Utgitt av: Gratis informasjonsavis til turistar og fastbuande i Sauda



Like dokumenter
3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Minnebok. Minnebok NYNORSK

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter.

Til deg som bur i fosterheim år

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Molde Domkirke Konfirmasjonspreike

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

Jon Fosse. For seint. Libretto

Tarzan 3 og 4 åringane Fredagane Neste månad nformasjonstavla Nyttar høvet til å minne om :

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

mmm...med SMAK på timeplanen

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Månadsbrev for Rosa september 2014

SÅ LENGE INGEN SER OSS ANDERS TOTLAND

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse

Kom skal vi klippe sauen


6. trinn. Veke 24 Navn:

Spørjeundersøking om sentrumsområde


Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod Vårkonferanse Mandal 1

Plassebakken Barnehage

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Ute mat Korleis laga god mat UTE

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Informasjon til elevane

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

NOREG KAPITTEL 15 1 TANKEKART. Cappelen Damm AS NORSK START 8 10 / KAPITTELPRØVE 15 / 1

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk

Me har halde fram med gruppedelinga (relasjonsgruppene) og ser at dette har hatt positiv innverknad på dagane til barna.

NATUR, MAT OG HELSE KAPITTEL 13 1 KVA VEIT DU? Skriv namn på fem bærtypar og fem fruktslag.

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. Eg må kjøpe ei nynorsk ordbok. Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. I tillegg må eg kjøpe ei nynorsk ordbok.

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære?

Geitekillingen som kunne telje til ti av Alf Prøysen

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom

«Ny Giv» med gjetarhund

Kva er økologisk matproduksjon?

OK, seier Hilde og låser.

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Røldal. Informasjon. Leilegheit 101 & 103. Ve og Vel V/Turid Tveit / turid.tveit@stord.kommune.no

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

FANTASTISK FORTELJING

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012

Brukarrettleiing. epolitiker

Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet:

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

Alfabetisk ordliste 55 Kort grammatikk 60

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

Då har august månad fyke forbi i stor fart med tilvenning av nye barn, og for dei barna som har gått her før. Etter ein lang sommarferie så treng dei

Skjema for fokusområder bibliotekarvandring

Birger og bestefar på bytur til Stavanger

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage

Plassebakken Barnehage

NOEN VIKTIGE INFORMASJONER OM NORGE

Setring ved Håbakkselet Hareid

Månadsplan for Hare November

Klepp kommune Tu skule

MÅNADSPLAN APRIL FOR BLÅKLOKKE

MÅNADSPLAN FOR SEPTEMBER, KVITVEISEN.

3 dl havregryn 3 ss kakao ¼ ts kanel Ei klype salt 1 ts vaniljesukker 200 g kesam 5 ss honning Kokos

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde

M/S NYBAKK SI HISTORIE

Det Norske Samlaget Omslagsillustrasjon: Christian Fjeldbu Omslagsdesign: Laila Mjøs

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10

ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Transkript:

Sommar & ferietid Gratis informasjonsavis til turistar og fastbuande i Sauda Utgitt av:

2 Fredag 20. juni 2014 Innhald KVA SKJER I SAUDA I SOMMAR? s. 3 SAUDA - VARIERTE TILBOD s. 4 5 FISKETIPS s. 6 1925-MODELL KJØPTE 2013-MODELL s. 7 SOMMARFERIE ER OPPSKRyTT s. 8 9 HAgEARBEID SOM MEDISIn s. 14 På SKATTEJAKT I HEIMBygDA s. 15 LAngT FRå SOL, SOMMAR Og VARME s. 16 17 SOMMARMEny s. 18 19 KVISS s. 20

Fredag 20. juni 2014 3 Kva skjer i Sauda i sommar? Juni Juli 20. Golf: Midtsommarnatt-turnering Type: Texas Scramble. Hol: Ni Kinopremiere: Torden og Magi Kinopremiere: That Awkward moment 20.-22 Saudatreffen. Trekkspelfestival. 24. Tur: Hustveit Jonestølen, «5 turar». Oppmøte ved Sauda Rådhus. Gradering: Middels. Arrangør: Sauda Turlag 25. Orgelkonsert: Konsert med Ingrid Elisabeth Berg Tobiassen og Arnfinn Tobiassen. Sauda Kyrkje. 27. Kinopremiere: 22 Jump Street 2. Kinopremiere: Dragetreneren 2. NB: Førpremiere. 6. Kinopremiere: Walking on Sunshine 12. Golf: Sommarturnering Type: 3-køllers. Hol: 18 13. Kinopremiere: Transformers Age of Extintion Kinopremiere: Dawn of the Planet of the apes 15. Opning fiske i Nordelva. Krev fiskekort! Varer til 15. august. 19. Fiskefestivalen i Vanvik. Arrangør: Fjordguten Ungdomslag. August September 3. Kinopremiere: Guardian of Galaxy Kinopremiere: Hercules 9. Tur: Breikvam Skaulen Breikvam. Oppmøte ved Sauda Rådhus. Gradering: Ekstra krevende. Arrangør: Sauda Turlag 10. Tur: Åbødalen Heimre Sauanut Frette. Oppmøte ved Sauda Rådhus. Arrangør: Sauda Turlag i samarbeid med Etne Turlag. 13. Kinopremiere: Børning 15. Golf: Dameturnering Type: Stableford. Hol: Ni 17. Golf: Seniorturnering 55+ Type: Stableford. Hol: 18 19. Tur: Barendalen Fivelandsbotn. Seniortur. Oppmøte ved Sauda Rådhus eller Barendalen. Arrangør: Sauda Turlag 23. Familieskattejakt. Oppmøte i Veslefrikk Barnehage i Åbøbyen. Arrangør: Sauda O-klubb. 24. Tur: Skeivane Nordaheia Nordreskårnuten Skeivane. Oppmøte Sauda Rådhus. Arrangør: Sauda Turlag Kinopremiere: The Expendables 29. Kinopremiere: Fly 2 Kinopremiere: Beatles. 31. Tur: Breiborg Reinaskarnuten Breiborg. Oppmøte Sauda Rådhus. Arrangør: Sauda Turlag Tur: Trolltunga Arrangør: Sauda Turlag i samarbeid med Etne Turlag. 7. Tur: Svandal Håheim/Etne Svandal. Oppmøte Sauda skisenter. Hugs påmelding! Kom deg ut-dagen! Kanopadling og natursti frå badeplassen ved Rødstjødna. Oppmøte parkeringsplassen ved Rødstjødna. Arrangør: Barnas Turlag. 13. 14. Jøye meg-dagen. Lokalavisa Ryfylke arrangerer bilrebus, aktiviteter og konkurransar i sentrum. 16. Tur: Middagstur. Vi samlast og lagar middagen saman utandørs, ved gapahuken på Storemyr i Åbødalen. Oppmøte Storemyr. Arrangør: Barnas Turlag.

