FoU melding for Høgskulen i Volda Lagt fram som sak for Forskingsutvalet ved Høgskulen i Volda 11. mai 2017 og for Høgskulestyret 1. juni 2017.

Like dokumenter
Strategiplan for Forsking og utvikling (FoU)

Strategiplan for FoU

FU sak Godkjenning av protokoll frå FU-møte 3/2015, 12. mars

FoU-melding for Høgskulen i Volda Av Johann Roppen, FoU-rådgivar Lagt fram for som sak for Forskingsutvalet ved Høgskulen i Volda 16.

Forskingsmelding for Høgskulen i Volda 2017

FoU ved HVO faglege satsingsområde. Personleg kompetansebygging, regional forankring og nasjonal akkreditering

Strategiplan for FoU

En utvikling på høgskolenes premisser?

Forskingsmelding for Høgskulen i Volda for 2013 Av Johann Roppen, FoU-rådgivar Lagt fram for styret for Høgskulen i Volda 5. desember 2013.

SØKNADSKRITERIER FOR TILDELING AV INSTITUSJONELLE FOU STIPEND

Forskingsutvalet. Protokoll: Møte i Forskingsutvalet (FU) nr 7/2015. FU sak Godkjenning av møteinnkalling og sakliste.

Forskingsmelding for Høgskulen i Volda 2018

Forskingsutvalet. PROTOKOLL: Møte i Forskingsutvalet (FU) nr 4/2014. FU sak Godkjenning av møteinnkalling og sakliste.

Vurdering av allianse og alternativ

Omfang HMR løyver inntil 1,5 million norske kroner til føremålet for Ein kan søkje om maks nok per prosjekt per år

ORGANISASJONSAVDELINGA Personalseksjonen - Org avd

Forskingsutvalet. Innkalling: Møte i Forskingsutvalet (FU) nr 6/2014. FU sak Godkjenning av møteinnkalling og sakliste.

Svar til Universitetet i Bergen på intensjonsnotat om framtidig og tettare samarbeid

STYRESAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK:

Handlingsplan for Forskings- og Utviklingsarbeid ved Avdeling for samfunnsfag

KD sin finansieringsmodell

Vedlegg 1 fakultetsbudsjetta. Det humanistiske fakultet

STYRESAK ARKIVSAK: 2018/511 STYRESAK: 076/18 STYREMØTE: FORSLAG TIL VEDTAK. Styret tar saka til orientering.

Møtet vart flytta frå først oppsett 19. mai til 26. mai. Skrivar beklager at det har vore noko ugreie med møteinnkallinga i Outlook.

INNKALLING TIL MØTE I FORSKNINGS- OG FORMIDLINGSUTVALGET

Regional samhandling. Statleg leiargruppe Januar 2018

Kunnskapsdepartementet om målbruksarbeidet i universitets- og høgskolesektoren

FRÅ SAK TIL SAKS ALLMØTE

Saksliste Vedtakssaker 15/17 Godkjenning av innkalling og saksliste Forskingsutvalet 3 16/17 Godkjenning av protokoll fra møte i Forskningsutvalget 3/

HANDLINGSPLAN FOR INTERNASJONALISERING HØGSKULEN I VOLDA

Utfordringar og resultat Nøkkeltal Bruk av midlar Studiepoengproduksjon. Årsrapport 2004

ØKONOMI- OG ORGANISASJONSAVDELINGA HR-seksjonen

2014/

Strategisk plan. Høgskolen i Nord-Trøndelag Nærleik til kunnskap

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2017

ØKONOMI- OG ORGANISASJONSAVDELINGA HR-seksjonen

H A N D L I N G S P L A N for biblioteket i Høgskulen i Sogn og Fjordane

Retningslinjer for og kriterium for tildeling av utanlandsstipend i samband med forskingstermin

Strategifrukost/lunsj

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2018

Nytt program for internasjonalisering i lærarutdanninga Invitasjon til innspel og møte i Bergen 14. juni 2017

Universitetet Møre kan det bli ein realitet? NORDMØRSKONFERANSEN 2008 Fylkesdirektør Ottar Brage Guttelvik

Strategi Ny kunnskap ny praksis

Publiseringsanalyse UV-fakultet 2016

DATO: SAKSHANDSAMAR: Anne Kristin Kleiven/Marit Solheim SAKA GJELD: Internrevisjon av forskingsaktiviteten i Helse Vest

Handlingsplan for formidling SV-fakultetet

Nøkkeltal frå NOKUTs verksemd

NYTT FRÅ INSTITUTT FOR INFORMATIKK

Publiseringsanalyse UV-fakultet 2015

Handlingsplan for internasjonalisering

12/2011 NOTAT. Hallgerd Conradi og Kåre Heggen

Publiseringsanalyse UV-fakultet 2017

FORDELING AV STIPENDIATSTILLINGAR 2012

INTERNASJONAL STRATEGI

Dette notatet baserer seg på dei oppdaterte tala frå dei tre siste åra. Vi ønskjer å trekke fram følgjande:

Publiseringsanalyse UV-fakultet 2018

Kvalifikasjonskrav til prorektorane

ORIENTERING OM MELLOMBELSE TILSETTINGAR VED HSF

Strategisk plan for Høgskolen i Telemark

NOKUT-strategiar Strategi for utvikling av NOKUT

Retningsliner for tilskot til frivillig kulturarbeid i Selje kommune

FU sak Godkjenning av protokoll frå FU-møte 1/2015, 27. januar. Vedtak: Godkjent med endring: Anders Aschim deltok på møtet ikkje Peder Haug.

FU sak Godkjenning av protokoll frå FU-møte 8/2014, 18. november. FU sak Tildeling av professorstipend (Jf FU sak )

// Notat 1 // tapte årsverk i 2013

MED ecampus PÅ NETT I LÆRARUTDANNINGANE

Rekneskapsrapport per mars 2016

Rekneskapsrapport per mars 2017

Handlingsprogram 2016 og rapportering Kompetanse

Publiseringsstatistikk for Universitetet i Sørøst-Norge

Elevane sitt val av framandspråk på ungdomsskulen Nasjonalt senter for engelsk og framandspråk i opplæringa - Notat 12/2018.

MØTEPROTOKOLL STYREMØTE 5/2014 VED HØGSKULEN I VOLDA

Forskingsutvalet. UTKAST - PROTOKOLL: Møte i Forskingsutvalet (FU) nr 5/2014. FU sak Godkjenning av møteinnkalling og sakliste.

Forskningsstrategi

Strategisk plan for Høgskolen i Telemark

Høyring - nye retningsliner for kommunale næringsfond særlege punkt til drøfting

Innspel til strategisk plan Oppsummering frå personalseminar i Balestrand 15. og 16. januar 2009

INNKALLING TIL MØTE I FORSKNINGS- OG FORMIDLINGSUTVALGET

Høgskulen i Volda sin visjon for arbeidet med likestilling og mangfald er:

Fusjonsprogrammet for Høgskulen på Vestlandet. Delprosjekt administrativ organisering delprosjekt i hovedprosjekt Faglig og administrativ organisering

MØTEPROTOKOLL. Høgskulestyret

// Notat 2 // tapte årsverk i 2014

Universitetet i Oslo Humanistisk Fakultet. Revisjon av eksisterande finansieringsmodell og ny modell med verknad frå 2015


Høringsuttalelse Høring - Fagerbergutvalgets utredning NOU 2011:6 Et åpnere forskningssystem - KD Kunnskapsdepartementet

Handlingsprogram for

Studenttinget 2015/2016

Strategisk plan for LLE

Strategisk plan for FoU, HiB. Planer og visjoner? Realistiske mål? Forpliktende?

Rekneskapsrapport per februar 2016

// Notat 2 // tapte årsverk i 2016

OFFENTLEG MØTEPROTOKOLL. Høgskulestyret. Kristin Marie Sørheim Janne Heggvoll. Jacob Kjøde

Referat frå foreldremøte Tjødnalio barnehage

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR

Saksnr Utval Møtedato Regional- og næringsutvalet Fylkesrådmannens tilråding Fylkesutvalet

KOMMUNEDELPLAN FOR KULTURMINNER I ØRSKOG

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007

Mange yrkesvalhemma har fleire periodar under attføring

Tilstandsrapport for grunnskulen i Sykkylven 2014/15.

FoU-organisering ved HiB. Gro Anita Fonnes Flaten

Samordna opptak 2017: Talet på studentar som vel framandspråk aukar for andre året på rad.

