Lærarrettleiing. Versjon 2.0 Nynorsk

Transkript

1 Lærarrettleiing Versjon 2.0 Nynorsk 1

2 Innhaldsoversyn Kva er Lesemeister? 4 Lesemeister - Elevtenesta 4 Lesemeister - Lærartenesta 5 Bøkene i Lesemeister 6 Bokformat 6 Brukarar i Lesemeister 8 På kva for utstyr kan ein nytte Lesemeister? 8 Lærartenesta 8 Elevtenesta 9 Logga på 9 Logga på i nettlesar 9 Logga på ipad app 10 Kva gjer eg om eg ikkje får logga på? 11 Logga av 12 Elevtenesta 12 Lærartenesta 13 Elevtenesta - Kva eleven kan endra 14 Elevtenesta - Lese ei bok 15 Bokhylle med filter 15 Mine bøker 17 Boka eg les no 18 Meny inne i boka 19 Elevtenesta - Bøker og nivå 20 Elevtenesta - Lesepoeng 21 Lesenivå ( level ) 21 Korleis får eleven poeng? 22 Elevtenesta - Leste sider 23 Elevtenesta - Tid lest 23 Elevtenesta - Lesevener 24 Elevtenesta - Leseutfordringar 25 2

3 Elevtenesta - Nedlasting av bøker 26 Lærartenesta - Klassar 27 Lærartenesta - Byt mellom klassar 27 Lærartenesta - Statistikk 28 Lærartenesta - Elevstatistikk 29 Lærartenesta - Elevstatistikk per bok 30 Lærartenesta - Klassen si bokhylle 31 Elevtenesta - Aktivitet 32 Korleis nytte Lesemeister i undervisninga? 33 Lesekonkurransar 33 Lesekvart 34 Leselekse 34 Stasjonslesing 34 Lesetime 34 Oppslagsverk til prosjekt 34 Differensiert lesing 34 Øve på høgtlesing/reflektera over eiga lesing 34 Oppfølgjing i elevsamtalar 34 Dokumentera leseforståing 34 3

4 Kva er Lesemeister? Lesemeister er ei leseteneste med sosiale element og spillelement. Lesemeister gjev elevane tilgang til hundretal av kvalitetsbøker frå dei kjende norske forlaga. Føremålet med Lesemeister er å gje elevane ein arena for lesing som er både morosam, motiverande og lærerik, og på den måten skapa fleire og betre lesarar. Lesemeister skal være ei viktig del av leseopplæringa på skulen, og hjelpa elevar og lærarar til å gjennomføra mål i læreplanen knytta til å skapa betre lesarar. Lesemeister - Elevtenesta Elevtenesta inneheld eit antal bøker på ulike nivå og på begge målformer, og elevane kan lese så mange bøker dei vil. Når elevane utfører ulike aktivitetar i tenesta, får dei lesepoeng, og flyttar seg oppover mot neste level i tenesta. Elevane kan "like" bøker og utfordra sine lesevener til å lese den samme boka som dei les sjølv. 4

5 Figur 1 Lesemeister - Lærartenesta Lesemeister kjem og med eit administrasjonsverktøy for lærarar - Lærartenesta (Sjå figur 2). Der kan lærarar følgje med på eleven si lesing (automatisk leselogg), og tilpassa tenesta til sin klasse. Elevar og lærarar loggar på Lesemeister med Feide-brukar, og tenesta er tilgjengeleg i nettlesar, på ipad og Chromebook. 5

6 Figur 2 Bøkene i Lesemeister Alle bøkene er digitale produksjonar frå dei kjende norske forlaga. I fleire av bøkene er det gode illustrasjonar og støtte for å lese med eller utan lyd. Lydspora er av høg kvalitet og innspelt av skodespelarar. Bokformat I Lesemeister finst i hovudsak 2 bokformat: Epub og tba. Epub format - Inneheld tekst og illustrasjonar, men er utan lyd og moglegheit for opptak av eiga lesestemme. 6

7 TBA format - Inneheld tekst, illustrasjonar, lyd og moglegheit for opptak av eiga lesestemme. Per desember 2017 gjeld følgjande fakta om bøkene i Lesemeister: Totalt 233 bøker Fordeling av bøker per forlag: Aschehoug & Co: 4 Aschehoug Undervisning: 40 Aschehoug Undervisning: 96 Samlaget: 93 Fordeling nivå: klasse: klasse: klasse: klasse: 69 Fordeling med/uten lyd: Med lyd: 123 Utan lyd: 110 Fordeling sjanger: Fiksjon: 190 Fakta: 41 Hobby og fritid: 2 Fordeling målform: Bokmål: 97 Nynorsk 136 Fordeling format: Epub: 69 TBA: 164 7

