Detaljreguleringsplan for Flatane

Nes Eigedom AS Detaljreguleringsplan for Flatane Risiko og sårbarheitsanalyse Plan.ID: 1426-2011007 2012-06-04

E04 2012-06-04 For bruk endeleg versjon. (Oppdragsgjevar sine kommentarar til versjon C03 er ivareteke/avklart). C03 B02 For bruk endeleg versjon. (Oppdragsgjevar sine kommentarar til versjon B02 er ivareteke/avklart) For gjennomgåing hjå oppdragsgjevar. (Dokumentet er ferdig ihht. oppdragsavtale) A01 2012-06-01 Til intern bruk disposisjon og innhald i dei ulike kapittel. JOHM JOHM JOHM JOHM Rev. Dato: Omtale Utarbeidet Fagkontroll Godkjent TMK TMK TMK Dette dokumentet er utarbeida av Norconsult AS som del av det oppdraget som dokumentet omhandlar. Opphavsretten tilhøyrer Norconsult. Dokumentet må berre nyttast til det formål som framgår i oppdragsavtalen, og må ikkje kopierast eller gjerast tilgjengeleg på annan måte eller i større utstrekning enn formålet tilseier. Norconsult AS Dalavegen 25, NO-6856 Sogndal n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 2 av 17

Innhald 1 Innleiing 5 1.1 Analyseobjektet 5 1.2 Formål og akseptkriterium 6 1.3 Føresetnader, avgrensingar og antakingar 6 1.4 Definisjonar og omgrep 6 2 Metodikk 7 2.1 Fareidentifikasjon og sårbarheitsvurdering 7 2.2 Kategoriseriar av sannsyn 8 2.3 Kategoriar for konsekvensvurdering 8 2.4 Vurdering av risiko 9 2.5 Risikoreduserande tiltak 9 2.5.1 Raude hendingar risikoreduserande tiltak er naudsynt 9 2.5.2 Gule hendingar tiltak bør vurderast 10 2.5.3 Grøne hendingar akseptabel risiko 10 3 Risikoanalyse 11 3.1 Kartlegging av farar 12 3.2 Sårbarheitsvurdering av aktuelle hendingar 13 3.2.1 Ekstrem nedbør 13 3.2.2 Radon 13 3.2.3 Trafikkfare 14 3.3 Representative uønska hendingar 14 4 Konklusjon og risikoreduserande tiltak 15 n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 3 av 17

Samandrag Norconsult AS har på oppdrag frå Nes Eigedom AS utarbeidd risiko- og sårbarheitsanalyse for Flatane bustadfelt på Hafslo i Luster kommune. Analysen er ein del av vedtaksgrunnlaget som følgjer planframlegget. I samsvar med 4-3 i plan- og bygningslova og rundskriv T-5/95 Arealplanlegging og utbygging i fareområder vert det stilt krav om at det ikkje skal byggast ut i usikre områder. Formålet med vurderinga har vore å vurdere alle sårbarheitsforhold som har innverknad på om arealet er eigna til planlagt formål, og eventuelt endringar i slike forhold som følgje av planlagt bruk av arealet innanfor planområdet. I tillegg skal vurderinga vise om planframlegget representerer ein fare for omgjevnadane, og om omgjevnadane representerer ein fare for det regulerte området (to-sidig påverknad). Analysen har hatt som formål å gje ei overordna og representativ framstilling av risiko for tap av verdiar knytt liv og helse, miljø og samfunnsverdiar. Analysen inngår som ein del av grunnlaget for å godkjenne reguleringsplan for Flatane bustadfelt. På bakgrunn av rådgjevar sine opplysningar, kjend dokumentasjon, er det ikkje gjort funn av hendingar med uakseptabel risiko innanfor planområdet. Det er gjort funn av hendingar som representerer akseptabel risiko, men som bør underleggjast risikostyring gjennom nærmare granskingar og sikker drift av området. Dette gjeld (1) radon og (2) handtering av overflatevatn. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 4 av 17

