Bakgrunn for og forklaring til endring i utsleppsløyve til Førde lufthamn, Avinor AS, og gebyr for sakshandsaming

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Bakgrunn for og forklaring til endring i utsleppsløyve til Førde lufthamn, Avinor AS, og gebyr for sakshandsaming"

Transkript

1 Sakshandsamar: Dagny Alvik Vår dato Vår referanse Telefon: /15606 E-post: Dykkar dato Dykkar referanse Avinor AS Postboks GARDERMOEN Bakgrunn for og forklaring til endring i utsleppsløyve til Førde lufthamn, Avinor AS, og gebyr for sakshandsaming Fylkesmannen gir løyve etter ureiningslova til utsleppsløyve for bane- og flyavisingskjemikal frå Førde lufthamn etter ureiningslova. Løyvet erstattar løyvet frå Endra løyve med tilhøyrande vilkår vert send saman med denne oversendinga. Dokumenta må lesast i samanheng, dette dokumentet gir bakgrunn for saka, grunngjeving for vedtak og nærare tolkingsgrunnlag for dei juridiske vilkåra (rang som lovtekst for verksemda) i løyvedokumentet. Forvaltninga sitt arbeid med utsleppsløyve er omfatta av ei gebyrordning, og verksemda vil få betalingskrav i etterkant. Vi viser til søknad frå Førde lufthamn datert om endra løyve til verksemd etter ureiningslova. Vi viser òg til seinare korrespondanse og møte/samtalar med representantar for Avinor AS. Når vurdering av søknad endar som her - med utsleppsløyve til aktivitet, vert vedtaket send ut som to skriv: Dette oversendingsbrevet og løyvedokumentet. Oversendingsbrevet omtalar bakgrunn for saka og søknadsprosessen. Det gir nærare grunngjeving for vedtaket og enkelte vilkår, og må nyttast som tolking av nærare krav i enkelte av vilkåra. I vedlagte skriv (løyvedokumentet) gir Fylkesmannen Førde lufthamn utsleppskonsesjon (utsleppsløyve) for utslepp frå avising av fly og rullebane, kjemikaliebruk, og avfallshandtering. Støy frå flyaktivitet er ikkje omfatta av dette løyvet. Merk at både vilkår og vedlegg til løyveskrivet er ein del av dei juridiske krava til verksemda. Verksemda må leggje dokumenta til grunn for all dagleg drift som kan omfatta ytre miljø, og som viktig føring for utarbeiding og oppfølging av internkontroll. Saksframstilling Bakgrunn Avinor AS, Førde lufthamn, har eit eksisterande løyve som gjeld utslepp frå avising av fly og rullebane, kjemikaliebruk, og avfallshandtering. Lufthamna har søkt om å endre krav om etablering av biologisk reinseanlegg til krav om oppsamling og levering til sjøresipient via kommunal avlaupsleidning til Dalsfjorden, Bygstad. Det vert også søkt om å auke ramma for bruk av flyavisingskjemikal til liter (rekna som 100 % glykol) per år. Hovudkontor Landbruksavdelinga E-post: Njøsavegen 2, 6863 Leikanger Fjellvegen 11, 6800 Førde Telefon: Postboks 14, 6801 Førde Internett: Telefaks: Telefon: Org.nr Telefaks:

2 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 2/10 Det er innhenta avtale med Gaular kommune om transport og påslepp av glykolhaldig vatn i Dalsfjorden. Førehandsvarsling og offentleg høyring Etter at Fylkesmannen hadde motteke fullstendig søknad, vart den kunngjort og sendt på høyring i samsvar med kapittel 36 i Forskrift om begrensning av forurensning (forurensningsforskriften). Søknaden vart lagt ut på offentleg tenestetorg og sendt til berørte partar med høyringsfrist Uttaler Det kom inn uttale frå Naturvernforbundet som er positiv til at glykolhaldig overvatn vert samla opp og ført til Dalsfjorden som er ein betre eigna resipient enn vassdraga rundt flyplassen. Naturvernforbundet presiserer at det er viktig med miljøundersøkingar for å sikre at utsleppet ikkje har noko innverknad i særleg grad. Dei krev også størst mogeleg reinsing av dei resterande utsleppa som skjer ved flyplassen. Avinor svarer at dei allereie har gjort tiltak for å redusere belastninga på dei lokale resipientane ved å bruke sugebil og etablere oppsamlingsareal med avrenning til tett tank som igjen blir ført til Dalsfjorden. Dei meiner at miljøovervakinga vil kunne dokumentere effekten av desse tiltaka. Avinor meiner difor at nødvendige tiltak er utført, og ser ikkje reinsing av resterande utslepp for nødvendig. Utsleppsrammer Ramme for utsleppet er gitt i vilkår 1 og 3.1. Med vesentlege endringar er meint endringar over om lag 10 %, men også vedvarande produksjonsmengd over ramma kan utløyse behov for endring av løyvet. Avinor nytter formiatbaserte avisingskjemikal til baneavising idag. Dersom nye middel vert vurdert brukt, skal ikkje desse føre til større oksygenforbruk enn kjemikal som er i bruk i dag. Nye middel skal gjerast greie for i melding til Fylkesmannen. Miljøpåverknad frå aktivitetane Lokalisering og resipientforhold Lufthamna ligg 330 m.o.h. på eit utsprengt, planert fjellområde samt på delvis gjenfylt myr. Rullebana og flyavisingsområdet drenerer, via grøfter, drensrøyr og våtmarksområde innanfor området til lufthamna, til fire ulike bekkar som alle endar i Gjøsetelva og vidare til Dalsfjorden. Det oppsamla glykolholdige overvatnet vert sleppt ut via kommunal utsleppsleidning ved Bygstad til Dalsfjorden. Dalsfjorden er ein lang, smal terskelfjord med fleire innsnevringar og tersklar innover fjorden. Inste delen er relativt grunn, og straumtilhøva er sannsynleg sterkt påverka av ferskvasstransporten frå elvane inst i fjorden. Fjordområdet ved Kappstad er mellom meter på det djupaste, med sterk innsnevring vidare innover mot det inste bassenget i fjorden, og gradvis aukande djupner utover fjorden mot neste terskel. Utsleppet av det kommunale avløpet går ut på om lag 10 meters djup i Kappstadvika på nordsida av fjorden. Det har vore meieriaktivitet på staden tidlegare som gav redusert miljøtilstand på botnen. I området er det også vore observert korallen Carophyllia.

3 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 3/10 Undersøkingar og kartlegging som ligg til grunn for behandlinga av søknaden: Jordforsk og Aquateam vurderte i 2000/2001 dei miljømessige tilhøva og behovet for tiltak i samband med bruk av avisingskjemikal ved Førde lufthamn. I rapporten vert det konkludert med at miljøverknad/miljøulemper i første rekkje er knytt til organisk belasting i resipientane rundt flyplassen. I tillegg inneheld flyavisingskjemikal tilsetjingsstoff som vert karakterisert som giftige. Avinor AS har seinare lagt fram nye tal og opplysningar om kjemikaliebruken. Dei kjemikala som no vert brukte til baneavising gjev vesentleg mindre organisk belasting, og bruken av giftige tilsetjingsstoff er redusert. I gjennomførte Avinor AS Vestlandsprosjektet, som hadde m.a. som formål å kartleggje i kva grad utslepp av avisingskjemikal frå flyplassdrifta påverkar vassresipientane. Prosjektet omfatta flyplassar i Møre og Romsdal og Sogn og Fjordane. Førde lufthamn var ein av desse. Resultata viste at tilstanden i primærresipienten (våtmarksområdet/bekken aust for terminalbygget) var dårleg, med lågt oksygeninnhald, periodevise høge glykolpåvisningar og KOF. Grunnen under sentralområdet inneheld glykol, og det vert truleg produsert giftige gassar då systemet har gått anaerobt. Avinor AS konkluderte med at det var behov for umiddelbare tiltak. Det var lagt fram forslag til følgjande tiltak for å redusere utsleppa: - Innføring av proporsjonalmiks - Etablering av oppsamling for glykolhaldig snø og overvatn - Etablere anlegg for biologisk reinsing av glykolhaldig overvatn I 2009 gjennomførte Avinor AS ein miljørisikoanalyse for flyplassen. Her er ulike risikopunkt gjennomgått og vurdert ut frå mogeleg påverknad av ytre miljø. Det er òg gjort framlegg om ulike risikoreduserande tiltak. Tiltaka som vedkjem flyavising og baneavising er nærare omtalt i Vestlandsprosjektet som er nemnt ovanfor. I det opprinnelege løyvet var det sett krav til oppsamling og reinsing av flyavisingskjemikal. Avinor har vurdert alternative løysingar for handtering av glykolholdig overvatn. Det vart mellom anna utarbeidd eit «Skidseprosjekt for håndtering av avløpsvand og glykolholdigt overvand» av Norconsult Danmark, avd. Århus. Som ein del av Avinor sitt Miljøprosjekt vart det i delprosjekt 4 sett på VAanlegg og de-icingplattform. Der vart det vurdert tiltak for å redusere mengde ureina overflatevatn og metodar/løysingar for å handsame ureina vatn før utslepp. Konklusjonen frå Avinor var at oppsamling og transport til utslepp i sjøresipient samla sett er ei betre miljømessig løysing enn lokalt reinseanlegg med utslepp i grunn. Flyplassen har også sidan avisingsesongen testa ut bruk av sugebil som suger opp ein del av kjemikalia ved flyoppstillingsplassen. Kapstadvika i Dalsfjorden Hovgaard på vegner av Østlandskonsult AS gjorde ei undersøking i 1989 som viste at botnen var prega av for høg organisk belastning. Området var dekka med svovelbakterien Beggiatoa, og det var eit svart sulfid-lag like under sedimentoverflata. Ein antok at ei medverkande årsak var utslepp frå det lokale meieriet. Dette er no nedlagt. Det vart også observert store mengder av korallen Carophyllia, som er ein sjeldan art. Påvising av hardbotnkorall har vore eit av kriteria for å vurdere at indre delar av Dalsfjorden har miljøkvalitetar store nok til å verte peikt ut til eitt av kandidatområda for vurdering av særskild verdifulle fjordområde (marin verneplan). Området er likevel ikkje nærare undersøkt eller avgrensa. Vår vurdering tek så godt som råd er, omsyn til kunnskapen om miljøressursane i området, men det er ikkje stilt særskilte vilkår (krav i utsleppsløyvet) ut frå status som "kandidatområde".

