Kraftsituasjonen veke 2, 216 Kulda gav høgare kraftprisar Det var låge temperaturar i heile Norden i veke 2. Det førte til høg kraftetterspurnad i dei nordiske landa. Samtidig var vindkraftproduksjonen låg, særleg i Danmark. Saman medverka dette til høg norsk kraftproduksjon på 4,1 TWh i veke 2. Ifølge dei tal NVE har tilgang på har det aldri vore produsert meir kraft i løpet av ei veke. Kulda og låg vindkraftproduksjon gav effektprising i Aust-Noreg, Sør-Sverige (SE3, SE4), Finland og Danmark. I syv topplasttimer onsdag og torsdag førre veke vart kraftprisen over 1 øre/kwh. Den høge kraftprisen spreidde seg til Aust-Noreg i fordi det var tilstrekkelig overføringskapasitet til å jamne ut prisane. Vêr og hydrologi I veke 2 i 216 kom det mest nedbør på Vestlandet og i Trøndelag med 3 6 mm fleire stader. I løpet av veka kom det 1,6 TWh nedbørenergi, eller 4 prosent av normalen. Sum hittil i år er 2,9 TWh eller 4,9 TWh mindre enn normalen. I veke 3 er det og venta mest nedbør på Vestlandet og i Trøndelag med om lag 2 4 mm. Prognosert nedbørenergi for veka er 1,5 TWh som er 4 prosent av normalen. I veke 2 var temperaturen omkring 5-8 grader under normalen i heile landet. Utover i veke 3 er det venta mildere vêr, men for veka under eitt ventes temperaturar som er 3-7 grader under normalen. Det kom noe snø spesielt frå Sogn og Fjordane til Trøndelag i veke 2. Etter våre berekningar er det i sum for magasinområda om lag 8 prosent av normale snømengder for årstida, men det er store lokale skilnader. For fleire detaljar om snø, vêr og vatn, sjå www.xgeo.no. Berekna tilsig for veke 1 er,8 TWh, eller 6 prosent av normalen. Sum tilsig hittil i år er 1,6 TWh, eller,6 TWh mindre enn normalen. Prognosert tilsig for veke 2 er,5 TWh, det er 4 prosent av normalen.
Prosent Prosent Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 2 Magasinfylling Tabell 1 Magasinfylling. Kjelde: NVE og Nord Pool Spot Prosent Prosenteiningar Veke 2 216 Veke 1 216 Veke 2 215 Median* veke 2 Endring frå sist veke *Referanseperioden for medianen er 199-214 for Noreg, og 22-214 for dei fem norske elspotområda. Figur 1 Fyllingsgraden til vassmagasina i Noreg. Prosent. Kapasitet=84,3 TWh. Kjelde: NVE Differanse frå same veke i 215 Differanse frå median Norge 75, 78,9 65,4 66,5-3,9 9,6 8,5 NO1 56,5 61,3 62,8 56,1-4,8-6,3,4 NO2 82,5 86,1 74,2 69,1-3,6 8,3 13,4 NO3 62,5 66,7 51,2 57,3-4,2 11,3 5,2 NO4 79,4 82,2 57,3 63,1-2,8 22,1 16,3 NO5 67,5 72,9 64,4 63,8-5,4 3,1 3,7 Sverige 63, 66,9 57, 63,6-3,9 6, -,6 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Median (199-215) Min (199-215) Maks (199-215) 214 215 216 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 Veke nr. Figur 2 Vassmagasinas fyllingsgrad i Sverige. Prosent. Kapasitet=33,8 TWh. Kjelde: Svensk Energi 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Gj. snitt (196-213) Min (196-213) Max(196-213) 214 215 216 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 Veke nr.