1 Innleiing Norconsult har for Nes Eigedom AS utarbeidd reguleringsplan for Flatane bustadfelt på Hafslo i Luster kommune. Innanfor planområdet er det lagt til rette for både konsentrert og spreidd bustadbygging. Planområdet er på 7,5 daa. Formålet med analysen er å gje ei overordna og representativ framstilling av risiko for skade på 3. person, liv og helse, materielle verdiar og miljø i høve løysingane i reguleringsplana for Flatane bustadfelt. 1.1 ANALYSEOBJEKTET Formålet med plana er utvikling av planområdet til eit bustadområde i samsvar med rammene i kommuneplana for Luster kommune. I plana med tilhøyrande føresegner er dei grunnleggande kvalitetane som samband, grense for byggeområde, byggegrense, byggehøgde og grad av utnytting fastsett. Figur 1.1: Kart med reguleringsplan for Flatane. Planområdet er på 7,5 daa. Av det samla arealet er 4,5 daa sett av til bustadformål, 0,6 daa er sett av til leikeplass og det øvrige arealet er sett av til samferdselsanlegg. Grad av utnytting innanfor område som er sett av til frittliggande er %-BYA = 35%, medan det i området for konsentrert bustadbygging er %-BYA = 40 %. Plana opnar for 3-4 einebustadtomter (BF) og 6 8 n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 5 av 17

leilegheiter i området for konsentrert bustadbygging (BK). Samla opnar plana for mellom 10 og 15 bueiningar. Tilkomstane til området er frå den kommunale vegen Krekavegen. 1.2 FORMÅL OG AKSEPTKRITERIUM Analysen har som formål å gje ein brei, overordna, representativ og vedtaksrelevant framstilling av risiko for tap av verdiar med omsyn til liv og helse, ytre miljø og materielle verdiar. Analysen skal inngå som ein del av grunnlaget for å godkjenne ny detaljreguleringsplan for parkeringsanlegg på Flatane bustadfelt. Akseptkriteria for risiko kjem fram av kapittel 2 i denne rapporten. Analysen vil danne grunnlaget for å vurdere om området har akseptabel risiko med omsyn til ønska arealbruk. Dersom risikoen for uønska hendingar som følgje av arealbruken ikkje framstår som akseptabel, er risikoreduserande tiltak føreslege. 1.3 FØRESETNADER, AVGRENSINGAR OG ANTAKINGAR Følgjande føresetnader er lagt til grunn for risiko- og sårbarheitsanalysen: - Analysen er overordna og kvalitativ. - Den er avgrensa til temaet samfunnssikkerheit slik dette er skildra av DSB (Direktoratet for samfunnssikkerheit og beredskap) - Utbygging skal følgje relevante lover og forskrifter, som sikringstiltak og liknande. - Vurderinga er avgrensa til det aktuelle planområdet og areala på Hafslo som kan verte utsett for eit endra risikobilete som følgje av tiltaket. - Vurderinga omfattar ferdige løysingar. - Vurderinga klargjer ikkje uavhengige, samanfallande hendingar. - Vurderinga omfattar ikkje tilsikta hendingar (sabotasje, hærverk o.l.) - Vurderinga og føresetnader er basert på tilgjengeleg dokumentasjon om prosjektet, og om bruk av, og aktivitetar i nærområdet. 1.4 DEFINISJONAR OG OMGREP Omgrep Sårbarheit Definisjon Manglande evne hjå eit analyseobjekt til å motstå verknadene av ei uønskt hending og til å gjenopprette tilstanden eller funksjonen etter hendinga [8]. Risiko Uttrykk for kombinasjon av sannsyn for og konsekvens av ei uønskt hending [8]. Risikoanalyse Risikoreduserande tiltak Naturbasert risiko/sårbarheit Verksemdsbasert risiko/sårbarheit Sårbare objekt Infrastruktur Ein systematisk framgangsmåte for å skildre og/eller berekne risiko. Risikoanalysen vert gjennomført ved kartlegging av uønska hendingar og årsakene til- og konsekvensane av desse [8]. Tiltak som påverkar sannsynet eller konsekvensen av uønska hendingar. Naturlege, stadeigne forhold som gjer at areal kan motstå eller avgrense verknader av uønska hendingar. Forhold som er relatert til etablerte verksemder som gjer at føreslått arealbruk kan motstå eller avgrense verknadane av uønska hendingar. Anlegg, bygg, natur og kulturområde som er sårbare for inngrep, forureining og skade. Infrastruktur er ikkje med i definisjonen av sårbare objekt. Veg, el-forsyning og liknande som er vesentleg og der stans/skade kan ha store konsekvensar. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 6 av 17