4 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 4/10 Fylkesmannen sine vurderingar og grunngjeving for fastsette vilkår Regulert aktivitet er del av den ordinære flyplassdrifta. Annan aktivitet enn dei som er omtalte i løyve, er ikkje regulert etter ureiningsregelverket. Vi vil streke under at all ureining frå verksemda isolert sett er uønskt. Dei utsleppskomponentane frå verksemda som vi vurderer har mest å seie for miljøet, er regulerte gjennom spesifikke vilkår. Utslepp som ikkje er regulert på denne måten, er omfatta av løyvet så langt opplysningar om slike utslepp vart lagde fram i samband med saksbehandlinga eller må reknast som kjende på anna måte då vedtaket vart gjort. Dette gjeld likevel ikkje utslepp av prioriterte stoff som er omtalt i vilkår 2.1. i løyvet. Verksemda pliktar å halde alle utslepp på eit lågast mogleg nivå, og pliktar å rydde opp i ev. ureining eller forsøpling så snart som råd, jf. dei generelle pliktane som følgjer av 7 og 28 i ureiningslova. Vi gjer spesielt merksam på at mange krav går direkte fram av lov/forskrift og er ikkje gjentekne i det vedlagte løyve. Når enkelte lovkrav er spesielt nemnde, har vi meint å informere verksemda og ålmenta om spesielt viktige krav, og i nokre høve presisere og tilpasse generelle reglar til verksemda. Ved tvil om tolking gjeld likevel krav i lovverket over vedtak i løyvet, dersom lovteksten ikkje gir styresmakta heimel til særskild unntak eller skjerping. Nettstaden gir oversikt over dei viktigaste ureinings- og avfallshandteringskrav til ei lang rad verksemder i Norge. Krav til internkontroll går fram av eige forskrift og plikta er presisert i vilkåra. Kravet føreset ein rad tiltak. Behovet for skriftleg dokumentasjon og oppfølging vil vere tydlegare for verksemda etter risikokartlegging av aktivitetar som kan ha følgjer for det ytre miljøet. Risikovurdering, eigne mål, handlingsplanar og skriftlege rutinar er sentrale dokument for HMS-styresmaktene sine tilsyn med verksemda. Merk at brot på løyvet (vilkåra) eller andre reglar etter ureinings- og avfallsregelverket må handsamast som avvik. Generell informasjon om internkontrollforskrifta er også teke inn til slutt i dette skrivet. Plassering i risikoklasse i samsvar med 39-6 har mest å seie for når verksemda kan rekne med frekvensbasert, normal oppfølging frå tilsynsstyresmakta. Risikoklasse 3 vil seie at med noverande ressurstilfang for Fylkesmannen, må verksemda rekne med rutinekontroll på staden kvart år. Ved behov kan også kontrollen verte gjennomført som ein meir grundig systemrevisjon. Kostnaden (gebyr til staten) for kontroll som varar inntil ein dag går fram av 39-6 i ureiningsforskrifta. Satsane kan verte endra årleg. Kostnaden med systemrevisjon vil vere avhengig av behov for ressursbruk hos Fylkesmannen, innafor satsane som er omtalt i Satsane kan verte endra årleg. I tillegg må verksemda rekne med kontroll etter ulukke, hendingar som kan ha noko å seie for det ytre miljøet eller i samband med nasjonalt koordinerte kontrollaksjonar. Løyvet inneheld fleire særskilde krav til informasjon. Generelt skal verksemda informere tilsynsstyresmakta om drift med vidare, men skal også informere ålmenta årleg om miljøpåverknadar. Krav til maksimal konsentrasjon av olje i vatn etter oljeutskiljar, er sett likt med tidlegare løyve. For oppfølging (dokumentasjon, analyse, tøming osb.) kan verksemda følgje dei generelle krava i ureiningsforskrifta kap. 15 så langt den passar eller ikkje er endra i vilkår til løyvet/andre krav frå Fylkesmannen. For lagring av flytande kjemikal eller avfall i tankar som ikkje er grave ned, må verksemda følge krav i kapittel 18 i ureiningsforskrifta. Kapitlet gjeld for tankar flytande petroleumsprodukt på meir enn 10 m 3, og for andre farlege kjemikal eller farleg avfall når tanken er meir enn 2 m 3.

5 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 5/10 Alle verksemder brukar kjemikal i større eller mindre mengder. Kjemikal kan ein omtale som eit kvart stoff eller stoffblanding som er framstilt av menneske, eller vunne ut/samla opp og tiltenkt spesifikk bruk. Det er utvikla eit omfattande, felles europeisk regelverk (REACH) for kjemikal som kan ha helse- eller miljøeffekt. Regelverket for reine stoff er snart ferdig innført i Europa, og for stoffblandingar kjem det meste på plass innan Verksemda må sjølv syte for å kontrollere at eigen bruk av kjemikal er i samsvar med regelverket, og at hovudkrava er godt kjende av alle som handterer/brukar kjemikal på verksemda. Særleg viktig er verksemda si kunnskap om sikkerheitsdatablad, REACH-regelverket, disponering som avfall/farleg avfall og utbytting til mindre skadelege kjemikal (substitusjon). Merk at ved tilsyn vil vi mellom anna kontrollere at kunnskapen om sikkerheitsdatabladet er tilstrekkeleg, og at bruk og sluttdisponering er forsvarleg. Vilkåret om kjemikal (vilkår 4) presiserer at kjemikal som vert nytta mellom anna må ha rett produktopplysningar i seksjon 12 (økologiske opplysningar) der kjemikal som er miljøfareklassifisert skal ha økotoksikologiske data som forklarar miljøfareklassifiseringa til kjemikalet seksjon 13 (instruksar ved disponering) der det skal spesifiserast at kjemikal skal disponerast som farleg avfall (leverast særskilt i farleg avfall systemet med rett deklarering) dersom kriteria vert oppfylt seksjon 15 (opplysningar om regelverket) der tilvising til norsk regelverk må gå fram. Kjemikal som ikkje verksemda lenger kan nytte, eller som ingen lenger kan nytte til sitt opphavlege føremål, må leverast som avfall i samsvar med kapittelet i sikkerheitsdatabladet om disponering (kapittel 13). Dei fleste kjemikal som inneheld helse- eller miljøfarleg stoff og som vert avfall, må leverast som farleg avfall. For tida er kriteria som krev at avfallet må handterast som farleg avfall under endring. Verksemda må såleis nøye følgje med på eventuelle endringar, halde seg med oppdaterte sikkerheitsdatablad (på norsk) og syte for at oppdatert dokumentasjon finst i internkontrollen for det ytre miljøet. Alt av eige avfall som verksemda sjølv ikkje kan utnytte eller gjenbruke skal leverast vidare til godkjent mottak. Det er berre Fylkesmannen eller Miljødirektoratet som kan godkjenne nærare kven som kan motta avfall. Nokre sentrale krav er presiserte i vilkåra, men det vert streka under at både ureiningslova og avfallsforskrifta (jf. spes. kap. 11 om farleg avfall) set fleire krav til avfallshandteringa enn det som er omtalt her. Verksemda må avgjere kva dei meiner er akseptabel miljørisiko frå si aktivitet. Fylkesmannen kan overprøve verksemda si vurdering og presisere/stille nærare krav til tiltak. på bakgrunn av analyse av miljørisikoane og risikoreduserande tiltak, må verksemda etablere beredskap mot akutt ureining. Vilkår 8.3 omtalar nærare kva beredskapen skal handle om. Beredskap må øvast jamleg, og bør ikkje skje sjeldnare enn ein gong per år. Tilhøva til naturmangfaldlova og vassforskrifta I tillegg til retningslinene i ureiningslova, er også prinsippa i 8-12 naturmangfaldlova lagde til grunn for vår vurdering. Fjorden mellom Bygstad og Hestad kan verte omfatta av ein marin verneplan som er under utarbeiding. Planen fokuserer i stor grad på å bevare naturtilhøva på sjøbotnen. Tillate utslepp er ikkje vurdert å skulle føre til større, negative konsekvensar for dei kjente miljøressursane i fjorden. Miljøtilstanden i alt vatn skal i følgje forskrift om rammer for vannforvaltningen (vassforskrifta) oppretthaldast på eit godt nivå, og vernast mot forringing. Ny påverknad i form av nye utslepp (eller

6 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 6/10 auka utslepp) kan i hovudsak berre skje dersom vassførekomstane ikkje får redusert økologisk miljøtilstand. Vassforskrifta er førande for Fylkesmannen sine vurderingar av om nye eller endra løyve etter ureiningslova for verksemd med utslepp til vatn kan gjevast, og for enkelte av vilkåra som vert sette i utsleppsløyva. Fylkesmannen har også vurdert om det omsøkte utsleppet kan kome til å verte i strid med vassforskrifta sine reglar om reduksjon av tilstandsklasse i vassførekomsten til lågare enn god. Utgangspunkta i 4 6 i vassforskrifta er at reduksjon av tilstandsklasse ikkje skal tillatast. Med dei vilkåra som er sett er det ikkje grunn til å tru at utslepp frå verksemda vil kunne føre til lågare tilstand enn god i vassførekomsten Dalsfjorden (ID-nummer C i vann-nett). Denne vassførekomsten er ikkje ferdig tilstandsklassifisert, men ei førebels vurdering tyder på god økologisk tilstand. Resipienten skal granskast før oppstart for å gi best mogeleg grunnlag for å dokumentere eventuell påverknad. Etter oppstart må verksemda dokumentere jamleg tilstanden i resipienten. Vi set krav om overvaking i dykkar utsleppsløyve. Vi ser at de i dykkar påsleppsavtale med Gaular kommune er blitt einige om at dei gjennomfører kartlegginga, og at de tek kostnadane. Sjølv om dykkar påslepp berre er ein avgrensa del av det totale utsleppet, er forholda i Dalsfjorden sårbare, og det er viktig å få dokumentert denne tilleggsbelastninga. Dersom det viser seg at forholda ikkje er eigna, må de finne ein anna måte å avhende det glykolhaldige vatnet på. Sjølv om ein no skal samle opp hovudmengda av flyavvisingskjemikal, vil noko fortsatt kome ut i terreng lokalt ved flyplassen. Tidlegare undersøkingar har vist at tilstanden i primærresipienten har vore dårleg, med lågt oksygeninnhald, og periodevis høge glykolinnhald og med det høgt oksygenforbruk. Grunnen under sentralområdet inneheld glykol, og det er anaerobe tilstander med truleg produksjon av giftige gassar. Avinor AS har utarbeidd og driv eit miljøovervakingsprogram ved Førde lufthamn. Etter oppstart må verksemda dokumentere tilstanden i resipientane og at oppsamlinga av flyavisingskjemikali verkar som føresett. Det står krav i løyvet om at eigen prøvetaking og innsending for analyse til akkreditert laboratorium, berre kan skje etter opplæring og skriftleg avtale med akkreditert tenesteytar. Dersom de kan dokumentere at dykkar miljøprosjekt har tilstrekkeleg kompetanse, vil vi kunne akseptere det. Data frå overvakinga skal rapporterast til databasen Vannmiljø. Importformat må de hente frå Vurdering av teknikkar/teknologiske forhold Ved sida av resipientvurderingar, er det eit viktig prinsipp i Fylkesmannen si sakshandsaming at beste tilgjengelege teknikkar skal takast i bruk for å førebygge ureining. Krava i vilkåra vil difor ofte vere forma som funksjonskrav og ikkje tilstandskrav. Med funksjonskrav meiner vi krav som ikkje omtalar spesifikke utsleppsnivå, tekniske tilstandar eller føreset spesifikke tekniske løysingar, men gir ansvar for verksemda å finne løysing i samsvar med føre var krav eller beste tilgjengeleg teknologi dokument som gjeld for verksemda. Med tilstandskrav meiner vi krav som set spesifikke tilstandsgrenser for ein type utslepp, men kan også vere tale om bruk av spesifikke reinseteknologiar eller andre tekniske innretningar. Merk at verksemda kontinuerleg må arbeide med å redusere utslepp, jamvel om ein tilfredsstiller gjeldande utsleppsgrenser i løyvet. Oppsummering og konklusjon Av tryggleiksomsyn er det nødvendig å avise fly og rullebane i periodar av året. Avising og fjerning av snø skjer både mekanisk og ved bruk av kjemikal. Det er pr. i dag ikkje noko realistisk alternativ til

