Årsplan KRLE 9. trinn

Transkript

1 Årsplan KRLE 9. trinn 2019/2020 Læreverk: 9 Store spørsmål (Aschehoug 2016) Faglærarar: Åshild Aamli og Kjersti Langenes Bøen Kapittel Veke Elevtilpassa mål Frå side 3 i 9 Store spørsmål 1 Buddhismen og veke 42 Kjenne til nokre forteljingar frå Buddha sin fødsel og oppvekst Kunne skildre buddhismen sitt syn på gjenfødinga og livshjulet Kunne fortelje om Buddha si lære og dei fire sanningar Kjenne til kva det vil seie å leve som buddhist, både for lekfolk og munkar og nonner Kjenne til korleis buddhismen spreidde seg, og skildre religionen si stilling i dag Kunne drøfte nokre likskapar og skilnader mellom hinduisme og buddhisme Teikn på måloppnåing 2, 7, 9 Lav (karakter2): - Kunne beskrive omgrepa oppvaking og nirvana - Kunne fortelje noko om kva det vil seie å leve som buddhist - Kjenne til nokre buddhistiske land - Kunne fortelje om viktige hendingar i Buddha sitt liv som førte fram mot oppvakinga - Kunne beskrive dei fire sanningane og viktige element i Buddha si lære - Kjenne til den rolla munkar og nonner har i buddhismen - Kunne beskrive viktige ritual i buddhismen - Kunne beskrive utbreiinga av buddhismen Høg (karakter 5-6): I tillegg: - kunne beskrive forholdet mellom buddhisme og hinduisme, likskapar og skilnader - kunne finne opplysingar om buddhismen si stilling i

2 Noreg og verda i dag - kunne reflektere over kvifor mange menneske i Vesten går over til, eller let seg inspirere av buddhismen 2 Jesus og evangelia Veke Kjenne til ulike oppfattingar om kven Jesus var, og kunne vurdere ulike kjelder Kunne forklare kva slags bøker evangelia er, og korleis dei vart til Kjenne til sentrale fortellinger i Lukasevangeliet Kunne forklare kva kristen tru går ut på Kunne slå opp i NT Kunne beskrive og reflektere over biletkunst knytta til forteljingar i NT Kjenne til omgrep frå Bibelen som har gått inn som faste omgrep i språket Kunne forklare samanhengen mellom jødedom og kristendom, og GT (Tanakh) og NT Kunne forklare ulike syn på Bibelen 3, 4, 6 Lav (karakter2): - Kjenne til kvifor forskarar er sikre på at Jesus har levd - Kunne navn på dei fire evangelia - Kjenne innhaldet i nokre forteljingar om Jesus, gjerne ut ifrå bilete - Kjenne til hovudelement i den kristne påskeforteljinga - Kunne beskrive kva kristen tru går ut på - Kjenne til ulike oppfattingar om kven Jesus var - Kjenne til fleire sentrale forteljingar frå Lukasevangeliet, mellom anna Slettepreika og forteljingar frå påskeveka. - Kunne reflektere over biletkunst knytta til forteljingane i NT - Kjenne til forholdet mellom GT (Tanakh) og NT - Kunne forklare likskapar og skilnader mellom jødisk og kristen tru Høg (karakter 5-6): I tillegg - kunne skilje mellom ulike religiøse og historiske kjelder om Jesus - kunne forklare uttrykk frå evangelia som har gått inn som faste omgrep i språket - kunne samanlikne Buddha og Jesus; liv, lære og forkynning

3 3 Islam 4 Kristendommens historie Veke 1-8 Veke og veke 16 Kunne forklare særpreget ved islam, og kva som er felles og kva som skil islam, kristendom og jødedom. Kunne forklare omgrepa sendebud, profet, åpenbaring, haram, halal og hadith Kunne gi ei oversikt over viktige hendingar i historia til islam Bli kjent med nokre tekstar frå Koranen og hadith-forteljingane Gi ei oversikt over mangfaldet i islam Kunne beskrive kunst, arkitektur og musikk i islam Beskrive utbreiinga til islam, og splittinga mellom sunni og sjia Kunne fortelje om islam si stilling i Noreg i dag, og kjenne til spørsmål som opptar mange muslimar Kunne fortelje om viktige hendingar i kristendommen si historie frå reformasjonen til tida vår: Hekseforfølging, pietisme, - Kunne forklare ulike syn på Bibelen 1, 3, 8, 9 Lav (karakter2): - Kunne forklare omgrepa profet, openberring, halal og haram - Kunne fortelje om Koranen og kva han betyr for muslimar - Kunne nevne dei fem søylene framstillingar - Forklare kva islamsk tru går ut på og korleis ein kan leve som muslim - Kunne gi ei kort oversikt over Muhammed sitt liv og islam si historie og utbreiing - Kjenne innhaldet i ein Korantekst eller ein hadith, for eksempel Nattreisa Høg (karakter 5-6): I tillegg kunne - beskrive ulike retningar og tolkingar innafor islam - forklare kva som er felles og hva som skil dei tre midtøstenreligionane - finne informasjon om islam i Noreg, og spørsmål som opptar mange muslimar Lav (karakter2): - Kunne forklare omgrepa reformasjon, vekking og misjon - Kjenne til hekseforfølgingane - Kunne fortelje om innføring av konfirmasjon og

4 - 17 vekkingar og misjon Gjere greie for kristendommen si stilling i verda i dag. Forklare hovudtrekk ved protestantisk, katolsk og ortodoks kyrkje Kjenne til nokre viktige trussamfunn innafor den protestantiske kyrkja skulegang for alle - Kunne beskrive nokre skilnader mellom katolsk og protestantisk kirke i dag samanhengar - Beskrive korleis reformasjonen forandra kyrkja i Noreg - Kjenne til hekseforfølgingane i Noreg - Kunne fortelje om pietismen, kva Hans Nielsen Hauge sto for, og kjenne til ulike kristne trussamfunn i eigen kommune - Kunne forklare hovudtrekk ved katolsk og ortodoks kyrkje Høg (karakter 5-6) I tillegg kunne: - Finne digital informasjon og presentere aktuelle spørsmål som opptek mange kristne, både innafor protestantisk og katolsk kyrkje 5 Etikk og filosofi Veke Kunne reflektere rundt omgrepet rettferd Diskutere kva som er eit godt liv og ei god og riktig handling, ut frå filosofar som Aristoteles, Mill og Kant Lære om etikk knytta til globalisering og rettferdig handel Kunne reflektere over ansvar for naturen, og ein etikk for 5, 7, 8 Lav (karakter2): - Kunne samtale om tema som rettferd, lukke og godheit - Kunne diskutere kva for eit ansvar det enkelte menneske har for naturen og generasjonane etter oss, til dømes om det er riktig å drive jakt framstillingar - Kunne diskutere kva som er eit godt liv og ei god og riktig handling, ut frå filosofar som Aristoteles, Mill og

5 generasjonar som kjem etter oss Kant - Reflektere over mennesket sitt ansvar for miljøet - Reflektere over handel og forbruk og ansvaret til den enkelte for urettferd i verda Høg (karakter 5-6): I tillegg - Kunne presentere og diskutere etiske dilemma - Presentere filosofen Hans Jonas og forklare kvifor han er aktuell i vår tid