2 Metodikk Metoden er basert på hovudprinsippa i NS 5814 Krav til risikoanalyser [8], DSB sin rettleiar om Samfunnsikkerheit i arealplanlegging [10] og Statens vegvesen si handbok 271 [14]. Risiko er knytt til uønska hendingar, dvs. hendingar som i utgangspunktet ikkje skal inntreffe. Det er difor knytt uvisse til både om hendinga vil inntreffe (sannsyn) og omfanget (konsekvens) av hendinga dersom den inntreff. Arbeidsmetodikken omfattar følgjande trinn: 1. Fareidentifikasjon kartlegging av moglege uønska hendingar. 2. Evaluere sannsyn og konsekvens. 3. Klassifisering av risiko, identifikasjon av behov for risikoreduserande tiltak. 2.1 FAREIDENTIFIKASJON OG SÅRBARHEITSVURDERING Fareidentifikasjonen er basert på ROS-sjekklista frå SIGVe-rapporten [11], samt planføresegnene og retningslinene i kommuneplana [1]. Farane vert konkretisert gjennom formulering av representative, uønska hendingar. Med sårbarheit er det meint manglande evne hjå analyseobjektet til å motstå verknader av ei uønska hending og til å gjenopprette sin opphavelege tilstand eller funksjon etter hendinga [8]. Ei sårbarheitsvurdering består av ein systematisk gjennomgang av dei viktigaste faktorane som påverkar risiko. Data- og erfaringsmaterialet om området for å vurdere dei ulike faktorane er av varierande detaljeringsgrad. I sårbarheitsanalysen er det nytta ei gradering svært robust, robust, nøytralt, sårbart og svært sårbart. Tabell 2.1: Kategoriar for sårbarheit. Sårbarheitskategori Skildring Svært robust Robust Nøytralt Sårbart Svært sårbart Eit vidt spekter av hendingar kan inntreffe utan at sikkerheit eller området sin funksjonalitet vert ramma. Eit vidt spekter av hendingar kan inntreffe der sikkerheit eller området sin funksjonalitet vert ubetydelig ramma. Eit vidt spekter av hendingar kan inntreffe der sikkerheit eller området sin funksjonalitet vert ramma i same grad som andre områder av same standard i Noreg. For eit vidt spekter av hendingar kan sikkerheit eller området sin funksjonalitet bli ramma slik at fare eller betydeleg ulempe oppstår. For eit vidt spekter av hendingar/tema kan sikkerheit eller området sin funksjonalitet bli ramma i betydeleg grad slik at akutt fare eller tap av vesentlege samfunnsfunksjonar oppstår. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 7 av 17

2.2 KATEGORISERIAR AV SANNSYN I kva grad det er truleg at ei uønska hending kan inntreffe, vert uttrykt ved hjelp av omgrepet sannsyn (hendingsfrekvens). Sannsyn bygger på erfaringar, nye trendar (for eksempel ekstremvær) og vurderingar gjort på bakgrunn av lokal erfaring. Tabell 2.2: Kategoriar for sannsyn. Sannsyn kategoriar Skildring 1. Lite sannsynleg (Teoretisk mogleg) 2. Moderat sannsynleg (Kan ikkje utelukkast) 3. Sannsynleg (Må påreknast) 4. Meget sannsynleg (Inntreff av og til) 5. Svært sannsynleg (vanleg førekommande) Sjeldnare enn ei hending pr. 1000 år (> 0,1 % årlig sannsyn). I gjennomsnitt ei hending pr. 100-1000 år I gjennomsnitt ei hending pr. 10-100 år I gjennomsnitt ei hending pr. 1-10 år Ei hending pr. år eller oftare. 2.3 KATEGORIAR FOR KONSEKVENSVURDERING Konsekvensvurderinga uttrykker moglege følgjer av ei uønska hending i forhold til liv/helse, ytre miljø (forureining) og skade på materielle verdiar. Tabell 2.3: Konsekvenskategoriar for liv og helse, ytre miljø og materielle verdiar. Konsekvens kategoriar Skildring 1. Svært liten konsekvens - Liv og helse: - Ytre miljø: - Samfunnsverdiar: Ingen personskader Ubetydeleg konsekvensar Skade for inntil 100.000 kr 2. Liten konsekvens 3. Middels konsekvens 4. Stor konsekvens 5. Svært stor konsekvens - Liv og helse: - Ytre miljø: - Samfunnsverdiar: - Liv og helse: - Ytre miljø: - Samfunnsverdiar: - Liv og helse: - Ytre miljø: - Samfunnsverdiar: - Liv og helse: - Ytre miljø: - Samfunnsverdiar: Små personskader Lokale konsekvensar* Skade for 100.000-1.000.000 kr Alvorlege, men ikkje varige personskader Regionale konsekvensar **, restitusjonstid < 1 år Skade for 1-10 mill. kr. Alvorlege varige skader eller eitt dødsfall Regionale konsekvensar **, restitusjonstid < 10 år. Skade for 10-100 mill. kr. Fleire enn eitt dødsfall Regionale konsekvensar **, restitusjonstid > 10 år Skade for meir enn 100 mill. kr * Med lokale konsekvensar er det meint konsekvensar på utsleppsområdet eller i umiddelbar nærleik av utsleppspunktet. ** Regionale konsekvensar femnar om konsekvensar for omgjevnadene i kommunen n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 8 av 17