8 Brukarar i Lesemeister Det er to typar brukarar i Lesemeister: Elev i grunnskulen. Eleven loggar seg på Elevtenesta med Feide-brukar, og les bøker, samlar lesepoeng, anbefaler bøker til lesevener etc. Lærar i grunnskulen. lærar loggar seg på Lærartenesta med Feide-brukar, og får innsikt i eleven sine leseaktivitetar og tilpassar Elevtenesta til sin klasse Lesemeister hentar informasjon om kva for klasse brukaren tilhøyrer frå Feide. Informasjonen vi får om klassetilhøyrsle påverkar funksjonaliteten i Lærartenesta: For skular der vi mottek klassetilhøyrsle vil Lærartenesta vise statistikk om elevar per klasse, slik at lærarar tilknytta klassen vil sjå elevstatistikk for ein klasse av gangen. For skular der vi ikkje mottek klassetilhøyrsle vil Lærartenesta vise statistikk for alle elevane på skulen i same visning. Same gjeld for lærarbrukar på ein skule der vi mottek klassetilhøyrsle og aktuell lærarbrukar ikkje er tilknytta ein klasse. Dei fleste kommunar i Norge har lagt til rette for at tenestelevarandørar mottek klassetilhøyrsle for skulane, men det finst framleis nokre unntak. Ta kontakt med dykkar Feide-administrator i kommunen for å sjekka status på dette. Oversikt over kontaktpunkt for Feide i kvar kommune finst her: På kva for utstyr kan ein nytte Lesemeister? Lærartenesta Lærartenesta er tilgjengeleg i nettlesar. Dei fleste nettlesarar er støtta, men det kan væra problem med einskilde versjonar av Internet Explorer. 8

9 NB! lærarar som loggar på Lærartenesta i nettlesar på ipad kan gå direkte frå Lærartenesta til Elevtenesta ved å trykke på knapp som heiter LESEMEISTER. For lærarar som vil inn på Elevtenesta frå ipad, anbefalar vi heller at native ipad app nyttast for betre brukaroppleving. Elevtenesta Elevtenesta er tilgjengeleg i nettlesar, som ipad app og Chromebook app. Dei fleste nettlesarar er støtta, men det kan væra problem med enkelte versjonar av Internet Explorer. Logga på Brukarar loggar alltid på med sin FEIDE-brukar Logga på i nettlesar For tilgong til Elevtenesta og Lærartenesta i nettlesar, gå til for pålogging. Eleven går rett til Elevtenesta etter pålogging. Læraren går rett til Lærartenesta etter pålogging, og frå Lærartenesta er det ein knapp som tar læraren vidare til Elevtenesta (Sja Figur 3) Elevtenesta åpnast i ny fane slik at lærar kan ha både Lærartenesta og Elevtenesta åpne samstundes. 9

10 Figur 3 Logga på ipad app Søk etter Lesemeister i AppStore om du ikkje allereie har Lesemeister installert på din ipad. Klikk på Lesemeister-ikon på din ipad og logg på med din Feide-brukar. Tenesta hugsar di pålogging slik at slepper å logga deg på neste gong. Dersom du deler ipad med andre brukarar, må du hugse å logga deg av etter ei leseøkt. Merk at berre Elevtenesta er tilgjengeleg som ipad app. For tilgang til Lærartenesta må nettlesar nyttast. 10

11 Kva gjer eg om eg ikkje får logga på? Kjend problem 1: Eg finn ikkje min kommune i lista over tenestelevarandørar Sjå fig 4. Årsaken til dette er at kommunen som din skule tilhøyrer ikkje har godkjent Lesemeister for FEIDE. Ta kontakt med rett person i kommunen og be han åpne for Lesemeister i FEIDE. E-post adresse til riktig person/avdeling i kommunen kan du finne på denne sida: Figur 4 Kjend problem 2: Eg får logga på, men får beskjed om at skulen ikkje har lisens når eg prøver å lese ei bok (Sjå figur 5) Årsaken til dette er at skulen ikkje har avtalt testperiode eller inngått avtale med oss i Lesemeister. Ta kontakt med skuleleiar/rektor ved din skule og be han/henne inngå avtale om Lesemeister. 11

12 Figur 5 For andre problem med pålogging, ta kontakt med Logga av Elevtenesta Gå til brukarprofil frå arkfana MI SIDE og klikk Logg ut. Sjå figur 6. 12

