Brannsår, rus eller friheit?

Transkript

1 Brannsår, rus eller friheit? Eg la hendene bak ryggen og kneip meg sjølv i armen. Eg hadde førebudd meg på dette. Førebudd meg for den vonde heksa. Ho sat der, i sofaen, rusa. Alt var gitt opp, og no var kroppen teken over av ei vond sjel. Heksa la ein gong ikkje merke til at eg stod der. Eg nærma meg varsamt, og studerte kva tilstand ho var i. Kanskje det ikkje var på tide? Kanskje eg skulle vente nokre månader til? Då ville ho kanskje ikkje vere i denne tilstanden lenger. Nei, eg hadde venta lenge nok. Eg var klar. Eg kremta forsiktig. Blikket hennar bora seg inn i meg. Ho glodde og lagde brannsår i auga mine. «Kva du vil?». Ho kunne fått sjølv ein bjørn til å flykte. Stemma var som ein kald pust i nakken. Eg var kald, og hadde brannsår i auga. «Eg vil berre spørje deg om noko», kviskra eg. Lufta frå munnen min lagde varm røyk i det kalde rommet. Tida stod stille eit lite augneblink, så vart ansiktet mitt knust av ein iskald hanske. Det var raudt. Eg var blitt brent. Brannen hadde treft djupt ned i armen min. Den vonde heksa hadde utløyst brannen enda ein gong. Raude dråpar rann ned frå augne mine. Eg visste eg ikkje skulle ha spurt. Kva hadde eg forventa? At ho ville godta det og la meg reise fritt? Eg var jo enda under hennar kommando. Ho hadde fortsatt ansvar, eg var ikkje vaksen enda. Eg let draumen min flyge frå meg. No måtte brannen bli sløkt. Brannsåra fekk tørke seg, så tok eg på meg ein langerma genser og sneik meg ut. Det var herleg ute, og det gjorde godt for både kropp og sinn. No var det verken for varmt eller for kaldt. Eg trakk inn den herlege lufta. Det var november og fortsatt haust. Blada frå trea låg strødde utover leikeplassen. Eg sette meg på ein benk og observerte dei leikande borna. Dei var fri, tenkte eg. Plutselig høyrde eg ei guterøyst bak meg. Eg torde ikkje snu meg, så han sette seg ved sidan av meg. «Hallo!», sa han. Eg såg på han. Stemma hans var mørk og trygg. Han hadde brunt hår og blå

2 auge. «Kva heiter du?», spurde han meg. Eg var usikker. Nervøsiteten steig i meg. Skulle eg svare han? Kva om brannen vart utløyst igjen? Denne guten var framand, kva var det han ville? Han såg på meg, og venta på eit svar. «Sofie», kviskra eg, så fort eg kunne. Han smilte, og tok fram handa. Kva skulle han med handa? Igjen, så såg han på meg, forventa tydelegvis noko. «Det er meininga du skal ta meg i handa», sa han. Eg var forvirra. Kva ville han med handa mi? Det såg ikkje ut som han ville trekke handa tilbake, så eg gjorde som han sa. I håp om at han ikkje ville gjere meg noko. Han rista handa mi forsiktig. «Jens», sa han. Eg tvang fram eit smil. Plutseleg var ikkje blikket hans festa på meg lengre, men på armen min. Armen min var visst interessant for han, så eg sat der fortsatt, rista i handa og smilte. Han såg opp på meg med ei merkelig mine i ansiktet. Eg forstod ikkje kva uttrykk det var, men eg meinte det var noko gale. Vi stoppa og riste hendene til kvarandre, og eg trakk til meg arma. I frykt om at heksa ville utløyse ein ny brann, gjekk eg. Raskt, med små steg. Det merkelege ansiktsuttrykket bora seg fast i hjernen min, og eg kjente blikket hans i ryggen. Kva var det han tenkte? Neste dag ringte det ut til matfriminutt på skulen. Eg var på veg ut døra frå klasserommet, men eg vart stoppa. Eg fekk ikkje lov. Ei kvinne stod der, med svart skjørt som rekte ho til magen, oppsett blondt hår og svarte briller. Ho var ei fin kvinne, tenkte eg, men kvifor slapp ho meg ikkje ut? Kroppen min vart varm. «Hei Sofie!», sa ho. Korleis visste ho namnet mitt? «Kan ikkje du bli med på kontoret mitt, så kan vi ta oss ein prat?» Eg nikka forsiktig, måtte gjere som eg fekk beskjed om. Vi gjekk gjennom skulegangen. Det var stille, alle var ute og tok inn god luft med god temperatur. Kontoret til kvinna var lite. Det hadde ei lita bokhylle med diverse bøker, eit skrivebord og to gode stolar. Stolane var plasserte ved sidan av kvarandre. «Ver så god og sit», sa kvinna. «Mitt namn er Madelen». Ho rekte meg handa si, akkurat som Jens. Og ho såg på meg på same måten. Kan dette vere mora hans? Er dette noko dei plar gjere? Madelen stod med handa framme, og eg rista den, slik Jens hadde gjort

