Kommunedelplan trafikk Førde sentrum Hornnes 8 Bergum Førdefjorden Slåtten 09 Hogane Flovegen 609 Ø y rane rn egen es ve Grovene ge n 7 yr Slåttebakkane nee Halbrends- Ek lia en eg tv Po s sv e g Vieåsen 10 Vie 84 Vieåsen sør 1 Hafstad bydel Hafstad VGS e Halbrend skule Flatane skule Ytre Hafstad afs t ve ad 12 1 g An Pr es orn n Halbrend e n e E39 Steøyra ina ve ge bø Brattebergkvia be b Holtemyrane ge n 484 Ho Korsav Firdavegen Ytre Øyrane Steinen Fjj Fjæ Fjærev egen n g e a sve Førde hotell Vievegen Hafstad Fjellvegen o nb n 484 ge ve rg Sentrum sør Q Æ o Brulands- Kr vellene borg bo Kronborg Sanderplassen Vie Jølstra Bruland Hafstadfjellet 7 Forprosjekt 10 Hafstad - Vie Region vest Leikanger Mars 2013 7
Forord Kommunedelplan Trafikk for Førde sentrum skal reviderast. Som eit ledd i arbeidet blir det utarbeida forprosjekt for tiltak innan til saman 12 tiltaksområde. Denne rapporten omhandlar tiltaka i tiltaksområde 10, gang- og sykkelsamband frå Hafstad til Vie. Forprosjektet skal vurdere løysingar som aukar trafikktryggleiken og framkomst for dei mjuke trafikantane. Rapporten er utarbeidd av Statens vegvesen. På nokre fagtema har Sweco utarbeidd det faglege grunnlaget. Avklaring av saksgang for vidare planlegging vil skje i samråd mellom Førde kommune, Statens vegvesen og Sogn og Fjordane fylkeskommune. Februar 2013 I
Innhald 1 BAKGRUNN FOR PLANARBEIDET... 3 1.1 INNHALD I FORPROSJEKTET... 4 2 MÅLSETTING FOR PLANARBEIDET... 6 2.1 SAMFUNNSMÅL... 6 2.2 EFFEKTMÅL... 6 3 FORHOLDET TIL ANNA PLANLEGGING... 7 3.1 KOMMUNALE PLANAR OG INNSPEL... 7 4 SITUASJONEN I DAG... 10 4.1 PLANOMRÅDE OG PLANAVGRENSING... 10 4.2 AREALBRUK... 10 4.3 VEG OG TRAFIKK... 10 4.4 DIVERSE MILJØTEMA... 10 4.5 GEOLOGI... 11 4.5.1 Lausmassar... 11 4.5.2 Berggrunn... 11 4.5.3 Skred... 11 4.6 FLAUM... 12 5 OMTALE AV MOGLEGE ALTERNATIV.... 14 5.1 DIMENSJONERANDE TRAFIKK... 14 5.2 GANG- OG SYKKELVEGSTANDARD... 14 5.3 VURDERTE ALTERNATIV... 15 5.3.1 Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04).... 16 5.3.2 Hafstad-Kronborgvegen (10.05).... 17 5.3.3 Angedalsvegen-Vie (10.06)... 18 5.3.4 Hafstad bydel gang- og sykkelveg (10.01)... 18 5.4 FORKASTA ALTERNATIV... 18 6 KONSEKVENSAR AV TILTAKA/TILRÅDING... 19 6.1 KOSTNADER/PRISSETTE KONSEKVENSAR... 19 6.1.1 Kostnadsoverslag... 19 6.1.2 Kostnadsanalyse.... 19 6.1.3 Trafikale verknader... 19 6.1.4 Drift- og vedlikehaldskostnader... 20 6.1.5 Trafikktryggleik... 20 6.1.6 Støy... 20 6.1.7 Massar... 20 6.2 IKKJE PRISSETTE KONSEKVENSAR-MILJØTEMA... 21 6.2.1 Metodikk nytta i vurdering av ikkje-prissette konsekvensar... 21 6.2.2 Landskapsbildet/bybildet... 23 6.2.3 Nærmiljø og friluftsliv... 26 6.2.4 Naturmiljø... 29 6.2.5 Naturressursar... 34 6.2.6 Kulturmiljø... 37 6.3 SAMLA SAMFUNNSØKONOMISK ANALYSE... 40 6.4 MÅLOPPNÅING... 40 6.5 SAMANLIKNING AV ALTERNATIV... 41 6.6 TILRÅDING... 41 7 VIDARE ARBEID... 42 Februar 2013 II
1 Bakgrunn for planarbeidet Kommunedelplan Trafikk for Førde sentrum vart vedteken i 1998, vestre del av planen vart revidert i 2001. Planen skal no reviderast på nytt. Revideringsarbeidet skal føre til ein tematisk kommunedelplan. Grunnlaget for planarbeidet er gitt i planprogram som vart vedteken av Bystyret i september 2011. Planprogrammet vart utarbeida felles for dette planarbeidet og for Kommunedelplan E39 Langeland-Moskog. Det er vidare utarbeida ein Silingsrapport for Lokale gater og vegar i Førde som prioriterer kva tiltak som skal vurderast i arbeidet. Denne vart vedteken av Bystyret i mars 2012. Fig. 1.1 Planprogrammet. Førde kommune har og, i samarbeid med nabokommunane og næringslivet, oppretta selskapet Førdepakken AS som skal greie ut om tiltak i Førde og på E39 skal gjennomførast med delvis bompengefinansiering. Prioritering av tiltak vil skje ved handsaming av kommunedelplanen og i arbeidet med Førdepakken. Februar 2013 3
1.1 Innhald i forprosjektet Hafstad bydel er i dag under utbygging. Det vil her kome bustadar, område for kultur, sport osv. Det vil bli bygd ein ny bru over Jølster. Dette forprosjektet tek for seg kor ein framtidig gang- og sykkelveg kan ligge mellom Hafstad bydel og Sentralsjukehuset og mellom Hafstad bydel og Kronborgvegen. Ein kan forlenge den regulerte gang- og sykkelvegen som visast i reguleringsplanen for Hafstad bydel. Plasseringa av gang- og sykkelvegen må tilpassast landskapsformer og naturtilhøve i området. Rutene blir vurdert med omsyn til tilgjenge, stigningstilhøve og naturmiljø. Det er vurdert rutar som går meir direkte frå Sentralsjukehuset til Angedalsvegen. Desse rutene blir vurdert: Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Angedalsvegen-Vie (10.06). Diverse forkasta alternativ: - Hafstad-Prestholmen aust-vie (10.02). - Hafstad-Prestholmen midt-vie (10.03) Fig. 1.2 Oversiktskart over området. Februar 2013 4
Fig. 1.3 Oversiktbilete. Foto: Førde kommune Februar 2013 5
2 Målsetting for planarbeidet Ved utarbeiding av planprogrammet vart det utarbeida målsettingar. 2.1 Samfunnsmål Utvikle E39 på strekninga Langeland-Moskog som lekk i eit effektivt nord-sørsamband på Vestlandet innanfor dei rammer og føringar som er gjeve i NTP. Val av løysingar for E39 må gi ei god tilknyting til rv. 5 mot Florø og mot anna lokalvegnett. Veg- og transportløysingar skal bidra til å skape ei god sentrumsutvikling i Førde. 2.2 Effektmål Transportkostnaden og reisetida for gjennomgangstrafikk og trafikk til/frå Førde må bli redusert. Del av trafikken i Førde for gåande og syklande må aukast. Del av trafikken i førde som er kollektivreisande må aukast. I dette arbeidet vil vi nytte effektmåla til å evaluere tiltak. Som nemnt vart planprogrammet utarbeida felles for revisjon av Kommunedelplan Trafikk Førde sentrum, og for Kommunedelplan E39 Langeland-Moskog. Det fyrste effektmålet er mest relevant for E39, det er dei to siste effektmåla som er mest relevant for tiltak i Førde sentrum. Februar 2013 6