7 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 7/10 bruk av avisingskjemikal. Fylkesmannen har heller ikkje grunnlag for å gjere eigne vurderingar av mengde avisingskjemikal som er nødvendige å bruke på flyplassen. Det var i førre løyve sett krav om at det skulle bli nytta metode/utstyr som gav minst mogleg bruk av kjemikali og avrenning til resipient. Det var lagt til grunn at Avinor kunne nytte proporsjonalmiks som eit effektivt utsleppsreduserande tiltak. Det viste seg at pilotane på dei små lufthamnene ikkje aksepterte dette utifrå krav til sikkerheit. Avinor kan difor ikkje redusere bruken av avisingskjemikal som planlagd, og søkjer difor om auka ramme. Det var i opprinneleg løyve sett krav til at glykolholdig overvatn skulle reinsast i reinseanlegg. Det var ikkje set konkrete reinse- og utsleppskrav, men ut ifrå erfaringar med anna biologisk reinsing var det ein forventning på om lag 75% reduksjon av organisk materiale målt som kjemisk oksygenforbruk (KOF). Avinor AS har gjort utgreiing på alternative løysingar for reinsing av oppsamla overvatn med flyavisingskjemikal. Det er ikkje kjent at det finst liknande reinseanlegg for denne type overflatevatn. Konklusjonen etter å ha sett på ulike løysingar er at både kald vasstemperatur, støtbelastningar, og at utsleppa er avgrensa til vintersesongen gjer det vanskeleg å få til optimal drift. På fleire lufthamner rundt i landet er utslepp til sjø vurdert å vere akseptabelt. I Sogn og Fjordane gjeld dette både for Florø og Sandane lufthamn. Avinor har i utgreiinga kome fram til at oppsamling og tømming av glykolholdig overvatn til sjøresipient vil vere det beste alternativet for Førde lufthamn. Det vart frå vinteren 2011 gjennomført eit prøveprosjekt med oppsamling av overflatevatn frå sugebil ved Førde lufthamn. Det er også etablert ei slukrekke nedstraums avisingsområdet som Avinor melder kan auke oppsamlingsgraden til omlag %. Fylkesmannen forventar at ein oppnår minimum 70 % oppsamling med denne løysinga, og dermed får omlag same reduksjon av organisk materiale som det var sett krav om i opprinneleg løyve. Dei miljømessige utfordringane knytt til utslepp av flyavisingsvæske er at nedbrytinga av stoffet forbrukar oksygenet i vassmassane. Blir utsleppa store, og resipienten er svak, kan dette føre til oksygensvikt og gje negative effektar i resipienten. Oppsamling av glykolhaldig overvatn vil etter vår vurdering føre til betre miljøtilhøve både lokalt ved flyplassen og i resipientane nær flyplassen. Dette ser Fylkesmannen på som viktig. Lokal bekk nedstraums lufthamna som er mest påverka, går gjennom eit beiteområde, og har difor klare brukarinteresser. Dalsfjorden er ein langt meir robust og mindre sårbar resipient enn området rundt flyplassen. Men Dalsfjorden er ein fjord med tersklar, og ved tidlegare utslepp med høg organisk belastning har det vore problem med oksygensvikt. Vi har under handsaming av søknaden vurdert alternative påsleppsstader. Påslepp til Førdefjorden er etter vår vurdering ikkje noko klart betre alternativ, då den allereie har store utslepp frå busetnad og annan industri. Det er viktig at tømminga av glykolhaldig vatn ikkje skjer støtvis, men med moglegheit til god innblanding i vassmassane. Glykolen vert raskt nedbrote, og vi har i vår vurdering komme fram til at påsleppet ikkje vil ha ein særskild negativ konsekvens på miljøtilhøva i området.

8 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 8/10 Fristar Tabellen nedanfor gir oversikt over fristar for gjennomføring av tiltak som løyvet krev: Tiltak Frist Tilvising til vilkår Rapportering til ureiningsstyresmakta. 1.mars, årleg 8 Internkontroll for ytre miljø d.d. 2.2 Internkontrollforskrifta Vurdering av substitusjon av kjemikal Jamleg 4 Produktkontroll-lova 3a Revisjon av miljørisikoanalyse Jamleg 2.2 Ha etablert beredskap mot akutt ureining d.d. 6 Øving av beredskap Min. årleg 6 Oppsamling av flyavisingskjemikal Hausten Overvaking av resipientar i samsvar med overvakingsprogram 7 Varsel om gebyr for sakshandsaminga Fylkesmannen si handsaming av søknader om nytt eller endra utsleppsløyve er omfatta av ei gebyrordning, jf. kap. 39 i ureiningsforskrifta. Vi varslar med dette at verksemda skal betale eit gebyr til staten på kr ,- for Fylkesmannen si handsaming av søknaden, jf i ureiningsforskrifta. Merk at dette er gebyrsatsen for 2013 når alle opplysningar til søknaden var på plass. Dersom de ikkje har merknad til dette varselet, vil vi be Miljødirektoratet sende ut faktura på vegner av Staten etter om lag tre veker frå de ha motteke dette varselet. Gebyret forfell til betaling 30 dagar etter fakturadato. Generelle føresetnader for løyvet og informasjon om regelverket Internkontroll Forskrift om systematisk helse-, miljø og sikkerhetsarbeid (internkontrollforskrifta) er eit felles regelverk for tilsynsetatane som er kjent som HMS-etatane. Regelverket og korleis ein generelt må arbeide for å stette krava, er nærare omtalt på Krava om tiltak for ytre miljø (tiltak for vern mot ureining og ei betre handtering av avfall) gjeld alle verksemder som har minst ein tilsett. Plikta til internkontroll som gjeld det ytre miljøet er difor presisert i vilkåra. Forskrifta omtalar kva for oppfølging av krav som må dokumenterast skriftleg, og korleis ein bør organisere arbeidet. Den skriftlege dokumentasjonen må tilpassast type og omfang av ulike aktivitetar. Arbeid som ikkje er grunna på gjennomført, skriftleg og oppdatert risikovurdering med oppfølgande handlingsplan, vil ikkje stette minimumskrava i forskrifta. Verksemda må også sikre skriftlege rutinar for førebyggande vedlikehald av alt utstyr og produksjonsprosessar som kan føre til utilsikta utslepp. Driftsinstruksar og driftsjournalar må førast for alle prosessar og aktivitetar som vil ha noko å seie for det ytre miljøet. Det må t.d. også etablerast, vedlikehaldast og konkretiserast eigne mål for internkontrollarbeidet, dei tilsette må medverke og det må lagast og vedlikehaldast plan for kompetanseutvikling når det gjeld ytre miljø.

9 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 9/10 Merk at det framleis er ei vanleg mistyding å berre omtale krav etter internkontrollforskrifta som gjeld indre miljø (dvs. arbeidsmiljøet) som HMS-krav (helse miljø sikkerheit), medan tilsvarande HMS-krav etter internkontrollforskrifta som gjeld ytre miljø (ureining og avfallshandtering) vert omtala på annan måte. Vi vil såleis generelt presisere at HMS-krav etter internkontrollforskrifta gjeld fullt ut for det ytre miljøet. Andre viktige miljølovkrav I tillegg til dei krava som følgjer av løyvet, pliktar verksemda å følgje krava i ureiningslova og produktkontrollova, og forskriftene som er heimla i desse lovene. Nokre av desse lovkrave er nærare omtalt eller presisert i løyvet. Viktige lovreglar generelt vil de finne på eller via Graving eller mudring Graving, mudring eller andre tiltak som kan påverke ureina grunn eller ureina sediment, treng løyve etter ureiningslova, ev. godkjenning frå kommunen 1 Endring eller tilbakekalling av løyvet Fylkesmannen kan gjere endringar i dette løyvet med heimel i 18 i ureiningslova. Endringar skal vere grunna på skriftleg saksbehandling og ei forsvarleg utgreiing av saka. Ein eventuell endringssøknad må difor liggje føre i god tid før endring kan gjennomførast. Tilsyn Verksemda pliktar å la representantar for ureiningsstyresmaktene eller den som desse gjev fullmakt, få inspisere anlegget til ei kvar tid jf. ureiningslova kap. 7. Tvangsmulkt, straff Brot på løyvet er straffbart etter ureiningslova 78 og 79. Også brot på krav som følgjer direkte av ureiningslova og produktkontrollova, samt forskrifter fastsett i medhald av disse lovene, er straffbart. Ved avvik frå løyvet eller ureiningslova kan Fylkesmannen gje pålegg om igangsetjing av tiltak for å rette opp avvik, jf. ureiningslova 7, siste ledd. Dersom pålegget ikkje vert følgt opp kan Fylkesmannen gjere vedtak om tvangsmulkt til staten, eller vi kan for dykkar rekning setje i gang tiltak (ureiningslova 73 og 74). Erstatningsansvar At ureininga er tilleten, fritek ikkje verksemda frå eventuelle erstatningsansvar for skade, ulemper eller tap som følgje av ureininga, jf. ureiningslova 10 og kap 8 (spesielt 56), og grannelova 6, 7 og 8. Dette løyvet fritek ikkje søkjaren for ansvar etter anna lovverk som gjeld for denne verksemda, t.d. arbeidsmiljø-, helse- og brannvernreglar. Klagerett Vedtaket kan klagast på til Miljødirektoratet av partane i saka eller andre med rettsleg klageinteresse innan 3 veker etter melding om vedtak er kome fram eller frå vedkommande fekk 1 Jf ureiningsforskrifta kapittel 2 om opprydding i ureina grunn ved bygge- og gravearbeider og ureiningsforskrifta kapittel 21.

10 FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 10/10 eller burde skaffa seg kjennskap til vedtaket. Ein eventuell klage skal oppgje nærare kva det vert klaga på og den eller dei endringane som ein ønskjer. Klagen bør grunngjevast, og andre opplysningar som har noko å seie for saka bør nemnast. Klagen skal sendes til Fylkesmannen. Ei eventuell klage fører ikkje automatisk til at gjennomføringa av vedtaket vert utsett. Fylkesmannen eller Klima- og forureiningsdirektoratet kan etter oppmoding eller av eige tiltak avgjere at vedtaket ikkje skal gjennomførast før klagefristen er ute eller klagen er avgjort. Avgjerda av spørsmålet om gjennomføring kan ikkje påklagast. Med visse avgrensingar har partane rett til å sjå sakens dokumenter. Nærare opplysningar om dette kan ein få ved å vende seg til Fylkesmannen. Andre opplysningar om reglar som har noko å seie for saka vil Fylkesmannen også kunne gje på førespurnad. Offentleggjering av løyvet Verksemda skal gjere vedtaket offentleg kjent, jf i ureiningsforskrifta. Den som har fått løyvet skal så snart som råd kunngjere dette i dagspressa. Kunngjeringa skal innehalde ei kort orientering om løyvet, kvar ein kan vende seg for å få innsyn i saksdokumenta, og opplysningar om klageinstans og frist for ev. klage på vedtaket. Kopi av kunngjering skal sendast til Fylkesmannen. Med helsing Gøsta Hagenlund assisterande fylkesmiljøvernsjef Dagny Alvik senioringeniør Vedlegg: Utsleppsløyvet med vilkår Kopi pr EDU: Gaular kommune Kopi: Naturvernforbundet i Sogn og Fjordane, Skulevegen 92, 6770 Nordfjordeid

11 Løyve etter ureiningslova for Førde lufthamn Bringeland Avinor AS Utsleppsløyvet er gitt i med heimel i lov om vern mot forurensninger og om avfall av 13. mars 1981 nr. 6, 11 jf. 16. Løyvet er gitt på grunnlag av opplysningar gitt i søknad av , og opplysningar framkome under behandlinga av søknaden. Løyvet gjeld frå dags dato og på dei vilkåra som går fram av dette dokumentet. Forklaring til enkelte av vilkåra står i oversendingsbrevet. Med heimel i 18 i ureiningslova er løyvet datert erstatta med dette løyvet. Verksemddata Anlegg Førde lufthamn, Bringeland Verksemd Avinor AS Postadresse: Postboks 150, 2061 Gardermoen Kommune og fylke Gaular i Sogn og Fjordane Org. nummer (føretak) Org.nr. (verksemd) NACE-kode Andre tjenester tilknyttet lufttransport Fylkesmannen sine referansar Arkivkode Anleggsnummer Løyvenummer Bransje Risikoklasse / T Landbasert 3 Løyve gitt: Endringsnummer: 1 Denne endringa: Gøsta Hagenlund assisterande fylkesmiljøvernsjef Dagny Alvik senioringeniør 1 Jf. ureiningsforskrifta kap. 39 om gebyr til statskassen for arbeid med tillatelser og kontroll etter ureiningslova Hovudkontor Landbruksavdelinga E-post og heimeside Njøsavegen 2, 6863 Leikanger Fjellvegen 11, 6800 Førde Telefon: Postboks 14, 6801 Førde Internett: Org.nr Telefon:

12 Side 2 av 11 Innhald 0. Føresetnader Utsleppsforhold Generelle vilkår Plikt til å redusere ureining så langt som mogleg Internkontroll, HMS-dokumentasjon ytre miljø Tiltak ved auka ureiningsfare eller unormale driftsforhold Nærmiljøtiltak Utslepp til grunn og vatn Rammer/utsleppsavgrensingar Utsleppstad for avløp Måling og utrekning av utslepp Kjemikal Avfall Beredskap mot akutt ureining Overvaking av resipient Informasjon og rapportering til Fylkesmannen Rapportering via nasjonale rapporteringssystem Annan rapportering og informasjon Større endringar Utskifting av utstyr Eigarskifte Nedlegging eller lengre driftsstans... 9 VEDLEGG 1: Liste over prioriterte stoff, jf. punkt