3 med meg. Så smilte ho. Madelen gav meg nokre kjeks, som låg på skrivebordet. Dei var gode, med sjokoladebitar. «Korleis går det heime?», spurte ho. Eg kika på ho. Såg inn i augene hennar. Kvifor spurde ho meg om det? Eg svarte ikkje. Brannen kunne bli utløyst. «Kan eg få sjå på armen din Sofie?» Eg stivna. Kva var greia med armen min?! Ho hadde berre nokre brannsår, elles var det ei vanleg bleik arm. Eg vart irritert. «Kva vil du med armen min?», spurde eg. Madelen såg på meg med det same ansiktsuttrykket som Jens. «Er du i slekt med Jens?». Denne gongen gjorde eg det klart at eg var irritert. Madelen såg fortsatt på meg. «Eg vil hjelpe deg», sa ho. Ute heldt temperaturen seg fortsatt like god. Det var verken for kaldt eller for varmt. Dette var merkelig. Før hadde temperaturen ute variert mykje. Somme dagar var den ekstrem kald, mens andre gonger var den ekstrem varm. Eg gjekk igjennom skogen på veg heim til heksa. Ho hadde jo fortsatt ansvar for meg, så det var med heksa eg skulle bu. Langs vegen tenkte eg på draumen min. Gjennom denne skogen tenkte eg alltid på draumen min. Når eg kom fram til huset, slo eg den vekk. Eg ville ikkje at brannen skulle utløyse seg igjen. Inne i det kalde huset låg den rusa heksa i sofaen igjen. Eg ville ikkje gjenopplive ho til den verkelege verda. Det var best når ho var rusa. Då la ho ikkje merke til meg. Eg smaug meg inn på det lille rommet mitt. Der var det varmt. Gjennom mine 15 år hadde eg forstått at eg likte meg best ute. Der var det jamn temperatur, heile tida. Sidan eg eigentleg ikkje fekk lov til å gå ut, sette eg meg berre ned og gjorde lekser. Når eg er ferdig med leksene, les eg i ei bok. Når eg er ferdig å lese i boka, så legg eg meg. Det er slik eg plar gjere det, og slik eg alltid har gjort det. På skulen dei neste dagane fortsette Madelen å komme til meg i matfriminuttet. Ho lurte heile tida på korleis det gjekk heime. Eg svarte henne aldri. Då let ho meg snakke om andre ting. Kvar dag når eg gjekk

4 heim igjen, gjekk eg i skogen og tenkte på draumen min. Når eg var heime, gjorde eg lekser, las og la meg igjen. Dagane gjekk ut på det same kvar dag, og det var fortsatt god temperatur ute. Det var berre ein dag som var annleis. Dagen eg røpte meg. Vi hadde blitt godt kjent no, eg og Madelen. Vi snakka mykje, og eg hadde funne ut at Madelen var mora til Jens. Det var det eg trudde. Dei var så like, med dei same ansiktsuttrykka og dei ristande hendene. Eg kjente meg glad. Det var ei merkeleg kjensle, og det utløyste brannen. Denne gangen var det ikkje ein vanleg brann. Den var mildare, og nærma seg passeleg temperatur. Dei djupe brannsåra i armen kom ikkje, men dei raude dropane kom fortsatt ut frå auga mine. Eg fortalte Madelen om heksa, det kalde huset og brannane. Kor godt eg likte den gode temperaturen ute, og ho lytta. Ho hadde det vanlige ansiktsuttrykket sitt. Tidligare hadde eg spurt kva dette uttrykket betydde. Ho sa at det betydde kjærleik. Madelen var ei snill kvinne. Eg visste ikkje kva eg skulle kalle ho, for ho var inga framand lengre. Munnen min hadde snakka mykje, og det kom aldri noko varm røyk ut, slik det gjorde heime. Eg begynte å tenke på draumen min. Draumen eg berre tenkte på når eg var i skogen. Munnen min stoppa. Skulle eg fortelje ho om den? Når eg allereie hadde røpt så mykje? Madelen tok armen sin rundt skuldrene mine. Eg fekk ei merkelig kjensle, men det var inga vond kjensle. Ho såg ned på meg. «Det går bra, eg er her for deg», sa ho. Så eg fortalte ho om draumen min. At eg aldri hadde greidd å snakka om den til heksa. At eg aldri hadde kunne snakka ut om meininga mi generelt. Eg fortalte om den iskalde hansken, at det var det som hadde utløyst brannen. Og dei raude dråpane kom igjen. Eg fortalte ho at eg ville ut. Ut til den gode temperaturen. At eg ville slokke brannane. Eg ville starte på nytt, i jamn og god temperatur. Eg ville ha eit hus utan rus og kulde. Eg ville vere fri! Det var då Madelen fekk dråpar ut av auga sine. Hennar dråpar var ikkje raude, dei var blå og nesten kvit. Dei var reine og

5 smertefrie. Etter denne dagen var det alltid god temperatur. Livet mitt gjekk mot vår. Eg hadde kome meg ut og sløkt brannane. Der var ikkje lengre nokon rus, ikkje nokon heks. Brannsåra mine hadde begynt å gro, og huda mi var ikkje lengre like kvit. Alt dette hadde skjedd med Madelen si hjelp. Ho hadde fortalt meg at heksa fortsatt hadde ansvar overfor meg og at eg ikkje var klar til å flytte i mitt eige hus. Så ho hadde tatt meg med heim til seg. I huset til Madelen og Jens var det god temperatur og eg kunne puste fritt. I Stine Sofies stiftelse jobbar dei for at alle barn skal kunne oppleve ein barndom utan vold. Dette har stiftelsen skreve: «I Norge utsettes 1 av 10 barn for omsorgssvikt, vold eller misbruk. Likevel tror de fleste at dette ikke er noe som skjer der de bor. Tegnene er ikke alltid så tydelige og det er derfor du må tørre...» Solveig Årdal