4 Fredag 20. juni 2014 Sauda - bygda med eit Båthavna Sentrum Langs innkøyringa til Sauda Med flott gjestehamn med plass til både små og store båtar, og kort avstand til sentrum og ulike aktivitetar. Her høv om Stadion Midt i sentrum Kunstgrasbane. Har også ein mindre bane. I tillegg er fotballbanen omkransa av løpebane med tartandekke. Er open for alle heile døgeret. Jettegrytene I sentrum Båt, buss og taxi ligg samla på kaien og er lett å finne. Golfbanen Åbødalen (Buer) Ligg ti minutt frå Buer i Åbødalen. Flott turområde med mulegheiter for bading. Bussterminal

Fredag 20. juni 2014 5 variert tilbod året rundt Midt i sentrum 199 seter. Sauda kino viser ei rekke filmar, for både barn og vaksne i løpet av sommaren. Rondehaugen Naturleg nok, i sentrum. finn du det meste. Nytt et til handle i avslappa givnader, utan kø, men med god service. Kinoen Brekkeheia Populær turløype. Høgaste punkt er 480 meter over havet. Sti heile vegen opp. Svandalsfossen Sør for Saudasjøen Foss i Svandalselva med eit fall på til saman 180 meter. Har parkering med utsikt til fossen og fjorden. Har også trapper ned til Saudafjorden. Eit av attraksjonspunkta langs Nasjonal turistveg Ryfylke. Midt i sentrum Ryfylkebiblioteket Sauda opna i nye lokal i april i år. Biblioteket framstår i dag i lyse og oversiktelege lokal som er universelt utforma. Her kan ein mellom anna låne både bøker, lydbøker og filmar. Tinghaug Grønsdal 9-holsbane som ligg i naturskjønne omgivnader like utanfor sentrum. Stod ferdig våren 2008. Bibliotek Grønsdal Eigedom etter kunstmålar Samuel Tveit. Ei interessegruppe har restaurert huset og innreia med kunst etter Tveit. Kvar søndag kan ein her nyte kaker, kaffi og anna godt, når Anna s kafé held ope.

6 Fredag 20. juni 2014 Fiskeopplevingar for ein kvar smak I Sauda kan ein fiska både i sjø og vatn. Tore Bastlien Dahl torel@ryfylke.net Sommaren er for mange synonymt med hytteliv, både ved fjorden og rundt om i fjellheimen. Anten ein er høgt oppe ved eit fjellvatn eller svergar til late dagar ved svaberga i sjøkanten, er fiske ofte ein naturleg aktivitet. Ryfylke spurde fiskeentusiast Johnny Anderson om nokre gode tips for å sikra seg ein god fangst. Fisking er livet Anderson har over 50 års erfaring innan fiske og er til dagleg klekkeriforvaltar i Sauda Jeger- og fiskerforening, eit verv har han hatt i nærare 13 år. Han byrja, som så mange andre, fiskarkarriera si med båtturar i fjordbassenget og med fisking i ulike fjellvatn saman med familien sin. Sidan den gong har den svært så fiskeinteresserte 63-åringen prøvd det meste innan faget. Det har blitt nokre timar i ulike elvar, fjordar og fjellvatn, men nå fiskar eg berre 14 dagar i året, poengterer Anderson, som nyleg kom heim att frå ein fisketur i Tøtlandsvik ved Jøsenfjorden. Om nokre veker er han igjen klar for laksefiske, då er det elva Orkla i sør-trøndelag som står for tur. Varierte mulegheiter Sjølv om begge dei store elvane i Sauda, Nordelva og Storelva, i utgangspunktet er stengde for fiske, er mulegheitene i kommunen elles varierte og gode. For dei fiskeinteresserte kan bygda skilta med ei rekke fjellvatn der ein kan fanga fjellaure og ein fjord der ein kan få alt frå torsk, sei og lyr til djupvassfiskar som brosme og lange. Hugs fiskekort Medan Storelva er totalstengd, grunna lite laks og sjøaure, er det opna for eit avgrensa fiske i Nordelva. Ein må rett nok vera medlem av jeger- og fiskarforeininga for å kunna fiska her og sesongen varer frå 20. juli til ut august månad. Elles har medlemmer av foreininga fri tilgang til mange av fjellvatna i kommunen, medan ikkje-medlemmer må kjøpa fiskekort. Anderson anbefaler uansett folk å sjekka om det krevst fiskekort i det området ein skal ferdast. Fiskekort får ein kjøpt i den lokale sportsforretninga. Han minnar óg om at Sauda Jeger- og fiskerforening har fleire hytter i Saudafjella som alle kan nytta seg av. Trygg fisk Saudafjorden har i fleire tiår vore plaga av mykje forureining frå industrien. Dei seinare åra har derimot situasjonen betra seg kraftig og ein kan trygt eta fisk fanga i fjordbassenget. For å driva sjøfiske treng ein ikkje noko form for tillating, men Johnny Anderson poengterer at både stång- og garnfiske etter sjøaure er forbode. FISKEEKSPERT: 63-åringen Johnny Anderson er levande oppteken av fiske og deler sine fisketips med Ryfylke sine lesarar. HJELPER TIL: På klekkeriet har Johnny Anderson ansvaret for nærare 60 000 yngel. Den lokale jeger- og fiskarforeininga sett årleg ut omlag 34 000 laks, 17 000 sjøaure og 9 000 fjellaurar. Fjellvatn: Johnnys fisketips Saudafjorden: For dei som ikkje ønsker å gå så langt for gode fiskemulegheiter nemner Johnny Anderson Førstavatnet, Dalvatnet, Svartavatnet, Kringletjønn og vatna i Berdalen. Alle desse vatna ligg i retning av Røldal og ein treng berre gå nokre meter for å prøva fiskelukka. Dei som vil kombinera ei lengre fottur med fiske har óg gode tilhøve i Saudafjella. Stader som Storavatnet i Svandalen og Nyggjelebeitevatn, Nedre Sandvatn, og Vassdalen på Røldalsfjellet byr på gode mulegheiter for fin fisk. Dessutan er Nedre Fjellvatnet, der jeger- og fiskarforeininga har hytte, eit godt alternativ. Det er mange gode fiskeplassar som er lett tilgjengelege langs fjorden. Om ein har tilgang til båt er det muleg å setta garn eller å fiska med harpe. Dersom ein skal fiska med stong frå land anbefaler Johnny Anderson dei ulike Jensen-slukane, som normalt gir god fangst. Når det gjeld utstyr anbefaler fiskeentusiasten stong, kombinert med sluk eller spinner.