2.4 VURDERING AV RISIKO Risiko er i NS 5814 [8] definert som uttrykk for kombinasjon av sannsyn for og konsekvensane av ei uønska hending. I risikovurderinga vert uønska hendingar plassert inn i ei risikomatrise, og risikoen vert gjeven ut frå sannsyn for hendinga og konsekvens. Risikomatrisa har 3 soner: Grøn: Akseptabel risiko risikoreduserande tiltak er ikkje naudsynt. Gul: Akseptabel risiko risikoreduserande tiltak må vurderast. Raud: Uakseptabel risiko risikoreduserande tiltak er naudsynt. Akseptkriteria for risiko er gjevne av dei farga sonene, som er tilpassa oppsett av kriteria for konsekvens og sannsyn. Tabell 2.4: SANNSYN 5. Svært sannsynleg 4. Meget sannsynleg 3. Sannsynleg 2. Moderat sannsynleg Risikomatrise. Risikoakseptkriteria er gjennomgått med kommunen og Statnett. KONSEKVENS 1. Lite sannsynleg 1. Svært liten 2 Liten 3. Middels 4. Stor 5. Svært stor Dei ulike sonene i matrisa representerer risikoakseptkriteria. Akseptkriteria inneber ikkje at ein aksepterer uønska hendingar, men kriteria er naudsynte for å prioritere tiltak for å vurdere behovet for og prioriteringa av risikoreduserande tiltak. 2.5 RISIKOREDUSERANDE TILTAK Med risikoreduserande tiltak er det meint sannsynreduserande (førebyggande) eller konsekvensreduserande tiltak (beredskap) som er med å redusere risiko, for eksempel frå raud sone og ned til akseptabel, dvs. gul eller grøn sone i risikomatrisa. Dei risikoreduserande tiltaka medfører at klassifiseringa av risiko for ei hending vert forskyvd vertikalt eller horisontalt i matrisa. Generelt vert førebyggande tiltak prioritert framfor beredskap. 2.5.1 Raude hendingar risikoreduserande tiltak er naudsynt Hendingane i det raude området i matrisa, er hendingar (med tilhøyrande sannsyn og konsekvens) som på grunn av akseptkriteria er uakseptable. Raude hendingar må følgjast opp med risikoreduserande tiltak. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 9 av 17

2.5.2 Gule hendingar tiltak bør vurderast Hendingar i det gule området i matrisa, er hendingar (med tilhøyrande sannsyn og konsekvens) som på grunn av akseptkriteria er akseptable. Gule hendingar krev kontinuerleg fokus på risikostyring. I mange tilfeller er dette hendingar som ein ikkje kan forhindre, men kor tiltak bør gjennomførast i den grad det er mogleg dersom det er kost-/nyttemessig teneleg. 2.5.3 Grøne hendingar akseptabel risiko Hendingar i det grøne området i matrisa er hendingar som på grunn av akseptkriteria har akseptabel risiko. Dersom risikoen for desse hendingane kan reduserast ytterlegare utan at det krev vesentlege ressursar, bør det gjennomførast tiltak for grøne hendingar. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 10 av 17

