.c. C. Olsen. Grønlendarar forstår i stor grad innuittane i Alaska, og omvendt.dette kan forklarast meds innvandring og tilbaketrekking og deretter ny innvandring og tilbaketrekking frå Alaska til Grønland over stredet i Nord- vest. Det er kulturell likheit mellom inuittane på Grønlad og Alaska, innan t.d. fiske, fangst og kajakkbruk. Thule kulturen i nord var den komplette jakt/fangstkulturen.innusuk.kulturen er den einaste det ein finn spor og påverknad frå nordbuarane.det innuittiske språket er svært lite påverka av øvrige kulturar, men noko av old.nordisk.. Det den språklege strukturen som hindrar dette, samt eit sterkt ønske om å bevare språket. Innuittane ser seg sjølve som ein del av naturen, med dei kan ikkje råde over den.i den tradisjonelle fangstkulturen levde dei slik at dei måtte flytte etter årstider og trekk til dyr og fiskebestand. Ved denne forelesinga fekk vi ei god innføring i tema. Det vil diverre vere for omfattande å referere alt her. Kyrkjegang med barnedåp: Det var interessant å vere med på barnedåp der ein fekk sjå korleis den føregjekk.dåpen føregjekk stort sett som i Noreg. Damene og dåpsbarnet var kledde i nasjonaldrakta. Denne drakta er svært fin og har eit sjal av perlesaum, i mange fargar.ingen av mønstra skal vistnok ikkje vere like på dei ulike draktene!denne nasjonaldrakta fekk nokre av oss seinare sjå nerare på ved eit besøk hos ein grønlandsk familie. Mandag Sjå vedlagt timeplan. Tysdag 7.08 Sjå timeplan. "Møte med ein svenske på Grønland" Eit svært interessant møt med ein svenske som har budd på Grønland mesteparten avlivet.17 år gamal starta han med rekefiske, 22 år gamal utdanna maskiningeniør.i dag arbeider han på el.-og vatnverket og i tillegg på misjonsstasjonen.han uttalte at han følte seg som grønlendar, men også som svensk. Han meistra begge språka like godt, og fekk tidleg oppfostring i grønlanske skikkar og tradisjonar.

6 Som mange grønlendarar hadde han ein kote på jakt på moskus, rein og sel.hadde eit svært kritisk syn på skuleverket på Grønland!Utalte at det var mangel på lærarprofesjonalitet.det kan ein forstå når det var tilfeller der lærarar ikkje møtte til undervising. Onsdag Sjå timeplan. Oppsummering- opphaldet på Grønland.: Samla sett har oppholdet på Grønland gjeve meg langt større innsikt enn eg hadde tidlegare. Eg fekk møte eit vennleg, ope og stolt folkeslag. Bundne av tradisjonar, men likevel også med mange likhetstrekk med det norske og nordiske. Dette kjem til syne ved mellom anna moderne fiske med reketrålarar.reke- og krabbefabrikken i Sisimiut er den største I verda! Fiske fangst foregår også etter gamle metodar, og byen har fortsatt 30 fangarar I gata ser ein "sæggarar" med blått og lilla hår. Byen har internettcafe, moderne butikkar og cafear. Språket er unikt i Verda, med få eller ingen direkte slektskap utanom øvrige innuttar i Alaska / Canada og Sibir. Mykje av musikken har tekstar på grønlandsk Musikkindustrien står sterk på Grønland. Landet har den største produksjonen i verda sett i forhold til folketalet. I Sisimiut er det eit studio, det ligg i eit lite hus og ser ikkje spesielt avansert ut.men dei lagar kvalitetsmusikk der; eg kjøpte grønlandsk musikk med tekstar på grønlandsk. Det var verkleg spanande musikk! Vi var om lag 50 deltakarar frå 7 ulike Nordiske land. Alder frå 22 til 80 år. Stor aldersspreiing, men likvel med mange felles erfaringar, og felles opplevingar frå opphaldet. Vi var alle imponerte over folket som kan leve under så ekstreme forhold som spesielt vinterhalvåret er dominert av.vær og vindhardt, med store utfordringar i forhold til kommunikasjon. Nettopp kommunikasjonssystemet er et problem på fleire måtar. Lange avstandar gjer at fly ofte er einaste fornufte framdriftsmiddelet. Det er dyrt å reise med fly på Grønland.Dette gjer at levekostnadene er relativt høge.varene vert dyre p.g.a. store transportutgifter. Arkitekturen på Grønland er noko som ein lett hugsar; blanding av nytt og gamalt, små hus og store rekkehus og blokker, sterke skrikande fagar, som kanskje skal kompensere for lite fargar ellers i naturen. Liknande syn har eg ikkje har sett nokon stad før! Nokre av oss var så heldige å få besøke ein grønlandsk familie. Her fekk vi fekk sjå ein heim frå innsida.husmora arbeida i sosial etaten;såleis fekk vi nermare innsikt herifrå. Ho viste stolt fram den grønlandske nasjonaldrakta, bjørneskinnsbuksene til ektemannen, og anna jakt-og fangstbekledning.vi fekk vidare nermare innsikt I sosiale forhold og det politiske livet.eit spanande møte som ikkje stod på timeplan!