Fredag 20. juni 2014 7 1925-modell kjøpte 2013-modell Olav Honganvik lar seg ikkje stoppa av alderen. Ingvil Bakka ingvil@ryfylke.net Det var ikkje noko å lura på. Eg måtte slå til før det blei for seint, seier Olav Honganvik og smiler litt av seg sjølv. I november gjekk han til innkjøp av ein splitter ny Volkswagen Caddy. Selgaren, som leverte bilen på døra i Honganvik, måtte innrømma at han aldri før hadde selt ein ny bil til ein såpass godt vaksen mann i distriktet vårt. Men han hadde visst selt ein bil til ein røldøling på min alder. Så eg er ikkje åleine, men det seier jo litt, fortel Honganvik, som snart rundar 89 år. Frå før av hadde Olav Honganvik ein sju år gammal Transporter-varebil. Ein velhaldt bil som årleg var på service og blei godt stelt med. Likevel, han skulle så gjerne hatt ein ny bil, helst før han runda 90, og eit nytt bilkjøp blei eit faktum. Den nå eit halvt år gamle caddyen er Olav Honganvik sin bil nummer åtte. Eller ni. Han er ikkje heilt sikker. Men han minnast godt då han i 1957 kjøpte sin aller første bil, også det ein Volkswagen-varebil, etter å ha venta på å få godkjent søknaden i eit halvt år. I alle år har han halde seg til varebil-varianten. Å kjøpa ein vanleg personbil har aldri vore eit alternativ. Det ligg nok mykje gamal vane i det. Men det er jo mest praktisk Her får eg plass til ei trillebår eller ein snøfresar med varebil. Alt ein kan få plass til, forklarer han. Før, då Olav Honganvik dreiv torghandel var han spesielt avhengig av ein romleg og god bil. I 1987 slutta han av som følge av at det blei for travelt, med lange arbeidsdagar frå klokka fem om morgonen til klokka ti om kvelden. Juletresal på torget i Sauda heldt han på med heilt til han var passert 86 år gammal. Sjølv nå som han er pensjonist meiner han det er varebil som er tingen. Her får eg plass til ei trillebår eller ein snøfresar. Eller anna utstyr eg treng viss eg skal hjelpa folk med hagearbeid eller liknande, seier han enkelt. Det er travelt å vera pensjonist. I løpet av eitt år kjører Olav Honganvik rundt 20 000 kilometer. Han kjører dagleg inn til Sauda, ofte fleire gonger i løpet av ein dag. Han tar seg også kjøreturar ut frå bygda, til slekt i Haugesund, Stavanger eller på Austlandet. Eller på reine bilturar, dit han vil. Som rundt Åkrafjorden, eller på hotelltur til Geilo eller Stryn. Eg trur nok at mange trur at eg bare er ein einstøing som sit heime og glor i veggen. Men eg liker å ta meg ut, vedgår 89-åringen, som også går mykje i fjellet, både åleine og som guide for dei yngre som treng slikt. Av og til har han selskap med seg på bilturane sine. Det hender eg har med meg ei dame. Det er ikkje alltid ein treng ei dame i min alder, men det er då gildt, også, seier han om venninna på 91 år, som ofte er med han. I veka før pinse reiste dei to over til Austlandet for å vera gjester i ein konfirmasjon. Ein biltur på seks timar har han ingen problem med. Når Ryfylke spør han om turen gjekk greitt, ser han rart på journalisten. Radioen er veldig god, mykje betre enn den eg hadde før... Ja, sjølvsagt. Skulle det ikkje det? Nybilen er han godt fornøgd med. Caddyen, 2.0 TDi, har moderne interiør og høg teknisk standard. Radioen er veldig god, mykje betre enn den eg hadde før, påpeikar han under ein kjøretur med journalisten. Automatgir er blitt ein vane. Bare ein gong har han gløymt seg av og tråkka på bremsen i trua på at den var kløtsjen. Men det gjekk fint. Eg kjørte så seint at det skjedde ingenting gale, forsikrar han. Trass hjarteflimmer har Olav Honganvik lite å klaga over. Ifølge han sjølv merkar han alderen best med at når han skal springa etter jentene, så spring dei ifrå han. Elles uroar eg meg lite her i livet. Det som skjer, det skjer. Eg bruker ikkje tid på å grubla over mulege problem. Dukkar problema opp, får ein ta dei då. Det er betre å angra på ting ein har gjort enn det ein aldri gjorde. Men eg angrar i grunnen på lite, eg, seier Olav Honganvik.

8 Fredag 20. juni 2014 Sommarferie TRUFAST FØLGESVEN: Det blir mange timar i traktor for Ola Magnar Birkeland. I tillegg til å drifta sin eigen gard, driv han òg ein maskinstasjon. Om sommaren er det mykje å gjera i samband med slåtten. For bonden er sommarmånadane synonymt med arbeid ikkje ferie. Tore Bastlien Dahl torel@ryfylke.net Sommaren er noko dei fleste ser fram til. Sol, varme og ikkje minst ferietid er som balsam for sjela for ein vanleg arbeidstakar. Rolege dagar, avslapping og hytteliv er gjerne det ein forbinder med denne årstida, men for Ola Magnar Birkeland er sommaren ei travel tid. Som bonde har ein nemleg ikkje krav på nokon feire det må han fikse seg sjølv. Travel tid Trøkket i fjøset lettar om sommaren, men det er framleis nok å henga fingrane i. Kyrne skal ut på beite om ikkje arbeidsledig, for å seie det slik morgonen og inn att om kvelden, og i tillegg skal dei jo mjølkast. Så eg er ikkje arbeidsledig, for å seia det slik, forklarer den blide birkelandsbonden Ola Magnar Birkeland. Forutan å ha ansvaret for omlag 70 storfe og 130 griser, driv han òg ein maskinstasjon der han leiger seg ut til ulike oppdrag, alt etter årstida. Vinterstid blir det mykje snømåking, medan vår- og sommarmånadane byr på ein del maskinkøyring og ikkje minst mykje slått og rundballing av gras. Slåtten kan vera travel, då ein må nytta seg av finvêrsdagane. Og dei er det jo vanlegvis ikkje for mange av her inne. Men eg har valt dette livet sjølv, så då blir det litt enklare å takla dei travle dagane, utdjupar bonden. Familiegard Garden, som ligg eit par hundre meter overfor Kastfosskrysset, i retning Hellandsbygd, har vore i drift i generasjonar. Ola Magnar overtok gardsdrifta frå far sin, Henrik Birkeland, for fjorten år sidan. Han, far, har visst pensjonert seg, ja, men han klarar ikkje å halda fingrane heilt borte frå drifta, humrar 45-åringen, men han er kjapp med å presisera at både far og mor hans er til god hjelp i periodar der det er travelt. klarar ikkje å halda fingrane heilt borte TEKNOLOGISKE FRAMSTEG: Automatiske mjølkemaskinar og fôrings-system er blant nyvinningane som gjer kvardagen til bonden enklare. FREDELEG: Det ser ikkje ut som at dei har det så aller verst, kyrne til Ola Magnar Birkeland, der dei vandrar rundt i idylliske omgivnadar.

Fredag 20. juni 2014 9 er oppskrytt BÆÆ: Desse sauene var tydeleg PR-kåte og poserte villig då fotografen bad om eit bilete. GODT SAMARBEID: Ola Magnar Birkeland (til venstre) har omlag 130 griser på garden sin. Etter at ein del av besetninga er sende til slakting må det fyllast opp med nye, eit arbeid Dagfinn Birkeland gladeleg hjelper til med. Ein livsstil Etter sjølv å ha vakse opp på gard var ikkje valet om å bli bonde noko å lura på for Ola Magnar Birkeland. Han angrar heller ikkje. Jobben som bonde er, ifølge Birkeland, ikkje nokon jobb det er ein livsstil. Arbeidsdagen startar som har mine dagar, eg òg regel i fjøset klokka sju om morgonen. Kyra skal mjølkast og fôrast. Så går dagen som regel slag i slag. Fjøset skal vedlikehaldast og vera klart til dyra kjem inn att frå beitet, og maskinstasjonen har ulike oppdrag. Om ettermiddagen ventar ei ny fjøs-økt. Er du bonde, så er du bonde. Det er berre slik det er, og det er noko eg trivst med. Men det er klart, eg har mine dagar, eg òg. Det er ikkje alltid det er like lett å motivera seg til å ta fatt på ein ny arbeidsdag, innrømmar han. Ei langhelg nå og då Sjølv om dei omlag 70 storfea inngår i eit samdrifts-prosjekt med nabogarden til Hans Olav Valskår, har Ola Magnar framleis 130 gris, nokre sauer, inn- og utmark, ein stor driftsbygning og ei mengd maskinar å vedlikehalda. Dessutan krev dei to barna og kona òg sitt. 45-åringen har for lengst erkjent at han har nok å gjera, men korleis ordnar eigentleg ein bonde seg når han skal på ferie? Eg har tilgang til ein avløysar, i tillegg til foreldra mine. Så eg får litt sommarferie, eg òg. Men la det vera sagt, det blir ikkje fleire veker ferie slik som ein vanleg arbeidstakar. Det blir som regel ei veke med ferie og nokre langhelger innimellom, forklarer han. Ungane kunne sikkert tenkt seg meir ferie, kona òg. Men ein blir van med det, vedgår Ola Magnar Birkeland. Han har ikkje meir tid å avsjå denne vakre junidagen. 60 nye griser skal inn i fjøset, det krev sin bonde. kona òg NYSGJERRIG: Kameraet til den utsende journalisten var eit ynda objekt for fleire av dyra på garden. Men etter å ha lukta litt på linsa, fann denne kua ut at gras framleis var å føretrekka.