13 Side 3 av Føresetnader Løyvet gjeld frå den datoen Avinor AS kunngjer løyvet i minst to aviser som er vanleg lesne på staden. Løyvet gjeld berre saman med dei vilkåra som er gitt i dette dokumentet. Vilkåra er særskilde juridiske krav til verksemda. Utfyllande kommentar til enkelte av vilkåra står i oversendingsbrevet, og dokumenta må lesast i samanheng med kvarandre. Dersom verksemda ynskjer å gjere endringar i høve til opplysningar som er gitt i søknaden eller under saksbehandlinga, og desse endringane kan ha noko å seie for utforming av vilkår eller verknad for miljøet, må endringane avklarast skriftleg med Fylkesmannen på førehand. Dersom heile eller vesentlege delar av løyvet ikkje er tatt i bruk innan 2 år etter at løyvet er gitt, skal verksemda sende Fylkesmannen ei utgreiing slik at vi kan vurdere eventuelle endringar, attendetrekking eller utferding av nytt løyve. 1. Utsleppsforhold Løyvet gjeld utslepp i samband med avising av rullebane, avising av fly, kjemikaliebruk, avfallshandtering og tiltak mot akutt ureining. Ved vesentlege endringar som har verknad på utsleppstilhøve, skal verksemda søke om endring av løyvet, jamvel om utsleppa ligg innafor dei fastsette grensene. 2. Generelle vilkår 2.1. Plikt til å redusere ureining så langt som mogleg Verksemda pliktar å redusere sine utslepp, så langt dette er teknisk mogleg, med best tilgjengeleg teknologi. For å unngå eller avgrense ureining og avfallsproblem, skal de nytte den teknologien som ut frå ei samla vurdering også av økonomiske tilhøve, gir dei beste resultata for noverande og framtidig tilstand i miljøet. Utslepp av stoff oppført i vedlegg 1 er berre tillate dersom dette går tydeleg fram av vilkåra i løyvet, eller dei er så små at dei må sjåast på som uvesentlege for miljøet. For prosessar der utsleppa er proporsjonale med forbrukt mengde, skal eventuell reduksjon av produksjonsnivået i høvet til det som er lagt til grunn i søknaden, føre til ein tilsvarande reduksjon i utsleppa Internkontroll, HMS-dokumentasjon ytre miljø Verksemda skal gjennomføre ein miljørisikoanalyse 2 av aktiviteten sin. Analysen skal omfatte eigen avfallshandtering og omtale alle forhold ved verksemda som kan 2 Framgangsmåten bør følge NS 5814:2008 Krav til risikovurdering (eller seinare utgåve)

14 Side 4 av 11 medføre ureining med fare for helse- og/eller miljøskadar inne på verksemda sitt område eller utanfor. Ved modifikasjonar og endra produksjonsforhold skal miljørisikoanalysen oppdaterast. Med grunnlag i analysen skal verksemda vurdere risiko og fastlegge akseptabel risiko for det ytre miljøet. Fylkesmannen kan overprøve verksemda sine vurderingar og konklusjonar. Verksemda sin internkontroll 3 for ytre miljø skal vere bygt opp etter resultat frå risikovurderingane, krav i dette løyvet og relevante krav elles etter ureiningsregelverket. Internkontrollen skal vere dokumentert og etterprøvbar i samsvar med dokumentasjonskrava i gjeldande forskrift. Verksemda skal ha oversikt over dei miljøressursane som kan bli truga av akutt ureining og dei helse- og miljøkonsekvensane slik ureining kan føre med seg Tiltak ved auka ureiningsfare eller unormale driftsforhold Dersom det som følgje av unormale driftsforhold eller av andre grunnar oppstår fare for auka ureining, pliktar verksemda å setje i verk dei tiltaka som er nødvendige for å fjerne eller redusere den auka ureiningsfaren, også om nødvendig å redusere eller innstille drifta. Verksemda skal straks informere 4 Fylkesmannen og nabolag når utsleppsmåling viser verdi over tillate utslepp, mottak av avfall/råvarer som viser seg å kunne gje uføresette utfordringar, i situasjonar der utstyr, maskinar eller anna kritiske installasjonar for vern mot utslepp sviktar, når avfall vert lagra lenger tid, eller på annan måte enn normalt. Ved gjentekne hendingar skal verksemda etablere eit dokumentert system for registrering av klager/meldingar og eiga oppfølging. Verksemda skal gje ei vurdering av årsak til hendinga, kva som har skjedd og tiltak som er sett i verk eller som er planlagt for å motverke og avgrense verknadar og hindre gjentaking. Informasjonen skal gjerast kjent for nabolag og Fylkesmannen Nærmiljøtiltak Verksemda skal utarbeide driftsrutinar som sikrar at ulemper frå utslepp til vatn og luft vert reduserte til eit minimum. Tilsvarande skal miljøet nær staden som omfattar mellom anna folk, husdyr, ville dyr, natur og vatn, sikrast mot ulempe som følgje av drifta. Alt råstoff, produksjonseiningar, avfall, produkt, med meir, som kan utgjere ein ureiningsfare eller på annan måte vere ein fare eller ulempe for miljøet skal vere sikra mot tilgjenge frå uvedkomande. 3 Jf. forskrift om systematisk helse-, miljø- og sikkerhetsarbeid i virksomheter av nr eller seinare utgåve (internkontrollforskrifta) 4 Merk at verksemda også har varslingsplikt etter forskrift om varsling av akutt ureining eller fare for akutt ureining av , nr

15 Side 5 av 11 For lagring av farlege kjemikal eller farleg avfall i tank som ikkje er grave ned, gjeld krava i kapittel 18 i ureiningsforskrifta. 3. Utslepp til grunn og vatn Aktiviteten skal vere innretta slik at det ikkje skjer utslepp til grunn eller vatn som kan føre til nemneverdige skader eller ulemper for miljøet. Verksemda pliktar å halde oversikt over eventuell eksisterande ureina grunn på eige område. Ein skal til ei kvar tid ha oversikt over faren for spreiing, òg vurdere behovet for gransking og tiltak. Viktige område kan vere grunnen der flyavising skjer, og gamle brannøvingsfelt. Er det grunn til å tru at gransking eller andre tiltak vil vere nødvendig, skal ureiningsstyresmakta varslast om dette. Graving eller andre tiltak som kan påverke ureina grunn treng løyve etter ureiningslova, ev. godkjenning frå kommunen Rammer/utsleppsavgrensingar Baneavising Det er tillate å bruke baneavisingskjemikal med eit årleg kjemisk oksygenforbruk på inntil kg målt som KOF 6 pr år. Baneavisingskjemikal skal ikkje innehalde giftige tilsetjingsstoff. Det skal førast driftsjournal over type og forbruk av baneavisingskjemikal. Journalen skal vere tilgjengeleg ved kontroll eller når Fylkesmannen ber om det Flyavising Det er tillate eit årleg forbruk av flyavisingskjemikal tilsvarande liter 100 % glykol til avising av fly. Dersom det vert nytta avisingskjemikal med giftige tilsetjingsstoff, skal det godtgjerast at PEC/PNEC 7 for tilsetjingsstoffet i resipienten er < 1. Dette gjeld akkumulert effekt. Det skal føres driftsjournal over påføringsmetode og forbruk av flyavisingsvæske. Journalen skal være tilgjengelig ved kontroll eller når Fylkesmannen ber om det Utsleppsreduserande tiltak Baneavising Snø på rullebane, taksebaner og flyoppstillingsplass skal i størst mogeleg grad fjernast ved brøyting, skraping og feiing/børsting, før avisingsmiddel vert nytta. 5 Jf. Forurensningsforskriften kapittel 2 om opprydding i ureina grunn ved byggje- og gravearbeid. 6 KOF: Kjemisk oksygenforbruk. Uttrykk for innhaldet av organisk stoff som kan brytast ned ved kjemisk oksydasjon. 7 PEC/PNEC: Predicted Effect Concentration/Predicted No Effect Concentration. Er uttrykk for miljørisiko av eit stoff. Ved PEC/PNEC < 1 vert miljørisikoen vurdert som akseptabel.

16 Side 6 av Flyavising Oppsamlingsgraden av brukt (totalforbruk) glykol skal til ein kvar tid optimaliserast. Krav til oppsamlingsgrad vil bli vurdert ved behov. Flyavising skal skje på eit særskilt avgrensa område, utforma slik at avisingsvæske som renn av vert samla opp og ført til oppsamlingstank. Snø som inneheld flyavisingskjemikal, skal i størst mogleg grad plasserast på areal med avrenning til oppsamlingstanken Utsleppstad for avløp Oppsamla glykolholdig overvatn skal transporterast og sleppast på sjøresipient, via kommunal avløpsleidning til Dalsfjorden, Bygstad. Det glykolholdige overvatnet må førast ut på ein slik måte at innblandinga i vassmassane vert best mogleg Måling og utrekning av utslepp Forbruk av og oppsamlingsgrad av avisingskjemikal må dokumenterast Oljehaldig avløpsvatn Eventuelt oljehaldig avløpsvatn frå verkstader eller liknande skal reinsast tilfredsstillande i oljeavskiljar eller tilsvarande reinseeining. Restkonsentrasjonen av olje (upolare oljeforbindingar) i avløpsvatnet skal ikkje overskride 20 mg/l (stikkprøve). 4. Kjemikal Med kjemikal er her meint kjemiske stoff og stoffblandingar som vert brukt i verksemda, som fly- og avisingskjemikaliar, vaskemiddel, hydraulikkvæsker, drivstoff, sløkkemiddel/brannskum m.m. Verksemda skal berre nytte kjemikal der dei har lokalt tilgjengeleg sikkerheitsdatablad på norsk, og der bruken skjer i samsvar med produsenten sine bruksområde og når dei er i samsvar med krava i REACH-regelverket. 8 Produkt med forbodne eller strengt regulerte kjemikal etter REACH-regelverket er ikkje tillate brukt. Verksemda skal ha eit dokumentert system som viser kva for vurderingar dei har gjort for kjemikal som kan ha helse- eller miljøverknadar. Vurderinga skal skje med bakgrunn i testing eller annan relevant dokumentasjon. Verksemda skal ha eit dokumentert system som jamleg vurderer utskifting av helseog miljøskadelege kjemikal med mindre skadelege kjemikal (substitusjon). Der det finst mindre skadelege alternativ, pliktar verksemda å nytte desse så langt dette kan skje utan urimeleg kostnad eller ulempe. Verksemda skal unngå å bruke produkt der sikkerheitsdatabladet har manglande opplysningar i seksjon 12 (økologiske opplysningar), 13 (disponering) og 15 (tilvising til norsk regelverk). 8 Jf. produktkontrolloven av nr. 79 3a