Prosent Prosent Prosent Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 3 Figur 3 Vassmagasina sin fyllingsgrad for elspotområda NO1, NO2, NO3, NO4 og NO5. Prosent. Kjelde: NVE 1 9 Aust-Noreg (NO1) Kapasitet 6723 GWh 8 7 6 5 4 3 2 1 1 9 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 Sørvest-Noreg (NO2) Kapasitet 32725 GWh Veke nr. Median (2-15) Min (2-15) Maks (2-15) 215 216 8 7 6 5 4 3 2 1 1 9 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 Midt-Noreg (NO3) Kapasitet 6886 GWh Veke nr. Median (2-15) Min (2-15) Maks (2-15) 215 216 8 7 6 5 4 3 2 1 Median (2-15) Min (2-15) Maks (2-15) 215 216 1 4 7 1 13 16 19 22 25 28 31 34 37 4 43 46 49 52 Veke nr.
Prosent Prosent Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 4 1 9 8 Nord-Noreg (NO4) Kapasitet 19367 GWh 7 6 5 4 3 2 1 Median (2-15) Min (2-15) Maks (2-15) 215 216 1 4 7 1 13 16 19 22 25 28 31 34 37 4 43 46 49 52 Veke nr. 1 9 Vest-Noreg (NO5) Kapasitet 16523 GWh 8 7 6 5 4 3 2 1 Median (2-15) Min (2-15) Maks (2-15) 215 216 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 Veke nr.
Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 5 Tilsig og nedbørtilhøve Tabell 2 Tilsig og nedbør. Kjelde: NVE TWh Veke 2 216 Veke 2 215 Veke 2 Normal Differanse frå same veke i 215 Prosent av normal veke Tilsig,8 1,5 1,2 -,7 63 Nedbør 1,6 7,1 3,9-5,5 41 Tabell 2a Utviklinga i tilsig og nedbør så langt i år. Kjelde: NVE TWh Veke 1-2 216 Veke 1-2 Normal Differanse frå normal til no i år Tilsig 1,6 2,2 -,6 Nedbør 2,9 7,7-4,9 Tabell 2b Forventa tilsig og nedbør i inneverande veke. Kjelde: NVE TWh Prosent av normal Tilsig,5 4 Nedbør 1,5 38 For fleire detaljar når det gjeld vassføring i Noreg sjå: http://www2.nve.no/h/hd/plotreal/ Figur 4 Nedbør i Noreg 214 og 215, og gjennomsnitt for perioden 1981-21, GWh. Kjelde: NVE Gj.snitt 1981-1 1 215 175 216 15 75 125 1 5 75 5 25 25 1 4 7 1 13 16 19 22 25 28 31 34 37 4 43 46 49 52 81-1 214 215 216 Årsnedbør Nedbør til og med veke 2
GRADER GRADER GRADER GRADER Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 6 Figur 5 Nyttbart tilsig i Noreg i 214 og 215, maks, min og gjennomsnitt for perioden 1981-21, GWh. Kjelde: Nord Pool Spot og NVE 1 75 Gj.snitt 1981-1 Min 1981-1 Maks 1981-1 215 216 175 15 125 1 5 75 5 25 25 1 4 7 1 13 16 19 22 25 28 31 34 37 4 43 46 49 52 81-1 214 215 216 Årtilsig Tilsig til og med veke 2 Figur 6 Temperaturar i Noreg i 216, gjennomsnitt og normal for veka. Kjelde: Meteorologisk institutt og SKM Market Predictor Oslo 4 Bergen -2-4 -6-8 -1-12 2-2 -4-6 -14 Veke 1 Veke 2 215 Normal for veka Gjennomsnitt for veka -8 Veke 1 Veke 2 215 Normal for veka Gjennomsnitt for veka -2-4 -6-8 Trondheim -2-4 -6 Tromsø -1-12 -14-16 -18 Veke 1 Veke 2 215 Normal for veka Gjennomsnitt for veka -8-1 -12-14 Veke 1 Veke 2 215 Normal for veka Gjennomsnitt for veka Figur 7 Utviklinga av snømagasin for dei norske vassmagasina vintrane 213/14, 214/15 og 215/216 i prosent av median kulminasjon. Median er for 3-års-perioden 1981-21, maksimum og minimum er for perioden
Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 7 1981-21. Kjelde: NVE 15% 125% 1% Maksimum 1981-21 Gj.snitt 1981-21 Minimum 1981-21 213/214 214/215 215/216 75% 5% 25% % 1.okt 1.jan 1.apr 1.jul Figur 8 Snømagasin i prosent av normalt for vintrane 213/14, 214/15 og 215/216. Kjelde: NVE 25% 225% 2% 213/214 214/215 215/216 175% 15% 125% 1% 75% 5% 25% % 1.okt 1.jan 1.apr 1.jul
Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 8 Produksjon, forbruk og utveksling Tabell 3 Nordisk produksjon, forbruk* og kraftutveksling. Alle tal i GWh. Kjelde: SKM Market Predictor Produksjon Endring frå Endring frå Veke 2 Veke 1 førre veke (GWh) førre veke (%) Norge 4 11 3 971 13 3 % NO1 43 388 15 4 % NO2 1 463 1 56-43 -3 % NO3 422 417 5 1 % NO4 721 667 54 8 % NO5 1 92 993 98 1 % Sverige 3 765 3 747 17 % SE1 564 558 6 1 % SE2 1 14 1 33 18 1 % SE3 1 876 1 915-39 -2 % SE4 185 242-57 -24 % Danmark 625 86-181 -22 % Jylland 435 564-13 -23 % Sjælland 19 242-52 -21 % Finland 1 689 1 648 41 2 % Norden 1 18 1 173 7 % Forbruk Norge 3 573 3 63-29 -1 % NO1 1 141 1 147-6 -1 % NO2 91 917-7 -1 % NO3 569 579-1 -2 % NO4 474 47 4 1 % NO5 481 49-9 -2 % Sverige 3 764 3 661 13 3 % SE1 241 245-4 -2 % SE2 445 452-7 -1 % SE3 2 429 2 338 91 4 % SE4 649 626 23 4 % Danmark 718 72-2 % Jylland 428 425 4 1 % Sjælland 29 295-6 -2 % Finland 2 148 2 215-67 -3 % Norden 1 23 1 199 4 % Nettoimport Norge -528-369 -159 Sverige -1-86 86 Danmark 93-86 179 Finland 458 567-19 Norden 23 26-3 *Ikkje temperaturkorrigerte tal.
KJERNEKRAFTPRODUKSJON I SVERIGE (MW) MWh DANSK OG SVENSK PRODUKSJON (MW) Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 9 Vind- og kjernekraftproduksjon Figur 9 Vindkraftproduksjon i Danmark og Sverige dei siste to vekene og vindkraftproduksjon per veke for Sverige og Danmark i 215 og 216. (Foreløpig statistikk). Kjelde: SKM Market Predictor 4 35 3 25 2 15 1 5 Sverige Danmark 6 5 4 3 2 1-1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 Veke SVE_215 SVE_216 DK_215 DK_216 Figur 1: Kjernekraftproduksjon i Sverige dei to siste vekene og for same veker i 215. Kjelde: SKM Market Predictor. (Foreløpig statistikk). 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Installert effekt Produksjon i veke 1 og 2 i 215 Produksjon i veke 53 og 1 i 216
