Ørsta ungdomsskule 8D

Transkript

1 Ørsta ungdomsskule 8D 2014

2 Klasse 8D si Grunnlov 2014 Kongeriket Noreg skal vere demokratisk og styrast av folket. Det vil seie at vi skal ha ei riksforsamling, Stortinget, med folkevalde representantar frå heile landet, og eit Sameting. Dei to offisielle språka i Noreg skal vere norsk og samisk. Det norske språket skal ha nynorsk og bokmål som jamstilte skriftsspråk. Vi skal ha domstolar som kan dømme brot på Noreg sine lover. Vi skal ha politi. Vi skal ha fri presse med ytringsfridom for folket. Lov mot diskriminering: Alle har rett til å bli sett og møtt som det verdifulle menneske det er uansett livssyn, legning, hudfarge, kjønn eller status. Alle har rett til eit mobbefritt miljø. Alle har lovfesta rett til tilpassa helseomsorg. Born og unge skal ha lik rett til å kunne utvikle sine kreative evner gjennom gode skuletilbod og gratis utdanning til og med vidaregåande skule, med rikhaldige kulturtilbod i kommunane. Alle elevar har rett til å få servert varm mat på skulen. Elevane skal gå maksimalt sju klokketimar på skulen om kvardagane, og ha fri i helgene, og viss makstida vert nytta, skal elevane ikkje ha lekse heime. Menneska pliktar å ta omsyn til naturen og miljøet i si livsutfalding. Staten må sjå til at dette skjer.

3 8d luohkká 2014 Vuođđolahka Gonagasa riika Norga galgá leat demokráhtalaš ja álbmot galgá stivret. Dát mearkkaša ahte mis galgá leat eanasearvegoddi, Stuorradiggi, ja álbmotválljejuvvon áirasat miehtá riika, ja mis galgá leat Sámediggi. Dáro ja sámegiella galget leat almmolaš gielat Norggas. Dárogielas galgá leat ođđa dárogiella ja girjegiella ovttadássásaš čállingielat. Mis galgá leat duopmostuolut mat dubmejit Norgga lágaid rihkkumušaid. Mis galgá leat politiijat. Mis galgá leat friddja preassa ja cealkinfriddjavuohta álbmogiid. Láhka vealaheame vuosttá: Buohkain lea vuoigatvuohta áicojuvvot ja gieđahallojuvvot dego árvvolaš olmmožin, beroškeahttá makkár eallinoaidnu, seksuálasohkabealli, liikeivdni, sohkabeali ja sosiálaárvu sis lea. Buohkain leat vuoigatvuođat bieguskeahtes birrasii. Buohkain leat vuoigatvuođat heivehuvvon dearvvaslašdikšumii. Mánáin ja nuorain galget leat seamma vuoigatvuođat ovddidit sin kreatiivvalaš gelbbolašvuođa buorre mánaidgárdde fálaldagaide ja nuvttá oahppu gitta joatkkaskuvla ráddjái, ja rikkis gielddalaš kulturfálaldagaide. Buot oahppin leat vuoigatvuođat oaččut liegga borramuša skuvllain. Oahppin eai galgá leat eambbo go čieža diimmu skuvllas juohkebeaivválaččat ja vahkkoloahpain galgá leat friddjaáigi jos buot áigemearri geavahuvvo de eai galgga ohppiiguin leat bihttát ruovttus. Olmmoš geatnegahttojuvvo suodjalit luonddu ja birrasa daguset ektui. Stáhta bearráigeahččá ahte dát dáhpáhuvvá.

4 Stortingsrepresentant Fredric Holen Bjørdal vitja 10. januar 2014 klasse 8d ved Ørsta ungdomsskule og fortalde om arbeidet sitt på Stortinget, og om demokrati og folkestyre. Elevane sette pris på besøket, og ørstingen sa at å drive politikk kan samanliknast med å vere ein lagspelar. Stuorradiggeláhttu Fredric Holen Bjørdal galledii ođđajagimánu 10. beaivve Ørsta nuoraidskuvla 8 luohká, ja muitalii su barggu birra Stuorradikkis ja demokratiija ja albmot stivrejumi birra. Oahppit liikojedje galledeami ja Ørstalaš dajai ahte politihkket lea joavkospeallu. Klasse 8d ved Ørsta ungdomsskule ønskjer å takke følgjande samarbeidspartnarar som har hjelpt oss i prosessen med Grunnlova vår: Stortingsrepresentant Fredric Holen Bjørdal, ordførar Runde Hovde, dagleg leiar Gaute Øvereng, Nynorsk kultursentrum, Wenche Myklebyst, Arne Ola Grimstad, Anders Henriksen, Karasjok, alle foreldra våre og spesiell takk til foreldrerep. Marita Bett Aakre for kreative innslag i utformingsarbeidet. Takk til kontaktlærarane våre Yngve Frøland og Hjørdis Almelid Vikenes. Ørsta nuoraidskuvla 8d luohkká háliida giitit čuovvovaš ovttasbargiid mat leat veahkehan min Vuođđolágamet barggus:

5 Stuorradiggeláhttu Fredric Holen Bjørdal, Ørstadas, sátnejođiheaddji Rune Hovde, beaivválašjođiheaddji Gaute Øvereng, Nynorsk kultursentrum, Arne Ola Grimstad, Wenche Myklebust, Anders Henriksen, Kárášjogas, buot váhnemiid- ja earenomáš giitu min váhnemiid ovddasteddjii- Marita Bett Aakre kreatiivvalaš osiid hábmen barggus. Giitu min gulahallanoahpaheddjiiguin Yngve Frøland ja Hjørdis Almelid Vikenes. Forside og baksidefoto: Hjørdis Almelid Vikenes Illustrasjon på framsida: Maria Standal Digernes Illustrasjon på innsida: Tor Henning Gjerde Hansen Ovdas- ja manáiidogovva : Hjørdis Almelid Vikenes Ovdasiiddu hábmen: Maria Standal Digernes Hábmen siste: Tor Henning Gjerde Hansen