13 Figur 6 Lærartenesta Klikk på Logg ut knapp øverst til høgre i nettlesar 13

14 Elevtenesta Elevtenesta - Kva eleven kan endra Eleven kan endra følgjande for sin brukarprofil (Sjå figur 7)l: Farge - Hovudfargen til tenesta Målform - Velge mellom nynorsk og bokmål for alle tekstar i tenesta utover bøkene. Profilbilete brukarnavn (kallenavn) - Merk at sjølv om dette brukarnamnet endrast, vil lærarar allikevel sjå eleven sitt fulle navn i statistikk i Lærartenesta Figur 7 14

15 Elevtenesta - Lese ei bok Hovudaktiviteten i Elevtenesta er å lese bøker. Det er tilrettelagt for at eleven skal få ei intuitiv og motiverande leseoppleving. Følgjande funksjonar er tilgjengeleg: Bokhylle med filter (Sjå figur 8) Arkfana Bokhylle inneheld alle bøkene i Lesemeister. Brukaren kan redusera antal synlege bøker i bokhylla med å filtrera på følgjande: Sjanger - Vel mellom Fiksjon Fakta Hobby/Fritid Nivå - Vel mellom Grøn (1-2 kl) Gul (3-4 kl) Blå (5-6 kl) Raud (7-8 kl) Svart (9-10 kl) Utval - Vel mellom Alle - Alle bøkene i bokhylla Klasse - Bøkene som lærar har valt ut for sin klasse Målform - Vel mellom Nynorsk Bokmål 15

16 Figur 8 Brukaren klikkar på ei bok for å lese. Ved å klikka på boka visast ei side der brukaren kan orientera seg om boka (Sjå figur 9): Informasjon om boka. Til dømes antal sider, målform, kor mange som har likt ho etc. Like boka Skrive kommentar til boka Lese boka 16

17 Figur 9 Mine bøker Under arkfana MI SIDE og overskrifta MINE BØKER kan brukaren sjå sin historikk over leste bøker. Sist leste bok heilt til venstre. Brukaren klikkar på bok for å lese ein gong til (Sjå figur 10) 17

18 Figur 10 Boka eg les no Under arkfana MI SIDE og overskrifta BOKA EG LES NO kan eleven sjå boka han held på å lese. Tenesta hugsar hvor langt eleven har kome i boka, og åpnar boka på riktig stad (Sjå figur 11) 18

19 Figur 11 Meny inne i boka Straks brukaren har opna ei bok får han tilgang til ein meny nederst på sida (Sjå figur 12). I denne menyen kan brukaren: Raskt bla gjennom sidene i boka - sidene visast som små bilete (berre for bøker i TBA-format) Slå av og på lydeffektar (berre for bøker i TBA-format) Slå av og på lyd (berre for bøker i TBA-format) Slå av og på tekst (berre for bøker i TBA-format) Gjera opptak av eiga lesestemme og spille av opptak (berre for bøker i TBA-format) Lukke boka 19

20 Figur 12 Elevtenesta - Bøker og nivå Kvar bok har eit anbefalt aldersnivå. Det er ikkje dermed sagt at eitt bestemt nivå ikkje kan passa for eldre eller yngre brukarar, men kan sjåast på som ei anbefaling. Lesedyktige elevar kan til dømes lese opp eit nivå, og samstundes kan elevar som tykkjer det er utfordrande å lesa, starta med eit lågare nivå. For å unngå at elevar får kjensla av å lese bøker som eigentleg er berekna for yngre elevar, har vi valt å angje kategoriane med fargekodar i staden for klassetrinn (Sjå figur 13):. Grøn svarer til 1-2 klasse. Gul svarer til 3-4 klasse. Blå svarer til 5-6 klasse. Raud svarer til 7-8 klasse. Svart svarer til 9-10 klasse 20

21 Figur 13 Elevtenesta - Lesepoeng Når eleven les, opparbeidar han seg lesepoeng. Lesepoeng er synleg for eleven i Elevtenesta (Sjå figur 14) og for eleven sin lærar i Lærartenesta. Føremålet med lesepoeng er: Ein ytre motivasjonsfaktor som på sikt kan hjelpe elevar som tykkje det er gøy å samle poeng til å oppdage leseglede Moglegheit for eleven til å konkurrere med seg sjølv og medelevar Moglegheit for å delta i lesekonkurransar der klassar og skular konkurrerer med kvarandre. Desse konkurransane kan til dømes arrangerast av skulen, Lesemeister og samarbeidspartnarar av Lesemeister. Lesenivå ( level ) 21