3 Risikoanalyse Det ligg ikkje føre noko klimasenario for Luster kommune. Nabokommunen Sogndal har gjennom arbeidet med klima- og energiplana [3] gjort vurderingar i høve venta forventa klimaendringar fram mot 2060. Omtala av moglege klimaendringar i Sogndal kommune er basert på 11 ulike scenario. Det er store avvik mellom resultata og ein har ikkje haldepunkt for å sei at enkelte scenario er meir sannsynleg enn andre. Resultata som er presentert, viser at temperaturen er venta å auke med om lag 1,7 grader fram til 2025 og 2,8 grader fram til 2060 i forhold til normalperioden 1961 1990. I tillegg viser resultata at temperaturauken truleg vert størst vår og haust. Nedbørsframskrivinga viser sprikande resultat mellom dei ulike scenaria. Særleg for haustmånadane er det stor forskjell mellom dei ulike scenaria og ekstremverdiane. Dei lavaste verdiane indikerer redusert haustnedbør i 2060 samanlikna med normalperioden frå 1961 1990, medan det høgaste anslaget indikerer svært kraftig nedbørsauke spesielt i oktober. I klimaplana til kommunen er scenario for venta havnivåauke og stormflo klarlagt. Ut frå lokaliseringa av området er desse hendingane uaktuelle. Det ligg ikkje føre tilgjengelege scenario for vindhastigheit for kommunen. På bakgrunn av ovannemnde er følgjande lagt til grunn som føresetnader i denne analysen: - Haust- og vintertemperaturen vil truleg stige. - Størst nedbørsauke i haust- og vintermånadane. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 11 av 17

3.1 KARTLEGGING AV FARAR I kartlegginga av farar er det lagt til grunn ROS-sjekklista i SIGVe-rettleiing [11], DSB sin rettleiar om Samfunnsikkerhet i arealplanleggingen [10] og kommuneplana til kommunen [1]. Etter vurdering av føreliggande dokumentasjon er dei uaktuelle farane sila vekk. Formålet med fareidentifikasjonen er å identifisere dei forholda som er relevante ved vurdering av sårbarheit og konsentrere arbeidet om reelle farar. Tabell 3.1 viser dei vurderingane som er gjort. Tabell 3.1: Siling av hendingar - fareidentifikasjon. Tema Vurdering Aktuell NATURRISIKO Ja Nei Skred/ras/ustabil grunn (snø, is, stein, leire, jord, fjell) Planområdet er lokalisert utanfor aktsomheitsområde for snø- og steinskred. Det er ikkje registrert hendingar [16, 17]. Flaum i vassdrag Elv grensar ikkje til planområdet. Stormflo Planområdet grensar ikkje til sjø. Vind-/ ekstremnedbør Nedbørsfeltet er stort og området er lokalisert på ein større lausmasseavsetting. Skog-/lyngbrann Området er omkransa av bygg og dyrka mark ikkje relevant. Radon Det er registrert at Radon er ei betydeleg utfordring i Luster kommune VERKSEMDRISIKO Fare for brann eller eksplosjon Fare for kjemikalieutslepp eller anna akutt forureining Farleg gods Forureina grunn Det er ikkje og skal ikkje etablerast industriverksemd i eller ved området som gjer det utsett for brann og eksplosjon Det er ikkje og skal ikkje etablerast verksemder i eller ved området som representerer fare for utslepp eller forureining. Planområdet grensar ikkje til veg med gjennomgangstrafikk. Det er ikkje registrert transport i databasen til DSB [21] På miljøstatus.no [19] er det ikkje registrert forureina grunn i eller ved området. Dambrot Det er ikkje dammar eller planar om etablering i nærleiken av området. Elektromagnetiske felt Ikkje aktuelt med luftleidningar i området. SÅRBARE OBJEKT Helse- og omsorgsinstitusjonar Ingen i eller ved planområdet. Viktige offentlege bygg Ingen i eller ved planområdet. Kulturminne Omtalt i planomtalen - verknader av plana. Natur (område med særskilt verdi) Omtalt i planomtalen - verknader av plana. INFRASTRUKTUR Trafikkfare Planområdet er avgrensa av vegar. VA-leidningsnett Feltet vert knytt til offentleg nett som må byggast ut. Dette er ein del av infrastrukturen som vert etablert ved utbygging. El-forsyning El-forsyning er føresett ivareteke på ein robust måte med netteigar. Drikkevassforsyning Skal knytast til offentleg drikkevassforsyning. Inn til og nedstrøms feltet er det etablert private drikkevasskjelder. Avlaup Skal knytast til offentleg avlaupsanlegg. Informasjons- og kommunikasjonsinstallasjonar Kjenner ikkje til viktige informasjons- og kommunikasjons-installasjonar i området. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 12 av 17