7 I forhold til idrett er det spesielt kajakkoppvisinga som ein vanskleg kan gløyme.oppvisinga ved havna var stor idrett! Kajakklubben I Sisimiut ligg ved havna, med eige klubbhus.den har mange medlemmer, der barna startar i tidleg alder. Ellers vart vi presentert for tradisjonelle innuitt og indianarleikar, desse har lange tradisjonar og vart nytta for å halde fangstmannen I god form. Øvingane utfordar både styrke/spenst hurtigheit og koordinasjon og smidigheit. Eg prøvde sjølv nokre av desse, det var svært morosamt! Ein del av desse øvingane vil eg nytte i undervisingssamanheng. Eg besøkte også ein idrettshall i Kangerlusuak. Den var svært godt utstyrt, mellom anna med eit godt utrusta treningsstudio. Tydleg at idrett er viktig sett i forhold til anlegga sin standard. Eg fekk diverre ikkje muligheit til å intervjue nokon her.dermed fekk eg ikkje den informasjon eg kunne tenke meg. Grønlendarane deltek også i meir tradisjonelle idrettsgreiner. Ein stor konkurranse som vert kalla Island Games, med mellom anna badminton, volleyball, o.s.v. Ellers er Sisimiut kjent for å arrangere eit stort skirenn kalla "Artic Circle Race" her løparar frå 20 ulike nasjonar deltek.løpet går over tredagar,og har start og mål i Sisimiut; totalt 160 km.i dette løpet arbeider meir 200 frivillege for at løpet skal verte avvikla.dette løpet vert rekna for å vere verdas hardaste langrenn. Tidlegare vinnarar er mellom anna Vegard Ulvang. Det vert stor utfordring I mars 2002 då landet skal arrangere "Artic Vinter Games" Her vert det konkurrert i ;alpint, langrenn, badminton, fotball, bordtennis,volleyball, sneskoløp, basketball, curling, hockey, hurtigløp på skøyter, bryting og artisk sport ( inuit- og indianarleikar). Som ein ser eit svært allsidig og omfattande prigram som viser at idretten har stor betydning. Større enn eg tenkte før opphaldet på Grønland. Siste dagen hadde eg ei utflukt i Kangerlusuak, heilt åleine på sykkel. Landskapet var utrukleg fint, ikkje ulikt det Nord- Norske. Eg sykla langs ein grusveg, passerte frådande elvar og såg moskus beita ved vegen. Denne utflukta var prega av stillheit, harmoni og refleksjon, takknemligheit over livet. Diverre har dette biletet seinare dels slått sprekker. Eg høyde på radio at dette utruleg vakre landet sitt dyreliv muleg er trua. Bestanden av fleire artar skal vere på veg nedover! Dette er det danske forskarar som har kome fram til.dersom ikkje jakt og fiske fangst vert regulert betre er det fare for at einskilde dyreartar kan verte utrydda!det vert her snakka om eit perspektiv på år. Knud Rasmussens Højskole rektor; Lars Olsvig er ein mann med evne til å fange og fasinere ei forsamling.møtet med han var verdt oppholdet åleine! Han har utdanning frå Danmark, mor frå Grønland og far frå Færøyane.Han representerte ein forteljartradisjon der myter og sagn er vesentleg.han er rektor ved ein av to folkehøgskular på Grønland. Skulen ønskjer å bevare og vidareføre grønlandske skikkar, handverk og tradisjon i det heile.