22 I Lesemeister startar eleven som Lesepiggsvin og kan ende opp som Leseørn når han har lest veldig mykje. Eleven kan sjå sin poengsum og sitt lesenivå på ei framdriftslinje under arkfana MI SIDE. Lesepiggsvin: poeng Lesehare: poeng Leserev: poeng Lesebjørn: poeng Leseørn: og høgare Lesemeister tar atterhald om at namn på lesenivå (piggsvin, rev etc.), poenggrenser og aktivitetar som gjev poeng kan endrast fortlaupande. Korleis får eleven poeng? Byte profilbilete: 1 poeng - Poeng vært gjeve kun fyrste gong profilbilete byttast Utfordring sendt: 1 poeng Utfordring akseptert: 1 poeng Veneforespurnad sendt: 1 poeng Veneforespurnad akseptert: 1 poeng Side lest: 1 poeng - brukar må ha sida open i minst 10 sekund for at poeng skal verta registrert Ferdig med bok: 10 poeng - brukar må ha lest 90% av sidene i boka og i tillegg ha lest siste side for at ei bok skal verta registrert som fullført 22

23 Figur 14 Elevtenesta - Leste sider Når eleven les, registrerast antal sider han har lese. Antal sider lest er synleg for eleven i Elevtenesta (Sjå figur 14) og for eleven sin lærar i Lærartenesta. Eleven må ha hatt ei side open i minst 10 sekunder for at ei side skal verta registrert som lest. Elevtenesta - Tid lest 23

24 Når eleven les, registrerast tida han har lese. Tida eleven har lese er synleg for eleven i Elevtenesta (Sjå figur 14) og for eleven sin lærar i Lærartenesta. Tida eleven har lese er summen av tida han har hatt alle sider opne. Maks tid som registrerast for ei side er 5 minutt. Dette for å unngå at det registrerast lesetid for ei side som er open lenge etter at eleven er ferdig med å lese. Elevtenesta - Lesevener I Elevtenesta kan eleven søkje etter andre elevar og verte leseven med desse. Føremålet med leseven-funksjonen er å gje elevane moglegheit for å vera sosiale og sende leseutfordringar til kvarandre. Lærarar kan og bruke denne funksjonen og sende leseutfordringar til elevar (Sjå figur 15) Figur 15 Søkje etter lesevener gjerast under arkfana Lesevener. Ein kan søkje etter lesevener basert på: Fullt namn på brukaren brukarnamn (kallenamn) som brukaren sjølv har definert Ein kan søkje etter lesevener på tvers av skular og kommunar i Norge. 24

25 Brukaren kan få så mange vener han berre vil, og det er og mogleg å sletta ein ven. Under overskrifta HENDINGAR under arkfana MI SIDE kan brukarar sjå nyhende om leseaktivitet hjå vener (Sjå figur 16) Figur 16 Elevtenesta - Leseutfordringar Lesevener kan sende leseutfordringar til kvarandre. Føremålet med dette er at elevar slik kan dele leseopplevingar og utfordra lesevener til å lese ei bok dei anbefalar. For å sende ei leseutfordring må eleven klikka på ei bok i bokhylla. Frå sida som så dukkar opp kan eleven sende ei leseutfordring for denne boka til ein av sine lesevener. Alternativt kan ei utfordring sendast frå menyen under arkfana LESEVENER (Sjå figur 17) 25

26 Figur 17 Elevtenesta - Nedlasting av bøker Ei bok er vanlegvis mellom 2 og 50 MB stor. Det er derfor ein fordel med minst 10 Mb/s for at bøker skal lastast hurtig. Kor raskt ditt internett er kan testast ved til dømes å gå til websida: Nettlesar I nettlesar lastast boka ein skal lese på nytt kvar gong. ipad På ipad lastast boka ned fyrste gong eleven les ho. Neste gong han les same bok, ligg ho lokalt på ipadén. Dersom det kjem ein ny versjon av same bok, vert brukaren beden om å laste ned boka på nytt. På ipad er det og mogleg å lese bøker offline dersom boka allereie er lasta ned. 26