Transkript:

FoU melding for Høgskulen i Volda 2016 Lagt fram som sak for Forskingsutvalet ved Høgskulen i Volda 11. mai 2017 og for Høgskulestyret 1. juni 2017. 1

Innhald 1. Om meldinga: Status og kjelder.... 3 2. Hovudpunkt frå FoU meldinga... 5 3. Strategiarbeid og sentrale verkemiddel for FoU... 6 3.1 Organisering av FoU arbeidet ved Høgskulen i Volda... 6 3.1.1 Strategi... 6 3.2 Eksterne forskingssamarbeid... 9 3.3 Felles støtteordningar for FoU arbeid... 10 3.4 Publisering i skriftseriane, trykkjestøtte og Fri tilgang (Open Access) publisering... 11 3.5 Internasjonalisering av forskinga... 11 3.6 Doktorgradsutdanning... 12 3.7 Kompetanseopprykk 2014 og 2015... 13 3.8 Såkornmidlar... 14 3.9 Kvalitetssikring, forskingsetikk og personvern.... 14 4. Fagtilsette: Kompetanse, alder og kjønn... 16 4.1 Fagleg kompetanse på HVO... 16 4.2 Aldersfordeling... 18 4.3 Kjønnsfordeling... 19 5. Publisering og formidling... 21 5.1 Produksjon av vitskaplege FoU poeng ved Høgskulen i Volda... 21 5.2 Publisering i tidsskrift, antologiar og bøker... 23 5.3 Publisering og kjønn... 24 5.4 HVOs vitskaplege aktivitet samanlika med andre statlege høgskular... 24 5.5 Formidling (interne publikasjonspoeng)... 25 5.6 Studentinvolvering... 25 5.7 Andel av tilsette som publiserer... 26 6. Bidrag og oppdragsfinansiert FoU arbeid... 27 6.1 Forskingsmidlar til statlege høgskular... 27 6.2 EU midlar... 28 7. Oppsummering... 29 Vedlegg: Årsverk i faglege stillingar 2015 og 2014 for HVO... 31 2

1. Om meldinga: Status og kjelder. Styret ved Høgskulen i Volda ønskjer å få årlege forskingsmeldingar for å kunne vurdere status og utvikling i høgskulens FoU arbeid. Meldinga presenterer hovudtrekk ved forskings og formidlingsaktiviteten ved høgskulen og diskuterer sentrale utfordringar og målsettingar. Den første FoU meldinga vart lagt fram i 2010, og årets melding er den åttande i rekka. Alle dei tidlegare meldingane er tilgjengelege på høgskulens nettsider. 1 Universitets og høgskulesektoren står ovanfor ei rekkje utfordringar både internt og eksternt, politisk, økonomisk, teknologisk og kulturelt. I denne meldinga er utfordringar som er særleg relevante i høve til FoU omtala og med særleg vekt på Kunnskapsdepartementets kvalitetskriterier for Universitets og høgskulesektoren. Eit spørsmål som bør vurderast er om det er ønskjeleg å halde fram med omfattande interne FoUmeldingar sidan Kunnskapsdepartementets Tilstandsrapport for høgare utdanning blir stadig betre og meir detaljert også for einskildinstitusjonar. 2 Saksbehandlar meiner at med dei store endringane som skjer i sektoren bør Høgskulen i Volda halde fram med å utarbeide si eiga FoU melding for at noverande og framtidige tilsette og studentar, leiing og andre skal få eit lett tilgjengeleg breidt, gjennomarbeidd, oppdatert kunnskapsoversyn med eit fleirårig perspektiv på ein sentral aktivitet ved Høgskulen i Volda. Forskingsmeldinga for 2016 omfattar i utgangspunktet status per 31. desember 2016, men der det er tilgjengeleg informasjon om utviklinga i 2017 er dette omtala. Meldinga for 2016 inneheld stort sett same informasjonen som meldingane for dei føregåande meldingane, og er lagt opp etter same mal. Ein forskjell er på årets medlding er at ein har forsøkt å redusere omfanget og tilpassa meldinga til HVOs nye Strategiplan, som frå 2017 også erstattar den tidlegare eigne FoU strategien. Meldinga er organisert i fire hovudkapittel: Strategiarbeid og sentrale verkemiddel for FoU. Fagtilsette, kompetanse, alder og kjønn. Publisering og formidling. Bidrag og oppdragsfinansiert FoU arbeid. Det er i hovudsak to eksterne datakjelder som har vorte nytta i arbeidet med FoU meldinga. Det er for det første Norsk Samfunnsvitskapleg Datateneste (NSD) sin Database for statistikk om høgre utdanning (DBH) der det blant anna er tilgjengeleg statistikk omkring stillingskategoriar, årsverk og alder på vitskapleg tilsette i Noreg. Når denne kjelda har vorte nytta er tabellane markert med DBH. Meir informasjon om DBH er tilgjengeleg her: http://dbh.nsd.uib.no/omdbh/index.action. Ei sentral eining i tabellverket frå NSD er at talet på tilsette ikkje er gjennomsnitt for eitt kalenderår men «personalsituasjonen pr 1.10. det enkelte år». Det betyr til dømes at tilsette som har disputert 1 http://www.hivolda.no/hivolda/forsking og utvikling/forskingsmelding 2 https://www.regjeringen.no/no/tema/utdanning/hoyere utdanning/artikler/tilstandsrapporter for hoyereutdanning/id627275/ 3

eller oppnådd professorkompetanse etter 1. oktober ikkje blir rekna med i årets statistikk men blir teke med for året etter. Det same gjeld for tilsette som sluttar ved Høgskulen i Volda etter 1. oktober. I DBH statistikken er tilsette ved Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa (Nynorsksenteret) teke med i rapporteringa for Høgskulen i Volda, men er i denne forskingsmeldinga ikkje teke med utan at det er særleg spesifisert. Den andre sentrale datakjelda er Forskingsinformasjonssystemet CRIStin der blant anna vitskaplege publiseringar frå vitskapleg tilsette ved Høgskulen i Volda og alle andre høgskular og universitet blir registrerte. Når denne kjelda har vorte nytta er tabellane merka med CRIStin. Meir informasjon om CRIStin er tilgjengeleg her: http://www.cristin.no/ Ei potensiell feilkjelde hos CRIStin er at systemet fungerer delvis etter prinsippet om sjølvrapportering, der kvar einskild forskar sjølv skal legge inn informasjon om publiseringar. Høgskulen i Volda har i mange år brukt store ressursar på å registrere, klassifisere og omfordele interne midlar oppnådd gjennom forskingsformidling, noko vi er nokså aleine om. Både forskingsutvalet og styret ved høgskulen har understreka at dette er ei god og viktig ordning som dei ønskjer skal halde fram. Når det gjeld samanlikningar høyrer høgskulen til gruppa av statlege høgskular. Det er blitt stadig færre statlege høgskular gjennom samanslåingar dei siste åra. Samanlikningsgrunnlaget for Høgskulen i Volda er dermed endra i samanlikning med tidlegare meldingar. 4

2. Hovudpunkt frå FoU meldinga I januar 2017 vedtok høgskulestyret ein strategiplan for HVO. Det finneste ikkje lenger ein eigen strategiplan for FoU. I staden er dette no ein integrert del av strategien høgskulen. Høgskulen har no over 52 prosent førstekompetente og fleire tilsette i professor og dosentstillingar enn nokon gong tidlegare. Ei utfordring er at mange professorar er over 60 år og HVO risikerer derfor å misse kompetanse i åra som kjem viss ein høgskulen ikkje sørger for ettervekst og kompetansebygging. Talet på professorar og dosenter er stabilt, men talet på førsteamanuensar auka med sju frå 2015 til 2016, samtidig som gjennomsnittsalderen for denne gruppa gjekk ned med tre år. Talet på kvinner i professor og dosentstillingar er framleis lågt, men har auka dei siste åra. Frå 2015 til 2016 var auken på 6 prosentpoeng til 18 %. Det vert arbeida godt med kompetanseheving, blant anna med professorstipend og andre støtteordningar. Det vart gjennomført fem doktorgradsdisputasar i 2015 og seks i 2016. Omfanget på publisering gjekk i 2016 noko tilbake frå det høge talet som Høgskulen i Volda hadde i 2015. Frå 111 til 100 poeng. Høgskulen i Volda ligg godt an samanlikna med andre statlege høgskular, men gjennomsnittet poeng per faglege tilsette for denne gruppa er i år for første gong høgare enn gjennomsittet for HVO. Det skyldast at fleire høgskular har hatt stor auke dei siste åra. Det fører til lågare inntekter for HVO. HVO er imidlertid blant dei beste høgskulene når det gjeld publisering på nivå 2 og i monografiar. Høgskulen ligg svakt an når det gjeld tal søknader og gjennomslag på midlar frå Noregs Forskingsråd og EU programmar. HVOs felles Ph.d program i Helse og sosialfag med Høgskulen i Molde er no i god gjenge. Fleire stipendiatar har vorte tilsatt i 2016. Det blir no organisert tre tverrgåande forskingsgrupper i regi av programmet. 5