10 Fredag 20. juni 2014 Sauda kommune God sommar til alle! Sommar i Sauda TeHoKreativ Foto: Per Inge Fjellheim Ryfylkebiblioteket (Torggata 8) Opningstider: Måndag fredag: kl.10.00 18.00 Laurdag: kl.10.00 14.00 Sommartider 30. juni 4. august: Måndag fredag: kl.10.00 16.00 Laurdagar: Stengt www.ryfylkebiblioteket.no Sauda komm. kino (Rådhuset) Førestillingar heile sommaren. Sjå www.saudakino.no for aktuelle filmar. Saudahallen Opningstider i sommar: Måndag til og med torsdag: kl. 07.00 15.00. Fredag: kl. 07.00 13.00. Ope i solarium og utstillinga «Frå vogge til grav» (trearbeid av Ola Fagerheim) heile sommaren. Symje- og idrettshallen stengt i skuleferien (veke 26 33). Aktiv sommer i Sauda Sauda Ferie & Fritid gir deg oversikten. Se vår hjemmeside www.saudaferie.no eller ring oss på tlf. 52 78 42 00 for info om overnatting, Nasjonal Turistveg Ryfylke, bademuligheter, turløyper, kanopadling, sykling, fiske m.m. Vi selger «5 turer kort» og fiskekort i Sauda - jeger- og fiskerforening sine områder. Åpent hos oss alle hverdager mellom kl. 08:00 og 15:30. Velkommen til lun og trivelig sommerhandel på Selvig vi har klær for dame, herre og ungdom til alle anledninger Dame: Only Vero Moda Pieces In-Wear Skovhus B-Young Freequent Sisters Fransa Dranella Briller fra bl.a. Herre: Jack & Jones Selected Wrangler Morgan Giovani Frislid Fjällräven Helly Hansen Dovre/JBS Bjørn Borg Meyer Park Lane Her kan du bruke sentrums-gavekortet G A V E K O R T Sauda Handelsforening Skal du på fest, skal du til fjells, skal du på stranda, eller skal du bare ha deg nye klær, skal du hos oss velkommen vær. Sauda LANGTIDSVARSEL Juni - september (Alf Selvig a/s) Designsolbriller - Klokker - Briller/linser Velkommen til en hyggelig sommerhandel! Skulegata 6, Sauda, telefon 52 78 39 77

Fredag 20. juni 2014 11 Vi leverer til hytte og hus: - Parkett - Laminat - Maling - Tapet - Gulvbelegg - Tepper - Belysning - Gardiner/utstyr - Sengetøy - Dyner/puter - Gaveartikler Vår mest solgte eksteriørmaling BARON ULTRA Best på - Farge - Glans - Soppangrep TJÆRALIN BEIS Utvidet gaveavdeling fra - Rett på uten grunning www.tara-sauda.no Her kan du bruke sentrums-gavekortet G A V E K O R T Sauda Handelsforening Rådhusgt. 22 - Tlf. 52 78 22 48 Gavekort Sauda Handelsforening SOMMERSALGET ER I GANG! Nyhet! Jamie Oliver hagesett. Grill, brenn bål eller kjøl vinen ved bordet. Odel Bre G A V E K O R T Sauda Handelsforening Møbler til hus og hytte Dyner Puter Interiør Stor garnavd. Fagmøbler Sauda Tlf. 52 78 32 25 Åpent: mandag - onsdag + fredag 09.00-16.00, torsdag 09.00-18.00, lørdag 10.00-15.00 www.fagmobler.no Brekkeveien - ÅBØBYEN I SAUDA BRA: ca 81-145 m 2 P-rom: ca 71-78 m 2 Priser fra kr. 2.590.000,- + omkostninger fra kr. 10.206,- 8 leiligheter for livsnytere I Åbøbyen tilbyr vi nå unike boliger i et spennende arkitektonisk område. Benytt muligheten for å sikre deg en ny leilighet i Åbøbyen. Her blir alt tilrettelagt med flott hage, gartner, felles hagestue og ikke minst gåavstand til legevakt, skole, barnehage og sentrum! Vær tidlig ute og velg din stil på din nye leilighet. Nyt livet og la byens gamle omgivelser gi nye minner FOR Å SIKRE DEG DIN DRØMMEBOLIG TA KONTAKT MED: Monica Mørk Vikse Eiendomsmegler MNEF Mob 94 13 38 58 - monica.vikse@em1.no

12 Fredag 20. juni 2014 Saudefaldene er et kraftselskap eid av Orkla med 85% og Sunnhordaland Kraftlag med 15%. Selskapet har Saudefaldene driftansvar er for et 6 kraftselskap kraftstasjoner eid med av Orkla tilhørende med regionalnett. 85% og Sunnhordaland Selskapet Kraftlag har kontor med i Sauda. 15%. Selskapet har driftansvar for 6 kraftstasjoner med tilhørende regionalnett. Selskapet har kontor i Sauda. Foto: Asbjørn Foto: Grønås Asbjørn Layout: Grønås TeHoKreativ Layout: TeHoKreativ Me er ledige for nye oppdrag! Saudefaldene er en engasjert og moderne bedrift Saudefaldene i energibransjen. er engasjert og moderne bedrift i energibransjen. Saudefaldene ble etablert i Sauda i Rogaland Saudefaldene i 1913, ble etablert og har siden i Sauda 1919 i produsert Rogaland i elektrisk 1913, og kraft. har siden Bedriften 1919 har i produsert dag 36 ansatte elektrisk og kraft. en årsproduksjon Bedriften har på i dag ca 36 1,8 ansatte TWh (ca og 1,5 en % årsproduksjon av all kraftproduksjon på ca 1,8 TWh (ca i Norge 1,5 % på av et all år). kraftproduksjon i Norge på et år). Kraftanlegg Kraftanlegg Sønnå kraftverk: Sønnå H kraftverk: (210 MW), Sønnå L (60 MW), Dalvatn Sønnå H (35 (210 MW), MW), Storlivatn Sønnå L (48 (60 MW), Småkraft Dalvatn (35 og MW), minikraft: Storlivatn (48 MW) Svartkulp, Småkraft og Storli, minikraft: Kleiva 14 Svartkulp, reguleringsmagasiner Storli, Kleiva Regionalnett 14 reguleringsmagasiner 66 kv Regionalnett 66 kv Vi er på web og er sosiale på Facebook www.saudefaldene.no Vi er på web og er sosiale på Facebook www.saudefaldene.no Kontakt oss for blant annet: Ferdigbetong gjerne levert med pumpe Grus og jord til gårdsplass og plen Betongarbeider murer, trapper, fundament Graving og sprengning til veger og tomter Gode tilbud det er gratis! Tlf. 52 78 54 00 www.brselvik.no SAUDA GUNNARSMOEN VISNING Kontakt megler/selger for befaring av tomt MODERNE OG STORE LEILIGHETER KOMMER FOR SALG. NYBYGG PRIS 2 850 000,- OMK. + 2,5% dok.avg. av tomteverdi. KONTAKT Haugesund Alexander Skree/Asle Rafdal Mob. 476 52 597 / 900 56 822 E-post: post@ryfylkebygg.no HOVEDETASJE; ENTRE, BAD, SOVEROM, STUE/KJØKKEN OG BOD. MULIGHET FOR Å INNREDE LOFT MED 2 EKSTRA SOVEROM, BAD, BOD OG LOFTSSTUE. GJENNOMGÅENDE GOD STANDARD OG GODE ROMLØSNINGER.