mandag tirsdag onsdag torsdag fredag lørdag søndag EKSPORT GW IMPORT GWH GWH Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 1 Utviklinga i kraftproduksjon og forbruk Tabell 4 Produksjon, forbruk og utveksling så langt i år. Kjelde: SKM Market Predictor Norge (TWh) Til no i år Same periode (215) Endring (%) Endring (TWh) Produksjon 11,2 9,6 13,9 1,6 Forbruk 1,2 9, 11,1 1,1 Nettoimport -1, -,6 -,4 Norden (TWh) Til no i år Same periode (215) Endring (%) Endring (TWh) Produksjon 29,1 26, 1,7 3,1 Forbruk 28,9 26, 1,2 3, Nettoimport -,2, -,2 Utveksling Figur 11 Nettoutveksling pr. veke for Noreg og Norden, 215 og 216, GWh. Kjelde: SKM Market Predictor 6 6 4 4 2 2-2 -2-4 -4-6 -6-8 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 VEKE -8 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 VEKE Norsk nettoimport (214) Norsk nettoimport (215) Nordisk nettoimport (214) Nordisk nettoimport (215) Figur 12 Import og eksport i dei norske elspotområda førre veke. Alle tal i MWh. Kjelde: SKM Market Predictor. 6 5 4 3 2 1-1 -2-3 -4-5 NO1 NO2 NO3 NO4 NO5
Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 11 Figur 13 Marknadsflyt mellom elspotområdar i Norden førre veke, GWh. Kjelde: SKM Syspower (3) 84(56) () 231(238) (2) () 23(19) 5(16) 147(129 185(133) 26(36) 3(17) () 32(22) () 157(198) 158(231) () RU (5) 16(1) () 583(498) 5() 352(465) () 162(161) 949(728) 2() 11() EE 57(65) 2(4) 4(6) () 16(12 189(78) () 545(456) 38(13) NL () 3(35) 1() DE 26(43) 13(6) 92(97) 59(56) 41(27) 38(63) 19(12) () 45(54) PL * Tal for veka før står i parentes. Mellom Russland og Finland er det oppgjeve tal for fysisk flyt.
mandag tirsdag onsdag torsdag fredag lørdag søndag KR/MWH mandag tirsdag onsdag torsdag fredag lørdag søndag KR/MWH Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 12 Kraftprisar Engrosmarknaden Tabell 5 Kraftprisar nordiske elspotområde*. Vekesnitt. Kjelde: SKM Market Predictor. Endring frå Endring frå kr/mwh Veke 2 Veke 1 Veke 2 (215) førre veke (%) i fjor (%) NO1 359, 265,8 259,4 35,1 38,4 NO2 289, 222, 257,9 3,2 12,1 NO3 249,1 269,5 269,8-7,6-7,7 NO4 246, 268,2 269,8-8,3-8,8 NO5 289, 222,3 254,4 3, 13,6 SE1 249,3 269,5 268, -7,5-7, SE2 249,3 269,5 268, -7,5-7, SE3 366,6 27, 275,7 35,8 33, SE4 367, 27, 276,4 35,9 32,8 Finland 396,9 376,4 294,3 5,4 34,8 Jylland 288,8 217,6 213,3 32,7 35,4 Sjælland 367, 27, 276,9 35,9 32,6 Estlink 393,7 376,4 294,7 4,6 33,6 System 324,8 265,8 267,5 22,2 21,4 Nederland 34,3 294, 355,9 3,5-14,5 Tyskland 299,3 281,8 228,9 6,2 3,8 Figur 14 Spotprisar i Noreg (12a) og Norden, Nederland og Tyskland (12b) i førre veke, kr/mwh. Kjelde: SKM Market Predictor 1 6 1 4 1 2 1 8 6 4 2 1 6 1 4 1 2 1 NO1 NO2 NO5 NO3 NO4 "Ti 8 6 4 2 SE4 Jylland Sjælland Tyskland Nederland Estland Finland NO2