17 Side 7 av Avfall Verksemda pliktar så langt råd og med best tilgjengeleg teknologi å unngå at det oppstår avfall som følgje av drifta. Særleg skal innhaldet av skadelege stoff i avfallet søkast avgrensa mest mogeleg. Verksemda pliktar å syte for at all handtering av avfall frå flyplassen skjer i samsvar med gjeldande reglar for dette, fastsett i eller i medhald av ureiningslova, slik som avfallsforskrifta 9. Avfall som oppstår i verksemda, skal søkast gjenbrukt i verksemda sin produksjon eller i andre sin produksjon, eller for brennbart avfall søkast nytta til energiproduksjon internt/eksternt. Slik nytte må likevel skje i samsvar med gjeldande reglar fastsett i eller i medhald av ureiningslova, samt krav fastsett i dette løyvet. Brenning av avfall er ikkje tillate utan at det skjer i forbrenningsomn med særskild løyve frå Fylkesmannen eller Miljødirektoratet. 6. Beredskap mot akutt ureining Verksemda skal, på grunnlag av miljørisikoanalyse og risikoreduserande tiltaka som er sette i verk, etablere og vedlikehalde ein beredskap mot akutt ureining. Beredskapen skal vere tilpassa den miljørisikoen som verksemda til alle ei kvar tid representerer, og skal også omfatte utstyr til å fjerne og avgrense omfanget og skadane og ulempene som kan skje. Beredskapen mot akutt ureining skal øvast minst ein gang pr. år. 7. Overvaking av resipient Avinor skal gjennom sitt miljøovervakingsprogram dokumentere utslepp frå lufthamnas område og vasskvalitet i nærliggjande resipientar. Utsleppet frå flyplassen skal ikkje føre til negativ påverknad på resipientane. Dersom negativ påverknad vert påvist, og tilstanden er dårlegare enn «god økologisk status» skal tiltak setjast inn for å redusere påverknaden. Avinor skal dokumentere miljøtilstand i Dalsfjorden som kan vere påverka av utslepp frå flyplassen til sjøen. Granskinga må sikre dokumentasjon på tilstanden i 2014, deretter minst årleg inntil påverknaden frå utsleppet er tilstrekkeleg kjend, deretter etter ein frekvens omtalt i miljøovervakingsprogrammet. Oksygennivå i botnvatn som kan vere påverka skal ikkje vere lågare enn 2 mg O 2 /L, og tilslamming av organisk materiale som kan kome frå utsleppet, skal ikkje føre til nemneverdig reduksjon av førekomst av verdifulle miljøressursar i påverknadsområdet. Miljøovervakingsprogrammet skal leggjast fram for Fylkesmannen til vurdering. Programmet skal inngå i verksemda sin dokumenterte internkontroll. Prøvetaking skal utførast etter Norsk Standard (NS). Dersom disse ikkje finst, kan annen 9 Forskrift om gjenvinning og behandling av avfall av , nr. 930.

18 Side 8 av 11 internasjonalt akseptert standard nyttast. Dei representative prøvene skal analyserast etter standarden NS-EN/IEC 17025:1999. Fylkesmannen kan i særskilde høve akseptere at annan metode vert brukt. Verksemda er ansvarleg for at metodar og utføring er forsvarleg kvalitetssikra, og at prøvetakingspunkt vert etablert på stader som gjer det mogleg å ta prøver av utsleppa i høve til aktuelle standardar. Akkrediterte tenester for prøvetaking og analyse og fagleg vurdering skal nyttast der er mogleg. Usikkerheit i målingane skal vurderast og søkast redusert mest mogleg. Eigen prøvetaking og innsending for analyse til akkreditert laboratorium, kan berre skje etter opplæring og skriftleg avtale med akkreditert tenesteytar. 8. Informasjon og rapportering til Fylkesmannen 8.1. Rapportering via nasjonale rapporteringssystem 10 Verksemda skal rapportere forbruk av kjemikal, oppsamling av glykolholdig overvatn påverknad på resipient, og mengder mellomlagra og leverte avfallsmengder og -typar innan 1. mars året etter på standardiserte skjema som vert gjort tilgjengeleg via nettportalen Rapportering skal skje i høve til Miljødirektoratet sin rettleiar til eigenrapportering frå verksemder, sjå For rapportering av farleg avfall skal EAL-kodar nyttast, for anna avfall skal NS 9431 nyttast Annan rapportering og informasjon Verksemda skal årleg, innan utgangen av mars, informere Fylkesmannen om alle miljøtilhøve som kan ha relevans til det ytre miljøet. Informasjonen må mellom anna innehalde ei eigen vurdering av usikkerheit i datamaterialet, resultat frå overvaking og utslepp. Der det ikkje er sett direkte krav til måling, utrekning eller rapportering av spesifikke nivå, må informasjonen likevel omfatta ei vurdering av desse miljøtilhøva. Informasjonen skal også omtale eventuell unormal drift, avvik som gjeld ytre miljø og tiltak. Verksemda skal informere ålmenta jamleg - og minst årleg, om resultat frå overvaking av vatn. Informasjonen må også innehalde alle relevante miljøtilhøve som kan ha relevans til det ytre miljøet. Særleg vekt skal leggast på informasjon til nærmiljø, der individuell varsling, møte og annan direkte kontakt må vurderast. Kundar og andre interesserte skal ha nødvendig informasjon om korleis produkt frå verksemda kan nyttast i samsvar med ureinings- og produktkontrollova sine krav, og korleis avfall frå produkt eller restar av produkt skal handterast. 10 Altinn, jf. 11 Denne inndelinga er i samsvar med strukturen i databasen Forurensning.

19 Side 9 av 11 Kopi av løyvedokumenta skal vere lett tilgjengeleg for alle tilsette ved verksemda og for alle som har næringsmessig kontakt med verksemda. Løyvedokumenta skal vere publisert på verksemda si heimeside og kopi skal kunne leverast einkvar på førespurnad. 9. Større endringar 9.1. Utskifting av utstyr Dersom det skal gjerast utskifting av utstyr i verksemda som gjer det teknisk mogleg å motverke ureining på ein vesentleg betre måte enn då løyvet vart gitt, skal Fylkesmannen på førehand ha melding om dette. Ved utskifting av utstyr skal beste tilgjengelege teknikkar nyttast med sikte på å motverke ureining Eigarskifte Løyvet kan ikkje overdragast til andre utan samtykke frå Fylkesmannen. Ny eigar kan ikkje starte opp aktivitet som kan medføre fare for ureining eller kunne verke skjemmande utan avklaring med Fylkesmannen Nedlegging eller lengre driftsstans Dersom flyplassen vert nedlagt eller stansar for ein lengre periode, skal den ansvarlege melde frå til Fylkesmannen. Den ansvarlege er den eller dei verksemdene som har hatt aktivitet ved anlegget, eigar av anlegg eller arealet eller brukar av anlegget. Fylkesmannen vil ved behov rette krav mot den vi vurderer som primært ansvarleg. Ved eventuelt fleire ansvarlege, må dei avtale ansvarsforhold etter privatrettslege avtalar. Den ansvarlege skal gjere det som til ei kvar tid er nødvendig for å motverke fare for ureining. Dersom noko ved anlegget kan medføre ureining eller det er avfall som kan verke skjemmande etter driftsstans, skal det opplysast særskild. Fylkesmannen kan fastsetje nærare kva for tiltak som er nødvendig for å motverke ureining og å rydde opp i avfall. Fylkesmannen kan pålegge den ansvarlege å stille garanti for dekking av framtidige utgifter og mogleg erstatningsansvar. Ved nedlegging eller stans skal den ansvarlege sørgje for at råvarer, hjelpestoff, halvfabrikat eller ferdig vare, produksjonsutstyr og avfall vert teke hand om på forsvarleg måte, mellom anna skal farleg avfall handterast i samsvar med gjeldande forskrift 12. Dei tiltaka som vert gjennomførte i slike høve, skal rapporterast til Fylkesmannen innan 3 månader etter nedlegginga eller stans. Rapporten skal også innehalde dokumentasjon av disponeringa av kjemikalierestar og ubrukte kjemikal og namn på eventuell kjøpar/ar. 12 Avfallsforskrifta kapittel 11 om farleg avfall

Florø brannvesen, Flora kommune - Utsleppsløyve for nytt brannøvingsfelt ved Florø lufthamn - Endring i vilkåra

Florø brannvesen, Flora kommune - Utsleppsløyve for nytt brannøvingsfelt ved Florø lufthamn - Endring i vilkåra FYLKESMANNEN I SOGN OG FJORDANE 1/7 Vår saksbehandlar Vår dato Vår referanse Bjarne Nes tlf 57 65 51 49 05.12.2005 2005/1226-5/461.3 A E-post: bn@fmsf.no Dykkar dato Dykkar referanse 07.10.2005 Flora kommune

Detaljer

Bakgrunn for og forklaring til endring i utsleppsløyve til Sogndal lufthamn, Avinor AS, og gebyr for sakshandsaming

Bakgrunn for og forklaring til endring i utsleppsløyve til Sogndal lufthamn, Avinor AS, og gebyr for sakshandsaming Sakshandsamar: Dagny Alvik Vår dato Vår referanse Telefon: 57 64 31 42 11.03.2014 2010/15623-461.3 E-post: fmsfdal@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse Avinor AS Postboks 150 2061 GARDERMOEN Bakgrunn

Detaljer

Mellombels løyve til mottak, mellomlagring, handsaming og gjenvinning av brukt strøsand for Løvaas Maskin AS

Mellombels løyve til mottak, mellomlagring, handsaming og gjenvinning av brukt strøsand for Løvaas Maskin AS Sakshandsamar, innvalstelefon Nina Vadøy, 5557 2316 Vår dato 20.06.2013 Dykkar dato 14.05.2013 Vår referanse 2013/6502 Dykkar referanse Løvaas Maskin AS Barlivn. 21 5142 Fyllingsdalen Mellombels løyve

Detaljer

Rapport frå inspeksjon 6. mai 2013. Resultat frå inspeksjonen. Fusa mekaniske industri AS 5640 EIKELANDSOSEN. Rapportnummer: 2013.033.I.

Rapport frå inspeksjon 6. mai 2013. Resultat frå inspeksjonen. Fusa mekaniske industri AS 5640 EIKELANDSOSEN. Rapportnummer: 2013.033.I. Sakshandsamar, innvalstelefon Silje Tingstad, 55 57 20 31 Vår dato 21.05.2013 Dykkar dato Vår referanse 2013/6485-472 Dykkar referanse Fusa mekaniske industri AS 5640 EIKELANDSOSEN Rapport frå inspeksjon

Detaljer

Rapport frå inspeksjon ved Lindum Bioplan Odda komposteringsanlegg 25. mars 2014

Rapport frå inspeksjon ved Lindum Bioplan Odda komposteringsanlegg 25. mars 2014 Sakshandsamar, innvalstelefon Sissel Storbeø, 5557 2317 Vår dato 10.07.2014 Dykkar dato Vår referanse 2014/8532 Dykkar referanse Lindum Bioplan Odda Postboks 443 5751 Odda Rapport frå inspeksjon ved Lindum

Detaljer

Fylkesmannen i Miljøvernavdelinga

Fylkesmannen i Miljøvernavdelinga Fylkesmannen i Miljøvernavdelinga Vår dato Vår referanse Saksbehandlar, innvalstelefon Arkiv nr. Dykkar referanse Inspeksjonsrapport Inspeksjon ved [namn på verksemda] Dato for inspeksjonen: Rapportnummer:

Detaljer

Det er sett krav til støvreduserande tiltak og rapportering kvar månad.

Det er sett krav til støvreduserande tiltak og rapportering kvar månad. Sakshandsamar, innvalstelefon Nina Vadøy, 5557 2316 Vår dato 07.10.2013 Dykkar dato 30.09.2013 Vår referanse 2012/9227 472 Dykkar referanse Trond Leganger Ragn-Sells AS Postboks 49 2001 LILLESTRØM Mellombels

Detaljer

Fylkesmannen i Hordaland fant 6 avvik under inspeksjonen innan følgjande tema:

Fylkesmannen i Hordaland fant 6 avvik under inspeksjonen innan følgjande tema: Saksbehandler, innvalgstelefon Henriette Ludvigsen, 55 57 21 15 Vår dato 31.05.2012 Deres dato Vår referanse 2012/7106 Deres referanse Lerøy Fossen AS 5281 Valestrandsfossen Rapport frå inspeksjon 2. mai

Detaljer

Fylkesmannen i Hordaland fann 2 avvik under inspeksjonen innan følgjande tema: Internkontroll Lagring av farleg avfall

Fylkesmannen i Hordaland fann 2 avvik under inspeksjonen innan følgjande tema: Internkontroll Lagring av farleg avfall Sakshandsamar, innvalstelefon Britt Solheim, 55572334 Vår dato 28.05.2013 Dykkar dato Vår referanse 2013/6916-461.3 Dykkar referanse Sigbjørn Drengenes Ivar Hellebø Frank Mohn Fusa AS Venjaneset 217 5641

Detaljer

Rapport frå inspeksjon 7. november 2012

Rapport frå inspeksjon 7. november 2012 Sakshandsamar, direkte telefon Hallvard Hageberg, 55 57 23 18 Vår dato 29.11.2012 Dykkar dato Vår referanse 2011/9464 461.3 Dykkar referanse Katrine Sælensminde Erstad Statens Vegvesen Region Vest Bergen

Detaljer

Rapport frå inspeksjon 7. juni 2012. Resultat frå inspeksjonen. Flage Maskin AS Flyplassvegen 103 5700 Voss. Rapportnummer: 2012.037.I.