8 Samtidig søkjer dei ut i verda mot naboane i aust og verda forøvrig.det verkar som dei er svært medvitne på korleis dei er ein del av Norden, men vil likevel søkje endå meir kontakt for å gje elevane kunnskap og erfaringar, til landet sitt beste. Det er mulig at det vert aktuelt med fleire utvekslingsstudentar frå både Grønland og nordiske land slik at ein kan skape ytterlegare forståing for kvarandre. Som avslutning vil eg seie at opphaldet gav meg nye kontaktar med kollegar frå nordiske land, direkte innsikt i grønlandsk kultur og daglegliv, og ikkje minst eit vidare perspektiv på livet generelt.for meg personleg er det heilt klart at eg har fått med meg erfaringar som gjer at eg ser på Grønland med heilt andre auge no enn før reisa. Kjell I. Jorddal Sogndal Folkehøgskule Desember 2001

9 Rekneskap: -Reise Ma.30.07: Bil:Fjærland-Sogndal, 36 km ( bompeng 290,-) t / retur ( sat på med kamerat, bil ein veg) = 290,- Sogndal-Oslo.(ferje:Manhiller -Fodnes: ) Buss:t / retur: = 884,- On. 1.08:T-bane:20,-, Flyttog: 130,- t / retur = 300,- Fly:Oslo-København (1204,-t / retur = 1204,- København-Kangerlusuak og opphold. ( 9000,- t / r ) 9000,- To.09.08:Kangerlusuak-Sisimiut (1720,- DKK t / r ). = 1720,- Totale utgifter: 13398,- Rapporten og rekneskapet med kvitteringar dannar grunnlaget for utbetaling av reisestipendet som er tildelt, kr. 4000,-. Nokre av kvitteringane manglar, vonar at det er ok likevel. På førehand takk! Kjell I. Jorddal Sogndal Folkehøgskule Vedlegg: Kvitteringar Timeplan for kurset-

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 -------------------------------------------------------------------------------- DATO: LOV-1950-12-08-3 OPPHEVET DEPARTEMENT: AID (Arbeids- og inkluderingsdepartementet)

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet:

Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet: SETNINGSLEDD 1 Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet: Leo som budde på Cuba før, snakkar godt norsk. Subjekt: Leo som budde på Cuba før Verbal: snakkar

Detaljer

KROPPSØVING LUSTER UNGDOMSSKULE - 2014. Ved graden av måloppnåing er det naturleg å vurdere : styrke, spenst, hurtigheit, uthald og ballteknikk.

KROPPSØVING LUSTER UNGDOMSSKULE - 2014. Ved graden av måloppnåing er det naturleg å vurdere : styrke, spenst, hurtigheit, uthald og ballteknikk. KROPPSØVING LUSTER UNGDOMSSKULE - 014 Ved graden av måloppnåing er det naturleg å vurdere : styrke, spenst, hurtigheit, uthald og ballteknikk. Kompetansemål Kompetansenivå Kjenneteikn på måloppnåing Karakter

Detaljer

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Namn: Klasse: 1. Gjennomgang av skjemaet «Førebuing til elev- og foreldresamtale» 2. Gjennomgang av samtaleskjemaet 3. Gjennomgang av IUP og skriving av avtale

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

IKT-kompetanse for øvingsskular

IKT-kompetanse for øvingsskular Notat / Svein Arnesen IKT-kompetanse for øvingsskular Spørjeundersøking ved Vartdal skule VOLDA Forfattar Ansvarleg utgjevar ISSN Sats Distribusjon Svein Arnesen Høgskulen i Volda -7 Svein Arnesen http://www.hivolda.no/fou

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Månedsbrev april 2015

Månedsbrev april 2015 Månedsbrev april 2015 MARS 2015 Mars har gitt oss nokon solfylte og varme dagar, der me har fått kjenne på våren. Spørsmålet om å gå med jakke og sko kom ganske fort. Uteleiken fekk eit vårpreg over seg,

Detaljer

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Tema: Utskriving av pasientar frå sjukehus til kommune Samhandling mellom Stord sjukehus

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Tevling i Bygdekjennskap. Heftet er revidert av Norges Bygdeungdomslag.