3 Forholdet til anna planlegging Kap. 2.2. i planprogrammet og Del 2 i silingsrapporten for gater og vegar gir ein oversikt over andre planar som er viktig å ta omsyn til ved revisjon av kommunedelplanen. Fig. 3.1 Silingsrapport for lokale vegar og gater. 3.1 Kommunale planar og innspel Sykkelbyen Førde er eit sentralt omgrep som bystyret har slutta seg til og gitt føringar for. Sykkeltrasear er viktige vegval for miljøvennleg og helsemessig transport. Når nye gater og vegar planleggast og byggast, må det takast omsyn til korleis Førde vil sjå ut i framtida. Kvar det blir bygd bustader og kvar vil tyngda av arbeidsplassane vere? Kvar skal skular og barnehagar kome? Dette skapar målpunkt for reisande og er avgjerande for kvar nye ferdselsårer. I dette arbeidet er kommuneplanen sin arealdel lagt til grunn. Den syner vedtekne arealdisponeringar fram til 2017, kvar nye næringsareal er tenkt etablert, kvar nye bustader skal byggast, landbruksområder, friluftsområder med meir. Kommunen har også vedteke retningslinjer for byutvikling som gir ei rekke haldepunkt for korleis fellesplassar, torg, parkering, gatestruktur med meir, bør organiserast, ivaretakast osv. Slike retningslinjer er også aktuelle for framtidige traseval, standard og utforming. Februar 2013 7
Den nye traseen for E39 sett i samanheng med rv. 5 og fv. 609 er avgjerande for det lokale veg- og gatenettet. Bystyret har gitt råd om vidare planlegging. Kommunale planar er sterkt førande for dei vurderingane som er gjort. For dette området er det ein reguleringsplan for Hafstad bydel, Brulandsvellene og for ny helikopterlandingsplass utanfor sjukehuset. I tillegg er det ein reguleringsplan rundt Sentralsjukehuset. De må ein ta omsyn til i dette forprosjektet. Fig. 3.2 Reguleringsplan for Hafstad bydel. Kjelde: Førde kommune Februar 2013 8
Fig. 3.3 Reguleringsplan for Brulandsvellene. Kjelde: Førde kommune. Fig. 3.4 Reguleringsplan for helikopterlandingsplass utanfor sentralsjukehuset og reguleringsplanen for sentralsjukehuset. Kjelde: Førde kommune. Februar 2013 9
4 Situasjonen i dag 4.1 Planområde og planavgrensing Planlegginga av ny gang og sykkelveg går frå enden av dei regulerte gangvegane i reguleringsplanen for Hafstad, til Sentralsjukehuset og Brulandsvellene, med tre alternativ. Det er også eit alternativ som går frå Angedalsvegen mot Sentralsjukehuset. Fig. 4.1 Oversiktskart over vurderte rutar. 4.2 Arealbruk Det meste av området mellom Hafstad bydel, Sentralsjukehuset og Brulandsvellene er landbruksareale og ein større gravplass. Den fyrste delen av Hafstad bydel, beståande av sportsarealet, er i dag under utbygging. På Prestholmen er det mest urørt natur. 4.3 Veg og trafikk Det er i dag ingen offentlege vegar eller trafikk i området. 4.4 Diverse miljøtema Situasjonen i dag for desse er kort omtalt under dei einskilde tema i kap.6.2 «Ikkje prissette konsekvensar». Februar 2013 10
4.5 Geologi 4.5.1 Lausmassar Fig. 4.2 Planområdet ligg på elveavsetningar. Kjelde: NGU lausmassar. 4.5.2 Berggrunn Bergunnen i området er diorittisk til granittisk gneis, migmatitt. 4.5.3 Skred Det er ikkje fare for snø- eller steinsprang ned til planområdet. Februar 2013 11
Forprosjekt 10 gang- og sykkelveg Hafstad-Vie 4.6 Flaum Det er utarbeidd flaumsonekart for Jølstra og Anga gjennom Førde sentrum. Området strekkjer seg frå utløpet av Jølstra i fjorden til Prestfossen i Anga og Bruland i Jølstra. 200-års flaum er vist her. Fig. 4.3 Oversiktskart over 200-års flaum. Kjelde: Førebels kart frå NVE. På dette kartet kan vi sjå 200 års flaum som råkar delar av Hafstad bydel. Nokre stadar vil dette påverke gang- og sykkelvegen. Normalt skal ein flaum med 200 års gjentaksintervall leggast til grunn for permanente veganlegg (handbok 018 Vegbygging). For viktige vegar, der det ikkje er høve til omkøyring, kan eit høgare gjentaksintervall vere aktuelt. For vegar av mindre betyding kan 50 års gjentaksintervall leggast til grunn. Avhengig av vegen sin samfunnsmessige betyding skal det takast omsyn til drenering, erosjon og kva konsekvensar ei overfløyming kan ha. Det vart utarbeidd flaumsonekart i Førde i år 2000. Dei er no under revidering, og kommunen har motteke førebels kart frå NVE jfr. Fig.4.3. Det er rådd til å legge til ein Februar 2013 12
sikringsmargin på 30 cm i forhold til oppgitt flomnivå. I tillegg legg vi til grunn at det ikkje bør vere vatn i overbygninga på vegen og at det skal vere høgde for drenering. Overbygninga bør vere 0,7 meter tjukk. Det vil i praksis sei at ferdig vegbane bør ligge 1 meter over oppgitt flaumnivå i NVE sine flaumsonekart. For desse gang- og sykkelvegane kan det eventuelt vere aktuelt å bevist legge dei slik at dei kan bli overfløymd. Februar 2013 13
5 Omtale av moglege alternativ. 5.1 Dimensjonerande trafikk På dei ulike alternativa som er nemnt under, er det ikkje trafikk per dags dato. Det er omfanget av framtidig gang- og sykkeltrafikk som vil vere dimensjonerande for løysingar. 5.2 Gang- og sykkelvegstandard Desse standardkrava er henta frå Statens vegvesen, handbok 017 Veg- og gateutforming, i tillegg til handbok 233 Sykkelhandboka (veiledande). Figur 5.1 Henta frå handbok 233 Sykkelhandboka (veiledande). Som ledd i eit hovudnett for sykkel og tilkomst til den store arbeidsplassen Sentralsjukehuset, legg vi til grunn at det kan bli mange som veljar å sykle på strekninga. Vi legg til grunn eit tverrprofil på 4 meter, 2,5 sykkelveg og 1,5 meter fortau. Fig. 5.1 Tverrprofilet vist med gang- og sykkelveg For alternativet om Brulandsvellene, sør for Jølstra, kan ein vurdere vanleg gang- og sykkelveg på 3 meter, om dette blir bygd i tillegg til eit av dei andre alternativa. Om berre eit alternativ blir bygd, så bør det ha same tverrprofil som vist i Fig.5.1. Februar 2013 14
5.3 Vurderte alternativ I alle alternativa som er nemnt under har vi to ulike alternative startpunkt. Eit startpunkt som går frå den sørlege enda på regulert gang- og sykkelveg og ein frå den nordlege. Dette er fordi det er blitt regulert to ulike startpunkt på gang- og sykkelveg i Hafstad bydel. Fig. 5.2 Grønt: dei aktuelle strekningane. Raudt: dei forkasta alternativa. Februar 2013 15
5.3.1 Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Fig. 5.3 Oversiktskart over vurdert alternativ, vestspissen av Prestholmen. Gang- og sykkelvegen langs bredda av Jølstra, opp til vestspissen av Prestholmen. Her går den i over Prestholmen og heilt vest på Svanehaug, før den svingar og bevegar seg mot Sentralsjukehuset. Gang- og sykkelvegen går langs bredda av Jølstra som ligger nord for Prestholmen, før den svingar inn mellom lagerbygningane og endar i vegen opp mot Sentralsjukehuset. Februar 2013 16
5.3.2 Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Fig. 5.4 Oversiktskart over vurdert alternativ mot Kronborgvegen. Gang- og sykkelvegen på sørsida av Jølstra og ned til Brulandsvellene. Februar 2013 17