3. AUGUST 3.I - AUGUST ETNEMARKNADEN NADEN MARK AUGUST OLD RIVER SALOON: 31. JULI - 3. *BYTING AUGUST BLI MED P SOMMERENS ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! ETNEMARKNADEN Fredag 20. juni 2014 *THE IRISH 4 dagar du ikkje vil gœ glipp av! VIKINGS P SOMMERENS ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! BLI MED * DJ KR. SOLVANG Vi sees pœ Noregs beste marknad! ETNEMARKNADEN 31. JULI - 3. AUGUST! *))!! &! & "& & " & & & " & #! " " ' 31. JULI - 3. AUGUST SAMSAYA * HENRIK * GRANNEKAMP! & & &! & & &! & & % DANIEL*ENGEN & THE* HUGIN BAND SAMSAYA HENRIK GRANNEKAMP 30% OPPLEVELSE! F EN MAGISK ST RSTE H YDEPUNKT MED P SOMMERENS BLI + FLEIRE ARTISTAR SOM&OGVERT AVSL RT ETTERKVART DANIEL ENGEN THE HUGIN BAND + FLEIRE ARTISTAR SOM VERT AVSL RT ETTERKVART P SOMMERENS OPPLEVELSE! ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! MAGISK EN MED H YDEPUNKT OGF BLI - 3. AUGUST JULI 31. BLI MED P SOMMERENS OPPLEVELSE! ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! ( ETNEMARKNADEN F lg oss pœ facebook og www.etnemarknaden.no for nyheter og program på sommerfølelsen N NADE MARK ETNE DEN RKNA ETNEMARKNADEN alle solprodukter! ARKNADEN STE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OLD RIVER SALOON: OLD RIVER - 3. AUGUST JULI 31. GUST RIVER- 3. AUGUST JULI 31.OLD UGUST *BYTING SALOON: *BYTING *THE IRISH SALOON: *THE IRISH 4 dagar du ikkje vil gœ glipp av! VIKINGS! *))!! ) dagar! du ikkje vil gœ glipp av! pœ Noregs beste marknad! * DJ KR.VIKINGS SOLVANG Vi 4sees Vi sees pœ Noregs beste marknad! * DJ KR. SOLVANG &! & "& & " & & " & &! & "&! *))!! #! " " ' & " & #! " " ' & " &! *))!! &! & *BYTING *THE IRISH! & & &! &! & & &! & VIKINGS & &! & & & &! & & * DJ KR. SOLVANG ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! % P SOMMERENS BLI MED % ( ( KNADEN!!! *))!! ETNEMAR Følg osspå facebook & " &! & "& & AUGUST &! & "& JULIog 31. nyheter og program fornyheter www.etnemarknaden.no og facebook pœ31. F lgpœoss program & " & for AUGUST facebook oss - -3.3.www.etnemarknaden.no JULI "& & " & &! & "& & " & & & " & #! " " ' & & " & #! " " '! & & &! &! & & &! & & &! & & & &! & & % % ( ( ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! BLI MED P SOMMERENS F ETNEMARKNADEN lg lg oss pœ pœ facebook fornyheter nyheter program F oss facebookog ogwww.etnemarknaden.no www.etnemarknaden.no for ogog program! *))!! &! & "& & " & & & " & #! " " ' & " & #! " " ' & #! " " ' & " &! & & &! & www.etnemarknaden.no & &! & &! & & &! & %! & & &! & for nyheter og program ( & &! & & & &! & & F lg oss pœ facebook og www.etnemarknaden.no for nyheter og program % % ( OLD RIVER OLD RIVER facebook oss pœ og F lg programog www.etnemarknaden.no for nyheter og program nyheter for acebook og www.etnemarknaden.no ( SALOON: SALOON:!! *))!! *BYTING *BYTING *THE IRISH! ))!!! &! & "& & " & & " & &! & "& & & " &! & "& & & " &! & "& #! " " ' & " & #! " " ' & " & Boots medisinutsalg Sauda #! " " ' & " & #! " " ' & " & Rådhusgata 21 Tlf: 52 78 88 50 *THE IRISH! & & &! &! & & &! & VIKINGS! & & &! &! & & &! & Boots apotek Sand & &! & & & &! & & VIKINGS * DJ KR. SOLVANG Sandsvegen 2 Tlf: 52 79 00 00 & &! & & & &! & & * % DJ % KR. SOLVANG Tilbudet varer t.o.m. 31.07.14 eller så langt lageret rekker. boots.no /bootsapotek % % & " & &! & "&! & "& www.etnemarknaden.no nyheter og program fornyheter og www.etnemarknaden.no pœ facebook gpœoss program & " for www.etnemarknaden.no og facebook ( (!!! *))!!!!! *)) Følg oss på facebook & " & &! & "& ( ( & " & &! & "& & & "! & "& nyheter for www.etnemarknaden.no og facebook pœ! lgpœoss program og program nyheter for og www.etnemarknaden.no facebook ss!!! *)) #! " " ' & " & &!!!! *)) Følg oss på facebook #! " " ' & " & & #! " " ' & " & & & " &! & "&! & & &! & Sommaren er full av opplevingar og mange nyttar kamera til å fanga desse & & %! & & &! & & " & #! " " '! & & &! & & " &! & & &! & for #! " " ' nyheter og program www.etnemarknaden.no ( & " & #! " " ' & & &! & & & &! & & & &! & & &! & & F lg %! & & &! & og www.etnemarknaden.no for nyheter og program oss pœ facebook % for nyheter og program % & & &! & ( & &! & & &! & & for nyheter og program F lg oss pœ facebook og www.etnemarknaden.no ( % ( % ( ( facebook oss pœ og F lg programog www.etnemarknaden.no for nyheter og program nyheter ook og www.etnemarknaden.no for facebook oss pœ og F lg programog www.etnemarknaden.no for nyheter og program nyheter ebook og www.etnemarknaden.no for Send oss ditt sommar-blinkskot! Skriv kven som er på biletet, kor det er, når det er tatt og kven som er fotografen. Me vil helst ha digitale bilete, men tar også imot papirbilete. Send inn bilete på e-post: ryfylke@ryfylke.net Pr. post: Ryfylke, Rådhusgata 1, 4200 Sauda eller stikk innom oss i avishuset på kaien. 13

