Fremtidens brannvesen Dagens situasjon og utfordringar for kommunale brannvesen deltidskorps Grete Nesheim 1
Kvinnherad brannvern Tatt utgangspunkt i : Areal: 1137 km 2 Folketal: 13 200 Brannstyrkar: 8 Særskilte br.objekt: 105 Brannpersonell: 85 Heiltidstilsette: 4 Utrykningar i året: ca. 80 Kvinnherad brannvern Utfordringar: * områder med lite sløkkjevatn * industri (Søral, Umoe Sh.Harding, skipsverft, kraftstasjonar) * psykriatisk sjukhus * lange køyreavstandar og lang sjølinje * undersjøisk og lange tunnelar Turisme 2
Deltidsbrannmannen fins han/ho? Vi vil ha personar som : Er interesserte / engasjerte / kunne arbeide i team Bur og arbeider i nærheten av brannstasjonen har god psykisk og fysisk helsa Helst ikkje være for mykje vekke i helgar, heimasit., osv. Har ein hovudarbeidsgjevar som er både villig og kan gje den tilsette fri til utrykkingar og nødvendige kurs Førarkort klb, BE og C Nettbasert kurs og grunnkurs-deltid (dette går vi utifrå at dei ikkje har) Kode 160 (dette går vi utifrå dei ikkje har) Vår erfaring: Desse personane er det ikkje mange av Rekruttering Deltidsbrannmannen Annonsering => liten effekt på dei minste plassene Kjennskap/vennskap => må bruke dette, men her når vi kanskje ikkje alle. Utfordringar: mange kvalifikasjonskrav mangfald (dette tar tid.) vert sett på som dugnad for bygda (kan ikkje krevje for mykje => sluttar) Vår erfaring: Har klart å få tak i til i dag, men dugnadsånden minkar 3
Rekruttering Førebyggande personell Vi vil ha god og høg kompetanse (fagleg og sosialt) => heilt nødvendig møter profesjonelle brannvernleiarar/ dagleg leiarar ute i bedrifter, samt brannvernleiarar på «dugnadsbasis» grunnleggande kunnskap og evne til å setje seg inn i kompliserte prosessar/bygningar for å være truverdig og nå ut med budskapet undervisning / opplæring store arrangement risikobaserte tilsyn førstegangstilsyni nye bygg, her er mykje feil både på utføring og prosjektering, krev mykje ressursar «Byggesaksbehandlinga fungerer ikkje bra nok» må være engasjerte og følgje med både lokalt (store arrangement, ombyggingar) og på fagområda - utviklinga Vår erfaring: Vanskeleg å rekruttera og behalda Låg kompetanse => ekstra arbeid, liten effekt samt dårleg rykte Kompetanse Deltidspersonell utfordringar tid (fritid / hovudarb.gjevar) kommune økonomi tildelte grunnkurs deltid frå brannskolen. kven skal få dei ulike kursa/kompetansen? (t.d. 12 plasser på SNLA kurs) «frykt» for mykje «papirarbeid» => vurderer å slutte kor mange / kva for arbeidsoppgåver kapasitet / kompleksitet: kurs eksamen, øvingar, sertifikat, helsekontroll, testar, osv. -=> ikkje lengre ein «dugnadsjobb» for bygda Kven vil vi ha? Praktikaren som løyser problema eller teoretikaren som les instruksar mens «liv går tapt og brannen rasar» 4
Deltid Lokal kunnskap og kreativitet => ikkje alltid nok, må ha brannkunnskap og -ferdigheter også => veldig bra med kompetansekrav har heva standaren på personellet Meir service til publikum og andre etatar enn pålagd => samfunnsmessig bra, men på «feil budsjett» Samarbeid med bedrifter og teknisk i kommunen => tilgang til ulike ressursar => treng lokalkunnskapen -tidsfaktor. Samvirke/samarbeid: kor er politi / helse? Teknisk sjef/brannsjef kan være både «bygningseigar» og tilsynsmyndighet både godt og vondt: - kan oppfattast som «bukken til havresekken» -kjem tidleg med i prosessen med nye kommunale bygg, har avverga feil og stillt «rette spørsmål» - god kunnskap om kommunale bygg ved utrykningar til desse - kompetanseheving hjå bygg-drift personell -KKL / overordna