5.3.3 Angedalsvegen-Vie (10.06) Fig. 5.5 Oversiktskart over vurdert alternativ. Frå Angedalsvegen med bru over til Svanehaug. Her går gang- og sykkelvegen frå Angedalsvegen, over Anga og til vestspissen av Svanehaug. Gang- og sykkelvegen fortsett langs Jølstra, nord for Prestholmen, før den svingar inn mellom lagerbygningane, og endar ved vegen opp til Sentralsjukehuset. I «Silingsrapport, lokale gater og veger i Førde» blir dette alternativet teken vekk. Men grunna naturområdet på Prestholmen har vi teke inn igjen dette alternativet. 5.3.4 Hafstad bydel gang- og sykkelveg (10.01) Bak Hafstad vidaregåande skule ligg det allereie ein reguleringsplan for Hafstad bydel. Som ein del av denne reguleringsplanen er det to gang- og sykkelvegar. Desse to gang- og sykkelvegane er føresetnad for alternativa over. Gjeldane reguleringsplan ligg under kap. 3.1 5.4 Forkasta alternativ Alternativa som er forkasta er: Hafstad-Prestholmen midt-vie (10.03). Hafstad-Prestholmen aust-vie (10.02). Begge desse alternativa berører eit stort område som er markert i karta til Direktoratet for naturforvalting (sjå kap.6.2 «Ikkje prissette konsekvensar»). Alternativa vil føre til større inngrep i dette området enn alternativet vest på Prestholmen (tiltak 10.04), og er derfor forkasta. Februar 2013 18
6 Konsekvensar av tiltaka/tilråding 6.1 Kostnader/prissette konsekvensar 6.1.1 Kostnadsoverslag I dette forprosjektet har vi ikkje utført nyttekostnadsanalyse. Investeringskostnader er berekna i ein forenkla ANSLAG-prosess. For arbeidspakke 10 er anslaget delt opp i tre delar: Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Det er rekna kostnader for eit tverrsnitt med gang og sykkelveg på 4,5 meter. I tillegg er det tatt med bru over Jølstra og Anga. Kostnad er rekna berre opp til nedre deler av sjukehusområdet. I utrekninga av kostnader er det lagt inn krav til nøyaktigheit på +/- 25%. Kostnader er rekna til å vere (2012-kr): 45-60 millionar kr. Angedalsvegen-Vie (10.06). I denne delen er det rekna kostnader for eit tverrsnitt med gang- og sykkelveg på 4,5 meter. I tillegg er det tatt med bru over Anga som er 70 meter lang. Kostnad er rekna berre opp til nedre deler av sjukehusområdet. I utrekninga av kostnader er det lagt inn krav til nøyaktigheit på +/- 25% Kostnader er rekna til å vere (2012-kr): 25-35 millionar kr. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). I denne delen er det rekna kostnader for eit tversnitt med gang- og sykkelveg på 4,5 meter. I utrekninga av kostnader er det lagt inn krav til nøyaktigheit på +/- 25%. Kostnader er rekna til å vere (2012-kr): 13-20 millionar kr. Gang- og sykkelveg Hafstad bydel (10.01) Det er rekna kostnader for gang- og sykkelvegen i den eksisterande reguleringsplanen for Hafstad bydel I utrekninga av kostnader er det lagt inn krav til nøyaktighet på +/- 25%. Kostnader er rekna til å vere (2012-kr): 10-15 millionar kr. For alle overslaga er det stor uvisse knytt til korleis ein tilpassar tiltaka til flaumområdet. 6.1.2 Kostnadsanalyse. Vi har ikkje rekna ny trafikk som følgje av tiltaket, og har da ikkje grunnlag for nyttekostnadsanalyse i EFFEKT. 6.1.3 Trafikale verknader Nytt gang- og sykkelvegsamband mellom Hafstad og Sentralsjukehuset, Hafstad og Brulandsvellene og Angedalsvegen og Sentralsjukehuset vil gje dei mjuke trafikantane ein Februar 2013 19
sikrare framkomstrute. Dei har då ikkje behov for å bruke eventuelle gangsamband langs f.eks Angedalsvegen, Kronborgsvegen, Vievegen og Hafstadvegen. 6.1.4 Drift- og vedlikehaldskostnader Nye veglenkar vil gje auka drift- og vedlikehaldskostnader. 6.1.5 Trafikktryggleik Alternativa vil bli utforma trafikksikkert i tråd med gjeldande normalar. Ein gang- og sykkelveg som går gjennom eit nesten ubygd område vil gje god sikkerheit i forhold til dei alternativa som ligg langs trafikkert veg. 6.1.6 Støy Utbygging av gang- og sykkelveg i eit område nesten utan bustadar blir det ikkje behov for støytiltak. 6.1.7 Massar Ei utbygging vil ha underskot av gode massar. Massane kan ein eventuelt få i samband med utbygging av E39 eller mogleg tunnelar i sentrum av Førde. I Førde er det også fleire massetak. Februar 2013 20
6.2 Ikkje prissette konsekvensar-miljøtema 6.2.1 Metodikk nytta i vurdering av ikkje-prissette konsekvensar Konsekvensanalysane er utført med utgangspunkt i Statens Vegvesen si Handbok 140 (2006). Omtale av eksisterande situasjon er behandla tidlegare i planomtalen. Denne delen omfattar difor berre sjølve vurderinga av alle relevante fordeler og ulemper som et tiltak vil føre til for samfunnet. (HB140:61). På grunn av storleiken på undersøkingsområdet er det ikkje vurdert som hensiktsmessig å utarbeide eigne fagrapportar for kvar pakke. Utgreiingane i rapporten er vurdert med tanke på å få fram dei mest vesentlege verknadane av tiltaket. Forenkla metodikk for vurdering av ikkje-prissette konsekvensar Vurdering av konsekvensar for dei ikkjeprissette faga (landskapsbilete, nærmiljø og friluftsliv, naturmiljø, naturressursar og kulturminne) er gjennomført etter metoden slik den er omtalt i HB 140: Verdisettinga er gjennomført i samsvar med figur 6.16 i Handbok 140 og går etter skalaen liten, middels og stor. Omfanget er fastsett etter kriteria gitt i figur 6.17 i Handbok 140, og har en 5-delt skala. Omfangsvurderingane er eit uttrykk for kor store negative eller positive endringar det aktuelle tiltaket (alternativet) vil medføre for det enkelte området. Omfanget vurderast i forhold til alternativ 0. Konsekvensvurderingar er gjennomført som ei samanstilling av verdi og omfang i samsvar Fig. 6.1 Konsekvensvifte frå Hb 140. med konsekvensvifta i figur 6.5 i Handbok 140. For å gjere vurderingane oversiktlege og samanliknbare har vi valt å forenkle presentasjonen av vurderingane. Årsaken er at tiltaka i dei fleste pakkane berre har eitt alternativ som ofte gjeld enkle utbetringar av eksisterande veg. Dette inneber at linjal-skalaane som er nytta i Handbok 140 for å syne eksakt gradering av verdi og omfang, ikkje er nytta i dette forprosjektet. Vidare er dei verdi-sette lokalitetane presenterte på ein enklare måte enn kva som er vanleg, dersom ein følgjer metodikken i Handbok 140 fullstendig. I samråd med Statens vegvesen og Førde kommune er dette vurdert å vere ein framgangsmåte som framleis vil gje eit vedtaksrelevant resultat. Februar 2013 21