27 Lærartenesta Lærartenesta - Klassar Det er to typer brukarar i Lesemeister: Elev i grunnskulen. Eleven loggar seg på Elevtenesta med Feide-brukar, og les bøker, samlar lesepoeng, anbefaler bøker til lesevener etc. lærar i grunnskulen. Lærar loggar seg på Lærartenesta og får innsikt i elevane sine leseaktivitetar og tilpassar Elevtenesta til sin klasse Lesemeister hentar informasjon om kva for klasse brukaren tilhøyrer frå Feide. Informasjonen vi får om klassetilhøyrsle påverkar funksjonaliteten i Lærartenesta: For skular der vi mottek klassetilhøyrsle, vil Lærartenesta vise statistikk om elevar per klasse, slik at lærarar tilknytta klassen vil sjå elevstatistikk for ein klasse av gongen. For skular der vi ikkje mottek klassetilhøyrsle, vil Lærartenesta vise statistikk for alle elevane på skulen i same visning. Same gjeld for lærarbrukar på ein skule der vi mottek klassetilhøyrsle og aktuell lærarbrukar ikkje er tilknytta ein klasse. Lærartenesta - Byt mellom klassar Lærarar som har tilknytning til ein eller fleire klassar kan sjå elevaktivitet for ein klasse av gongen. Læraren kan byte mellom klassar frå ein nedtrekksmeny på toppen av Lærartenesta (Sjå figur 18). 27

28 Figur 18 Lærartenesta - Statistikk Under arkfana STATISTIKK kan læraren sjå samla statistikk for sin klasse (Sjå figur 19): Antall lesepoeng Antall sider lest Tid lest For skular der Lesemeister ikkje mottek klassetilhøyrsle for brukarar, vil læraren på denne siden sjå samla statistikk for ALLE elevar på skulen. 28

29 Figur 19 Lærartenesta - Elevstatistikk Under arkfana elevar kan læraren sjå statistikk per elev for sin klasse (Sjå figur 20): Antal lesepoeng Antal ferdigleste bøker Antal påloggingar Antal sider lest Tid lest Antall utfordringar sendt/motteke For skular der Lesemeister ikkje mottek klassetilhøyrsle for brukarar, vil læraren på denne sida sjå statistikk per elev for ALLE elevar på skulen. 29

30 NB! Merk at ingen elevar er synlige i denne statistikken før dei har vore pålogga Elevtenesta minst en gong Ved å klikke på namnet til ein av elevane (Sjå figur 20) kan og læraren sjå detaljar om kvar bok denne eleven har lese. Sjå neste avsnitt Lærartenesta - Elevstatistikk per bok. Figur 20 Lærartenesta - Elevstatistikk per bok Ved å klikke på namnet til ein av elevane (Sjå figur 20) kan og læraren sjå detaljar om kvar einaste bok denne eleven har lese (Sjå figur 21) 30

31 Figur 21 Lærartenesta - Klassen si bokhylle Under arkfana Klassens bokhylle ser læraren ei liste med alle bøkene til Lesemeister. Desse bøkene er sortert alfabetisk på tittel. Læraren kan her kryssa av for kva for bøker som skal vere tilgjengeleg i Klassen si bokhylle i Elevtenesta (Sjå figur 22). 31

32 Elevane kan i Elevtenesta velgje om dei vil sjå alle bøkene til Lesemeister eller om dei berre vil sjå Klassen si bokhylle. Føremålet med denne funksjonen er at lærar då enkelt kan fortelje kva for bøker elevane skal lese. Feks: I denne lesekvarten les vi frå Klassens bokhylle. Eller: Vekelekse er å lese alle bøkene i klassen si bokhylle. For skular der Lesemeister ikkje mottek klassetilhøyrsle for brukarar, vil ikkje Klassen si bokhylle ha nokon funksjon. Figur 22 Elevtenesta - Aktivitet Under arkfana Aktivitet visast aktiviteten til elevane i klassen i kronologisk rekkefølgje. Nyaste hendingar øverst (Sjå figur 23) Aktivitetar som vil visast her er til dømes: Kim likte Atterkomaren, Lise starta å lese Aldri tilfreds og Gunnar tok imot ei utfordring frå Lise Føremålet med denne funksjonen er å gje læraren ein oversikt over pågåande leseaktivitet i klassen. 32

33 For skular der Lesemeister ikkje mottar klassetilhøyrsle for brukarar, vil aktivitet som visast vere for alle elevar ved skulen. Figur 23 Korleis nytte Lesemeister i undervisninga? Konkrete eksempel på bruk av Lesemeister i undervisninga. Her følgjer nokre konkrete idear som Lesemeister kan nyttast til/har vore nytta til. Lesekonkurransar 33

34 Nasjonalt lesedøgn Lesemaraton Konkurranse mellom klassar Lesekvart Leselekse Stasjonslesing Lesetime Oppslagsverk til prosjekt Differensiert lesing Elevar les på tilpassa nivå Øve på høgtlesing/reflektera over eiga lesing Oppfølgjing i elevsamtalar Nytta statistikk fra Lesemeister Dokumentera leseforståing Kjem som ny funksjonalitet i form av spørsmål til bøkene våren