Samhandling i Sogn og Fjordane

Samhandling i Sogn og Fjordane Samhandlingskonferansen Meldingsløft Kommunalt akutt døgnopphald Ambulansesamarbeid Førde 09.04.2015 Fylkeslege Per Stensland

Samhandling i Sogn og Fjordane Tema Folkehelse Samarbeidsavtalar kommune - føretak Innlegging - Utskriving utskrivingsklare pasientar Beredskap akuttmedisinsk kjede Meldingsløft Kommunalt akutt døgnopphald Førebyggande helsearbeid Omsorg sjukeheim Kvardagsrehabilitering Rehabilitering Haldning til tema Nærheit distanse Avgrensande raus Pasienten mellom stolane på stolane

Liv til åra? Dei fleste av oss blir gamle Dei fleste av oss blir skrøpelege ein periode God barndom varer heile livet Når sjukdomane er mange, treng du ein nøktern lege Behandlinga er (ofte) ein del av problemet Rehabilitering er ikkje pleie Samhandling som saus? Kan vi differensiere?

Livsløpet Eit vestleg livsløp Den første alderen, oppvekst avhengigheit, sosialisering, utdanning Den andre alderen, arbeidslivet sjølvstende, sosialt ansvar og familieansvar Den tredje alderen, sprek pensjonist arbeidsfri, god helse, god økonomi Den fjerde alderen, alderdom ny avhengigheit, generell kroppsleg svekking

Alderdom, den fjerde alderen -Tida som gamal frå ein vert avhengig av andre si hjelp, til ein døyr -Prega av aldringsprosessar og sjukdomsprosessar

Det er ikkje sjukt alt som er skrøpeleg

Skrøpelege eldre Framleis lite utforska Eldre personar som beveger seg langsamt, er ustø, gradvis vekttap, auka søvnbehov, svekka kognitivt, emosjonell endring, trong for assistanse Patofysiologi: Gradvis generell svikt og auka sårbarheit i fleire organsystem. Eventuelt kroniske sjukdomar, men ikkje alltid Muskelsvekking og muskelsvinn er tydelegaste endringa Når kjem dette, kvifor varierer det Kan vi påverke starten og forløp av den fjerde alderen?

Aldersstudie Følgte 400 eldre mellom 70 og 100 år i fem år Stor variasjon i overgang til fjerde alder, for dei fleste rundt 85 årsalder Tre grupper 70-79 år, mange med god funksjon, få med dårleg 80-89 år jamn fordeling 90-100 år, mange med meget dårleg funksjon, få (5 %) med god» Romøren. Baltes 1999

Levetid med funksjonstap før død 80+ «Life expectancy with disability» Gjennomsnitt Kvinner 3,2 år Menn 1,8 år To av tre døyr etter langvarig alvorleg funksjonstap

A Grimsmo

Korleis helsefremmande faktorar og risikofaktorar verkar på helse og livsløp

Barndom og levealder Samanheng dødelegheit hos vaksne og spedbarndødelegheit da dei vaks opp Forsdahls kurver

Forsdahl s vesle katekisme (The Forsdahl-Barker hypothesis) Harde levekår tidleg i livet gir svekka helse gjennom livet og tidleg død

Ulikskapen gjeld ikkje berre «hard oppvekst» med lite mat Forskarar har følgt amerikanske barn til vaksen alder Kva er effekt av vanskelege oppvekstvilkår med emosjonelle traumer, ev overgrep? Ikkje berre seinare psykisk og sosial uhelse Men også auka somatisk sjukdom og tidlegare død Felitti VJ, Anda RF, Nordenberg D et al: The relationship of adult health status to childhood abuse & household dysfunction. American Journal of Preventive Medicine 14(4):245-258, May 1998

Hadde vi kunne identifisere dei som fireåringar? Og kva kunne vi gjort da? For nokre betyr dette mykje Sjå i posten Læringsnettverk Utsette barn og unge

Korleis helsefremmande faktorar og risikofaktorar verkar på helse og livsløp

Her trengst ein god fastlege Garåsen Søbstad - seponering

Korleis er det å vere den skrøpelege? For mykje medisin for lite heim Vår medisinske kultur i sjukeheimen Keisamheit, Einsemd Hjelpeløyse Meiningsløyse? Overmedisinering Snitt 9! Mange 15+(+) Send sjukeheimslegar på eldremedisinkurs

85 år, utskrive frå med avd 5 medisinar ++ Frå Breidablik

Reinnlegging blant eldre 30 dagar etter utskriving per fylke

Frå A Grimsmo

Kvifor rehabilitere i separat eining? Studie frå Vestfold, Inger Johansen et al Studie: Rehabilitering av eldre i eigen kommunal eining er samanlikna med rehabilitering i korttidsplass i sjukeheim: Nesten dobla betring i ADL på nesten halve rehabiliteringstida Forskjell i ADL varte i 18 månader oppfølging Trengte mindre heimetenester Færre dagar i korttidsplassar på sjukeheim Rehabiliteringa meir effektiv og kosta mindre Men veljer kommunane dette???? 24

Korleis er det å vere den skrøpelege? Kva er viktig da? «Kva er viktigast for deg»? Tenk funksjon. Tenk pasientens ønskje. Tenk ikkje diagnose Vekk med einskildsjukdomsbehandling Rehabilitering er kultur

Liv til åra? Dei fleste av oss blir gamle og skrøpelege ein periode Plass for ulikskap? Ein heim for nokon Rehabilitering for andre Akutt døgnopphald for nokon Plass for demente Palliasjon Korleis løyse dette profesjonelt Kommunesamarbeid Nye kommunar Kommune - Helseføretak

Er vi på rett veg? Lagar vi noko vi har tillit til - på ein torsdag?

Nytt kommunalt kompetanse- og innovasjonstilskot Hovudmål for ordninga Stimulere kommunane til kompetanseutvikling og innovasjon for å møte framtidas utfordringar på helse- og omsorgsfeltet med bærekraftige og gode tiltak og tenester Målgrupper brukarar av dei kommunale helse- og omsorgstenestene og deira pårørande leiarar, tilsette og personar som kan rekrutterast til å arbeide i helse- og omsorgstenesta Søknadsfrist: 01. juni 2015 Informasjon om ordninga, regelverk, søknadskjema og rapporteringsskjema er lagt ut på Fylkesmannen i Sogn og Fjordane si nettside http://www.fylkesmannen.no/sogn-og-fjordane/helse-omsorg-ogsosialtenester/omsorgstenester/kommunalt-kompetanse--og-innovasjonstilskot/

Nasjonalt pasienttryggleiksprogram «I trygge hender 24-7» Aktuelle innsatsområde for kommunane: Samstemming av legemiddellister Rett legemiddelbruk i sjukeheimar og heimetenester Førebygging av trykksår Førebygging av fall Førebygging av urinvegsinfeksjonar Leiing av pasienttryggleik Målsetting: Alle relevante innsatsområde skal spreiast til alle relevante einingar i alle kommunar innan 2018 Utviklingssenteret for sjukeheimar og heimetenester viktig rolle - brukar læringsnettverk som metode