3.2 SÅRBARHEITSVURDERING AV AKTUELLE HENDINGAR Med utgangspunkt i fareidentifikasjonen er følgjande hendingar valt ut for nærmare sårbarheitsvurdering: - Ekstremnedbør - Radon - Trafikkfare Sårbarheitsvurdering er gjort for dei viktigaste faktorane som påverkar risiko. Data og erfaringsmateriale som er tilgjengeleg og som har vore grunnlag for å vurdere dei forskjellige faktorane, er av varierande kvalitet og nøyaktigheit. 3.2.1 Ekstrem nedbør Bustadområdet er lokalisert i nedre del av nedbørsfeltet til Hafslovatnet på lausmasseavsetning. Området er omkransa av veg i sør, søraust og vest. Mot nord stig terrenget. Området grensar ikkje til elv. Store nedbørsmengder rammar Vestlandet årleg. I løpet av ein 5 10 årsperiode opplever ein at ekstrem nedbør fører til omfattande skader. Ei slik hending må reknast som sannsynleg, og vil sannsynlegvis auke i frekvens dei komande åra. Om dei varsla klimaendringane slår til kan ein ikkje utelykke nedbørsintensitet på 70 mm pr time. Det er mest truleg at ei slik hending kan inntreffe på ettersommaren. Figur 3.1: Nedbørsfelt til Hafslovatnet [21] Slike mengder vil ofte medføre store konsekvensar i form av overflauming og utrasing av lausmassar i dei områda som vert råka. Planområdet skal knytast til offentleg anlegg for avlaup og vassforsyning. Systemet for handtering av overflatevatn vert dimensjonert for å ta unna vatn ved normale flaumtoppar. Månadsnedbøren og årsnedbøren på Hafslo syner at nedbørsmengdene er avgrensa. Endring i klima kan medføre at nedbøren vil auke dei kommande åra. Størst auke kan ein rekne med om hausten og vinteren. På bakgrunn av ovannemnde er området rekna som robust i høve ekstremnedbør/flaum. 3.2.2 Radon Radon er ein usynleg og luktfri edelgass som vert danna frå radioaktiv uran. Gassen kan førekomme i varierande mengder i alt steinmateriale, men dei høgste konsentrasjonane finn ein i alunskifer, uranskie granittar og i lausmassar og morenegrunn. I dei fleste tilfelle er byggegrunn hovudkjelda til radon i inneluft. Radon frå grunn kan trenge inn i kjellarar via sprekker i sålekonstruksjonene og grunnmur, rundt rørgjennomføringar, sluk, leidningssjakter m.m. og blande seg med innelufta. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 13 av 17

Radon er i fyrste rekkje eit problem knytt til bustader og rom for varig opphald. Kartlegginga som statens strålevern gjennomførte for Luster kommune i 2001 syner at Luster kommune har eit betydeleg radonproblem. Område der mellom 5 % og 20 % av målingane syner radonkonsentrasjon over 200 Bq/m 3, eller det er påvist enkelte verdiar over 400 Bq/m 3, vert definert som område med middels høg sannsyn for forhøga radonverdiar. I Luster gjeld dette den austlege delen av Gaupne samt område rundt Hafslo og Sovlvoren. Forskrift til plan- og bygningslova legg til grunn at det ved nybygg skal leggast til grunn at det kan vere radon i grunnen. Tetting og ventilasjon skal dimensjonerast deretter. Krav går fram av 13-5 i teknisk forskrift. Figur 3.2: Radonkart [6]. På bakgrunn av krav i TEK10 og at bygningsmassen innanfor området vil verte bygd ut etter vedteken plan, er området rekna som robust i høve radon. 3.2.3 Trafikkfare Avkøyrsle frå Krekavegen (fv 337) til planområdet. Gjennom plana er det lagt til rette for utbetring av vegen til vegnormalstandard. Trafikkmengda på vegane vil vere avgrensa. Det er etablert avkøyrsler direkte ut i vegen. I tillegg vil plana føre til at fleire tomter får direkte tilkomst ut i vegane innanfor planområdet. Luster kommune sin trafikktryggleiksplan viser at dei fleste ulykkene skjer på det overordna vegnettet. Vegen til Flatane vil ha lav skilta fart og difor vil sannsynet for alvorlege ulykker vere mindre enn på vegar med høgre fart. På bakgrunn av ovannemnde er området rekna som robust i høve trafikkulykker. 3.3 REPRESENTATIVE UØNSKA HENDINGAR Med utgangspunkt i fareidentifikasjon og sårbarheitsvurderinga er det ikkje gjort funn av hendingar som må nærmare vurderast. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 14 av 17