3. Strategiarbeid og sentrale verkemiddel for FoU FoU arbeidet ved Høgskulen i Volda vert utført av den einskilde forskaren, i forskings og prosjektgrupper og innanfor rammene av strategiske mål og verkemiddel på avdelings og fellesnivå. Ideelt sett skal desse nivåa vere tett integrerte, og høgskulens strategiplan for 2017 2020 er det viktigaste verktøyet for å få det til. Denne FoU meldinga er eit verktøy for å synleggjere og konkretisere dei strategiske måla og knyte dei i hop med kvar einskild forskar sitt arbeid. 3.1 Organisering av FoU arbeidet ved Høgskulen i Volda 3.1.1 Strategi FoU arbeid er ein viktig del av den overordna strategien til Høgskulen i Volda som sist vart vedteken av styret 26. januar 2017. Høgskulens visjon er: Kunnskap for framtida. Hovudsatsingar i planperioden er at HVO skal: tilby solide masterutdanningar for grunnskulelærarar og vere hovudleverandør av lærarar til regionen vere den leiande yrkesretta medieutdanninga i Noreg i samarbeid med mellom andre Universitetet i Bergen, Nynorsk kultursentrum og Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa ta eit særleg ansvar for forsking på nynorsk språk og litteratur og sikre nynorsk som fagspråk vere i front når det gjeld å utvikle fleksible utdanningstilbod av høg kvalitet Under overskrifta «Delmål forsking og utvikling» i planen står det vidare at HVO skal: prioritere FoU ressursar til tre strategisk viktige område: dei nye grunnskulelærarutdanningane, den nye masterutdanninga i mediefag og PhD utdanninga stimulere til nasjonalt og internasjonalt tverrfagleg forskings og utviklingsarbeid gje studentar innsikt i og erfaring med FoU arbeid ved å involvere dei i aktuelle prosjekt auke bidrags og oppdragsinntektene auke talet søknadar til nasjonale og internasjonale finansieringskjelder auke tal publiseringspoeng med 15% ha minst to forskingsprosjekt i samarbeid med UiB I handlingsplandelen av Strategiplanen er det under FoU satt opp fleire tiltak som skal prioriteres for at HVO skal nå desse strategiske måla: HVO skal: organisere meir av forskinga i forskingsgrupper etablere ei forskingsgruppe saman med andre institusjonar innafor nynorskfeltet greie ut om vi skal opprette eiga oppdragseining for FoU prosjekt 6

auke forskingsinnsatsen gjennom meir målretta prioritering av FoU ressursane leggje vekt på å formidle forsking i relevante vitskaplege tidsskrift leggje til rette for at det blir skrive søknadar om eksterne midlar frå regionale, nasjonale og europeiske finansieringskjelder 3.1.2 Forskingsutvalet og FoU administrasjonen Forskingsutvalet er høgskulens sentrale organ i forskingsspørsmål med mandat frå styret i spørsmål som gjeld: Institusjonell kunnskapspolitikk og strategiar for FoU. Kultur og miljøbygging. Forskarutdanning og kompetansebygging. Rekruttering av nye forskarar. Tilrettelegging for etablerte forskarar. Ha kontakt med og stimulere arbeidet i forskingsgruppene. Rektor leiar Forskingsutvalet. Avdelingane er representerte med dekan og ein annan fagleg representant, studentane har to representantar i Forskingsutvalet, og stipendiatane har med ein representant. Utvalet består av 12 faste medlemmer og 3 observatørar. FoU administrasjonen har ansvar for koordinering av ressursar til forskarskular, kurs og faglege forum, evaluering av interne satsingar som forskingsprogram og stipendiatprogram og formidling av forsking. FoU administrasjonen er ein del av Kontor for samfunnskontakt i Fellesadministrasjonen. Dette kontoret er frå 15. august 2015 blitt leia av Ola Teige. Teige ivaretek i tillegg til sine oppgåver som kontorleiar også stillinga som FoU koordinator ved HVO. Det innebærar å vere skrivar for Forskingsutvalet, strategisk forkingsplanlegging, å syte for ekstern og intern rapportering og prosjektog søknadsstøtte og forskingsformidling. Dette tek ca. 30 40 % av arbeidstida hans. FoUadministrasjonen består i tillegg av FoU rådgjevar Geir Tangen, som har hovudansvar for rapportering til CRistin og andre formål, interne publiseringspoeng, puibliseringsforndet, Forskingssdagane og trykkjestøtte. 3.1.3 Humaniorameldinga 31. mars 2017 la Regjeringa fram den såkalla Humaniorameldinga Stortingsmelding om humaniora (Meld. St. 25 (2016 2017)). Meldinga drøfter korleis samfunnspotensialet i dei humanistiske faga kan utløysast fullt ut i møtet med vår tids store spørsmål, i nærings og kulturlivet og i skolen. Meldinga konkluderar med at politiske endringar og justeringar er nødvendig, men også endringar både ved dei utdanningsinstitusjonene og i det samfunnet som skal ta i bruk humanistisk kunnskap. Det er særleg humanioras relevans på fire område som vart belyst i meldinga: 7

- Akademia. Er kvaliteten i humanistisk forsking god nok i form av originalitet og internasjonalt gjennomslag? - Samfunnet. Er dagens humaniora tilstrekkeleg samfunnsrelevant? - Arbeidslivet. Korleis kan humanistisk utdanning få økt kvalitet og økt relevans for arbeidslivet? - Skulen. Er humanioras bidrag til norsk skule godt nok satt i system i dag? Av innhaldet i meldinga ein kan trekke fram som relevant for HVO er mellom anna: - Meldinga inneheld ikkje store tiltak som utløyser friske midlar i stort omfang. - Men humaniora skal sterkare inn i Forskingsrådets breie program og skal gjerast meir tydeleg i Langtidsplanen for forsking og høgare utdanning. Små, utsatte fag skal takast betre vare på, og det skal satsast meir på framandspråk utanom engelsk. - Regjeringa vil styrke humanioras plass i EUs 9. rammeprogram for forsking og innovasjon frå 2021. - Eit opplegg for vidare innføring av utviklingsavtalar vil bli presentert i statsbudsjettet for 2018. Ein del av opplegget vil vere eit rektormøte, der det kan førast ein dialog om utsatte fag. - Universitet og høgskular må arbeide systematisk for å vurdere korleis dei humanistiske studieprogramma samsvarar med kva arbeidslivet treng. Det er viktig at HVO følgjer opp Humaniorameldinga, noko som også har blitt understreka av Kunnskapsdepartementet. Fleire av utfordringane som meldinga peiker på er også aktuelle for HVO, som har fleire humanistiske fag i portefølja si, både som del av grunnskulelærarutdanninga og som eigne fag. På begge desse felta er det viktig at ein arbeidar for å gjere dei humanistiske faga samfunnsrelevante. For GLU er det dessutan viktig at dei humanistiske faga som det vert undervist i støttar opp om lærarutdanninga som ein profesjonsutdanning. HVO har utfordringar med å få sendt mange nok søknadar til eksterne kjelder som NFR og EU. Og for få av dei som vert sendt inn vinn ikkje fram. Høgskulen må også av fleire grunnar, som blir omtala seinare i denne meldinga auke antallet publiseringspoeng dei ansatte produserar. Ein del, men ikkje den einaste delen, av forklaringa på at HVO ikkje lukkast så godt på desse felta, er fagsamansetninga på høgskulen. HVO har fleire små humanistiske og samfunnsvitskaplege fag, som har vanskar å nå fram i eit forskingstøtte og publiseringsystem som til dels er laga med dei naturvitskaplege faga som mal. Det er derfor naudsynt at Volda følgjer med og nyttar innsatsen meldinga lover at regjeringa skal utføre når det gjeld å gjere det lettare for humanistiske fag å få støtte frå Forskningsrådet og EU. Det kan hjelpe til med å auke summen av prosjektmidlar høgskulen vert tildelt. HVOs oppfølging av Humaniorameldinga vil vere ein sak for Forskingsutvalet i løpet av hausten 2017. 3.1.4 FoU arbeid på avdelingane 8