14 Fredag 20. juni 2014 Hagearbeid som medisin langs rekkverket på terrassen. Ja, eg skal ikkje ha æra for den fine hagen. Det er Jan som har gjort jobben, parerer Gunn. Med ei såpass stort tomt tar hagearbeidet mykje tid. Bare plenklippinga kan ta fleire timar. Men for pensjonerte Jan er det tidkrevande arbeidet meir terapi enn eit ork. Eg trur nesten det er litt medisin for han, meiner Gunn. Ja, ein må putle litt på kvar dag. Eg blir aldri lei. Sjølv om det er litt arbeid, er det også avslapping, synest Jan, som gjer meir enn å stelle med plen og blomar. I pausane skogar eg, ler han. Det idylliske hageområdet til Lunde blir komplett med lyden av sildrande vatn frå elva som renn ut frå Rødstjødna. Denne går på nedsida av huset til Gunn og Jan. Det er ikkje alle forunt å ha ei lita bru nesten i sin eigen hage. På sommaren går eg rett ut, i badesko, og hentar vatn frå elva. Så er det bare å vatne plantene, seier Jan. Hagearbeid er definitivt ein av Jan sine største hobbyar. Han vedgår at han følger med på fjernsynsprogram om temaet, for å få tips. Men ein ting liker han ikkje. Luking. Det er ikkje noko for meg, humrar han, som nå begynner å bli fornøgd med hagen sin. Nå er det bare å slå plenen og vatne med jamne mellomrom. Og nyte, konkluderer Jan Lunde. Jan Lunde har brukt 40 år på å bygge opp hagen sin. Framleis har han meir enn nok å gjere. Arbeidsfordelinga hos ekteparet Lunde er klar: Jan tar seg av hagen. Ho har dei to der, ho, humrar han, medan han peikar på to blomsterkassar som heng Linda Merethe Lie linda@ryfylke.net Ein må gjere litt kvar dag, fortel Jan Lunde, og viser til oasen av grøn plen og flotte, fargerike planter som omkransar huset hans. Ekteparet Gunn og Jan Lunde har budd i Ringhagen i omlag 40 år. Jan har brukt omtrent like lang tid på å opparbeide det omlag 2,4 mål store uteområdet. Eg har køyrd fleire billass med grus, stein og jord til huset, for så å frakte det ned med trillebår, forklarer han. Så har også det mangeårige arbeidet gitt resultat. Nyperoser, rododendron, asalia og vassliljer er mellom vekstene som prydar området rundt huset som ligg like ved golfbanen på Grønsdal. Det blir lagt merke til, ja. Det går mykje folk forbi i dette området, fortel Jan.

Fredag 20. juni 2014 15 På skattejakt i heimbygda Solveig og Marianne Aartun har latt seg fascinere av ein hobby som er svært uføreseieleg. Linda Merethe Lie linda@ryfylke.net Eg begynte med geocaching for to år sidan. Ideen kom etter at sonen min og kona hans, som ikkje bur i Sauda, blei interessert i dette. Dei brukte lang tid heim, då dei leita etter cacher. Eg syntest det høyrtest spennande ut og ville prøve, fortel Solveig Aartun. Geocaching er ei slags utandørs skattejakt. Ein leitar etter «skatten» ved å navigere etter GPSkoordinatar. Desse kan ein for eksempel plotte inn på ein mobiltelefon som støttar GPS, ved hjelp av ein «app». Når ein har komme fram til området må ein finne geocachen, oppbevaringsboksen, som ligg skjult. I denne boksen ligg det alltid eit lite skjema, der ein kan registrere seg med namn og dato. I tillegg, om boksen er litt større, kan han romme ein hemmeleg skatt. Reglane for geocaching er enkle. Viss du tar noko med deg frå cachen må du legge igjen noko av like stor eller større verdi. Det er litt ulike ting å finne, men så langt har eg ikkje funne noko av stor verdi. Det er ofte små plastikkfigurar, eller leiker. Det er ikkje nødvendigvis storleiken på skatten som gjer jakta spennande, meiner Aartun. I Sauda er det per i dag lagt ut drygt 30 cachar, spreidd over heile bygda, og talet aukar jamt og trutt. Dei er godt gøymt, både for spenninga sin del og ikkje minst for at dei skal få ligge i fred. Ein av cachane som ligg i området nær sentrum har eg leita etter lenge, men eg klarer ikkje å finne han. Cachane kan vere skjult på dei mest utenkelege stader, forklarer Marianne Aartun, som i likskap med mora Solveig også har lagt sin elsk på geocaching dei siste åra. Kor dei ulike cachane ligg skal altså vere hemmeleg, noko som gjer at det kan sjå noko suspekt ut når ein eller fleire går og luskar i eit område. Det ser nok litt rart ut av og til, humrar Marianne Aartun, men legg til at det er klare reglar for korleis ein skal opptre om ein legg ut ein cache. Det er ikkje kven som helst som kan gjere dette. Ein må ha erfaring. Dessutan har ein ikkje lov å legge ut ein skatt utan å på førehand ha avtalt dette med grunneigar, understrekar ho. Geocaching er, ifølge mor og dotter Aartun, ein aktivitet som passar for alle. Cachane varierer i vanskegrad, både når det gjeld kor enkel han er å finne og kva terreng han er plassert i. Dette får vi informasjon om når vi søker opp nærmaste cache. Då veit ein om det for eksempel er muleg å ta seg fram med barnevogn for å finne skatten, forklarer Marianne Aartun. Det er ein kjekk hobby for heile familien og ikkje minst ein fin måte å komme seg ut på, gjerne på stader ein vanlegvis ikkje går. Dessutan er dette ein måte å få vist fram Sauda til turistar. Vi har jo sett at fleire utanbygds har registrert seg på cachar som er plassert her i bygda, fortel mor Solveig Aartun. Cachane varierer altså i storleik og i verdi. Ifølge Solveig Aartun er det ikkje grenser for kreativitet både når det gjeld plassering og innhald. Så langt har hennar skattejakt avgrensa seg til heimbygda, men ho ser ikkje vekk frå at ho vil prøve finnarlykka om ho er på reis andre stader. Geocaching er ein billeg og spennande hobby som eg absolutt vil anbefale andre å prøve, seier ho. Ja, ein blir jo heilt gira. Og så er det så spennande at det stadig kjem nye cachar. Då må ein ut på ny jakt, ler Marianne Aartun. I morgon, laurdag, blir det arrangert ein såkalla Midtsommarevent for geocacherar, ved badeplassen i Åbødalen. LITEN SKATT: Ifølge Solveig Aartun er det ikkje grenser for kva ein kan finne om ein driv med geocaching. Oppbevaringsboksane varierer i form, storleik og ikkje minst innhald. GØYMT: Denne cachen fann Marianne Aartun godt gøymt på ein hemmeleg stad nær sentrum. Boksen inneheld ei lita blokk og ein blyant slik at finnaren kan registrere at han eller ho har løyst gåta. Ein har ikkje lov til å ta med seg boksen. NAVIGERER: Ved hjelp av ein «app» på ein smarttelefon kan ein få informasjon om kor nærmaste cache ligg skjult. Etter at ein har navigert seg fram til gøymestaden er det bare å starte leitinga. For skatten ligg godt gøymt. Sjølv om ein her får avslørt at det skjuler seg ein skatt i nærleiken av «Russerbrua» er den ikkje enkel å finne.