Tevling i Bygdekjennskap. Heftet er revidert av Norges Bygdeungdomslag. Tevling i Bygdekjennskap Heftet er revidert av Norges Bygdeungdomslag. NORGES BYGDEUNGDOMSLAG 1992 Dette er ikkje nokon tevlingsregel, men heller ei rettesnor og eit hjelpemiddel for lokallag som ynskjer

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Lønnsame næringar. Presentasjon av Folgefonni Breførarlag AS ved daglegleiar Åsmund Bakke

Lønnsame næringar. Presentasjon av Folgefonni Breførarlag AS ved daglegleiar Åsmund Bakke Lønnsame næringar Presentasjon av Folgefonni Breførarlag AS ved daglegleiar Åsmund Bakke Litt historikk, og om verksemda. Våre produkt i dag. Kven er våre kundar? Nokre av våre utfordingar? Korleis ser

Detaljer

VÅGE SKULE BESØKSSKULE

VÅGE SKULE BESØKSSKULE VÅGE SKULE BESØKSSKULE Velkommen til Våge skule på Bømlo. Du finn skulen vår ca 2 km sør for Kulleseidkanalen. Skulen ligg godt plassert i naturen, noko som gjer det lett for store og små elevar å vera

Detaljer

Metodiske verktøy ved kursleiing

Metodiske verktøy ved kursleiing Metodiske verktøy ved kursleiing Lærings- og Meistringssenter Helse Fonna 30.03.2015 Metodiske verktøy - LMS Helse Fonna 1 Runde Enkel måte å få alle til å delta: Gi ei enkel oppgåve som er mogeleg for

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule 10. september var Anne Brit og Mari frå Leikanger kommune på besøk hjå 9. trinn på Leikanger ungdomsskule. Tema for samlinga var lokaldemokrati,

Detaljer

Internasjonal vidaregåande skule

Internasjonal vidaregåande skule Internasjonal vidaregåande skule Tilbod om eit skuleår i utlandet Elevar som tek Vg1 på Studiespesialiserande utdanningsprogram i år, kan ta Vg2 i Skottland neste år. Møre og Romsdal fylkeskommune 1. Innleiing

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd VISJON I arbeidet for og med dei medarbeidarane i Fjell sokn har vi utarbeida ein visjon: I Fjell sokn vil vi

Detaljer

TEVLINGSREGEL FOR NORGESKUNNSKAP

TEVLINGSREGEL FOR NORGESKUNNSKAP TEVLINGSREGEL FOR NORGESKUNNSKAP Revidert 2009 NORGES BYGDEUNGDOMSLAG 1 MÅLET MED TEVLINGA Denne tevlinga er ny av 2009, og fremstår som en hybrid mellom Dialekttevling, NBU-quiz og Musikktevling altså

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

26 sept 07 oktober 2009. Lima Machu Picchu Cusco Amazonas

26 sept 07 oktober 2009. Lima Machu Picchu Cusco Amazonas 26 sept 07 oktober 2009 Machu Picchu Cusco Amazonas PROGRAM Laur. 26. sept. avreise med K L M Søn. 27. sept. Mån. 28. sept. Tirs. 29. sept. Ons. 30. sept.. Tors. 1. okt. Fred. 2. okt. Laur. 3. okt. Søn.

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa Ungdom i klubb Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa CASE - FORGUBBING SSFK hadde i lengre tid merka ei «forgubbing» i trenar, leiar og dommarstanden i SFFK. Etter fleire rundar

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Overordna mål for Varaldsøy barnehage: «Skapa eit miljø som er prega av trivsel, varme og omsorg. Ein kvardag med gode vilkår for leik og læring.

Overordna mål for Varaldsøy barnehage: «Skapa eit miljø som er prega av trivsel, varme og omsorg. Ein kvardag med gode vilkår for leik og læring. ÅRSPLAN 2006-2007 Overordna mål for Varaldsøy barnehage: «Skapa eit miljø som er prega av trivsel, varme og omsorg. Ein kvardag med gode vilkår for leik og læring.» Velkommen til barnehageåret 2006-2007!