4 Konklusjon og risikoreduserande tiltak Analysen har hatt som formål å gje ei brei, overordna, representativ og vedtaksrelevant framstilling av risiko for tap av verdiar knytt til liv og helse, ytre miljø (forureining) og materielle verdiar. Vurderinga viser om tiltak plana legg til rette for representerer ei fare for omgjevnadane, og om omgjevnadane representerer ei fare for det regulerte området. I vurderinga er sårbarheita knytt til dei naturlege, stadeigne tilhøva som styrer i kva grad arealet i reguleringsplana ikkje kan stå mot eller avgrense verknadene av ei uønska hending. Sårbarheitsvurderinga syner at området i liten grad er sårbart overfor uønska hendingar. Krava i høve tryggleik mot radon i 13-5 i Teknisk forskrift til plan- og bygningslova må ivaretakast ved detaljprosjektering. Ved handtering av overflatevatn bør det takast omsyn til effekten av forventa klimaendringar På bakgrunn av gjennomført fareidentifikasjon og overordna sårbarheitsvurdering, er det under føresetnad av at ovannemnde vert følgt opp ikkje naudsynt å gjennomføre ein meir detaljert, hendingsbasert risiko- og sårbarheitsanalyse for det aktuelle planområdet. Det må understrekast at ei endring av utbygging og etablering av ny/endra type formål som ikkje er i samsvar med dagens planar i området, vil kunne medføre behov for ei ny ROS-vurdering av området. n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 15 av 17

Referansar Rapportar og planer 1. Luster kommune (2008). Kommunedelplan for Luster Arealdelen 2. Luster kommune (2011). Kommunal plan for trafikktrygging 3. Sogndal kommune (2009). Klima- og energiplan for Sogndal kommune 4. Fylkesmannen i Sogn og Fjordane (2007). Risiko- og sårbarheitsanalyse for Sogn og Fjordane. 5. Vestlandsforsking (2008). Naturskade i kommunene (Vestlandsforsking-rapport nr. 4/2008). 6. Statens strålevern (2001). Kartlegging av radon i Luster kommune. 7. Norconsult AS (2012). Detaljreguleringsplan for Flatane. (Dokumentnummer 5120548-001). Rettleiarar og retningsliner 8. Standard Norge (2008). Krav til risikoanalyser (NS 5814:2008). 9. Miljøverndepartementet (1997). Arealplanlegging og utbygging i fareområder (Rundskriv T-5/97). 10. Direktoratet for sikkerhet og beredskap (2010). Samfunnssikkerhet i arealplanleggingen. Kartlegging av risiko og sårbarhet 11. Direktoratet for sikkerhet og beredskap m.fl. (2005). Veileder. GIS i samfunnssikkerhet og arealplanlegging, Vestlands-prosjektet (SIGVe-rettleiing). 12. Justis- og politidepartementet (2000). NOU 2000:24 Et sårbart samfunn. Utfordringer for sikkerhets- og beredskapsarbeidet i samfunnet. 13. Justis- og politidepartementet (2002). St. meld. nr. 17 (2001 2002) Samfunnsikkerhet Veien til et mindre sårbart samfunn. 14. Statens vegvesen (2007). Risikovurderinger i vegtrafikken (Håndbok 271). 15. Elvik, Mysen, Vaa (1997). Transportøkonomisk Institutt. Trafikksikkerhetshåndboken Internettadresser 16. Noregs geologiske undersøkelse (http://www.ngu.no/no/). 17. Nasjonal skreddatabase (http://www.skrednett.no/) 18. Se Norge (http://senorge.no/) 19. Miljøstatus (http://www.miljostatus.no/) 20. Direktoratet for naturforvaltning (http://www.dirnat.no/) 21. Direktoratet for samfunnssikkerhet og beredskap (http://kart.dsb.no/default.aspx?gui=1&lang=2) Kontaktar og informantar 22. Torunn Løne Vinje n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 16 av 17

Vedlegg A. Plankart n:\512\05\5120548\5 arbeidsdokument\ros\rapport detaljreguleringsplan_ros_a01.docx 2012-06-04 Side 17 av 17