KR/TONN KR/MWH Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 13 Terminmarknaden Tabell 6 Terminprisar, nordisk og tysk kraft, samt CO2 kvotar. Kjelder: SKM Market Predictor. Prisane i tabellen er sluttprisar fredag i den aktuelle veka. Terminprisar (kr/mwh) Veke 2 Veke 1 Endring (%) Nasdaq OMX Februar 223,7 238,4-6,2 2. kvartal 216 159,6 17,9-6,6 3. kvartal 216 14,3 156, -1,1 EEX OMX 2. kvartal 216 239,4 255,5-6,3 3. kvartal 216 241, 259,8-7,2 CO2 (kr/tonn) Desember 216 64,6 72,5-1,9 Desember 217 65,8 73,2-1,2 Figur 15 Daglege sluttprisar for enkelte typar kontraktar i den finansielle kraftmarknaden siste tolv månader, kr/mwh. Kjelde: SKM Market Predictor 3 25 #kvartalsnummer må 2 15 1 5 2. kv. Norden 3. kv. Norden 2. kv. Tyskland 3. kv. Tyskland Figur 16 Daglege sluttprisar for utslippskvotar på CO 2, kr/tonn. Kjelde: SKM Market Predictor 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Desember 216 Desember 217
Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 14 Sluttbrukarprisar Tabell 7 Vekeutvikling i sluttbrukarprisar. Alle prisar er inkl. mva. bortsett frå spotpriskontrakt i Nord-Noreg. Dette er gjort for å gi eit meir korrekt bilete av kva forbrukarar i Nordland, Troms og Finnmark, som har fritak frå mva. på straum, faktisk betalar. Kjelde: Konkurransetilsynet/Forbrukerrådet**, Nord Pool Spot, Energimarknadsinspektionen og NVE. Øre/kWh Veke 2 216 Veke 1 216 Veke 2 215 Variabelpris kontrakt* Marknadspris- / spotpriskontrakt Fastpriskontrakt Snitt frå eit utval av leverandørar Endring frå førre veke Endring frå tilsvarande veke i fjor 31,5 31,2 35,5,3-4, Veke 2 216 Veke 1 216 Veke 2 215 Endring frå førre veke Endring frå tilsvarande veke i fjor Aust-Noreg (NO1) 49,1 37,4 36,2 11,7 12,9 Sørvest-Noreg (NO2) 4,3 32, 36, 8,3 4,3 Midt-Noreg (NO3) 35,3 37,9 37,5-2,6-2,2 Nord-Noreg (NO4) 28, 3,2 3, -2,2-2, Vest-Noreg (NO5) 4,3 32, 35,6 8,3 4,7 Veke 2 216 Veke 1 216 Veke 2 215 Endring frå førre veke Endring frå tilsvarande veke i fjor 1 år (snitt Noreg) 31,7 31,5 4,,2-8,3 3 år (snitt Noreg) 33,9 33,8 41,4,1-7,5 1 år (snitt Sverige) 42,7 43, 5,1 -,3-7,4 3 år (snitt Sverige) 44,1 44,9 51,1 -,8-7, * Metoden for berekning av variabelpriskontrakt er gjelder gjennomsnittet av kontraktar som er tilbodne i fleire enn ti nettområder. ** Frå og med 1. juli 215 la Konkurransetilsynet ned sin kraftprisoversikt. Denne ble erstatta av Forbrukerrådets nye strømprisportal, strømpris.no. Figur 17 Vekeutvikling i pris på variabelpriskontrakt* og spotpriskontrakt** med eit påslag på 4,2 øre/kwh***. Kjelder: Konkurransetilsynet/Forbrukerrådet, Nord Pool Spot og NVE. * Prisar for variabelpriskontraktar meldas fram i tid. Metoden for berekning av variabelpriskontrakt er gjelder gjennomsnittet av kontraktar som er tilbodne i fleire enn ti nettområder. **Alle prisar bortsett frå spotpriskontrakt for Nord-Noreg inkluderer mva. *** Frå og med veke 1 216 vart påslaget endra frå 3,8 øre/kwh (inkl. mva) til 4,2 øre/kwh (inkl. mva.) som følgje av ein antatt auke i påslaget grunna elsertifikatordninga. For meir informasjon om elsertifikatmarknaden, se www.nve.no/elsertifikater
Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 15 Figur 18 Utviklinga dei siste 52 vekene i prisane for norske* og svenske eitt- og treårige fastpriskontraktar, basert på eit årleg forbruk på 2 kwh. Alle prisar inkl. mva. i norske øre/kwh. Kjelder: Energimarknadsinspektionen og Konkurransetilsynet/Forbrukerrådet. * For norske kontraktar er det brukt eit gjennomsnitt av fastpriskontraktar som er tilbodne i fleire enn ti nettområder. Tabell 8 Vekeutvikling i straumkostnaden* for sluttbrukarar. Straumkostnaden er eksklusiv nettleige og forbruksavgift, men inkl. mva. bortsett frå elspotområdet Nord-Noreg. Dette er gjort for å gi eit meir korrekt bilete av kva forbrukarar i Nordland, Troms og Finnmark, som har fritak frå mva. på straum, faktisk betalar. Kjelde: Konkurransetilsynet/Forbrukerrådet, Nord Pool Spot og NVE. Marknadspris-/ spotpriskontrakt ** Aust-Noreg (NO1) Sørvest- Noreg (NO2) Midt-Noreg (NO3) Nord-Noreg (NO4) Vest-Noreg (NO5) Variabelpris kontrakt NOK Berekna straumkost nad for veke 2 216 Berekna straumkost nad for veke 1 216 Endring frå førre veke Berekna straumkost nad for veke 2 215 Berekna straumkost nad hittil i 216 Differanse frå 215 til no i år 1 kwh 141 14 36 14 245 37 2 kwh 281 29 72 28 49 73 4 kwh 563 418 145 415 98 146 1 kwh 116 89 26 13 25-3 2 kwh 231 178 53 27 41-7 4 kwh 462 357 15 413 819-13 1 kwh 11 16-4 18 27-6 2 kwh 23 212-9 215 414-11 4 kwh 45 423-18 43 828-23 1 kwh 8 84-4 86 164-6 2 kwh 16 169-8 172 329-12 4 kwh 321 337-17 344 658-23 1 kwh 116 89 26 12 25-2 2 kwh 231 179 53 24 41-4 4 kwh 462 357 15 48 819-8 1 kwh 93 89 3 16 182-25 2 kwh 181 174 6 23 355-44 4 kwh 357 344 13 399 71-82 * NVE nyttar ein temperaturkorrigert justert innmatningsprofil, basert på alminneleg forsyning i 29-214, for å berekna straumkostnaden til sluttbrukarane. Innmatingsprofilen er berekna av konsulentselskapet Optimeering AS på oppdrag frå NVE. Den same innmatningsprofilen er nytta for alle elspotområda og standard variabel kontrakt. I 215 var det 53 veker, og profilen for veke 53 er berekna som eit snitt av profilane for veke 1 og 52. Profilen for veke 53 er lagt til dei andre vekene, som er uendra. Dette gir eit årsforbruk på litt over 2 kwh i 215. ** NVE nyttar eit påslag på 4,2 øre/kwh inkl. mva på alle spotpriskontraktar i 216 og 3,8 øre/kwh inkl. mva i 215, bortsett frå spotpriskontraktar i Nord-Noreg, kor påslaget er på hhv 3,4 øre/kwh og 3, øre/kwh ekskl. mva.
Kraftsituasjonen veke 2 Noregs vassdrags- og energidirektorat, 216 16 Tilstanden til kraftsystemet 1 Det er vedlikehaldsarbeid på linjenett og ved kraftstasjonar fleire stader i Norden. For meir informasjon om linjer og kraftverk viser vi til Nord Pool Spot sine heimesider. Overføring Ingen langvarige marknadsmeldingar på transmisjon i den aktuelle perioden. Produksjon 1 Kjelde: http://umm.nordpoolspot.com/ ( Urgent Market Messages (UMM) ).