Det meste av FoU arbeidet foregår på avdelingane gjennom dei vitskapleg tilsette sin FoU andel av sine stillingar. Dekan på kvar avdeling disponerer FoU ressursen gjennom arbeidsplanar der kvar einskild tilsett får definert både undervisning og FoU. Ramma for tildeling av FoU ressurs er eit styrevedtak våren 2015. Vedtaket medførte ei forenkling av satsane i forhold til tidlegare praksis og ei understreking av dekananes ansvar for å gjere individiuelle avtalar med den einskilde fagtilsette. Tabellen ser slik ut: Tabell 1: Gjeldande retningsgjevande satsar for tidsbruk innanfor ulike stillingstypar på HVO. Vedtatt i styremøte 23. april 2015, sak 34/15. Stilling Undervisning FoU Adm I alt Professor/dosent 50 45 5 100 Førsteamanuensis/førstelektor 55 40 5 100 Høgskulelektor 65 30 5 100 3.2 Eksterne forskingssamarbeid Høgskulen i Volda har ei rekkje regionale og nasjonale samarbeidspartnarar på institusjonsnivå og i konkrete forskingsprosjekt. Høgskulen i Volda eig Møreforsking AS i lag med dei andre høgskulane i Møre og Romsdal og Møre og Romsdal fylkeskommune. Hausten 2015 vart Møreforsking Volda AS skipa. Dei to eigarane Møreforsking AS og Høgskulen i Volda gjekk inn med 1,2 millionar kroner kvar i eigenkapital og høgskulen har 49 prosent eigardel. Ambisjonen med å etablere eit nytt selskap var å fornye innsatsen på oppdragsforsking i Volda og å forsterke Møreforsking sitt nærvær i Volda. Dette har ikkje gått etter planen og det har over tid vert vanskeleg for Høgskulen i Volda og Møreforsking å få tilstrekkeleg vekst innen oppdrags og bidragsforsking i Volda. Møreforsking har strevd med å rekruttere til Volda. I tillegg møter HVO sterkare krav frå KD om økt bidrags og oppdragsforskning, både ved rapportering og ved at ein større del av høgskulens løyving frå 2017 er knytta til BOAresultatar. Høgskulene i Volda og Molde fekk i 2014 godkjent ei felles PhD utdanning i helse og sosialfag. Dette er den første felles PhD utdanninga i samarbeid mellom to statlege høgskular. Dei første ph.d. studentane fekk opptak våren 2015 og utdanninga starta opp hausten 2015. Ved utgangen av 2016 hadde Høgskulen i Volda tilsett seks stipendiatar på utdanninga. Møre og Romsdal fylkeskommune har gjennom fylkestingsvedtak oppretta eit høgskulefond som gjer at Høgskulen i Volda fekk ei stipendiatstilling som knyttast til ph.d. utdanninga. HVO lyser ut nye stipendiatstillingar våren 2017, her vil tre stillingar øyremerkast Ph.d. utdanninga i helse og sosialfag. Forskingsmiljøa i Møre og Romsdal samarbeider også gjennom Forskingsforum Møre, som vert koordinert av Forskingsrådets regionale representant. 9

På tvers av fylkesgrensene deltek Høgskulen i Volda i forskingssamarbeidet UH Nett Vest som i tillegg til Volda består av Høgskulen på Vestlandet (før 2017 høgskulane i Sogn og Fjordane, Bergen og Stord/Haugesund) og Universitetet i Bergen. Volda deltek aktivt i forskingsgruppene innanfor nettverket. 3.3 Felles støtteordningar for FoU arbeid 3.3.1 FoU stipend («vikarstipend») FoU stipend er ei veletablert ordning ved Høgskulen i Volda. Tidlegare vart ordninga kalla vikarstipend. Føremålet med ordninga er å gje fagleg tilsette høve til å arbeide konsentrert med forskingsarbeid i eitt semester. Kvart år har det vorte delt ut 10 FoU stipend etter ein prosess der alle fast tilsette vert inviterte til å kome med søknader. Det er Forskingsutvalet som prioriterer FoUstipenda. FoU stipenda er også eit viktig element for den eigenfinansierte 5 årige doktorgradsordninga der fast tilsette som går inn i ordninga får to FoU stipend i løpet av PhD studiet. FoU stipenda vert også nytta som verkemiddel i ordninga med professorstipend etter same mønster. Tabell 2: Utvikling i verdi på FoU stipend ved HVO 2006 2017. Tal stipend, beløp pr stipend og samla kostnad. 2006 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Stipend 10 10 10 10 10 10 Beløp 120 000 140 000 170 000 190 000 190 000 190 000 Budsjett 1 200 000 1 400 000 1 700 000 1 900 000 1 900 000 1 900 000 Rapporteringa for bruken av FoU stipenda for dei siste åra tyder på at det var vanskeleg for ein del stipendmottakarar å gjennomføre FoU stipenda som planlagt, og det vert difor understreka at tilfredsstillande vikarordning må vere på plass før ein kan ta i bruk stipendet. Før utlysing av foustipend våren 2015 vart det lagt fram nye retningsliner der avdelinganes FoU utval eller innstillingsråd (avhengig av ordning på avdelinga) fekk i oppdrag å kvalitetssikre og prioritere innkomne søknader. For 2017 (tildelt i 2016) kom det inn 20 søknader på 10 stipend. Av desse var fem søkjarar tatt opp på internt 5 årig Ph.D. stipend løp. I HVOs strategiplan er rekruttering av fleire kvinner til toppstillingar rekna som ei viktig utfordring, og under strategiske arbeidsmåtar står det at kvinner som er nær toppkompetanse skal prioriterast ved tildeling av stipend, stønader eller forskingstid. Dei siste åra har kvinner fått tildelt halvparten av FoU stipenda. 10

3.3.2 Små driftsmidlar I åra 2006 2010 fanst det ei nasjonal ordning for finansiering av ulike slag mindre driftskostnader ved FoU verksemda til fagleg tilsette. Frå 2011 vart ordninga lagt inn i rammeløyvinga til institusjonane. Høgskulen i Volda har valt å vidareføre ordninga etter mønster frå tidlegare. Små driftsmidlar vert tildelt av leiinga etter tilråding frå Forskingsutvalet. Forskingsutvalet har laga kriterier for ordninga. Blant anna er det sett ei øvre grense på tildeling på kr 30.000 til einskildpersonar og kr 60.000 til forskingsgrupper. Forskingsutvalet har sett at det er eit viss etterslep i bruken av midlane ved at ikkje alle prosjekt klarer å bruke opp midlane som føresett det året midlane blir tildelt. For peridoen 2016 2017 var det tilgjengeleg 490 000 i små driftsmidlar. Det kom innan søknadsfristen inn til saman 34 søknader som søkte om ein samla sum på 820 524 kr. Mottakarar av små driftsmidlar vart også oppmoda til å samarbeide gjennom forskingsrupper. 3.4 Publisering i skriftseriane, trykkjestøtte og Fri tilgang (Open Access) publisering Forskingutvalet ved Høgskulen i Volda oppretta i 2013 underutvalet Publiseringsutvalet som har ansvaret for rådgjeving og utvikling når det gjeld publisering, Fri Tilgang (Open Access), rapportering av vitskaplege publikasjonar og tildeling av interne FoU poeng. Publiseringsutvalet er også redaksjon for skriftseriane og kan tildele trykkjestøtte. Rektor er leiar for publiseringsutvalet. FoU rådgivar Geir Tangen er saksbehandlar for Publiseringsutvalet. Skriftseriane er eit samarbeid mellom Høgskulen i Volda og Møreforsking Volda. Det vert gjeve ut to skriftseriar; Rapport og Notat, med ulike tersklar for kvalitetssikring og godkjenning. Alt som vert publisert i skriftseriane vert gjort gratis tilgjengeleg på høgskulens nettsider. Fagleg tilsette ved dei to institusjonane kan publisere i skriftseriane. Føremålet er å tilby eit supplement til nasjonale og internasjonale forlag og tidsskrift. Møreforsking Volda brukar seriane som allmenn publiseringskanal for rapportar frå oppdragsprosjekt. Høgskulen i Volda har ei ordning for trykkjestøtte som er eit tilskot som vert gjeve for å sikre publisering i eksterne publiseringskanalar, først og fremst på forlag. Vitskaplege monografiar blir prioritert, men også andre typer utgjevingar kan få stønad. Stønadsbeløpet vil variere med trykkjekostnader og budsjettsituasjonen. Tildelingar av trykkjestøtte er publisert på nettsidene. Tildelt trykkjestøtte i 2016 var i alt 50.000 kr., mot 95.000 kr. i 2015. Høgskulen sette i budsjettet for 2014 av 100.000 kr. i eit fond for å betale forfattarandelar i Fri tilgang (Open Access) publisering av tidsskriftartiklar. Dette var ei prøveordning for 2014 2015, og ordninga vert vidareført. Per 1.1. 2017 har det ikkje kome søknader til fondet. 3.5 Internasjonalisering av forskinga Det foregår mykje internasjonal forsingsverksemd ved HVO. Denne har utgangspunkt i dei enkelte forskerane og deira nettverk, i forskingsprosjekter og liknande. HVO forskare har delteke i fleire 11