Datagrunnlag Tiltaksområdet vart synfart 25.oktober 2012. I tillegg er Google Earth, ortofoto og flybilete nytta som visuelt grunnlag. Det er innhenta offentleg tilgjengeleg informasjon i databaser referert i litteraturlista. Vurderingane bygger og på konsekvensutgreiingar som er utarbeidd i samband med kommunedelplan for E39 Langeland-Moskog (Sweco 2012 og 2013). Dei ulike faga har nytta fagspesifikke kjelder og grunnlag i sine verdi- og omfangsvurderingar. For tema landskap, er det i skildringa lagt mest vekt på dei visuelle kvalitetane. Vurderinga av verdi er ei samanlikning med like landskapsområde innanfor same landskapsregion, etter Norsk Referansesystem for Landskap (NIJOS 2005). For tema nærmiljø, er det teke omsyn til Direktoratet for naturforvaltning sine handbøker 18 og 25, i tillegg til handbok 140. Tema naturmiljø har nytta Naturbase og Artsdatabanken (Artskart) som dei viktigaste databasane. Då Førde ikkje har lagt viltdata inn i Naturbase er det gjennomført meir omfattande synfaring inkludert viltsporing i samband med KU Naturmiljø for E39 Langeland-Moskog. Dei viktigaste databasane som er nytta for vurdering av naturressursar er Skog og landskap (www.skogoglandskap.no) og NGU sine databasar for grunnvatn (geo.ngu.no/kart/granada/) og grus- og pukk ressursar (http://geo.ngu.no/kart/grus_pukk/). Dei viktigaste databasane som er nytta for kulturminne og kulturmiljø er Askeladden og Miljøstatus med kartfesting av alle bygg som er bygd før år 1900 (Sefrak-registeret). I tillegg er Førde kommune sin kulturminneplan eit viktig dokument (Førde kommune 2007). Alternativ 0 Omfanget av tiltaket samanliknast med alternativ 0. Alternativ 0 er definert som dagens situasjon. Konsekvens for tiltaket er dermed dei fordelar og ulemper tiltaket vil føra til i forhold til alternativ 0. Februar 2013 22
6.2.2 Landskapsbildet/bybildet I følgje Handbok 140 skal tema landskapsbilete handle om dei visuelle kvalitetane i omgjevnadene. Landskap er definert som eit område slik det er forma under påverknad frå og samspelet mellom naturlege og menneskeskapte faktorar. Fig. 6.2 Oversikt over influensområdet, landskap. Kjelde: Sweco. Influensområde Influensområdet omfattar dei tettbygde områda i Førde sentrum og dalsidene i sør og nord. Førdefjorden ligg som ei avgrensing i vest medan ein i aust får ein overgang både i fjellsidene og til områda som er meir prega av jordbruk. Kort om landskapselement i planområdet Førde sentrum ligg ved utløpet av Jølstra og ned mot Førdefjorden. Sentrum er tett utbygd med både bustadar og handels- og næringsområde. Det meste av handel og næring er lokalisert på deltaet i Førde sentrum. Bustadar er i stor grad lagt til li- og åssidene opp frå dalbotnen. Områda mot fjorden er i stor grad nytta til industri og både bygg og installasjonar er godt synleg på avstand. Sentrumsområdet er prega av bygg med 3-4 etasjar, og mykje vegareal. Det er store areal sett av til bilparkering, innimellom bygningar med industri og vare/tenestehandel. Elva Jølstra svingar seg gjennom landskapsområdet og er synleg frå delar av området. Ein anar at Førdefjorden ligg utanfor sentrum, men grunna sterk utbygging og flat dalbotn, må ein nær fjorden for å oppleva den dersom ein er i dalbotnen. Både fjorden og elva er godt synlege dersom ein oppheld seg i høgareliggande delar av området. Bustadområdet nord for Februar 2013 23
sentrum er delvis skild frå sentrum på grunn av Løken, ei lita arm med brakkvatn som går inn i flata rundt Førde sentrum. Verdi Sjølv om dei høge fjella er sterke element i landskapet som gjer området typisk for landskapsregionen, er dei sterke utbyggingane av dalbotnen med på å dra ned opplevinga av landskapet. Totalinntrykket av Førde sentrum blir samla sett redusert på grunn av manglande bystruktur og eit fragmentert sentrum. Nærleiken til fjorden og elva Jølstra kunne ha vore ein større positiv faktor enn det er, men nærings- og industriområde hindrar visuell kontakt og lite av byen vender seg mot elva. Jølstra, fjorden og Løken ligg som meir positive element i området. Verdien for områda rundt tiltaket i pakke 10 er vurdert til å være middels. Omfang Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Alternativet legg seg tett inntil elva, og kryssar Prestholmen tett ved der Agna og Jølstra møtas. Området er derfor eit merke i elvas løp, og kan seiast å være meir interessant her, enn andre stader. Ei gang-/sykkel bru utgjer ikkje ein særleg stor konstruksjon, og brua vil gå i rett vinkel over elva. Området ligg tett inntil eksisterande utbyggingar. Ut frå dette bryt ikkje tiltaket med landskapskarakteren. Omfanget blir vurdert til liten positiv. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Alternativet legg gang-/sykkel -vegen i eit kulturlandskap som allereie er fragmentert av utbygging, og representerer difor ikkje eit brot med det overordna landskapet. Samstundes er sjølve staden der vegen er planlagt, lite utbygd. Vegen vil kunne leggast til rette så den ligg godt i det flate terrenget. Omfanget er vurdert til å vere lite negativt/ikkje noko. Angedalsvegen-Vie (10.06). Alternativet ligg som alternativet for Hafstad bydel-sentralsjukehuset tett i kanten på Jølstra, men kryssar Agna i staden for Jølstra. På nordsida av Jølstra er det same område som blir nytta, men tiltaket sett under eitt gir mindre inngrep. Brua vil gå rettvinkla over Agna, og kan bli godt tilpassa landskapet. Omfanget blir vurdert til å vere lite positivt. Konsekvens Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Middels verdi og lite positivt omfang gjev liten positiv konsekvens. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Middels verdi og lite negativt til ikkje noko omfang gjev ubetydeleg konsekvens. Angedalsvegen-Vie (10.06). Middels verdi og lite positivt omfang gjev liten positiv konsekvens. Februar 2013 24
Tabell 6.1 Konsekvensar for landskapsbildet/bybildet av tiltaka Hafstad-Vie. Hafstad-Presthol. Vest-Vie (10.04). Hafstad-Kronborgv.(10.05). Angedalsv.-Vie (10.06). Verdi Omfang Verdi Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Middels Lite positivt omfang Liten positiv Lite negativtikkje noko Ubetydeleg Lite positivt omfang Rangering 1 2 1 Liten positiv Avbøtande tiltak For alternativa som kryssar Jølstra, må vegen heilt nede mot Jølstra og bru prosjekterast med omsyn til minst mogleg inngrep. Februar 2013 25