16 Fredag 20. juni 2014 Langt fra o sol, so IS-AUDE: Båten «Argelvor» fraus fast i isen alt i oktober i fjor. Trass i mykje, is, snø og kulde, angrar ikkje Elin Austerheim og Alan Le Tressoler på det dryge året i dei arktiske strøka. FøLGESVENNER: Elin Austerheim og Alan Le Tressoler har hatt mykje godt selskap i dei to hundane Konto og Kiniaq. Saudajenta Elin Austerheim lever ut draumen - på Grønland. Tore Bastlien Dahl torel@ryfylke.net I juni i 2013 legg ein seglbåt ved namn «Argelvor» ut frå hamnebyen Brest, heilt vest i Frankrike. Om bord er det to personar, franskmannen Alan Le Tressoler og norske Elin Austerheim. Begge to har ein fascinasjon for arktiske strøk og er levande opptekne av temaet. På seilasen har dei med seg mat nok til dei begge eitt år fram i tid. Målet for turen er Amdrup Havn på austsida av verdas største øy, Grønland. Dei to skal overvintra i havisen og driva med forsking for ei rekke ulike institusjonar. Ein livslang draum er i ferd med å gå i oppfylling for Elin Austerheim. Is og vatn Me spolar oss eit år fram i tid, til juni 2014. Etter å ha tasta eit frykteleg langt nummer får journalisten til slutt kontakt med Elin og Alan. Dei er framleis på Grønland. Medan saudabuen har opplevd temperaturar langt opp på 20-talet dei siste vekene og sol frå nærast skyfri himmel, er rapportane frå Grønland av ein litt annan karakter. Me ligg fortsatt fast i isen, me, men det smeltar ligg fortsatt fast i isen veldig mykje for tida, forklarer den blide stemmen i andre enden av telefonen. Ein skjønar raskt at Elin har ein forkjærleik for snø, kulde og arktiske strøk. For medan folk i Sauda vurderer kva solfaktor ein skal ha på seg etter jobb, kva ein skal grille til middag og andre kvardagslege utfordringar, ligg isen endå tjukk rundt seglbåten «Argelvor», noko den har gjort sidan oktober i fjor. Faktisk er isen halvannan meter tjukk rundt båten, men tjukkleiken varierer, seier ho, svært så entusiastisk. Gummistøvlar og ski Normalt skulle det jo gå rimeleg greitt å ferdast på så tjukk is, men sidan dei meir vårlege temperaturane òg har nådd Grønland, gir is-smeltinga også visse utfordringar. Overvatnet på isen gjer at Elin og Alan må ta i bruk gummistøvlar og ski når dei skal ut or seglbåten. Den eventyrlystne saudabuen innrømmer at denne noko uvanlege kombinasjonen har ført til mykje latter, men at det er svært så praktisk når dei skal ta seg over den islagde fjorden og inn på fastlandet. Forsking og interesse Etter planen skal dei to, som òg er kjærastar, bli verande i området fram til august, då dei igjen vender baugen sørover i retning Noreg. Men kva er det med kombinasjonen av is, snø og kulde som får ei jente her for ta prøvar FORSKAR: Saudajenta Elin Austerheim var ikkje vond å be då forskararbeid og turar rundt om i det ville landskapet. (Alle f frå Sauda og ein mann frå Frankrike til å overvintra i isen på Grønland? Godt spørsmål. Først er me her for ta prøvar for nokre forskingsprosjekt som me samarbeider med. Men det er også ein del av eit personleg ønske. Eg har budd på Svalbard tidlegare og blei fascinert av livet i Arktis. Så det freista til gjentaking, forklarer Elin. Flytande laboratorium Ei av hovudoppgåvene under turen er altså å ta ei rekke prøvar som skal brukast innan forsking. Elin er utdanna marinbiolog og Alan har i lengre VAKKERT: Med mørketida kjem også unike naturopplevingar. Elin Austerheim fortel at ho har hatt mange magiske kveldar der nordlyset har dansa rundt på nattehimmelen. PÅ JOBB: Elin Austerheim er utdanna marinbiolog og som ein del av opphaldet gjorde ho og sambuaren ei rekke prøvetakingar for ulike forskingsprosjekt. På biletet tek ho prøvar av sjøvatnet. KONTRASTAR: Å segla mellom isfj gjort og det var veldig spektakulært Ut frå biletet å dømma er det lett å

Fredag 20. juni 2014 17 mmar og varme ERFAREN: Alan Le Tressoler har fleire års erfaring frå forskingsprosjekt i Arktis og er fascinert over det ville og tøffe klimaet. SPEKTAKULÆRT: Det er lite å utsetta på landskapet aust på Grønland. Den islagde fjorden og dei spisse fjella dannar ei flott ramme for opphaldet. ho fekk mulegheita til å reisa til Grønland. Dagane går med til oto: Privat) tid drive forsking i arktiske strøk. Dei to tek prøvar og analyserer alt frå sjøvatn, is, snø og luft og har også utført ei rekke eksperiment. Mellom anna har dei sett på korleis ein kan minimera skaden av eit oljeutslepp og korleis omgivnaden reagerer på ei slik forureining. Andre forskarar har òg vore innom og brukt båten deira som forskingsstasjon. Me har jo på mange måtar eit flytande laboratorium her. Båten har ein eigen laboratorieseksjon der me har mykje utstyr, som mellom anna blir brukt til å analysera og filtrera snøprøvar. Dessutan har me ein frysar som held ein temperatur på minus vore heilt topp 80 grader celsius, slik at me kan frysa ned prøvar til seinare analyse, seier den ivrige marinbiologen. Krevjande planarbeid Det seier seg sjølv at ein tur til Grønland ikkje er gjort i ei handvending, og for Elin Austerheim og Alan Le Tressoler starta planlegginga av turen i 2012. Elin fortel at det tok omlag eit år med førebuingar før dei var klare til å kasta loss. Seglbåten, «Argelvor», blei bygd om for å takla det kalde og harde klimaet og kjærasteparet måtte planlegga og pakka mat og klede for eit år i audemarka. Det var mykje arbeid, men den største utfordringa for meg var sjølve seilasen opp til Amdrup Havn. Forutan dette har turen og opplevingane dette året vore heilt topp, påpeikar saudajenta. Kreativ i matvegen For dei fleste av oss hadde nok utfordringane stått i kø under eit slikt opphald som kjærasteparet nå nærmar seg slutten på. Kombinasjonen av kulde, is, snø og ikkje minst mørketid frå desember til mars månad, hadde nok verka deprimerande på dei aller fleste, og då har me ikkje nemnd maten. For når ein skal pakka mat for eit heilt år i ein båt, langt frå sivilisasjonen, seier det seg sjølv at det blir mykje hermetikk. Ein blir kreativ i matvegen, for å seia det slik. blir kreativ i matvegen Men eg saknar faktisk ikkje den vanlege norske maten. Det finst mykje godt på boks, og me har iallfall ingen problem med å halda maten kald, seier ho litt ironisk, og siktar til dei svært låge temperaturane utandørs. Elles har det fransk-norske paret òg fått prøvd seg på nokre lokale mat-spesialitetar som mellom anna isbjørn- kvalsel- og moskuskjøtt. Lærerikt opphald Ein skulle tru at eit drygt år i tilnærma isolasjon ville prega dei fleste, men den eventyrlystne saudakvinna held på at opphaldet har gått veldig bra og har bydd på ei rekke spanande opplevingar. Ho framhevar den storslåtte og ville naturen som eit av høgdepunkta, med nordlyset som ei stor trøst i mørketida. Kvardagane har for det meste gått med til å utforska området, og det har blitt mange flotte turar med dei to hundane ho og sambuaren har leigt frå fastbuande i byen Ittoqqortoormiit. Det har blitt mange sterke inntrykk. Landskapet er heilt fantastisk og me har segla mellom store isfjell og møtt lokale jegrar og fangstmenn. Det har vore veldig interessant å læra om andre kulturar og korleis folka som bur her overlever. Du rekker ikkje å kjeda deg. Eg har storkost meg heile vegen, avsluttar Elin Austerheim. ella er noko av det tøffaste eg har, seier saudajenta Elin Austerheim. seie seg einig med ho. MYKJE UTSTYR: «Argelvor» er utstyrt med eit eige labratorium der marinbiologen kan anlaysera og konservera prøvar. Ved hjelp av datamaskin har ho loggført og sendt resultat til dei ulike oppdragsgivarane. VÊR-UTSETT: Vinteren på Grønland er ofte svært hard. Stormane som feiar over området gjer det nokre gonger umuleg å opphalda seg utandørs.