Rapport frå inspeksjon 7. juni 2012. Resultat frå inspeksjonen. Flage Maskin AS Flyplassvegen 103 5700 Voss. Rapportnummer: 2012.037.I. Sakshandsamar, direkte telefon Hallvard Hageberg, 5557 2318 Vår dato 14.06.2012 Dykkar dato Vår referanse 2012/7303 461.3 Dykkar referanse Ole Petter Flage Flage Maskin AS Flyplassvegen 103 5700 Voss Rapport

Detaljer

Rapport frå tilsyn av avløpsanlegga 2. juni 2014. Resultat frå tilsynet. FjellVAR AS Lonavegen 20 5353 Straume. Rapportnummer: 2014.113.I.

Rapport frå tilsyn av avløpsanlegga 2. juni 2014. Resultat frå tilsynet. FjellVAR AS Lonavegen 20 5353 Straume. Rapportnummer: 2014.113.I. 5557 2317Sakshandsamar, innvalstelefon Sissel Storebø. 5557 2317 Vår dato 26.06 2014 Dykkar dato Vår referanse 2014/6568 Dykkar referanse FjellVAR AS Lonavegen 20 5353 Straume Rapport frå tilsyn av avløpsanlegga

Detaljer

Rapport frå inspeksjon hos Bybanen utbygging 12. september 2014

Rapport frå inspeksjon hos Bybanen utbygging 12. september 2014 Sakshandsamar, innvalstelefon Ingrid Torsnes, 5557 2320 Vår dato 10.10.2014 Dykkar dato 03.10.2014 Vår referanse 2013/2951 461.0 Dykkar referanse Hordaland fylkeskommune v/ Bybanen Utbygging Postboks 7900

Detaljer

Rapport frå inspeksjon ved Lindum Bioplan Eidfjord slamkomposteringsanlegg

Rapport frå inspeksjon ved Lindum Bioplan Eidfjord slamkomposteringsanlegg Sakshandsamar, innvalstelefon Sissel Storbeø, 5557 2317 Vår dato 10.07.2014 Dykkar dato Vår referanse 2014/8458 Dykkar referanse Lindum Bioplan Eidfjord Postboks 443 5751 Odda Rapport frå inspeksjon ved

Detaljer

FYLKESMANNEN I ROGALAND

FYLKESMANNEN I ROGALAND FYLKESMANNEN I ROGALAND Tillatelse til virksomhet etter forurensningsloven Westco Miljø AS Tillatelsen er gitt i medhold av lov om vern mot forurensninger og om avfall (forurensningsloven) av 13.03.81,

Detaljer

Dykkar ref: Dykkar dato: Vår ref: Vår saksbehandlar: Vår dato: FM: 2005/5323/BJOT/542.1 Bjarne Otnes, 71258469 07.04.2006

Dykkar ref: Dykkar dato: Vår ref: Vår saksbehandlar: Vår dato: FM: 2005/5323/BJOT/542.1 Bjarne Otnes, 71258469 07.04.2006 Institutt for akvakulturforskning AS 6600 Sunndalsøra Dykkar ref: Dykkar dato: Vår ref: Vår saksbehandlar: Vår dato: FM: 2005/5323/BJOT/542.1 Bjarne Otnes, 71258469 07.04.2006 - Utsleppsløyve for oppdrett

Detaljer

Kystverket Nordland - løyve til mudring og dumping i Florø hamn

Kystverket Nordland - løyve til mudring og dumping i Florø hamn Sakshandsamar: Grete Hamre Vår dato Vår referanse Telefon: 57643141 23.05.2014 2014/646-461.5 E-post: fmsfgrh@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 13.02.2014 Kystverket Nordland Postboks 1502 6025

Detaljer

Endeleg rapport frå inspeksjon ved Stasjon for farlig avfall, Espehaugen, Bergen kommune

Endeleg rapport frå inspeksjon ved Stasjon for farlig avfall, Espehaugen, Bergen kommune Saksbehandler, direkte telefon Hallvard Hageberg, 5557 2318 Vår dato 28.01.2014 Deres dato Vår referanse 2013/12169-472 Deres referanse BiR Privat v/ Kjell Espen Sørås Postboks 6004 Postterminalen 5892

Detaljer

Rapport frå kontrollen ved Sjøtroll Havbruk AS på lokaliteten Skaftå, Osterøy kommune

Rapport frå kontrollen ved Sjøtroll Havbruk AS på lokaliteten Skaftå, Osterøy kommune Sakshandsamar, innvalstelefon Tom N. Pedersen, 5557 2119 Vår dato 28.06.2011 Dykkar dato Vår referanse 2011/5968 Dykkar referanse Rapportnummer: 2011.047.I.FMHO Rapport frå kontrollen ved Sjøtroll Havbruk

Detaljer

Søknad om Anbodsgaranti

Søknad om Anbodsgaranti Søknad om Anbodsgaranti (For GIEK) Aktørnr. (Garantimottakar) Garantinummer I samsvar med EØS-avtala artikkel 61 (1) er den som mottek middel under anbodsgarantiordninga pålagd å gi opplysningar om all

Detaljer

Varsel om tilsyn med Lærdal kommune. Lærdalsøyri skule sitt arbeid med elevane sitt psykososiale miljø og pålegg om innsending av dokumentasjon

Varsel om tilsyn med Lærdal kommune. Lærdalsøyri skule sitt arbeid med elevane sitt psykososiale miljø og pålegg om innsending av dokumentasjon Sakshandsamar: Lill Mona Solberg Vår dato Vår referanse Telefon: 57643105 24.06.2013 2013/2729 - E-post: fmsflms@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse Lærdal kommune Postboks 83 6886 Lærdal Varsel

Detaljer

Breheimen nasjonalparkstyre hadde møte 3.6.2014. I møte vart søknaden handsama.

Breheimen nasjonalparkstyre hadde møte 3.6.2014. I møte vart søknaden handsama. BREHEIMEN NASJONALPARKSTYRE Strynefjellet landskapsverneområde Mysubytta landskapsvernområde Høydalen landskapsvernområde Mørkridsdalen landskapsvernområde Vigdalen landskapsvernområde Høyrokampen naturreservat

Detaljer

Fra Forskrift til Opplæringslova:

Fra Forskrift til Opplæringslova: Fra Forskrift til Opplæringslova: 5-1. Kva det kan klagast på Det kan klagast på standpunktkarakterar, eksamenskarakterar, karakterar til fag- /sveineprøver og kompetanseprøve, og realkompetansevurdering.

Detaljer

Lokal forskrift for bruk av mindre avløpsanlegg i Fjell kommune.

Lokal forskrift for bruk av mindre avløpsanlegg i Fjell kommune. Lokal forskrift for bruk av mindre avløpsanlegg i Fjell kommune. Lokal forskrift er gjeve i medhald av 12-6 i forureiningsforskrifta, fastsett av Miljøverndepartementet 15.12.05. 1 Verkeområde og føremål.

Detaljer

Rapport frå inspeksjon 1. november 2012

Rapport frå inspeksjon 1. november 2012 55 57 23 34Sakshandsamar, innvalstelefon Britt Solheim, 55572334 Vår dato 14.11.2012 Dykkar dato Vår referanse 2012/14103 Dykkar referanse Gustav Eide Isdalstø Auto Knarvik AS Postboks 153 5903 Isdalstø

Detaljer

Tillatelse til AVINOR etter forurensningsloven. for. regionale flyplasser i Finnmark

Tillatelse til AVINOR etter forurensningsloven. for. regionale flyplasser i Finnmark FYLKESMANNEN I FINNMARK Miljøvernavdelingen FINNMÁRKKU FYLKKAMÁNNI Birasgáhttenossodat Vedlegg 1 Tillatelse til AVINOR etter forurensningsloven for regionale flyplasser i Finnmark Tillatelsen er gitt i

Detaljer

Rapport frå inspeksjon ved Halleraker Sveis og Vedlikehold AS 9. oktober 2014 Rapportnummer: 2014.140.I.FMHO

Rapport frå inspeksjon ved Halleraker Sveis og Vedlikehold AS 9. oktober 2014 Rapportnummer: 2014.140.I.FMHO Sakshandsamar, innvalstelefon Sissel Storebø, 5557 2317 Vår dato 17.11.2014 Dykkar dato Vår referanse 2014/13503 Dykkar referanse Halleraker Sveis og Vedlikehold AS Gilje 405 B 5430 BREMNES Rapport frå

Detaljer

Vedtak i klagesak som gjeld dispensasjon frå reguleringsplan for deling av hyttetomt frå gbnr. 54/34 i Sogndal kommune

Vedtak i klagesak som gjeld dispensasjon frå reguleringsplan for deling av hyttetomt frå gbnr. 54/34 i Sogndal kommune Sakshandsamar: Signe Rauboti Vår dato Vår referanse Telefon: 57643188 10.10.2014 2014/2531-423.1 E-post: fmsfsra@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 26.05.2014 Tone Kristin Urheim Fæsteråsen 182

Detaljer

Utsleppsløyve etter forureiningslova til Bergen kommune for bygging av ny dam ved Svartavatnet

Utsleppsløyve etter forureiningslova til Bergen kommune for bygging av ny dam ved Svartavatnet Utsleppsløyve etter forureiningslova til Bergen kommune for bygging av ny dam ved Svartavatnet Fylkesmannen gjev Bergen kommune utsleppsløyve for bygging av ny dam for vassforsyning ved Svartavatnet ved

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

Tilsyn ved Norway Pelagic AS avd. Trollebø kontrollrapport med krav om retting av avvik og vedtak om gebyr

Tilsyn ved Norway Pelagic AS avd. Trollebø kontrollrapport med krav om retting av avvik og vedtak om gebyr Ureiningstilsyn Inspeksjonsrapport Sakshandsamar: Gunn Helen Henne Telefon: 57 64 31 40 E-post fmsfghe@fylkesmannen.no Norway Pelagic AS avd. Trollebø Trollebø 6718 Deknepollen Vår dato 12.05.2014 Vår

Detaljer

Rapport frå inspeksjon 30.10.2012

Rapport frå inspeksjon 30.10.2012 Sakshandsamar, innvalstelefon Henriette Ludvigsen, 5557 2115 Vår dato 16.11.2012 Dykkar dato Vår referanse 2012/14559-0 Dykkar referanse Os Lakk og Karosseri AS Lepsøyvegen 22 5217 HAGAVIK Rapport frå

Detaljer

Klage løyve til å plante sitkagran Øksnevad vid. Skule

Klage løyve til å plante sitkagran Øksnevad vid. Skule Miljødirektoratet v/fylkesmannen i Rogaland fmropost@fylkesmannen.no 19. desember 2014 Klage løyve til å plante sitkagran Øksnevad vid. Skule Vi viser til vedtak gjort av Fylkesmannen i Rogaland 17.11.2014,

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Ingjald Lerum Arkiv: MTR 176/4 Arkivsaksnr.: 09/2508

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Ingjald Lerum Arkiv: MTR 176/4 Arkivsaksnr.: 09/2508 1 SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Arne Ingjald Lerum Arkiv: MTR 176/4 Arkivsaksnr.: 09/2508 Eirik N. Walaker, eigar av gnr. 176, bnr. 4, i Solvorn. Klage frå advokat Johannes Hauge over avslag på søknad om

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Arbeidsbok (mal for eigenprodusert HMS-dokumentasjon)

Arbeidsbok (mal for eigenprodusert HMS-dokumentasjon) Arbeidsbok (mal for eigenprodusert -dokumentasjon) Lovar, forskrifter, standardar kap 6 Kartlegging Handlingsplan Rapportering kap 3 kap 4 kap 5 Mål kap 1 Organisasjon Ansvar Opplæring Revisjon kap 2 kap

Detaljer

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik (Basert på opplysningane i artikkelen nedanfor.) Brukt blåsesand inneheld komponentar av det som er sandblåst, og er å rekne

Detaljer

Søknad om Byggjelångaranti

Søknad om Byggjelångaranti Søknad om Byggjelångaranti (For GIEK) Aktørnr. seljar Gar.nr. 1. Garantisøkjar: Etableringsår: 2. Byggjeverft: Same som garantisøkjar: Telefon: Telefaks: Føretaksnr. (MÅ fyllast ut): Kopi av verftet sin

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1 Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing TILRÅDING: Saka blir lagt fram utan tilråding frå administrasjonen.