internasjonale konferansar, seminarar, og workshopar, fleire av desse haldne i Volda, i tillegg til å ha publisert saman med internasjoanle fagefellar og å ha pleia uformelle kontaktar. Fleire forskarane har reist til utlandet for studieopphald og forskningsutveksling i regi av Erasmus + programmet. Høgskulen i Volda har no berre ein formell avtale om eit internasjonalt forskingssamarbeid. Den er med University of Cardiff i Wales. 3.6 Doktorgradsutdanning På høgskulens nettsider står det oversyn over alle som arbeider med doktorgradsprosjekt ved Høgskulen i Volda. Ved utgangen av 2016 stod det 38 namn på lista. Lista omfattar både stipendiatar som er tilsette ved Høgskulen, stipendiatar som er ferdige med stipendiatperioden men ikkje har levert avhandlinga, tilsette som arbeider med doktorgradsprosjekt innanfor den femårige ordninga eller med dr.philos prosjekt. Våren 2015 vart det lyst ut 8 nye stipendiatstillingar og Forskingsutvalet tilrådde då ei open utlysing der kvalitet på søknadene skulle bli lagt til grunn for vurderinga. 2 av stipendiatstilingane vart knytt til den nye ph.d. en i helse og sosialfag. Dette var ein heilt ny måte å lyse ut og vurdere stipendiatstillingar på og reiste ei rekkje nye spørsmål undervegs i høve til saksbehandling. Det viktigaste positive resultatet var at dei to første stipendiatane på vår eiga ph.d. utdanning i helse og sosialfag var på plass i august september 2015, berre ca 3 4 månader etter endeleg utlysingsfrist. Dei siste seks stipendiatane kom på plass i løpet av 2016. Ein ny utlysning vil komme våren 2017. 3.6.1 Ressursar til og prioritering av stipendiatar Stipendiatstillingar er den viktigaste av dei sentrale FoU ressursane ved Høgskulen i Volda. Høgskulen har faste løyvingar som tilsvarer 16 stipendiatar i treårsløp (i tillegg kjem to mellombelse løyvingar). Ved utgangen av 2016 var det 22 stipendiatar ved høgskulen. Talet på stipendiatar i arbeid er høgare enn talet på heimlar på grunn av at fleire stipendiatar er inne i fireårige ordningar eller er ute i foreldrepermisjonar. 3.6.2 Gjennomstrøyming av stipendiatar Så godt som alle stipendiatar får forlenga sine stipendiatperiodar på grunn av sjukdom, omsorgspermisjon og einskilde andre faktorar. Det er difor svært få stipendiatar som fullfører sine prosjekt på tidspunktet som blir avtala ved prosjektstart. 12

På nasjonalt plan er det i underkant av 50 prosent av stipendiatane innanfor samfunnsfag og humaniora som har fullført sin doktorgrad 5 år etter at dei starta. Etter 7 år er det knapt 2/3 som har fullført doktorgrad. 3 I 2014 var det seks tilsette som disputerte, i 2015 var det fem og i 2016 var det sju disputasar. Dette var ei tangering av resultatet frå 2013, som er det høgste talet på disputasar ved HVO for noko år. HVO har eit mål om 75 prosent fullføringsgrad for stipendiatar. Dette kan vere eit realistisk mål. For å gjere det lettare for stipendiatane å gjennomføre sine doktorgradsprosjekt vart det gjort fleire grep i 2011. Den interne stillingsressursen til oppfølgjing av stipendiatar vart auka. Samtidig vart driftsmidlane til stipendiatar auka. Gjennom rullering av regelverket Reglar rettar og pliktar for stipendiater ved HVO er også støtteordninger for språkvask og utanlandsopphald styrka. 3.6.3 Stipendiatprogramma og avhandlingsforum Eit sentralt verkemiddel for å følgje opp stipendiatane er Avhandlingsforum der stipendiatar og andre som arbeider med PhD prosjekt legg fram prosjektskisser, utkast til kapittel og artiklar. Avhandlingsforum var i 2016 leia av førsteamanuensis Kjartan Leer Salvesen. 3.6.4 Forskarskular Innanfor forskarutdanning (PhD utdanning) var høgskulen i 2016 medlem i fleire forskarskular på område som er fagleg relevante for våre fag og doktorgradsprosjekt. I dag er HVO med i desse forskarskulane: NAFOL (Nasjonal forskarskule for lærarutdanning) NATED (National Graduate School in Education) Grieg Research School in Interdisciplinary Music Studies RVS (Religion Values Society) Felles for desse forskarskulane er at HVO forpliktar seg som institusjon til å delta i det minste i form av å betale for medlemsskap. Deltakinga i forskarskulane frå HVOs stipendiatar varierer. 3.7 Kompetanseopprykk 2014 og 2015 Høgskulen har ei rekkje verkemiddel for å heve kompetansen i organisasjonen. 3 Wendt, Kaja. 2011: Det norske forsknings og innovasjonssystemet statistikk og indikatorer. Norges forskningsråd. Oslo. 13

21. januar 2016 blei det halde opprykksmarkering for tilsette som hadde fått faglege kompetanseopprykk i 2014 og 2015. I alt vart 25 fagtilsette inviterte til samlinga. På førre samling i 2014 var det 29 som vart inviterte men det var for åra 2011, 2012 og 2013. Markeringa gjeld kompetanseopprykk til førstelektor, førsteamanuensis, dosent eller professor for fagpersonar som framleis var tilsette ved HVO då markeringa vart gjennomført. 3.8 Såkornmidlar Formålet med såkornmidlar er at dei skal «skal bidra til auka forskingsaktivitet ved HVO ved å stimulere og hjelpe til å sette i gang forskings og utviklingsprosjekt. Det kan ta form av støtte til å utarbeide konkrete prosjektsøknadar retta mot regionale, nasjonale og internasjonale finansieringskjelder, eller støtte til å starte og/eller delta i nasjonale og internasjonale forskingsgrupper og nettverk som førebuing til å delta i og søke om finansiering til forskingsprosjekt. Vidare heiter det at «Søknader om støtte til å drive fram og utvikle søknader til regionale, nasjonale eller internasjonale (EU) forskingsfond og andre finansieringskjelder vil bli prioritert.». Formålet med ordninga er å søke å nå FoU strategiens mål at HVO skal auke bidrags og oppdragsinntektene og talet søknadar til nasjonale og internasjonale finansieringskjelder. For 2016 beslutta Forskningsutvalget ved Høgskulen i Volda å lyse ut til saman 1 267 000 kr. i såkornmidler i to omgangar. 13 prosjekt fekk innvilga heile eller del av det dei søkte om. 3.9 Kvalitetssikring, forskingsetikk og personvern Regjeringa har sett forskingskvalitet på dagsorden i høgare utdanning og vil blant anna at kvalitet skal vere eit viktig kriterium for framtidig struktur i høgskulesektoren. Høgskulen i Volda har eit gjennomarbeidd og NOKUT godkjent system for kvalitetssikring av utdanning. NOKUT har ikkje stilt krav om kvalitetssikringssystem for forsking. For akkreditering av doktorgradsutdanningar («Tredje syklus») vert det stilt høge krav til forskarkompetanse hos undervisningspersonellet og dermed også indirekte til institusjonens kvalitetsarbeid når det gjeld forsking. Høgskulen i Volda har over år innført ei rekkje kvalitetssikringstiltak for forsking, men dei har ikkje vore samla i eitt dokument. Når det gjeld forskingsetikk og personvern i forskinga så har høgskulen slutta seg til felles nasjonale retningsliner og ordningar. 14