18 Fredag 20. juni 2014 Pa o grille Gresk salat: Til 4 personar 1/2 isbergsalat 1/2 agurk 2 tomatar 1/2 raudløk 1 pk fetaost (eller terningar på glas) Oliven Ekstra virgin olivenolje Litt oregano Salt, pepar Kutt salatblad og legg dei på eit fat. Ha over agurk, tomat og raudløk i bitar. Del fetaosten og legg over. Strø over litt oregano, salt og pepar. Drypp over litt olivenolje og nokre oliven. Sett på bordet slik at gjestene kan forsyne seg sjølv. Tore Bastlien Dahl tore@ryfylke.net Det er sommar, det er sol og det er grill-tid. Nordmenn elskar å grilla og saudabuen er ikkje noko unntak. Innehavar av Ryfylke Mat, Nicholas Guindani, gir difor Ryfylke sine lesarar nokre enkle grilltips og eit forslag til ein enkel, rask og god tre-rettars middag. 35-åringen er utdanna kokk og jobbar i dag som forpleiningssjef i Nordsjøen. På sikt håpar han å kunne leva av interessa for mat og i fjor starta han firmaet Ryfylke Mat. Selskapet har som mål å skapa unike matopplevingar med produkt frå Sauda og Ryfylke. Produksjonen skal bestå av kortreist mat. Planen er å bruke lam, storfe og frilandsgris frå lokale produsentar og vidareforedla dette til ulike produkt, og til hausten startar han prøveproduksjon av mellom anna pølser og bacon. Grilla laks: Til 4 personar 800 gr laks 1 raud paprika 1 squash 1 fenikkel 1 potte frisk koriander Ein liten bit av frisk ingefær, chili og kvitlauk 1/2 lime Olivenolje Soyasaus Del laksen i fire bitar, strø over salt, pepar og litt olje, og la det stå på benken medan du førebur det andre. Del paprikaen i åtte biter og squashen i åtte strimler på langs. Vend dette i litt olje, salt og pepar. Finsnitt fenikkelen og legg denne i kaldt vatn. Då blir den endå sprøare! Hakk chili, kvitløk, ingefær og ei potte koriander. Bland med 4 ss olje, 4 ss soya og safta av ein halv lime. Smak til med salt og pepar og eventuelt meir olje. Start med å grilla grønsakene på ein varm grill. Når du snur grønsakene er det klart for å legge fisken på grillen. Legg han med finsida ned. Den skal grillast i ca 5-6 min, avhengig av tjukkleiken. Bruk lokk på grillen! Legg dette på tallerken med grønsaker først, så finsnittet fenikkel, fisken oppå og topp det heile med koriander-vinagretten. Enkel og sunn sommarmat! Friske bær: Til 4 personar Friske bær Vaniljekesam Mørk sjokolade Rens bær og legg det i ei skål. Ha over 2 ss vaniljekesam og rasp litt sjokolade på toppen. Ferdig! Vaniljekesam kan byttast ut med yoghurt naturell og litt honning. Her kan ein også bruka annan frisk frukt. NAM!!!

Fredag 20. juni 2014 19 n Nicholas Guindanis grilltips Vent til grillen er ordentleg varm. Altfor mange, særleg dei som nyttar kol, startar grillinga for raskt og maten blir fort svidd. Bruk grillen ofte. Det er eit godt alternativ til steikepanna eller omnen. Prøv nye ting på grillen. Alt kan grillast. Sjømat, grønsaker og frukt er utmerka grillmat. Eit tips er å pensla grønsakene med litt olje, då blir dei saftigare. Gjer ting enkelt. Om sommaren er det godt med lett og enkel middagsmat. Bruk gjerne lokale varer og sesongens bær og grønsaker.

20 Fredag 20. juni 2014 Spørsmål om litt av kvart 1. Kor mange av årets månader har 28 dagar? 2. 113,50 kroner. Kva er det som er så spesielt med denne summen? 3. Eit jaktlag skulle på bjørnejakt. Dei starta frå leiren sin: Først drog dei tre kilometer sørover, deretter tre kilometer austover og så tre kilometer nordover. Då enda dei opp tilbake i leiren. Kva farge hadde bjørnen? 4. Med P før meg kan du eta meg. Med L før meg er eg noko du gjer heile livet. Med N før meg er eg ikkje langt unna. Aleine fører eg ofte til beundring. Kva ord er eg? 5. Kva for eit norsk ord blir alltid uttalt feil? 6. Om to år vil eg vera dobbelt så gammal som eg var for fem år sidan. Kor gammal er eg? 7. Kva får du viss du kloner ein sjørøvar? 8. Kva er det me alle saman gjer samtidig? 9. I Oslo har fem prosent av befolkninga hemmeleg telefonnummer. Viss du velger ut 100 tilfeldige telefonnummer frå denne byen sin telefonkatalog, kor mange av desse ville vera hemmelege nummer? 10. Viss ein brun hane legg eit brunt egg på grensa mellom Norge og Sverige og ruger ut ein brun kylling, blir den då norsk eller svensk? 11. Mor til Jon hadde tre barn, alle født i sommarmånadane. Det første barnet het Mai, det andre Juni. Kva heiter det tredje barnet? 12. Kor mange dyr av kvart slag tok Moses med seg inn i Arken? 13. Eit elektrisk tog kjører sørover i 100 kilometer i timen og møter ein sterk nordvestleg vind. Kva retning vil røyken frå toget blåsa? 14. Tre jenter gjekk til skulen og hadde bare ein liten paraply. Korleis kan det ha seg at ingen av dei blei våte? 15. Kvifor er 6 redd 7? Finn 5 feil Dei to bileta ser heilt like ut, men på det nederste er det fem feil. Klarer du å finne dei? Svar: 1. Alle dei tolv månadane har 28 dagar. 2. Viss du kjøper ei vare til denne summen og betaler med ein tusenlapp vil du få tilbake følgande: Ein 500-lapp, ein 200-lapp, ein 100-lapp, ein 50-lapp, ein 20-kroning, ein 10-kroning, ein 5-kroning, eitt kronestykke og ein 50-øring. 3. Kvit. For at historia skal stemma, må jaktlaget vera på Nordpolen. 4. Ære (Pære, lære, nære, ære) 5. Ordet feil. 6. 8 år. 7. Ein piratkopi. 8. Blir eldre. 9. Ingen. Hemmelege nummer står ikkje i telefonkatalogen. 10. Hanar legg ikkje egg. 11. Jon. 12. Ingen. Det var Noa som tok med dyr inn i Arken. 13. Eit elektrisk tog har ingen røyk. 14. Det regna ikkje. 15. Fordi 7 8 9 (sju åt ni) 5-feil: Utedo-hjarta, nummerskilt på gut, flagg på hytta, høgtalar, vimpel