Detaljer

Vi lærer om respekt og likestilling

Vi lærer om respekt og likestilling Vi lærer om respekt og likestilling I Rammeplanen står det at barnehagen skal tilby alle barn eit rikt, variert, stimulerande og utfordrande læringsmiljø, uansett alder, kjønn, funksjonsnivå, sosial og

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Bruk av reiserekning i Agresso

Bruk av reiserekning i Agresso Bruk av reiserekning i Agresso Generell saksgang: 1. Reiserekning på web skal fyllast ut av den tilsette. 2. Når reiseregning er ferdig utfylt, skal den tilsette skrive ut reisebilag og stifte kvitteringar

Detaljer

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme 04.januar Møtet denne kvelden starta med songen Du ska få ein dag i mårå av Alf Prøysen, 1971. Bernhard H. ønskte vel møtt og informerte

Detaljer

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse KOMPETANSEMÅL Generelt om naturfag: Kunnskap om, forståelse av og opplevelser i naturen kan fremme viljen til å verne om naturressursene, bevare

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Rapport konferanse og tilhørande studietur til Hamamatsu, Japan - 2010

Rapport konferanse og tilhørande studietur til Hamamatsu, Japan - 2010 1 Rapport konferanse og tilhørande studietur til Hamamatsu, Japan - 2010.ar 29.oktober til 07.november 2010 Bakgrunn Stord kommune har vore pilotkommune for universell utforming frå 2005 til 2008, og frå

Detaljer

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist Telenor Xtra Hødd Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Telenor Xtra FFO er eit samarbeid mellom Telenor og Norges Fotballforbund. Tilbodet gjeld

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 3, 4, 7 og 8 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett

Detaljer

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Kvifor kan ikkje alle krølle tunga Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Innhaldsliste: Framside med problemstilling Hypoteser Plan Spørjeskjema Arbeid med prosjektet Kjønn Trening Alder

Detaljer

Frå novelle til teikneserie

Frå novelle til teikneserie Frå novelle til teikneserie Å arbeide umarkert med nynorsk som sidemål Undervisningsopplegget Mykje av inspirasjonen til arbeidet med novella, er henta frå i praksis: nynorsk sidemål i grunnskule 1 (2008).

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Sjumilsstegkonferansen Loen 12. mars 2014 Ved Solrun Samnøy, prosjektleiar Psykisk helse på timeplanen Fire skular i Sogn, i tre kommunar Aurland Vik Årdal (to skular)

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Inspirasjon og erfaring i Natural Horsemanship, for bruk i Folkehøgskulen.

Inspirasjon og erfaring i Natural Horsemanship, for bruk i Folkehøgskulen. Rapport frå studiereise til USA: Tema: Inspirasjon og erfaring i Natural Horsemanship, for bruk i Folkehøgskulen. 1.1 Presentasjon. 1.2 Formålet med reisa. 2.1 Skildring av reiserute. 2.2 Litt om Athens.

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

Alle barn har rett til å seie meininga si, og meininga deira skal bli tatt på alvor

Alle barn har rett til å seie meininga si, og meininga deira skal bli tatt på alvor Eit undervisningsopplegg om BARNERETTANE MÅL frå læreplanen DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING Artikkel 2: Alle barn har rett til vern mot diskriminering PRIVATLIV Artikkel 16: Alle barn har rett til

Detaljer

NIURI EN INTERKULTURELL MØTE-OG KURSPLASS FOR KVINNER I INDRE SOGN.

NIURI EN INTERKULTURELL MØTE-OG KURSPLASS FOR KVINNER I INDRE SOGN. PEDAGOGISK UTVIKLINGSARBEID. RAPPORT. SOGNDAL FOLKEHØGSKULE 2003. NIURI EN INTERKULTURELL MØTE-OG KURSPLASS FOR KVINNER I INDRE SOGN. Bakgrunn. Sogndal kommune har i de seinare åra teke i mot mange flyktningar

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Forfall skal meldast til telefon 53 48 31 00 eller e-post: post@kvinnherad.kommune.no Vararepresentantane møter kun etter nærare avtale.

Forfall skal meldast til telefon 53 48 31 00 eller e-post: post@kvinnherad.kommune.no Vararepresentantane møter kun etter nærare avtale. MØTEINNKALLING Utval Komite for helse, omsorg, miljø Møtedato 04.12.2012 Møtestad Kommunestyresalen, Rådhuset Møtetid 10:00 - Orienteringar: Barnevern Samhandlingsavdelinga Forfall skal meldast til telefon

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

Overgangsplan barnehage - skule i Stord kommune

Overgangsplan barnehage - skule i Stord kommune Overgangsplan barnehage - skule i Stord kommune Planen er administrativt vedteken og gjeldande frå 01.01.2013 Innleiing Bakgrunn for overgangsplanen Kunnskapsdepartementet tilrår at o Barnehagen vert avslutta