3.9.1 Kvalitetssikring av forsking Høgskulens kvalitetssystem vart sist godkjent av høgskulestyret 7. mars 2013 og er tilgjengeleg på nettsidene 4. I søknaden om akkreditering av PhD studiet i helse og sosialfag skriv dei to høgskulane at for PhDstudiet skulle kvalitetssikringssystemet ved Høgskulen i Molde leggast til grunn. Dette systemet er tilgjengeleg på nettsidene til Høgskulen i Molde. 5 I praksis vil det felles PhD utvalet for dei to høgskulane fungere som kvalitetssikringsorgan for sentrale sider ved PhD utdanninga. Vidare tilrådde NOKUT at Høgskulen i Volda burde «( ) organisere faste forskningsgrupper, på lignende måte som i Molde» (punkt 7 2 7.) Doktorgradsutvalet vedtok i november 2016 at ein skulle opprette eit felles Metodeforum med to felles og tverrgåande forskingsgrupper for HiM og HVO. Ein i profesjonsetikk og ein i tverrprofesjonelt samarbeid. I tillegg fungerar Metodeforum som eit felles avhandlingsforum for doktorandane i programmet. Denne skal samle stipendiatar, rettleiere og andre ved programmet til artikkelframlegg, foredrag og diskusjoner av vitenskapleg metode. Gruppa skal primært dekke stipendiatane sine behov og fremje gjennomstrømninga på programmet. Tiltaket blei støtta med Såkornmidler av Forskingsutvalet ved HVO. Desse gruppene er på noverande tidspunkt, våren 2017, i ferd med å bli oppretta. 3.9.2 Forskingsetikk Forskingsutvalet ved Høgskulen i Volda har seinast i 2006 vedtatt forskingsetiske retningsliner. Utvalet har det siste året ikkje hatt oppe einskildsaker som handlar om retningslinene generelt eller brot på på retningslinene. 3.9.3 Personvernombodet for forsking NSD (Norsk Samfunnsvitskapleg Datateneste) er personvernombod for forsking ved Høgskulen i Volda. I prosjekt der det vert samla inn personopplysningar skal det sendast melding til Personvernombodet. FoU rådgivar er kontaktperson for NSD på HVO. I tabellen nedanfor går det fram kor mange prosjekt ved HVO som har vorte meldt til NSD dei siste åra. Det er store skilnader mellom avdelingane når det gjeld kor mange prosjekt som vert melde til Personvernombodet. Talet på prosjekt og forholdstalet mellom studentprosjekt og andre prosjekt er nokonlunde på same nivå som dei tidlegare åra. Tabell 3: Prosjekt frå HVO innmeldt til personvernombodet for Forsking (NSD) 2006 2015. Fordelt på avdelingar. 4 http://www.hivolda.no/nyn/hivolda/om hogskulen/kvalitetsarbeid 5 http://kvalitet.himolde.no/ 15

2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Sum AHL 12 13 17 21 21 16 18 17 135 AKF 2 4 2 16 8 5 7 5 49 KEV 0 0 0 2 2 0 1 2 7 AMF 2 0 0 0 0 2 0 1 5 ASH 3 10 13 9 16 19 17 16 103 Udefinert 1 0 1 Sum 19 27 32 48 47 42 44 41 300 Studentprosjekt 42 32 35 28 Forskarprosjekt 5 10 9 13 Om prosjektansvarleg ikkje sender inn sluttrapport for prosjektet, eller om det oppstår andre problem med prosjektet, så vil NSD i første omgang ta kontakt med prosjektleiar for å få ordne opp i saka. Om dette ikkje fører fram vil HVO få melding om at NSD har påvist eit avvik, og høgskulen må då ta saka vidare sjølv. Forskingsutvalet har vedtatt at i slike saker er dekan på avdelinga ansvarleg. Dekan kan i særlege tilfelle ta over ansvaret for prosjekt. HVO betalar eit grunnbeløp og i tillegg ei avgift pr melde prosjekt til NSD. Forskingsutvalet har drøfta om kostnadene bør overførast til avdelingane, men har vedtatt at avgifta framleis skal ligge på fellesnivået. 4. Fagtilsette: Kompetanse, alder og kjønn Dei tilsette er høgskulens viktigaste ressurs, og å beholde, utvikle og å rekruttere ny fagkompetanse er nødvendig for at HVO og alle andre høgskular og universitet skal leve og overleve. Føremålet med denne gjennomgangen er å gjere greie for status når det gjeld dei høgskuletilsettes kompetanse, alder og kjønn. 4.1 Fagleg kompetanse på HVO I tabell 5 er det presentert tal for utviklinga i talet på fagleg tilsette og fordeling mellom ulike stillingstypar etter kompetanse. Tabell 4: 16

Undervisnings og forskingsstillingar ved HVO fordelte på stillingstypar for åra 1996, 2000, 2005,, 2014, 2015, 2016 og alle Statlege høgskular (STH) 2016. Prosent av utførte årsverk. Årsverk. STH 1996 2000 2005 2010 2014 2015 2016 2016 STH 2016 Stilling 2016 Årsverk Årsverk Årsverk Årsverk Årsverk Årsverk Årsverk % Årsverk % Amanuensis 17 9 4 1 1 1 9,75 Dosent 2,85 1,5 3 3,55 2 % 75,55 2 % Forskar 1 1 0 % 164,16 4 % Førsteamanuensis 29,2 25,4 27,55 34,91 41,3 40,62 47,4 26 % 1026,25 27 % Førstelektor 3 12,6 16,6 19,7 22,7 24,3 25,25 14 % 427,22 11 % Høgskuledosent 3,4 1,2 1,2 0,2 0,2 0,2 0 % 2,6 0 % Høgskulelektor 61,2 59,72 64,45 81,23 83,54 77,56 77,35 42 % 1571,42 41 % Høgskulelærer 21,5 21,59 13,69 18,55 10,77 8,19 10,95 6 % 121,19 3 % Professor 2 5,3 11,2 17,31 16,95 20,03 19,8 11 % 399,04 11 % Sum 137,3 135,81 138,69 176,75 177,96 174,9 184,3 100 % 3799,18 100 % Talet på fagleg tilsette ved Høgskulen i Volda var på sitt høgste i 2010, gjekk deretter litt tilbake men har auka til nesten same nivå i 2014 og 2015. I 2016 har det vore ein ytterlegare auke. Sett i høve til gjennomsnittet for statlege høgskular ligg HVO på eller like ved landsgjennomsnittet på dei fleste stillingstypar, men ligg noko over gjennomsnittet på andel førstelektorar og professorar og litt under når det gjeld førsteamanuensar. Slik har det også vore dei siste åra. I Høgskulen i Voldas FoU strategi er eitt av resultatmåla at minst 50 prosent av dei tilsette skal ha førstekompetanse eller høgare (toppkompetanse). Dette målet vart for første gong nådd i 2015. Samtidig skjer det ei sterk kompetansebygging også hos andre statlege høgskular. Høgskulen i Volda ligg difor i 2016 om lag på gjennomsnittet for statlege høgskular målt som andel av førstekompetente, medan HVO tidlegare har lege over gjennomsnittet. 4.1.1 Kompetanse på avdelingane Avdelingane ved HVO er ikkje like store, den formelle kompetansen varierer også mykje mellom avdelingane. I dei to tabellane nedanfor er det først presentert tal på tilsette i alle fagstillingar for alle avdelingar og deretter talet på tilsette i førsteamanuensis og professorstillingar. Toppkompetente har nøkkelkompetanse som ligg til grunn for at høgskulen skal få akkreditert sine studietilbod på andre og tredje syklus, og det er også i desse gruppene ein finn forskingskompetansen som er nødvendig for å gjennomføre forskingsprosjekt. I tabellen nedanfor går det fram korleis talet på årsverk utført av toppkompetente har utvikla seg for kvar avdeling for åra 2008 2013. Tabell 5: Årsverk pr avdeling 2010, 2013, 2014 og 2015. Undervisnings og forskingsstillingar (UFF). Avdeling 2010 2013 2014 2015 2016 17

AHL 65,1 66,04 68,3 71,7 78,65 AKF 33,63 38,8 39,8 35,2 33,9 AMF 24,95 24,16 22,8 24,9 26,7 ASH 45,77 41,95 43 38,6 41,85 Fellesadm. 1 1 1 2 2 Ivar Aasen instituttet 1,2 Nynorsk 5,1 5 3,2 2,45 1,2 Sum 176,8 177 178 175 184,3 Tabellen syner at AHL har hatt nokså stabil auke i årsverk dei siste åra, men frå 2015 til 2016 skaut den fart. AKF har etter ein topp i 2014 gått ned i tal årsverk. AMF har dei siste to åra auka tal årsverk etter fleire år med nedgang. ASH hadde vekslande tall etter 2010, men auka i 2016. Tabell 6: Andel førstestillingar av alle Undervisnings og forskingsstillingar. Avdelingsvis. 2011 2016. Prosent. 2011 2012 2013 2014 2015 2016 AHL 44,0 % 46,9 % 51,1 % 51,5 % 56,8 % 56, 4 % AKF 23,4 % 24,9 % 25,3 % 22,1 % 28,8 % 31, 6 % AMF 45,8 % 50,6 % 47,9 % 53,2 % 51,0 % 43, 8 % ASH 53,7 % 62,0 % 60,5 % 59,6 % 61,1 % 67, 5 % Alle HVO 41,9 % 45,6 % 46,1 % 46,4 % 50,4 % 52, 1 % To av avdelingane har hatt over 50 prosent av faglege årsverk i førstestillingar og professor/dosent dei to siste åra. For AKF har det over tid vore jamn vekst i andel i førstestillibgar, og avdelinga har to tilsette i professorstipend og fleire stipendiatar og fleire tilsette i femårige eigenfinansierte ph.d. prosjekt. Også ASH har hatt ein betydeleg vekst dei siste åra og har no over 2/3 fast fagtilsette med førstekompetanse. Samla sett før høgskulen er det ein liten, men markant vekst frå 2016 til 2017, og talet på førstekomptente held seg over 50 % I høve til utviklinga for alle statlege høgskular har Høgskulen i Volda i mange år lege over gjennomsnittet, men når tilstandsrapporten for høgare utdanning for 2017 blir lagt fram vil den truleg syne at Høgskulen i Volda trass i markert kompetanseheving vil ligge under gjennomsnittet for statlege høgskular. Ei vesentleg forklaring på det er generell sterk kompetanseheving i sektoren, men vi ser også effektar av at høgskulane tilset stadig fleire forskarar på prosjekt og ved å fusjonere inn forskingsinstitutt ein kan på ein måte seie at høgskular kjøper seg høgare kompetanse. Tilsette i reine forskarstillingar har til vanleg lite med undervisning å gjere. 4.2 Aldersfordeling 18

I tabell 8 er det oppgitt gjennomsnittsalder for toppkompetente ved Høgskulen i Volda for 2010 og for dei tre siste åra og det nasjonale gjennomsnittet for 2015, innanfor første og toppstillingar. Tabell 7: Gjennomsnittsalder i første og toppstillingar ved HVO (2010, 2013, 2014 og 2015). Gjennomsnittsalder for alle statlege høgskular (2015) (STH). 2010 2013 2014 2015 2016 STH 2016 Førstelektor (1198) 56 58 58 56 56 57 Førsteamanuensis (1011) 49 50 49 48 45 48 Dosent (1532) *) 63 64 64 59 61 60 Professor (1013) 61 62 62 60 60 56 For tre av dei fire stillingskategoriane har gjennomsnittsalder for dei HVO tilsette gått ned dei siste tre åra. Førsteamanuensis mest. Dette er ei positiv utvikling og er eit teikn på at høgskulen er i ferd med å gjennomføre eit generasjonsskifte. Både for førstelektorar og dosentar ligg høgskulen på landsgjennomsnittet når det gjeld alder. Gjennomsnittsalderen for professorar ved Høgskulen i Volda går ned, men framleis ligg klart over landsgjennomsnittet. For førsteamanuensar er HVO i 2016 tre år under landsgjennomsnittet. 14 av HVOs professorarar har passert 60 år. Den høge gjennomsnittsalderen på professorane ved HVO har vorte kommentert i Tilstandsrapporten for høgre utdanning dei siste åra. 4.3 Kjønnsfordeling Det er eit uttalt nasjonalt mål å arbeide for kjønnsbalanse i akademia. Kjønnsperspektivet vert også lagt til grunn i vurdering av søknader om midlar frå Forskingsrådet. I Strategiplanen for HVO er fleire kvinner med toppkompetanse eit prioritert mål. Likestillingsplanen for Høgskulen i Volda har peika ut stipendiatvilkår som eit prioritert område innanfor Forskings og utviklingsarbeid. Tabell 8: Kvinneandel i prosent av utførte årsverk avdelingsvis for alle tilsette ved HVO (2008 2016) og gjennomsnitt for alle tilsette på alle statlege høgskular. 2010 2012 2013 2014 2015 2016 AHL 52 54 57 57 59 59 AKF 53 52 54 55 53 58 AMF 21 22 20 28 26 30 ASH 35 43 43 48 51 50 HVO 47 51 51 54 53 54 Statlege høgskular 56 58 57 58 58 60 19

HVO har hatt ein jamn auke i talet på kvinnelege tilsette sidan 2008. I 2012 utførte kvinner for første gong over halvparten av alle årsverk på Høgskulen i Volda. Frå 2015 til 2016 auka særleg AKF og AMF kvinneandelen, sjølv om AMF framleis er einaste avdeling med under 50 % kvinnelege tilsette, men hadde ein auke på 4 %. Høgskulen i Volda har likevel lågare andel kvinnelege tilsette enn gjennomsnittet for statlege høgskular. Kjønnsbalansen innan faglege stillingskategoriar syner eit bilde der kvinner er i fleirtal på lågare kompetansenivå og blant førstelektorane, medan menn er i klart fleirtal i førsteamanuensissjiktet og i endå større grad blant professorar. Tilstandsrapporten for høgare utdanning for dei siste åra har den låge kvinneandelen ved HVO vorte lagt merke til og blitt kommentert. Det kan peikast på at av dei fem første som fekk professorstipend ved Høgskulen i Volda i 2015 var det tre kvinner og to menn. Ei av kvinnene vart tilkjent professorkompetanse før ho fekk starta i stipendet. I 2016 vart det delt ut to slike stipend, eit til ein mann og eit til ei kvinne. Tabell 9: Andel årsverk utført av kvinner i forskjellige stillingskategoriar ved HVO (200, 2010, 2013, 2014, 2015 og 2016) og for alle statlege høgskular (2016). I prosent. 2000 2010 2013 2014 2015 2016 STH 2016 Stipendiat (1017) 52 68 79 85 75 71 64 Høgskulelektor (1008) 47 53 57 58 59 62 66 Førstelektor (1198) 17 43 63 57 51 52 59 Førsteamanuensis (1011) 16 35 38 39 46 42 53 Professor (1013) 0 2 8 9 12 18 34 Professor II 0 0 20 22 25 0 29 HVO (Alle UFF) 29 44 50 51 50 49 49 STH (Alle UFF) 46 53 54 55 55 49 57 I stillingskategoriane Stipendiatar har det vore kvinnefleirtal ved HVO sidan 2000. Blant høgskulelektor har det vore kvinnefleirtal sidan 2008 og for Førstelektor har det vore kvinnefleirtal sidan 2011. Kvinnene har vore i fleirtal blant Førstelektorane. Det har vore ein jamn men svak auke i andel kvinner i førsteamanuensissjiktet til 2015, men andelen fall i 2016. Kombinert med det klare kvinnefleirtalet blant stipendiatar vil dette over tid gje positive utslag med tanke på kjønnsbalanse. I professorsjiktet ligg Volda dårleg an i forhold til andre statlege høgskuler. Berre 18 prosent av professorårsverka vart utført av kvinnelege professorar, og det ser ut til å ta lang tid å heve kvinneandelen, samtidig som ein ser at i resten av sektoren er det ein jamn auke av kvinnelege professorar. Men utviklinga peika i rett retning og det var ein god auke frå 2015 til 2016, på 6 prosentpoeng. 20

5. Publisering og formidling 5.1 Produksjon av vitskaplege FoU poeng ved Høgskulen i Volda Vitskaplege publiseringspoeng er ein viktig indikator for høgskulens vitskaplege produksjon og dannar også grunnlag for resultatbasert omfordeling innanfor høgskulesektoren. Tabell 11 gir eit oversyn over høgskulens poengproduksjon sidan 2007. Høgskulen har registrert og premiert formidling gjennom eit eige internt poengsystem. I tabellen er dette «interne poeng». Publisering i vitskaplege kanalar vert her kalla «eksterne poeng» og blir til dømes i tilstandsrapporten for høgare utdanning kalla publiseringspoeng. Eit meir populært namn på desse poenga og systemet rundt er «tellekantar». Tabell 10: Fagleg produksjon ved HVO 2007 2016. Eksterne poeng, poeng pr fagleg årsverk for HVO, poeng pr fagleg årsverk for alle statlege høgskular (STH), interne poeng, interne poeng pr fagleg årsverk og samla tal faglege årsverk. År Eksterne (DBH) Poeng pr fagleg årsverk Poeng pr fagleg årsverk (STH) Interne poeng (formidling) Interne poeng pr fagleg årsverk Faglege årsverk 2016 100, 3 0, 49 0, 61 6 927 34 206, 1 2015 111, 6 0, 58 0, 54 6 353 33 193, 8 2014 99 0,51 0,42 6 917 35 195,2 2013 68 0,36 0,37 6 939 36 192,0 2012 90 0,48 0,38 6 821 37 186,2 2011 113 0,57 0,35 4 989 25 199,4 2010 79 0,39 0,32 6 178 30 203,8 2009 85 0,43 0,32 6 676 34 198,5 2008 88 0,49 0,25 5 462 31 178,0 2007 53 0,31 0,23 5 193 30 170,9 Nokre hovudtrekk kan dragast ut av tabellen: Over tid har vitskapleg publisering auka blant statlege høgskular. Høgskulen i Volda hadde for åra 2007 2014 i gjennomsnitt ein poengproduksjon pr tilsett ca 1/3 høgare enn gjennomsnittet for statlege høgskular (STH). I dei siste åra har talet for statlege høgskuler auka markant og er i 2016 over HVOs tall. Høgskulen i Volda har over tid auka poengproduksjonen. Den interne poengproduksjonen (formidlinga) er nokså stabil med ca 30 35 poeng pr årsverk. Dei siste åra, med eit unntak for 2015, har talet vært stabilt på noko over 6900 poeng. HVO noterte seg for ein nedgang på 10 % i eksterne poeng frå 2015 til 2016, noko kan tyde på at 2015 var eit unntaksår der fleire einskilde tilsette hadde publiserte mykje. Dersom ein samaliknar 21

2015 og 2016 ser ein fleire avdelingar har stabile tall, medom AKF gjekk ned 10 poeng, noko som er nesten heile nedgangen ved HVO. Ein hadde eit slikt fall også i 2011 2012/2013: Ein del av forklaringa då var at fleire forskingsprosjekt var i ein avsluttande fase med omfattande publisering. Den svake prosjekttilgangen burde vise igjen i publiseringa, men på den andre sida vil forskarar som ikkje arbeider med prosjektsøknader og prosjektgjennomføring kanskje ha betre tid til å publisere? Ein må også rekne med ein viss årleg variasjon på grunn av faktorane som nemnde. I 2016 vart modellen som vert nytta til å rekne ut publiseringspoeng endra. Det nyttast no kvadratrot ved utrekning av institusjonsandelar og ein faktor på 1,3 når publikasjonen har utanlandske medforfattere. Høgskulen i Volda er blant dei fremste statlege høgskulane når det gjeld publisering. Men det er også verdt å merke seg at fleire av dei andre høgskulane har satt i gong målretta tiltak for å heve poengproduksjonen og har hatt auke i dei siste åra. I 2016 har snittet for publiseringspoeng per forskar for dei statlege høgskulane gått opp, og er no for første gong markant høgare enn HVOs. Det skyldast også at HVOs produksjon gjekk ned frå 2015 til 2016. Det er derfor naudsynt at HVO held fram med å auke produksjonen sin. Spesielt då midlane som blir tildelt over statsbudsjettet per poeng er basert på ei fast ramme. Det har ført til at summen HVO vert tildelt over statsbudsjetter for poenga vil synke kraftig når midlane for 2016 vil bli utbetalt i 2018. Både kr. per poeng og antall poeng er lang lågare i 2016 enn i 2015. Korleis varierer publisering mellom avdelingane? I tabell 12 er poengproduksjon (DBH) per avdeling sett opp. Det overordna bildet er at poengproduksjonen varier mykje, for alle avdelingar. AHLs produksjon varierer mellom ca 35 og 50 poeng pr år, men no kan sjå ut å ha stabilisert seg på noko over 50 poeng. AKF er avdelinga med minst produksjon og hadde låg FoU produksjon inntil 2015, då talet auka stort med 16 poeng. Talet gjekk ned i 2016, men er framleis høgare enn før 2014. Dette syner at poengproduksjonen er sårbar og aukar eller synker på grunn av produksjonen til einskilde forskare eller forskingsmiljø og prosjekt. Og kva fase dei er i. AMF har stor variasjon i vitskapleg produksjon frå 1,7 poeng i 2013 til 20,1 poeng i 2012, dei siste åre er talet på mellom 14 og 16 poeng. ASH syner det same mønsteret som dei andre avdelingane, her ligg talet stort sett midt på 20 talet, men med høgere tall enkelte år. Tabell 11: Publiseringspoeng pr avdeling pr år (2009 2016). Kr. pr poeng. 2009 2016. Avd 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 AHL 42,2 39,2 52,1 41,5 37,1 35,1 53,1 52,3 AKF 0,3 1,4 3,8 5,3 4,2 2,0 15,8 8,5 AMF 21,9 9,6 19,9 20,1 1,7 16,6 15,9 14,0 ASH 20,1 28,9 37,3 23,2 24,4 35,9 26,8 24,9 Fellesadm 9,2 0,5 I alt 84,5 79,1 113,1 90,1 68,4 98,8 111,6 100,3 22

Kr pr poeng *) 36 240 34 201 33 875 31 952 31 290 33 265 34 919 25 550 *) Høgskulane får tildelt midlane for budsjettåret to år etter at publiseringa faktisk har vorte utført. Beløpet som er oppgitt pr poeng blir altså utbetalt to år etter publisering. I tabell 12 er det presentert poengproduksjon pr tilsett for åra 2009 2016. Tabell 12: Avdelingsvis poengproduksjon pr årsverk i fagstillingar (2009 2016). HVO i alt. Avd 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 AHL 0,60 0,49 0,71 0,61 0,50 0,47 0,68 0,62 AKF 0,01 0,04 0,10 0,14 0,10 0,05 0,43 0,23 AMF 0,68 0,32 0,70 0,77 0,07 0,64 0,57 0,45 ASH 0,41 0,55 0,73 0,51 0,54 0,76 0,60 0,49 Gjennomsnitt HVO 0,43 0,39 0,57 0,48 0,36 0,51 0,58 0,49 Tabellen syner i hovudtrekk den same utviklinga som i tabell 12: AHL går klart fram dei to siste åra og har for desse åra betre tall enn HVO gjennomsnittet. ASH ligg jamtn på gjennomsittet for HVO men har einskilde år, som i 2011 og 2015, ein høgare produksjon, AKF har låg produksjon, men hadde ein betydeleg auke i 2015 og ein nedgong i 2016. Avdelinga har framleis høgere publiserinsgpoeng enn før. AMF har svært varierande produksjon men ligg rundt over gjennomsnittet for HVO dei fleste åra. 5.2 Publisering i tidsskrift, antologiar og bøker I tabell 13 er det presentert korleis dei vitskaplege publiseringane fordeler seg. Forskarane ved Høgskulen i Volda publiserer over eit vidt spekter av vitskaplege kanalar. NSD fører liste over publikasjonskanalar (tidsskrift, forlag) som er godkjende som vitskaplege, og forskarane må sjølve passe på at tidsskrifta er godkjende. 6 Tabell 13: Publikasjonar fordelt på publiseringskategori 2010 2014. Publiseringkategori 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Vitskapleg artikkel 32 59 30 42 41 48 45 Vitskapleg antologi 38 17 62 17 55 42 28 Vitskapleg monografi 4 9 3 10 1 5 6 I alt 74 85 95 68 97 95 79 Nivå 1 66 76 85 54 79 85 65 Nivå 2 8 9 10 14 18 10 14 6 http://dbh.nsd.uib.no/kanaler/ 23