Lag riktige setningar

Transkript

1 Smittsomme sjukdommar Lag riktige setningar Set saman setningane slik at dei gir meining. Bakteriar og virus Når bakteriar og virus kjem inn i kroppen, Friske menneske har ein kroppstemperatur Når vi har feber, er kroppstemperaturen Vi kan måle temperaturen med... Meslingar, raude hundar og vannkoppar Mange barnesjukdommar har Gravide kvinner må ikkje Når vi tek ein vaksine,... eit termometer.... eit utslett.... kan vi bli sjuke.... er veldig små.... hjelper vi kroppen slik at han ikkje blir sjuk.... meir enn 37 grader.... på 37 grader.... vaksine mot 10 forskjellige sjukdommer.... før vi blir sjuke. Vi må ta vaksine... bli smitta av raude hundar. I Noreg kan barn få... er barnesjukdommar. 1

2 hos FASTlegen Les om: Halimo hos fastlegen Halimo har ringt til fastlegen sin. Ho er sjuk. Ho har feber og hostar mykje. Legesekretæren har sagt ho kan kome klokka Halimo tek bussen til sentrum. Ho veit det er viktig å ikkje kome for seint. Ho kjem inn på legekontoret klokka Legesekretæren vil ta ei blodprøve av Halimo. Halimo må ta av seg jakka og dra opp genseren på armen. Legesekretæren bruker ei sprøyte til blodprøva. Ho set på eit «belte» og strammar til før ho stikk inn sprøytespissen. Legen vil finne ut om Halimo har ein infeksjon i kroppen. Halimo set seg på venterommet og ventar. Ho ventar på at legen skal kome og hente henne. Halimo helsar på legen når ho kjem inn på kontoret. Legen spør Halimo korleis ho har det. Halimo fortel at ho har feber, og at ho hostar mykje. Legen ber Halimo opne munnen. Legen bruker ein trepinne og ei lommelykt til å sjå ned i halsen til Halimo. Legen vil lytte på Halimo. Han vil høyre om ho er sjuk i lungene. Legen ber Halimo ta av seg genseren. Legen lyttar på Halimo. Når legen er ferdig å lytte, kan Halimo ta på seg genseren igjen. Legen meiner at Halimo har bronkitt. Det er ein sjukdom i lungene. Legen gir Halimo ein resept på medisinar. Medisinen heiter antibiotika. Legen seier at Halimo skal ta tablettar i 10 dagar. Ho skal ta 3 tablettar kvar dag. Ein tablett om morgonen, ein til middag og ein til kvelden. Legen seier at det er viktig at Halimo tek alle tablettane. Sjølv om ho føler seg betre, må ho halde fram å ta tablettane. Halimo må slappe av no når ho er sjuk. Legen gir Halimo ei sjukemelding. Halimo går på apoteket. Der leverer ho resepten. Dama på apoteket finn medisinen. Halimo betaler. No vil ho heim og leggje seg. 2

3 Nye ord Ord på norsk Morsmål Setning sjuk hoste (v) lege-sekretær (s) lege-kontor (s) blodprøve (s) stramme (v) sprøyte-spiss (s) infeksjon (s) venterom (s) trepinne (s) lomme-lykt (s) bronkitt (s) medisin (s) tablett (s) antibiotika (s) slappe av (v) sjukemelding (s) resept (s) apotek (s) 3

4 1 Kvifor er eit lurt å ringje til fastlegen før du går til legen? 2 Kva kan fastlegen hjelpe deg med? 3 Kva er feber? 4 Kva pleier du å gjere når du kjem til legen? 5 Kva slags prøver er det vanleg å ta hos legen? 6 Nokre gonger må vi kle av oss hos legen. Når er det vanleg? 7 Kvifor er det viktig å ta alle antibiotika-tablettane? 8 Kva er ein resept? 9 Kva er ei sjukemelding? 10 Kva er eit apotek? 4

5 Les om: fastlege Dei fleste som bur i Noreg, har rett til ein fast allmennlege. Det vil seie: Alle personar som bur i Noreg og har norsk personnummer. Asylsøkjarar som har D-nummer 1. Dei som jobbar for NATO og har D-nummer, og familiane deira. Den legen som du bruker, og som har deg som sin pasient, kallar vi fast-legen din. Fastlegen gir deg den hjelpen du treng når du må ha lege. Du kan byte fastlege to gonger i året, dersom det er ledig plass hos legen. Dersom du ikkje har fastlege, kan du få det. Då kan du gå inn på denne sida: Du må også ha brevet frå MinID med kodar. Kva gjer fastlegen: Fastlegen kan hjelpe deg frå du blir fødd, og gjennom heile livet. Fastlegen kan hjelpe deg med fysiske og psykiske problem. Fastlegen kan hjelpe deg med akutte og kroniske sjukdommar. Fastlegen samarbeider med andre tenester, som Nav, arbeidsgjevar, sjukehus og andre spesialistar. 1 D-nummer er eit id-nummer som blir gitt til personar som ikkje har rett til vanleg personnummer. 5