Detaljer

Flaggreglement. for. Fjell kommune

Flaggreglement. for. Fjell kommune Flaggreglement for Fjell kommune 1 INNHALD 1 Innleiing... 3 2 Flaggreglar... 3 2.1 Lover og forskrifter om bruk av det norske flagget... 3 2.2 Tidspunkt for heising og firing av det norske flagget... 3

Detaljer

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Kjære foreldre/føresette Me ynskjer dykk og barnet dykkar hjarteleg velkomen til Lonevåg barnehage! Barnet dykkar har no fått

Detaljer

ÅRSMELDING FOR VALLE UNGDOMSKLUBB 2014-2015

ÅRSMELDING FOR VALLE UNGDOMSKLUBB 2014-2015 Kultur og fritid ÅRSMELDING FOR VALLE UNGDOMSKLUBB 2014-2015 Velkomne til Valle Ungdomsklubb! Vedlagt finn du årsmelding for Valle ungdomsklubb 2014-2015. Det har vore eit spennande år med mykje aktivitet.

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

SERVICESKYSSEN -EIT INKLUDERANDE TILBOD

SERVICESKYSSEN -EIT INKLUDERANDE TILBOD SERVICESKYSSEN -EIT INKLUDERANDE TILBOD Magne Vivelid Gaular Frivilligsentral 24. Mai 2012 Gaular, ein kommune i vakre Sogn og Fjordane 07.06.2012 Landskonferansen på Alexandra 2 Gaular, med dei 3 ruteområda

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Matpakkematematikk Data frå Miljølære til undervisning Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Lag riktig diagram Oppgåva går ut på å utarbeide ei grafisk framstilling

Detaljer

Året 2015-2016. Kva vi jobbar spesielt med i år

Året 2015-2016. Kva vi jobbar spesielt med i år Året 2015-2016 Kva vi jobbar spesielt med i år 31.08.2015 1 Innhald Satsingsområde 2015-2016 3 Sosial kompetande: Forebygge mobbing i Ågotnes barnehage 3 Få duå under huden og synleggjere arbeidet vårt

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv...

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv... Innhald 1. Fritid og bibliotek... 1 2. Hos legen... 7 3. Høgtider... 12 4. Mattradisjonar... 18 5. Sunnheit og kosthald... 25 6. Arbeidsliv... 30 7. Jobb i sikte... 35 8. Skule og utdanning... 40 9. Familie

Detaljer

I. PLAN FOR FØREBYGGING AV MOBBING II. PLAN FOR AVDEKKING AV MOBBING

I. PLAN FOR FØREBYGGING AV MOBBING II. PLAN FOR AVDEKKING AV MOBBING I. PLAN FOR FØREBYGGING AV MOBBING A. Førebyggjande arbeid i skuletida 1. Elevsamtaler 2. Klassemøter 3. Sjå ulike videoar om mobbing v/skulehelsesyster 4. Lese bøker om emnet 5. Turar med ei eller fleire

Detaljer

Ei kokebok for kulturkontakten og kommunekontakten

Ei kokebok for kulturkontakten og kommunekontakten Ei kokebok for kulturkontakten og kommunekontakten GENERELL INFORMASJON OM KULTURSEKKEN Kultursekken er et samlebegrep for satsinga på kulturformidling i barnehage, grunnskole og den videregåande skulen

Detaljer

Sommartur til Sverige,

Sommartur til Sverige, Sommartur til Sverige, 7 dagarstur med avreise 30. juni 2015, Storby, «glasriket» i Småland og grensehandel På denne turen skal vi i tillegg til Stockholm og Gøteborg, mellom anna innom salmediktaren Lina

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten.

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten. Rapport. Innbyggjarundersøkinga 2015 Ulvik herad. Generelt om spørsmåla: Spørsmåla kunne graderast på ein skala frå 1-6, kor 1 var dårlegast. Eit gjennomsnitt på 3,5 vil seie ein vurderingsscore midt på

Detaljer

Vurdering av Hedalen mølle. I Sør Aurdal. Tilstand og forslag til utbedring.

Vurdering av Hedalen mølle. I Sør Aurdal. Tilstand og forslag til utbedring. Vurdering av Hedalen mølle I Sør Aurdal Tilstand og forslag til utbedring. Rapporten er utarbeida av bygningsvernrådgjevar ved Valdresmusea Odd Arne Rudi 1 Bakgrunn Det er stiftinga Bautahaugen Samlingar

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer