Årsplan 2015/16 Samfunnsfag, 6. trinn Veke Emne Kompetansemål Delmål Arbeidsmåte Vurdering 34-35 Sei det med symbol Gje døme på ulike kulturelle symbol og gjere greie for kva vi meiner med omgrepa identitet og kultur Tankekart Gjenskaping av tekst: lage våpenskjold. Lære og kjenne att ulike symbol Forstå kva bodskap ulike symbol innehar Kunne forklare omgrepa identitet, kultur og symbol. Eigenvurdering i øktene. 36-38 (uke 37: Manifest for vennska p). Dei som styrer i Skrive samfunnsfagleg tekst ved å bruke relevante fagomgrep og fleire kjelder Gjere greie for dei viktigaste maktinstitusjonane i og deira hovudoppgåver og diskutere skilnader mellom å leve i eit demokrati og i eit samfunn utan demokrati Skriving av saktekst. Vite kva eit demokrati er. Vite kva funksjonar Stortinget, Sametinget, domstolar, regjeringa, kommunestyret og fylkestinget har. Kunne si noe om kva dei største partia står for. Skrive saktekstar om det norske demokratiet. Søke etter informasjon på internett. Presentere kvar sitt parti. Veggavis (publisher) og munnleg presentasjon. Valhefte Lage kriterier for ein veggavis, og vurdere seg sjølv etter dei. Presentasjon. Kameratvurdering. 39-42 Haustfer Vikingtida Fortelje om hovudtrekk ved samfunnsutviklinga i Kjenne til korleis familiar og samfunn organiserte
ie uke 41. Uke 41 43-46 Kongeriket Middelalderen i frå vikingtida til slutten av dansketida, og gjere nærare greie for eit Plassere ei hendingsrekkje i historie og samtid på tidsline og kart Fortelje om hovudtrekk ved samfunnsutviklinga i frå vikingtida til av dansketida, og gjere nærare greie for eit Plassere ei hendingsrekkje i historie og samtid på tidsline og kart 47-49 Framandstyre Fortelje om hovudtrekk ved samfunnsutviklinga i frå vikingtida til av dansketida, og gjere nærare greie for eit seg. Forstå enkle føydale trekk ved samfunnet. Kjenne til kvar vikingferder gjekk og kva vikingane gjorde. Kjenne til den nørrøne kulturen Haustferie Kjenne til korleis vart samla. Kjenne til korleis kristendommen endra landet. Kjenne til kva svartedauden er. Fordele arbeid og jobbe effektivt saman. Vite når dansketida var. Greie ut om reformasjonen/den nye kyrkja. Kjenne til heksebrenning og grunnar til det. Kjenne til næringsvegar i 52 Juleferie 50-51 Forbruk og miljø Forklare korleis Vite korleis vi forureinar 1-2 produksjon og forbruk kan på ulike måtar. Høgtlesing: «Det kom et skip til Bjørgvin». Lage veggbilete: Vikingskip + faktatekst. Arbeid med STORYLINE. Ekskursjon til Bergen: Ekskursjons rapport. Lage tidslinje Skriving av saktekst. Presentasjon av saktekst for kvarandre. Film (Luther? 11år?) Vurdere rapport ut i frå kriterier. Vurdering av storyline. Kameratvurdering. Eigenvurdering ut i frå kriterieliste Lærervureringe. Eigenvurdering i øktene Lage kriterier for god
øydeleggje økosystem og forureine jord, vatn og luft, og drøfte korleis dette kan hindrast og reparerast. Formulere eit samfunnsfagleg spørsmål, foreslå moglege forklaringar og belyse spørsmålet gjennom ei undersøking Vite korleis vi kan spare på ressursane, redusere, gjenbruk. Kjenne att viktige miljømerker. Vite om eit aktuelt miljøproblem og diskutere det. - Kjenne til problemet med for mye emballasje. Førebuing til og gjennomføring av debatt. Registrere emballasje som vert brukt i heimen i eige skjema. debatt og vurdere eigen debatt. Gjennomgang av skjema for emballasje. 3-7 Samane og nasjonale minoriteter Gjere greie for hovudtrekk ved samiske samfunn i dag Gjere greie for korleis dei nordiske statane og Russland trekte grensene på Nordkalotten mellom seg fram til første halvdelen av 1800-talet, og korleis dette påverka kulturen og levekåra til samane og forholdet samane hadde til statane Sjå forskjellen mellom samedrift før og no. Dra parallellar til det norske samfunnet. Vite kva ein nasjonal minoritet er. Kjenne til ulike nasjonale minoritetar i Presentasjonar Serie på nrk/nrksuper? Markere samefolketsdag 4 februar. - Aktivitetsdag - Bidos? Eigenvurdering i øktene Kapittelprøve. Gjere greie for nasjonale minoritetar som finst i, og beskrive hovudtrekk ved rettane, historia og levekåra til dei nasjonale minoritetane
8-11 Reklame Gje døme på og diskutere korleis kommersiell påverknad frå ulike medium kan verke inn på forbruksvanar og personleg økonomi Vite kva ei målgruppe er. Kunne forklare kva skjult reklame er. Kunne forklare kva verkemiddel reklamen bruker. Finne reklame i aviser/blad/nettspill. om og vurdering av reklame. Debatt Munnleg tilbakemelding Lage kriterier for god debatt. Vurdere debatt ut i frå kriteirer. 12-13 Påskeferie/Vinterferie 14 15 Internasjonalt samarbeid 15-21 Europa Europa Diskutere formålet med FN og anna internasjonalt samarbeid, også urfolkssamarbeid, og gje døme på den rolla har i samarbeidet Bruke atlas, hente ut informasjon frå papirbaserte temakart og digitale karttenester og plassere nabokommunane, fylka i, dei tradisjonelle samiske områda og dei største landa i verda på kart Samanlikne likskapar og skilnader mellom land i Europa og land i andre verdsdelar Finne og trekkje ut Vite bakgrunnen for at FN vart til. Forklare kva FN står for. Forklare kvifor samarbeid er bra. Vite nokre aktørar samarbeider med, og korleis. Kunne samanlikne landa i Kjenne til naturressursar og næringsvegar i Kunne plassere landa i Europa på kartet. Kjenne til og fortelje om dei største landa i aust, vest, mellom, nord og sør Samarbeidsøvingar Diskutere internasjonale problemstillingar. og oppgåveløysing Lage veggavis om enkelte av landa. Lage kolonnenotat Nettsider: www.globalis.no www.ifitweremyhome.co m. Vurdering av veggaviser Prøve
samfunnsfagleg informasjon ved søk i digitale kjelder, vurdere funna og følgje reglar for nettvett og nettetikk. Gjennomføre og presentere undersøkingar som krev teljing og rekning, ved å bruke informasjon frå tabellar og diagram 22-24 Ressursar frå andre land Beskrive korleis brukar ressursar frå andre stader i verda Forklare kva ein ressurs er. Vite kva varer og tenester vi importerer og eksporterer. Vite om produksjonskostnadar i ulike land og verdsdelar. Presentasjonar Gå på «jakt» i eigne omgivnader etter ressursar frå andre land.