6.2.3 Nærmiljø og friluftsliv Nærmiljø definerast i Statens vegvesen si handbok 140 som mennesket sitt daglege livsmiljø. Friluftsliv definerast som opphald og fysisk aktivitet i friluft i fritida med omsyn til miljøforandring og naturoppleving. Begge desse definisjonane skildrar opphald og fysisk aktivitet i friluft knytt til bustad og tettstadnære uteområde, parkar og friluftsområde. Fig. 6.3 Oversiktskart over influensområdet, nærmiljø og friluftsliv. Kjelde: Sweco. Influensområde Influensområdet omfattar planområdet, nærliggande areal med registrerte område nytta til leik, opphald og rekreasjon ved bustadområda, samt offentlege/felles møtestadar, uteområde, parkar og løkker som kan tenkast å bli påverka av tiltaket. Kort om nærmiljø og friluftsliv i planområdet Ein veit om at det går føre seg sporadiske padleaktivitetar i Jølstra (personleg opplysning Arve Seger, februar 2013) og det er tillat å fiske mellom osen og Brulandsfossen i tidsrommet 10. juli til 31. august mellom klokka 20 og 06 (http://www.dirnat.no/multimedia/52171/endelig-forskriftstabell-elv-helelandet.pdf&contentdisposition=attachment. Vi har ikkje innhenta opplysningar om at det går føre seg padling eller fiske i planområdet. På sørsida av Jølstra er eit område langs elva regulert som friluftsområde Hafstad. Det føreligg i tillegg intensjonar om utvikling av lokal tursti på sørsida frå Hafstad vgs., forbi Hafstad bydel og opp til Brulandsvellene/ Kronborgvegen og eit samanhengande turdrag langs Jølstra på nordsida (personleg opplysning frå Arve Seger, januar 2013).Utanom Hafstad vidaregåande skule og Februar 2013 26
Sentralsjukehuset er det få registrerte verdiar knytt til nærmiljø. Jølstra og Anga definerast som eit identitetsskapande element som renn gjennom området. Verdi Området inneheld nokre registreringskategoriar knytt til nærmiljø og friluftsliv. Skuler og andre offentlege institusjonar samt noko friluftsliv utgjer dei viktigaste registreringane. Verdien av området er difor sett til middels. Omfang Det har vore hevda at nye bruer kan komme i konflikt med utøving av fiske, då fisk i elva kan reagere på skuggeverknaden av nye bruer, men dette er ikkje tilstrekkeleg dokumentert i faglitteratur. For friluftsliv er situasjonen at det føreligg få registreringer av slike aktivitetar i området. Korleis dette vil utvikle seg framover er usikkert, men det er naudsynt å peke på at aktiviteter knytt til friluftsliv kan få større plass i eit framtidig Førde. Til dømes kan ei ny bru bidra til at desse aktivitetane blir enklare tilgjengeleg, særleg dersom dette blir teken omsyn til i regulering av området. Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04) Gang- og sykkelveg langs med Hafstad bydel ved bredda av Jølstra fram til Sentralsjukehuset vil betre tilgjenge mellom to viktige målpunkt som Sentrum sør, Hafstad og sentralsjukehuset. Barriereverknaden av Jølstra vil bli redusert og trafikktryggleiken for mjuke trafikantar vil bli betra med eit betre gang- og sykkelvegsystem. Omfanget er sett til liten til middels positivt. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Gang- og sykkelveg langs med Hafstad bydelvedbredda av Jølstra fram til Brulandsvellene vil betre tilgjenge mellom dei viktige målpunkta Sentrum sør - Hafstad - Brullandsvellene. Trafikktryggleiken for mjuke trafikantar vil med eit betre gang- og sykkelvegsystem. Omfanget av tiltaket er sett til liten til middels positivt. Angedalsvegen-Vie (10.06). Gang- og sykkelveg frå Angedalsvegen til sentralsjukehuset vil betre tilgjenge mellom busetnaden på nordsida av Jølstra Dette er vurdert som positivt sidan sentralsjukehuset er eit svært viktige målpunkt. Barriereverknaden av Anga vil bli redusert og det vil bli lettare og tryggare for mjuke trafikantar med eit betre gang- og sykkelvegsystem. Omfanget av tiltaket er sett til liten til middels positivt. Konsekvens Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Middels verdi og liten til middels positivt omfang gjev liten til middels positiv konsekvens. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Middels verdi og liten til middels positivt omfang gjev liten til middels positiv konsekvens. Angedalsvegen-Vie (10.06). Februar 2013 27
Middels verdi og liten til middels positivt omfang gjev liten til middels positiv konsekvens. Tabell 6.2 Konsekvensar for nærmiljø og friluftsliv av tiltaka Hafstad-Vie. Hafstad-Presthol. Vest-Vie (10.04). Hafstad-Kronborgv,(10.05). Angedalsv.-Vie (10.06). Verdi Omfang Verdi Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Middels Middels positivt omfang Liten-middels positiv Middels positivt omfang Liten-middels positiv Middels positivt omfang Rangering 1 1 1 Avbøtande tiltak Ikkje naudsynt. Liten-middels positiv Februar 2013 28
6.2.4 Naturmiljø Naturmiljø omhandlar naturtypar og arts førekomstar som er viktige for dyr og plantar sine levegrunnlag, samt geologiske element. Omgrepet naturmiljø femnar alle terrestriske (landjorda), akvatiske/limnologiske (ferskvatn) og marine (brakkvatn og saltvatn) førekomstar, og biologisk mangfald knytt til desse. Biologisk mangfald er alle levande organismar (mikroorganismar, plantar og dyr) og samanhengane mellom desse og mellom organismane og deira fysiske omgjevnader (økosystem), jf. naturmangfaldlova 3c. Fig. 6.4 Oversiktskart over influensområdet, naturmiljø. Kjelde: Sweco. Influensområde Influensområdet omfattar det samla området som kan bli råka av alle forprosjekta samla. Februar 2013 29
Verdi I dette området er følgjande naturverdiar registrert: Anadrom sone i Jølstra og Anga Anadrom sone strekkjer seg opp til Brulandsfossen langs Jølstra og opp til Prestfoss langs Anga. Anadrom sone i desse to elvane utgjer eit relativt intakt elveøkosystem, sjølv om ein god del tekniske naturinngrep har funne stad i vasstrengen. Vassføringa er stor og kraftige stryk blir avløyst av rolegare parti og vatn. Dette gjev mange forskjellige livsmiljø som i sin tur aukar det biologiske mangfaldet knytt til elvestrengen med kantvegetasjon. Vassdraget har eit rikt fiske etter artar som villaks, sjøaure og aure. Nedre del av Jølstra er middels viktig som fangstområde for fisk, men svært viktig som gyte- og oppvekstområde (pers. medd. John Anton Gladsø, Fylkesmannen i Sogn og Fjordane). Jølstra er ei stor elv som tross ein del inngrep er relativt velfungerande på økosystem nivå og som dermed er viktig for fisk. Dette gjeld både stadeigen fisk og anadrom fisk som nyttar Jølstra som gyte- og oppvekstområde (Rådgivende Biologer 2011). Lokaliteten er vurdert til å ha stor verdi. Funksjonsområde mellom Gangbru Førde vgs - Viabrua langs Jølstra Sonen med kantvegetasjon langs Jølstra er skilt ut som økologisk funksjonsområde. Dette skuldast den viktige rolla denne typen grenseområde mellom to økosystem spelar, både for dei artane som lever i elva og for dei artane som lever på land. Mykje av næringsproduksjonen til fisken skjer i kantvegetasjonen som også gjev skjul for dyr, både på land og i vatn. Undersøkingar langs Jølstra sommaren 2011 viste og at randsona langs elva er viktig som fluktkorridor for flaggermus under næringssøk. Den viktige funksjonen til kantvegetasjonen er også understreka i forvaltningsplanen for Jølstra. Kantvegetasjonen har høg verdi som næringsgrunnlag for fisk. Landbruksarealet på båe sider av Jølstra sin manglande økologiske funksjon gjer også denne randsona viktig for dyrelivet i dalføret og landskapselementet blir vurdert som middels verdfullt. Fig. 6.5 Randsona langs Jølstra frå gangbru ved Førde vidaregåande skule til Viabrua er ein viltkorridor som har middels høg verdi i eit elles fragmentert landskap. Foto: Førde kommune. Februar 2013 30
Jølstra aust for Øyane «Lokaliteten ligg langs nedre del av Jølstra, inntil campingplassen. Det er her att parti med gråor-heggeskog langs elva, samt rest av ei lita sump i vestkant av campingplassen. Skogen er av varierande alder. I tillegg er det einskilde grusbanker i elva. Sumpa er også ganske velutvikla og har mellom anna. ein del gulldusk og myrhatt. Lokaliteten får verdi viktig (B), sidan dette er ein middels stor flaummarksskogsrest i nedre del av vassdraget, med innslag også av sumpparti. Ingen spesielt sjeldsynte eller kravfulle artar er påvist. Det beste for naturverdiane vil i stor grad vere å la området få liggje i fred for inngrep, innbefatta vedhogst og dumping av avfall» (Naturbase). Flaummarksskog er ein truga naturtype generelt og langs nedre del av Jølstra er stor menneskeleg aktivitet ein trugsel mot denne naturtypen som det no berre finst spreidde restar att av langs nedre del av vassdraget. Verdien til denne lokaliteten er vurdert til å vera middels stor. Prestholmen i Jølstra «Lokaliteten ligg i samløpet mellom Jølstra og Anga, og omfattar eit avsnitt av Jølstra med omliggjande gråor-heggeskog. Det er til dels snakk om uvanleg storvaksen og velutvikla gråor-heggeskog med noko daudt trevirke. I tillegg er det parti som har vore hogd i nyare tid (små flater og ungskog). Vegetasjonen har preg av tidlegare beite med ein god del sølvbunke. I flaummarksskogen på sørsida av elva er det restar av fleire gamle elveløp. Her kjem det i tillegg inn ein liten bekk frå søraust som det dels ligg små dammar i med mellom anna. mykje klovasshår. Nokre banker med grovt substrat, mest stein, ligg i elveløpet, særleg der elvane renn saman. Lokaliteten får under tvil verdi svært viktig (A), sidan dette er den største og mest velutvikla flaummarksskogen som er kjent i distriktet, kanskje den beste som er att i Sunnfjord. Ingen spesielt sjeldsynte eller kravfulle artar er likevel påvist her. Det beste for naturverdiane vil i stor grad vere å la området få liggje i fred for inngrep, innbefatta vedhogst og dumping av avfall» (Naturbase). I rapporten Biologisk mangfald i Førde kommune er denne lokaliteten vurdert som svært viktig. Flaummarksskog er ein truga naturtype generelt og langs nedre del av Jølstra er stor menneskeleg aktivitet ein trugsel mot denne naturtypen, som det no berre finst spreidde restar att av langs nedre del av vassdraget. På denne lokaliteten er opphavlege hydromorfologiske trekk som flaummarks laup og restar av meanderar intakte, noko som gjev denne lokaliteten ein tilleggsverdi utover den gråor-heggeskogen representerar åleine. I dette området er det i Artsdatabanken (2008) gjort registreringar av vipe og storspove, som i raudlista har statusen nær truga (NT). Lokaliteten er vurdert til å ha stor verdi. Februar 2013 31
Fig. 6.6 Lokalitet Prestholmen. Kjelde: Fylkesatlas. Samla vurderast desse naturområda til å ha stor verdi. Omfang Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Traseen vil krysse over vestspissen av naturtypelokaliteten Prestholmen i Jølstra og ein del av flaummarkskogen på Prestholmen vil måtte fjernast. Det må også byggjast bru over Jølstra. Det er ikkje forventa at dette vil ha vesentleg negativ effekt for fisk. Det vil derimot gå med ein del av randsona på begge sider av Jølstra. Dette er uheldig sidan denne randsona alt er ganske fragmentert. Det er særleg flaggermus og kulturlandskapsartar som nyttar denne randsona. Tiltaket er vurdert til å ha middels negativt omfang. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Traseen vil i hovudsak leggje beslag på landbruksjord og er dermed ikkje særleg negativ for naturmiljø. Den kan likevel kome i konflikt med naturtype lokaliteten Jølstra aust for Øyane. Dette er flommarkskog av middels verdi. Delar av traseen går langs Jølstra og kan kome i konflikt med randsona. Dette er uheldig sidan denne randsona alt er ganske fragmentert. Det er særleg flaggermus og kulturlandskapsartar som nyttar denne randsona. Tiltaket er vurdert til å ha lite negativt omfang. Angedalsvegen-Vie (10.06). Tiltaket omfattar bru over Anga. Omfanget av dette tiltaket vil vera svært avhengig av om det er mogeleg å unngå forankringspunkt i elva og kor mykje utfylling som må gjerast i elva. Det forventast ikkje større negative effektar for fisk ved at det byggjast bru over Anga, men utfylling i elva er negativt og skadar på randsona langs Jølstra er negativt. Tiltaket er vurdert til å ha middels negativt omfang. Det har vore hevda at bruer er vandringshinder for fisk på grunn av skugge, men dette er dårleg dokumentert. Februar 2013 32
Konsekvens Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Stor verdi og middels negativt omfang gjev middels negativ konsekvens. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Stor verdi og lite negativt omfang gjev liten negativ konsekvens. Angedalsvegen-Vie (10.06). Stor verdi og middels negativt omfang gjev middels negativ konsekvens. Tabell 6.3 Konsekvensar for naturmiljø av tiltaka Hafstad-Vie. Hafstad-Presthol. Vest-Vie (10.04). Hafstad-Kronborgv.(10.05). Angedalsv.-Vie (10.06). Verdi Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Stor Middels Middels negativ Lite Liten negativ Middels Middels negativ negativt negativt negativt Rangering 3 1 2 Avbøtande tiltak Det er ønskjeleg at bruene byggjast med færrast mogeleg forankringspunkt i Jølstra og utfylling i elva reduserast til eit minimum. Februar 2013 33