Detaljer

SØKNAD OM TILSKOT TIL FREDA KULTURMINNE I PRIVAT EIGE, KULTURMILJØ OG KULTURLANDSKAP (Kap. 1429 post 71)

SØKNAD OM TILSKOT TIL FREDA KULTURMINNE I PRIVAT EIGE, KULTURMILJØ OG KULTURLANDSKAP (Kap. 1429 post 71) Side 1 av 5 SØKNAD OM TILSKOT TIL FREDA KULTURMINNE I PRIVAT EIGE, KULTURMILJØ OG KULTURLANDSKAP (Kap. 1429 post 71) SØKNADSFRIST: 15. NOVEMBER 2015 Søknad sendast til: Sogn og Fjordane fylkeskommune Kulturavdelinga

Detaljer

Vedtak i sak som gjeld klage på løyve til planering og opparbeiding av tomt på gbnr. 1/236, i Sogndal kommune

Vedtak i sak som gjeld klage på løyve til planering og opparbeiding av tomt på gbnr. 1/236, i Sogndal kommune Sakshandsamar: Anne Jorun Myklebust Vår dato Vår referanse Telefon: 57 64 31 84 12.06.2013 2013/813-423.1 E-post: fmsfamy@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse Gunnar Lotsberg Vedlegjerdet 6856

Detaljer

Likelydende brev jf. adresseliste

Likelydende brev jf. adresseliste Dykkar ref.: Vår dato: 28.09.2015 Vår ref.: 2013/10998 Arkivnr.: 461.3 Likelydende brev jf. adresseliste Postadresse: Postboks 59 Sentrum, 4001 Stavanger Besøksadresse: Lagårdsveien 44, Stavanger T: 51

Detaljer

Kapittel 5. Klage på vurdering (Opplæringslova 2-3 tredje ledd, 3-4 første ledd, 4A-4 femte ledd)

Kapittel 5. Klage på vurdering (Opplæringslova 2-3 tredje ledd, 3-4 første ledd, 4A-4 femte ledd) Kapittel 5. Klage på vurdering (Opplæringslova 2-3 tredje ledd, 3-4 første ledd, 4A-4 femte ledd) 5-1.Kva det kan klagast på Det kan klagast på standpunktkarakterar, eksamenskarakterar, karakterar til

Detaljer

Hå kommune - Oversending av rapport etter undersøking av kommunen som miljøvernmynde etter forskrift om organisk gjødsel

Hå kommune - Oversending av rapport etter undersøking av kommunen som miljøvernmynde etter forskrift om organisk gjødsel Dykkar ref.: Vår dato: 21.08.2013 Vår ref.: 2013/4262 Arkivnr.: 461.4 Hå kommune Postboks 24 4368 Varhaug Postadresse: Postboks 59 Sentrum, 4001 Stavanger Besøksadresse: Lagårdsveien 44, Stavanger T: 51

Detaljer

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande opplæringa». Opplæringslova: http://www.lovdata.no/ all/nl-19980717-061.html Opplæringslova kapittel 9a. Elevane sitt

Detaljer

BRANNFØREBYGGANDE TILTAKSPLAN FOR SAGVÅG SKULE

BRANNFØREBYGGANDE TILTAKSPLAN FOR SAGVÅG SKULE BRANNFØREBYGGANDE TILTAKSPLAN FOR SAGVÅG SKULE Utarbeidd av Tekniske tenester (eigar) Rune Hansen Datert: 23.05.2008 Rev: ORGANISERING OG DRIFT AV DRIFT AV EIT SÆRSKILT BRANNOBJEKT ( 13 i Lov om vern mot

Detaljer

ÅLFOTBREEN VERNEOMRÅDESTYRE

ÅLFOTBREEN VERNEOMRÅDESTYRE ÅLFOTBREEN VERNEOMRÅDESTYRE Sogn og Fjordane Energi AS Bukta 6823 Sandane SAKSBEHANDLAR: ALF ERIK RØYRVIK ARKIVKODE: 2015/817-432.2 DATO: 24.04.2015 ÅLFOTBREEN LANDSKAPSVERNOMRÅDE LØYVE TIL LANDING - SNØSCOOTER

Detaljer

Fylkesmannen i Rogaland har frå Haugaland Interkommunale Miljøverk IKS (HIM) motteke:

Fylkesmannen i Rogaland har frå Haugaland Interkommunale Miljøverk IKS (HIM) motteke: F Y L K E S M A N N E N I R O G A L A N D Toraneset Miljøpark, Vindafjord kommune - Plan for avslutting av nåverande deponietappe og søknad om innretting av ny - Høyring og utlegging av saksdokumenta til

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

Vedtak om samtykke og gebyr Handsaming av søknad om samtykke etter arbeidsmiljøloven 18-9

Vedtak om samtykke og gebyr Handsaming av søknad om samtykke etter arbeidsmiljøloven 18-9 Arbeidstilsynet A var DATO 03.02.2014 DYKKAR DATO 27.01.2014 VAR SAKSHANDSAMAR Torhild Viland tlf 908 92 015 VAR REFERANSE 2014/58153 25451/2014 DYKKAR REFERANSE Kvinnherad kommune Teknisk Rådhuset 5470

Detaljer

Dykkar ref.: Dykkar dato: Vår ref.: Vår saksbehandlar: Vår dato: 27.06.2003 FM2003/3101/JOEI/542.1 Jon Ivar Eikeland, 71258468 12.02.

Dykkar ref.: Dykkar dato: Vår ref.: Vår saksbehandlar: Vår dato: 27.06.2003 FM2003/3101/JOEI/542.1 Jon Ivar Eikeland, 71258468 12.02. Fiskeridirektoratet Region Møre og Romsdal Postboks 1323 6001 ÅLESUND Dykkar ref.: Dykkar dato: Vår ref.: Vår saksbehandlar: Vår dato: 27.06.2003 FM2003/3101/JOEI/542.1 Jon Ivar Eikeland, 71258468 12.02.2004

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Vald og trusselhandlingar mot tilsette i skolen førebygging og oppfølging

Vald og trusselhandlingar mot tilsette i skolen førebygging og oppfølging Side 1 av 5 1.0 Mål Målet med denne retningslinja er å kvalitetssikre korleis den enkelte skole skal førebygge og handtere vald og trusselhandlingar som elevar utøvar mot tilsette på skolane. 2.0 Omfang

Detaljer

Disponering av avfall fra bygging, rehabilitering og riving

Disponering av avfall fra bygging, rehabilitering og riving Disponering av avfall fra bygging, rehabilitering og riving Kolbjørn Megård Fylkesmannen i Møre og Romsdal Høstkonferansen Geiranger 06.11.02 1 BA-avfall: Miljøproblem Dei viktigaste miljøproblema knytt

Detaljer

Rutinar for intern varsling i Hordaland fylkeskommune

Rutinar for intern varsling i Hordaland fylkeskommune Rutinar for intern varsling i Hordaland fylkeskommune I. INNLEIING Formål I Hordaland fylkeskommune er det ønskjeleg at tilsette seier frå dersom dei får kjennskap til kritikkverdige forhold i fylkeskommunen.

Detaljer

Oversending av løyve etter ureiningslova til Nordfjord Torsk AS for ny lokalitet Svartekari i Bremanger kommune

Oversending av løyve etter ureiningslova til Nordfjord Torsk AS for ny lokalitet Svartekari i Bremanger kommune Sakshandsamar: Gunn Helen Henne Vår dato Vår referanse Telefon: 57643140 19.02.2014 2010/14847-542.1 E-post: fmsfghe@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 02.06.2010 Nordfjord Torsk AS 6730 DAVIK

Detaljer

Avvika og merknadene er nærare omtalt frå side 4 og utover i rapporten.

Avvika og merknadene er nærare omtalt frå side 4 og utover i rapporten. Sakshandsamar, innvalstelefon Magne Nesse, 55 57 23 35 Vår dato 17.11.2014 Dykkar dato Vår referanse 2014/12318 472 Dykkar referanse Los Marine AS Hollundsdalen Industrifelt 5430 Bremnes Rapport frå tilsyn

Detaljer

Autopress AS Sunndal kommune LØYVE TIL MOTTAK AV KASSERTE KØYRETY OG GODKJENNING TIL Å UTBETALE VRAKPANT

Autopress AS Sunndal kommune LØYVE TIL MOTTAK AV KASSERTE KØYRETY OG GODKJENNING TIL Å UTBETALE VRAKPANT Autopress AS Sunndal kommune - LØYVE TIL MOTTAK AV KASSERTE KØYRETY OG GODKJENNING TIL Å UTBETALE VRAKPANT Møre og Romsdal fylke gjev Autopress AS på Sunndalsøra i Sunndal kommune løyve til mottak av kasserte

Detaljer

Fylkesmannen i Møre og Romsdal atab

Fylkesmannen i Møre og Romsdal atab Fylkesmannen i Møre og Romsdal atab Vår dato 27.04.2015 2015/547/FMMRTHAU/461.5 Saksbehandlar, innvalstelefon Dykkar dato Dykkar ref. overingeniør Thomas Aurdal, 71 25 84 67 Vår ref. Kystverket Postboks

Detaljer

Regulering av laksefiske i vassdrag og sjø i Sogn og Fjordane 2011 Innspel til Direktoratet for naturforvaltning

Regulering av laksefiske i vassdrag og sjø i Sogn og Fjordane 2011 Innspel til Direktoratet for naturforvaltning Sakshandsamar: Martine Bjørnhaug Vår dato Vår referanse Telefon: 57655151 29.11.2010 2010/2186-443.2 E-post: mab@fmsf.no Dykkar dato Dykkar referanse Direktoratet for naturforvaltning Postboks 5672 Sluppen

Detaljer

KOMMISJONSDIREKTIV 95/17/EF. av 19. juni 1995

KOMMISJONSDIREKTIV 95/17/EF. av 19. juni 1995 Nr. 48/224 KOMMISJONEN FOR DEI EUROPEISKE FELLESSKAPA HAR - med tilvising til traktaten om skipinga av Det europeiske fellesskapet, med tilvising til rådsdirektiv 76/768/EØF av 27. juli 1976 om tilnærming

Detaljer

ØRSTA KOMMUNE Byggesak

ØRSTA KOMMUNE Byggesak ØRSTA KOMMUNE Byggesak MELDING OM DELEGERT VEDTAK Sakshandsamar: Kåre Hjelle Arkivsak nr: 2013/762 Delegert sak nr: 20/15 Arkiv: 16/21 Vedtaksdato: 23.01.2015 ENKELTVEDTAK med klagerett i samsvar med forvaltningslova

Detaljer

Kl. 09.00: Opplysning om trekkfag (Elevene får vite hvilket fag de kommer opp i til eksamen). Vanlig skoledag. skal opp i engelsk, møter faglærere.