ROS Materiell Kor mykje materiell bør vi ha? Kor mange stasjonar (depot)? Økonomisk kostbart med mykje personell og utstyr => mindre spesialisering => god kapasitet på basisutrustning(bl.a. ikkje skogbrannreserve) Kommunepolitikk - økonomi => tapar ofte når ein vert sett opp mot sektorane oppvekst og helse => «politiske følelsar» og «stemmesanking» går framføre grunndigevurdering og analyserte tiltak => vektårsavgift Kor gamle skal køyretøya kunne være? St.v. seier vanntankbilarer utrangsjerteetter 10 år (tunnel) => fantastisk Veteranbilar har vi fleire av.. Statleg brannvesen / større eningar kvifor ikkje? 5
Depot / brannstasjon Depot kva er det? Utstyr utan opplæring / vedlikehald /øving => ingen effekt Gitt opplæring, vedlikehaldsrutinar, øvingar, varslingsrutinar => «forplikta til å rykkje ut» => arb.gjevar ansvar Vår løysning: alle brannstyrkar (uansett storleik) tilsett som deltidsbrannmenn lokale krav til kompetanse dokumentert i brannordninga diskutert med DSB Bør vi setje dette med depot betre i system - evt. eit anna namn? 6
Blålys Åkra: før og no Blålys treng vi dette overalt? Fjerna på dei minste stasjonane etter ei kost/nytte vurdering: utrykkingskompetanse (køyrer reell utrykning 1 gong pr 5 år) betre med lokal kunnskap og «sunn fornuft» kvalitet på køyretøy (betre bilar istadenfor 160-kode) behov for å rydde «klar veg» er mindre på småplassar enn i tettstader brannrefleks (lika effektivt som dei gamle blå «saftblandarane») status ja, lite interne protestar. Men media, både lokalt og riks, har vært opptatt av dette 7
Samarbeid utover kommunegrensene 110-sentral (Bergen) IUA (Haugesund) Politi 112 (Bergen) AMK -113 (Haugesund Helse Fonna) Sivilforsvar FIG (Stord, men Odda ofte nærmare) RVR (Haugesund, men Bergen er nærmare i fleire tilfelle) Andre kommunar (sløkkjetenester) Ulike geografiske grenser skapar ein del uheldige situasjonar, bla.: Ikkje varsel om alvorlege ulykker og brann => håplaust og svært lite tilfredsstillande (omdømme ) Felles brannvesen / IKS / statleg brannvesen: - stordrifts fordeler spesialisering - politisk har det ikkje vært interessant nok enno 110 sentral: kva og kor? Plassering: Uansett ligge langt vekke Vi treng: Utalarmering, loggføring osv. - Trygghet /støtte - Kompetanse på spesialfelt -Hjelp/huskeliste i «kampens hete» - Spesialutstyr (kor, kva) -Ser store fordeler med eit stort brannvesen i «ryggen» ELS i hendelse kommunen Vår erfaring: Bergen gitt veldig god service og oppfølging i vanskelege situasjonar. Kapasitet ved mange gras- og skogbrannar? Kanskje på tide å vurdere organisering og ansvar ved brann/ulykker - større enheter? 8
Utfordringar Oppgåver - brann/redning - automatiske alarmar frå private -hjertestartar - bære pasientar for ambulansen => for mange oppdrag => deltidskonstabelen for mykje borte frå arbeid Følgje med i utviklinga - brennbar isolasjon / sandwich element - skyting pågår - hasj/cannabis-plantasjar (til og med «på landet» no) Kvalitet på innsatsane -«druknar» fortsatt brannar (evaluering-læringseffekt) - teknisk / taktisk kompetanse => trur samfunnet/media vil stille meir kritiske spørsmål om vår sløkkjeinnsats i framtida Økonomi til nytt utstyr/kompetanse - skjærslokkar(ikkje berre til ein stasjon) - nødnett(stort behov økonomisk kostbart) Tilsyn frå DSB / FM får interesse hjå rådmann når DSB kjem, den statusen har ikkje FM kvaliteten/kompetansen våre leiarar i brannvernet treng kontakten med DSB vil også påstå at DSB treng den kontakten ut i kommune Norge 9
Kva treng vi? Endring Røykvarslaren reddar liv! 10