6.2.5 Naturressursar Dette deltemaet omfattar generelt ressursane som er grunnlaget for sysselsettinga innan primærproduksjonen, både når det gjeld mengde og kvalitet. Den økonomiske utnyttinga av desse ressursane er derimot ikkje eit tema i denne delutgreiinga. Naturressursar er inndelt i tre hovudkategoriar; vassressursar, jord- og skogbruksressursar samt grus- og pukk ressursar. Fig. 6.7 Oversiktskart over influensområdet, naturressursar. Kjelde: Sweco. Influensområde Influensområdet omfattar det samla området som kan bli råka av alle forprosjekta samla. Verdi Bruland-Øyane Området Bruland-Øyane mellom Sunde bru og utlaup Jølstra er klassifisert som ein viktig grunnvassressurs. Heile dalbotnen frå Sunde bru til Førde sentrum har i følgje NGU sin grunnvassdatabase høg verdi som grunnvassressurs. Litt grovt kan ein seie at utbreiinga av denne ressursen følgjer utbreiinga av landbruksareal i dalføret. Ressursen har god kvalitet og stor kapasitet. Førde har hovudvasskjelde i Gravvatnet slik at ein ikkje direkte kan snakke om vassmangel i dette området. Samla er denne grunnvassressursen vurdert til å ha middels verdi i KU samanheng. Februar 2013 34
Anadrom sone i Jølstra og Anga Det er registrert eit verdiområde for fiske innanfor influensområdet. Dette er ei tilleggsnæring for jordbrukseigendommar som har fiskerettar til utleige, eller som sjølve fiskar for sal. Anadrom sone i elvane Jølstra og Anga har stor verdi som gyte- og oppvekstområde for laks og sjøaure. Per i dag er ikkje fangsten i Jølstra så stor som den tidlegare har vore, men sidan biologiske ressursar alltid har naturlege svingingar må det ventast at fisket kan ta seg opp att. Jølstra er vurdert til å ha stor verdi som fiskeressurs i KU samanheng. Jordbruksområde Jølstra Området strekkjer seg frå Jølstra sin utlaup til Sunde bru. Samla har dette området rundt 1600 daa fulldyrka jord. Jorda er lettdriven og har til dels mange store teigar. Området er lokalt viktig som landbruksressurs, men delar av området er regulert til utbyggingsføremål slik at den delen av jordbruksområdet som ligg innanfor influensområdet vurderas til å ha middels verdi i KU samanheng. Samla vurderast naturressursane innanfor influensområdet til å ha middels verdi. Omfang Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Det er ikkje forventa at dette tiltaket åleine vil ha vesentleg negativ effekt for fisk. Omfanget av dette tiltaket vil vera noko avhengig av om det er mogeleg å unngå forankringspunkt i elva og kor mykje utfylling som må gjerast i elva. Det forventast ikkje større negative effektar for fisk ved at det byggjast bru over Anga. Det er heller ikkje venta at nokon av traseane vil ha nemneverdig negativt omfang i høve til grunnvassressursen. Tiltaket vurderast til å ha middels negativt omfang. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Traseen legg beslag på landbruksareal over ein strekning på om lag 1,3 km. Det er ikkje at traseen vil ha nemneverdig negativt omfang i høve til grunnvassressursen. Tiltaket vurderast til å ha middels negativt omfang. Angedalsvegen-Vie (10.06). Traseen legg beslag på landbruksareal i ei strekning på om lag 500 m. Det må lagast bru over Anga. Omfanget av dette tiltaket vil vera svært avhengig av om det er mogeleg å unngå forankringspunkt i elva og kor mykje utfylling som må gjerast i elva. Det forventast ikkje større negative effektar for fisk ved at det byggjast bru over Anga. Det er ikkje venta at nokon av traseane vil ha nemneverdig negativt omfang i høve til grunnvassressursen. Tiltaket vurderast til å ha middels negativt omfang. Det har vore hevda at bruer er vandringshinder for fisk på grunn av skugge, men dette er dårleg dokumentert. Februar 2013 35
Konsekvens Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Middels verdi og middels negativt omfang gjev middels negativ konsekvens. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Middels verdi og middels negativt omfang gjev liten negativ konsekvens. Angedalsvegen-Vie (10.06). Middels verdi og middels negativt omfang gjev middels negativ konsekvens. Tabell 6.4 Konsekvensar for naturressurar av tiltaka Hafstad-Vie. Hafstad-Presthol. Vest-Vie (10.04). Hafstad-Kronborgv.(10.05). Angedalsv.-Vie (10.06). Verdi Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Middels Middels Middels negativ Middels Middels Middels Middels negativ negativt negativt negativ negativt Rangering 2 3 1 Avbøtande tiltak Det er ønskjeleg at bruene byggjast med færrast mogeleg forankringspunkt i Jølstra og utfylling i elva reduserast til eit minimum. Februar 2013 36
6.2.6 Kulturmiljø Med kulturminne meinast enkeltståande minne etter menneskeleg aktivitet. To eller fleire kulturminne som i form, tid eller funksjon har en samanheng blir omtala som eit kulturmiljø. Kulturlandskap, som i denne samanhengen er definert som det menneskeskapte landskapet, vurderast under landskapsbilde. Fig. 6.8 Oversiktskart over influensområdet, kulturmiljø. Kjelde: Sweco. Influensområde Influensområdet omfattar planområdet samt nærliggande areal med registrerte kulturminner og -miljø som kan tenkast å bli påverka av tiltaket. I planområdet er det særlig fysisk påverknad som kan være aktuelt. Utover dette kan tiltaket og verke visuelt inn på dei registrerte verdiane. Potensial for funn av ikkje-kjende automatisk freda kulturminne Potensial for funn vurderast ut frå registrerte kulturminne samt generell kunnskap om lokal og regional forhistorie (der ein kan forvente å finne automatisk freda kulturminne og kva funnkategoriar en kan regne med å finne). Det nye gang- og sykkelvegsystemet blir lagt over område som stort sett er urørd av moderne tiltak. Det vurderast difor å være eit middels potensial for funn av ikkje-kjende automatisk freda kulturminne, til tross for at store delar av traséane ligg tett ved vassdraget. Verdi Det ligg to Sefrak-registrerte bygg på gardstunet Svanehaug. Ein driftsbygning og eit eldhus skal begge vere reist i tidsrommet 1850-1900. I tillegg er her eit «Gamlehus» som ligg Februar 2013 37
framfor høgblokka på sjukehuset. Dagens status for bygga er ikkje avklart. Gardstunet ligg omgjeven av slåttemark. Svanehaug er vurdert å ha middels verdi. Området er samla vurdert å ha middels verdi. Omfang Pakke 10 gjeld nytt gang- og sykkelsamband mellom Hafstad bydel, Sentralsjukehuset og Brulandsvellene. Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Den planlagde gang- og sykkelvegen vil gå gjennom kulturmiljøet Svanehaug. Traséen er lagt med god avstand til dei to Sefrak-registrerte bygga, men blir liggande tett ved «gamlehuset». Dette gjer at kulturmiljøet blir noko oppstykka. Dette er særleg uheldig i dette område der Førde sentralsjukehus alt står fram som eit svært dominerande element i kulturlandskapet, som bidreg til å «kvele» dei mindre dominerande kulturminna. Omfanget er sett til middels negativ. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Strekninga vil ikkje verke direkte fysisk inn på registrerte kulturminne og miljø. Tiltaket vil ikkje gje noko omfang. Angedalsvegen-Vie (10.06). Den planlagde gang- og sykkelvegen vil gå gjennom kulturmiljøet Svanehaug. Traséen er lagt med god avstand til dei to Sefrak-registrerte bygga, men blir liggande tett ved «gamlehuset». Dette gjer at kulturmiljøet blir noko oppstykka. Dette er særleg uheldig i dette område der Førde sentralsjukehus står fram som eit svært dominerande element i kulturlandskapet. Omfanget er sett til middels negativ. Konsekvens Hafstad-Prestholmen vest-vie (10.04). Middels verdi og middels omfang gjev middels konsekvens. Hafstad-Kronborgvegen (10.05). Ingen verdi og ikkje noko omfang gjev ubetydeleg konsekvens. Angedalsvegen-Vie (10.06). Middels verdi og middels omfang gjev middels konsekvens. Tabell 6.5 Konsekvensar for kulturmiljø av tiltaka Hafstad-Vie. Hafstad-Presthol. Vest-Vie (10.04). Hafstad-Kronborgv.(10.05). Angedalsv.-Vie (10.06). Verdi Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Omfang Konsekvens Middels Middels Middels negativ Ikkje Ubetydeleg Middels Middels negativ negativt noko negativt Rangering 2 1 2 Februar 2013 38
Avbøtande tiltak Dersom ein unngår å legge gang- og sykkelveg gjennom kulturmiljøet Svanehaug, eller tilpassar veglinja til kulturmiljøet vil dette vere eit avbøtande tiltak som kan redusere omfang og konsekvensgrad. Februar 2013 39
6.3 Samla samfunnsøkonomisk analyse Vurderingane for dei enkelte tema er: Tabell 6.6 Samfunnsøkonomisk analyse. Hafstad-Prestholmen Vest- Vie (10.04). Kostnad (mill. kr. 2012) Hafstad-Kronborgv. (10.05). Angedalsv.-Vie (10.06). 45-60 25-35 13-20 Landskap Liten positiv Ubetydeleg Liten positiv Nærmiljø og friluftsliv Liten til middels positiv Liten til middels positiv Liten til middels positiv Naturmiljø Middels negativ Liten negativ Middels negativ Naturressursar Middels negativ Middels negativ Middels negativ Kulturmiljø Middels negativ Ubetydeleg Middels negativ Alt. 10.04 over Prestholmen er det mest kostbare tiltaket. Alt. 10.06 med bru over Anga til Angedalsvegen er det rimelegaste tiltaket, men er avhengig av store, kostbare tiltak i Angedalsvegen for at det skal bli eit godt tilbod heilt til sentrum. Alt 10.05 sør for Jølstra utan bru har kostnad mellom dei andre, og vil gi lågare drifts- og vedlikehaldskostnader da det ikkje er bru. Det er ikkje grunn til å tru at at nokre av alternativa gir vesentleg betre trafikktryggleik enn dei andre, alle bør gi reduserte ulykkeskostnader. For dei ikkje prissette konsekvensane er alt. 10.05 sør for Jølstra best, da ein ikkje har brukryssing. Dei to andre alternativa er vurdert som likeverdige. 6.4 Måloppnåing Jfr. kap. 2.2 skal tiltak vurderast opp mot desse måla: Del av trafikken i Førde som er gåande og syklande må aukast. Del av trafikk i Førde som er kollektivreisande må aukast. Alle alternativa vil gi eit betre samband for gåande og syklande mot den store arbeidsplassen Sentralsjukehuset og mot bustadfeltet Vieåsen, og har god måloppnåing. Tiltaka vi bidra til eit samanhengande gang- og sykkelnett. Tiltaka vil ikkje verke inn på kollektivtrafikken. Februar 2013 40
6.5 Samanlikning av alternativ Som nemnt i kap. 6.3 er alt. 10.05 sør for Jølstra det beste alternativet for dei ikkje prissette konsekvensane. Kostnader er litt vanskeleg å samanlikne, da alternativa i ulik grad er avhengig av andre tiltak for å fungere i eit samanhengande nett. Alt. 10.04 og 10.05 startar frå Hafstad bydel, og er avhengig av at ei bru over Jølstra og mye av infrastrukturen i Hafstad bydel er bygd. Alt. 10.05 er i tillegg avhengig av at ein gang- og sykkelveg blir bygd langs Vievegen mot Sentralsjukehuset (Forprosjekt 11). For alt. 10.06 er det vesentleg at fortau/sykkelfelt er bygd ut i nedre delar av Angedalsvegen (Forprosjekt 5). Ingen av alternativa kan erstatte behovet for viktige tiltak i Angedalsvegen (Forprosjekt 5), da ein ikkje får eit tilbod til dei som bur langs Angedalsvegen og til skuleborn som skal til Førde skule og Slåtten skule. 6.6 Tilråding Samband for gåande og syklande som ikkje går langs trafikkerte bilvegar vil vere meir attraktive enn tilbod langs vegane. Samtidig vil desse tiltaka gi større inngrep i natur- og landbruksområde enn tiltak langs vegane. Tiltak langs t.d. Angedalsvegen vil det vere behov for uavhengig av desse tiltaka, dette vil og gi betre samband mot Sentralsjukehuset/Vieåsen. I konsekvensutgreiinga er det klarlagt at tilhøvet med omsyn til flaum bør kartleggjast nærare i vidare planlegging. Det er ikkje avdekka store negative konsekvensar med omsyn til naturmiljø og naturressursar, men vi går i jordbruksområde, og vil evt. krysse Jølstra over Prestholmen, som er registrert som eit viktig naturområde i EDNA. Vi vil derfor avvente synspunkt frå relevante fagmynde før vi har ei klar tilråding om eventuelt utbygging av eitt eller fleire av desse tiltaka. Februar 2013 41
7 Vidare arbeid Som nemnt i 3.1 så ligg det fire reguleringsplanar i området: - Reguleringsplan for Hafstad bydel. - Reguleringsplan for Brulandsvellene. - Reguleringsplan for ny helikopterlandingsplass utanfor sentralsjukehuset. - Reguleringsplan rundt Sentralsjukehuset. Alle desse reguleringsplanane kan ha påverknad på val av alternativ. Derfor er det viktig at desse reguleringsplana blir tatt med i vidare planarbeid. I kap. 4.7 synast flaumsonekartet for 200 års flaum. Dette kartet synar at store delar av området kor den planlagde gang- og sykkelvegen ligg er oversvømt. Vurderingar av heving av gang- og sykkelvegen, om ein kan godta at den av og til er oversvømt og andre vurderingar rundt flaumsituasjonen i området må tas med i det vidare arbeidet med ein reguleringsplan. Prestholmen som fleire av alternativa kryssar kan gje store konsekvensar av val av alternativ. Vurderinga rundt Prestholmen og naturdatabasen er ein vesentleg ting å ta med vidare. Vi har ikkje i dette arbeidet vurdert avslutning av tiltaket i nord for tiltak 10.04 og 10.06. Dette må ein vurdere nærmare for å få gode løysingar heilt opp til fv. 484. Februar 2013 42
Førde kommune