Kl. 09.00: Opplysning om trekkfag (Elevene får vite hvilket fag de kommer opp i til eksamen). Vanlig skoledag. skal opp i engelsk, møter faglærere. RINGSAKER KOMMUNE BRUMUNDDAL UNGDOMSSKOLE Mai 2014 Til elever og foreldre på 10. trinn Informasjon om eksamen og klagerett Dette skrivet inneholder følgende informasjon: om skriftlig eksamen våren 2014

Detaljer

PROSJEKT BRYGGEN. RETNINGSLINJER FOR TILSKOT

PROSJEKT BRYGGEN. RETNINGSLINJER FOR TILSKOT HORDALAND FYLKESKOMMUNE Kultur- og idrettsavdelinga PROSJEKT BRYGGEN. RETNINGSLINJER FOR TILSKOT 1. Føremål Ordninga gjeld tiltak for sikring og istandsetting av verdsarvstaden Bryggen. Målsettinga er

Detaljer

Oversending av nytt utsleppsløyve for lokaliteten Portevika i Hyllestad kommune - utviding til 3600 tonn MTB

Oversending av nytt utsleppsløyve for lokaliteten Portevika i Hyllestad kommune - utviding til 3600 tonn MTB Sakshandsamar: Gunn Helen Henne Vår dato Vår referanse Telefon: 57643140 29.05.2015 2008/131-542.1 E-post: fmsfghe@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 28.10.2014 Erko Seafood AS Chr. Michelsensgt.

Detaljer

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Saksframlegg Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Christian Frøyd - Søknad om oppføring av ny garasje og fasadeendring, gbnr. 21/48 -Ny handsaming. * Tilråding: Forvaltningsutvalet

Detaljer

Rettleiing til søkjar - søknad om utslepp under 50 pe kapittel 12 i ureiningsforskrifta

Rettleiing til søkjar - søknad om utslepp under 50 pe kapittel 12 i ureiningsforskrifta Rettleiing til søkjar - søknad om utslepp under 50 pe kapittel 12 i ureiningsforskrifta Les denne rettleiinga før du fyller ut søknadsskjemaet. Fleire kommunar har laga egne søknadsskjema om avløpsutslepp

Detaljer

Retningsliner for utslepp av avløpsvatn frå spreidd busetnad

Retningsliner for utslepp av avløpsvatn frå spreidd busetnad 1. Virkeområde Retningslinene gjeld for utslepp av avløpsvann frå fast busetnad og fritidsbustader med innlagt vatn i områda i Åseral kommune der det ikkje er ført fram offentlege avløpsleidningar, og

Detaljer

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 BREV MED NYHENDE 06/02/2015 Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 Av advokat Anders Elling Petersen Johansen Bakgrunn Regjeringa har, etter eiga utsegn, ei målsetjing om å gjere

Detaljer

Høyringsuttale - Tolking i offentleg sektor - eit spørsmål om rettstryggleik og likeverd

Høyringsuttale - Tolking i offentleg sektor - eit spørsmål om rettstryggleik og likeverd Servicetorgsjefen Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet postmottak@bld.dep.no Dykkar ref. Vår ref. Saksh. tlf. Dato 2014/2792-2652/2015 Unni Rygg - 55097155 05.02.2015 Høyringsuttale - Tolking

Detaljer

Rettleiing til søkjar Søknad om utslepp av sanitært og kommunalt avløpsvatn frå hus og hytter, under 50 pe kapittel 12 i forureiningsforskrifta

Rettleiing til søkjar Søknad om utslepp av sanitært og kommunalt avløpsvatn frå hus og hytter, under 50 pe kapittel 12 i forureiningsforskrifta Rettleiing til søkjar Søknad om utslepp av sanitært og kommunalt avløpsvatn frå hus og hytter, under 50 pe kapittel 12 i forureiningsforskrifta Les denne rettleiinga før du fyller ut søknadsskjemaet. Fleire

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Bakgrunn for og forklaring til utsleppsløyve for handtering av avfall på Hesjedalen avfallsplass - gebyr for sakshandsaming

Bakgrunn for og forklaring til utsleppsløyve for handtering av avfall på Hesjedalen avfallsplass - gebyr for sakshandsaming Sakshandsamar: Gøsta Hagenlund Vår dato Vår referanse Telefon: 57643121 03.07.2015 2006/2268-471 E-post: fmsfgh@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 12.05.2015 Sunnfjord Miljøverk iks Bakgrunn

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN Vedlegg: Bakgrunn: Lovheimel: Samarbeidsavtale om felles barnevernteneste

Detaljer

I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv):

I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv): VEDLEGG 1 I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv): 2-12 tredje ledd skal lyde: For private grunnskolar

Detaljer

Østre Nesttunsvei 6 - Nesttun. Kristine Skjælaaen. Det vart ikkje funne grunnlag for avvik eller merknader innanfor tema for tilsynet.

Østre Nesttunsvei 6 - Nesttun. Kristine Skjælaaen. Det vart ikkje funne grunnlag for avvik eller merknader innanfor tema for tilsynet. Sakshandsamar, innvalstelefon Eirik Lyssand. 55 57 21 11, Vår dato Dykkar dato Vår referanse 2012/13117 Dykkar referanse Rapport frå tilsyn med Familievernkontoret i Fana Adressa til verksemda: Østre Nesttunsvei

Detaljer

Alversund skule. Systematisk arbeid med eit godt skulemiljø etter 9a. Retningslinjer og Rutineskildring

Alversund skule. Systematisk arbeid med eit godt skulemiljø etter 9a. Retningslinjer og Rutineskildring Alversund skule Systematisk arbeid med eit godt skulemiljø etter 9a Retningslinjer og Rutineskildring Oktober 2015 INNHALD Innleiing... 2 Lovgrunnlag... 3 Opplæringslova... 3 Elevane sitt fysiske skulemiljø...

Detaljer

Vår ref. 2014/328-7. Særutskrift - Dispensasjon frå LNF - 190/48 - Halsnøy Kloster - Johanne Emmerhoff

Vår ref. 2014/328-7. Særutskrift - Dispensasjon frå LNF - 190/48 - Halsnøy Kloster - Johanne Emmerhoff Fellestenester Politisk sekretariat «MOTTAKERNAVN» «ADRESSE» Rosendalsvegen 10 5470 ROSENDAL Tel: 53483100 Fax: 53483130 Org. nr: 964 967 636 Bankgiro: 3460.07.00083 post@kvinnherad.kommune.no www. kvinnherad.kommune.no

Detaljer

REGLEMENT OM ELEKTRONISK KOMMUNIKASJONSTENESTE FOR MØRE OG ROMSDAL FYLKE.

REGLEMENT OM ELEKTRONISK KOMMUNIKASJONSTENESTE FOR MØRE OG ROMSDAL FYLKE. REGLEMENT OM ELEKTRONISK KOMMUNIKASJONSTENESTE FOR MØRE OG ROMSDAL FYLKE. 1. GENERELT 1.1 Føremål Møre og Romsdal fylke har som mål å yte god service og vere tilgjengeleg for innbyggarane i fylke og for

Detaljer

Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar)

Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar) Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar) Kvinnherad kommune 2014 Rettleiing for søknad om spelemidlar i Kvinnherad kommune Tilskot til anlegg og fysisk aktivitet (spelemidlar)

Detaljer

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Gjeld frå august 2015 1. BARN MED NEDSETT FUNKSJONSEVNE Barn med nedsett funksjonsevne kan ha trong for særleg tilrettelegging av fysiske og personalmessige

Detaljer

Vi viser til gjennomført tilsyn med St. Paul skole på opplæringsområdet og til sluttmøtet med skolen 14. mai 2009.

Vi viser til gjennomført tilsyn med St. Paul skole på opplæringsområdet og til sluttmøtet med skolen 14. mai 2009. Sakshandsamar, innvalstelefon Eva Bendiksen, 55 57 23 62 Vår dato 18.05.2009 Dykkar dato Vår referanse 2009/145 321 Dykkar referanse St. Paul skole Christiesgt. 16 5015 BERGEN Tilsyn med St. Paul skole

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Endeleg rapport frå tilsyn med Fjell kommune ved Nav Fjell 2013

Endeleg rapport frå tilsyn med Fjell kommune ved Nav Fjell 2013 Endeleg rapport frå tilsyn med Fjell kommune ved Nav Fjell 2013 Adressa til verksemda: Postboks 184 5342 STRAUME Tidspunkt for tilsynet: 20. november 2013 Kontaktperson i verksemda: Kristoffer Møvik Kontaktperson

Detaljer

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder Det psykososiale skolemiljøet til elevane Til deg som er forelder Brosjyren gir ei oversikt over dei reglane som gjeld for det psykososiale skolemiljøet til elevane. Vi gir deg hjelp til korleis du bør

Detaljer

Fylkesmannen i Oppland SKJÅK KO. Stadfester rapport etter tilsyn - Barneverntjenesten i Lom og Skjåk - 10. og 11. juni 2015

Fylkesmannen i Oppland SKJÅK KO. Stadfester rapport etter tilsyn - Barneverntjenesten i Lom og Skjåk - 10. og 11. juni 2015 Fylkesmannen i Oppland SKJÅK KO År / Saksrnal..> Skjåk kommune Midtgard 2690 Skjåk Motteko: 1 9 AUG2015 Saksbeh: Arkivkode C--.57- Deres referanse Dato 07.08.2015 Vår refera nse 2015/1967-5 620 E13.1 Saksbehandler

Detaljer

FORSKRIFT OM GRADAR Fastsett av styret ved KHiB den 25.06.03 med heimel i Uhl. 46.2. 1

FORSKRIFT OM GRADAR Fastsett av styret ved KHiB den 25.06.03 med heimel i Uhl. 46.2. 1 1 FORSKRIFT OM GRADAR Fastsett av styret ved KHiB den 25.06.03 med heimel i Uhl. 46.2. 1 1. OMFANG Denne forskrifta gjeld for dei studieprogramma som institusjonen vedtek å opprette. 2. DEFINISJONAR 2.1.

Detaljer

FORSKRIFT OM VASS- OG AVLAUPSGEBYR I MELAND KOMMUNE

FORSKRIFT OM VASS- OG AVLAUPSGEBYR I MELAND KOMMUNE FORSKRIFT OM VASS- OG AVLAUPSGEBYR I MELAND KOMMUNE vedtatt i Kommunestyret den 17.12.2014 i medhald av Lov av 16. mars 2012 om kommunale vass- og avløpsanlegg, og Forskrift av 1. juni 2004 om begrensning

Detaljer

Vedtekter for nasjonalparkstyret for Jostedalsbreen nasjonalpark i Sogn og Fjordane fylke

Vedtekter for nasjonalparkstyret for Jostedalsbreen nasjonalpark i Sogn og Fjordane fylke Vedtekter for nasjonalparkstyret for Jostedalsbreen nasjonalpark i Sogn og Fjordane fylke Departementet har med heimel i naturmangfaldlova 62 anna ledd og tredje punktum, jf kongeleg resolusjon av 4. juni

Detaljer

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg?

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg? IA-funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? // IA - Funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? Målet med eit inkluderande arbeidsliv (IA) er å gje plass til alle som kan og vil

Detaljer

Retningsliner for lokalt gitt munnleg eksamen og munnleg-praktisk eksamen i Møre og Romsdal fylkeskommune

Retningsliner for lokalt gitt munnleg eksamen og munnleg-praktisk eksamen i Møre og Romsdal fylkeskommune rundskriv nr. 5/15 Frå: Utdanningsavdelinga Til: Dei vidaregåande skolane i Møre og Romsdal Dei private vidaregåande skolane i Møre og Romsdal Dato: Ref: 29.01.2015 6082/2015/062 - Retningsliner for lokalt

Detaljer

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma.

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma. Fylkesmannen i Oppland Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma i Skjåk kommune Samandrag Denne rapporten gjer greie for dei avvika og merknadene

Detaljer

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU Møteinnkalling Stølsheimen verneområdestyre - AU Utval: Møtestad: Fjordsenteret, Aurland Dato: 30.09.2014 Tidspunkt: 11:00 Eventuelt forfall må meldast snarast på tlf. 99499753 eller e-post fmsfano@fylkesmannen.no.

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 09/1467-19413/09 Saksbeh.: Jofrid Fagnastøl Arkivkode: PLAN soneinndeling Saksnr.: Utval Møtedato 109/09 Formannskap/ plan og økonomi 05.11.2009 SAMLA SAK - DETALJREGULERINGSPLAN

Detaljer