Sak 11/14

Sakshandsamar, innvalstelefon Edvard Høgestøl, 55 57 20 45 Vår dato 08.05.2014 Dykkar dato 04.04.2014 Vår referanse 2014/4572 331.1 Dykkar referanse Fedje kommune Adm.bygg 5947 Fedje Fedje kommune - Budsjett 2014 Fylkesmannen har motteke særutskrift av kommunestyresak om budsjett for 2014 og økonomiplan for 2014-2017, vedteke i kommunestyremøte 12. desember 2013. Kommunen er ikkje under statleg kontroll og godkjenning etter kommunelova 60. Etter 15 i forskrifter om årsbudsjettet skal årsbudsjettet, slik det er vedteke av kommunestyret, liggja føre som eige dokument innan 15. januar. Økonomiske oversyn må vera utarbeidd innan 1. mars i budsjettåret. Etter kommunelova 45 tredje punkt skal innstillinga til årsbudsjett ha vore lagt ut til offentleg gjennomsyn i minst 14 dagar før handsaming i kommunestyret. Det er lagt opp til reduksjon i skatteøyret for kommunane frå 11,6 prosent i 2013 til 11,4 prosent i 2014. Kommunen bryt kommunelova 44 Kommunen har ikkje vedteke økonomiplan for 2014 2017 før utgangen av 2013. Rett nok vil vedtatt budsjett for 2014 kunne seiast å vere økonomiplanen sitt fyrste år, men det er ikkje tilstrekkeleg. Rådmannen skriv: «Pga. arbeidet med nytt inntektssystem og ny kommunestruktur, var det ønske lokalt om å komme tilbake til økonomiplanen til sommeren 2014. De overordnede føringer ligger jo i plandokumentet fra den 13. desember i 2012. Var ikke klar over at dette var et problem.» I kommunelova 44, to første punkt, står: 1. Kommunestyret og fylkestinget skal en gang i året vedta en rullerende økonomiplan. 2. Økonomiplanen skal omfatte minst de fire neste budsjettår. Vi finn grunn til å minne om dette, og viser til at dette har vore tema også tidlegare når det gjeld Fedje kommune. Statens hus Kaigaten 9, 5020 Bergen Telefon: 55 57 20 00 Telefaks: 55 57 28 51 Fylkesmannen i Hordaland Postboks 7310, 5020 Bergen Org.nr: 974760665 E-post: postmottak@fmho.no Internett: www.fylkesmannen.no/hordaland

Frie inntekter Kommunen har budsjettert med kr 14,31 mill i skatt på eige og inntekt for 2014. I 2013 var det ein samla skatteauke for kommunane i landet på 5,7 %. Det er no rekna med ein skatteauke for kommunane frå 2013 til 2014 med 3,7 %. Kommunen sitt skattenivå i 2013 var 89,9 % av landsgjennomsnittet. I rammeoverføring til kommunane er det symmetrisk inntektsutjamning. Kommunar med skattenivå over landsgjennomsnittet får eit trekk i 2014 tilsvarande 60 % av differansen mellom eige skattenivå og landsgjennomsnittet. Kommunar med skattenivå under landsgjennomsnittet får kompensasjon i 2014 tilsvarande 60 % av differansen mellom landsgjennomsnittet og eige skattenivå. Kommunar med skattenivå under 90 % av landsgjennomsnittet får også tilleggskompensasjon tilsvarande 35 % av differansen mellom 90 % av landsgjennomsnittet og eige skattenivå. Kommunen sine frie inntekter består av ordinær skatt og statleg rammeoverføring, etter fråtrekk for inntektsutjamning. Sum frie inntekter er budsjettert til kr 50,7 mill. Inntektsprognosen for 2014 er no oppdatert med innkomen skatt i 2013 og endelege innbyggjartal pr. 01.01.2014, som dannar grunnlaget for inntektsutjamninga. For innbyggjartilskot og aldersfordelinga i utgiftsutjamninga er grunnlaget innbyggjartal pr. 01.07.2013. I prognosen er skatt og rammetilskot summert til kr 50,3 mill. Kommunen har altså treft godt med budsjettet om vi måler mot prognosen som byggjer på kommunen sitt gjennomsnittlege skattenivå for dei tre siste åra (2011 2013). Eigedomsskatt Kommunen har budsjettert med kr 2,1 mill i eigedomsskatt. Det er som for budsjett/førebels rekneskap for 2013. Eigedomsskattesatsen er sju (7) promille på næringseigedom, inkludert verk og bruk. Løns- og prisauke Prisindikatoren for kommunesektoren for 2014 er i vedteke statsbudsjett 3,1 %. Pårekna lønsvekst inngår i denne med 3 ½ prosent. Løn tel knapt 2/3 av prisindikatoren, medan resten er pårekna prisvekst på varer og tenester. Avdrag I økonomireglane er det gitt minimumskrav for storleiken på årlege avdrag. Etter kommunelova 50 sjuande ledd kan attståande løpetid for kommunen si samla gjeldsbyrde ikkje overstiga den vegde levetida for kommunen sine anleggsmidlar ved det siste årsskiftet. Kommunelova set eit minstekrav til totale låneavdrag for kommunen. Ein hovudregel vil vere at årlege låneavdrag som eit minimum må utgjere om lag 3 ½ - 4 % av lånegjelda (når formidlingslån og avdrag på slike lån ikkje er rekna med). 2

Det er budsjettert med kr 1,35 mill i ordinære avdrag (utanom avdrag på formidlingslån). Nivået er godt innanfor tilrådinga/ hovudregelen over. Driftsresultat Kommunelova 46 punkt 6 legg til grunn at det blir budsjettert med eit driftsresultat som minst er tilstrekkeleg til å dekka renter, ordinære avdrag og nødvendige avsetjingar (inkl. inndekning av underskot). Paragraf 3 i forskriftene om årsrekneskapen presiserer nærare det driftsrekneskapen og investeringsrekneskapen skal omfatta. Som hovudregel må til dømes ei inntekt og innbetaling som ikkje er ordinær, bli ført i investeringsrekneskapen. Frå og med 2010 har det vore endring i korleis kommunane kan disponera momsrefusjon frå investeringar. Det har vore ein overgangsperiode frå 2010 og til og med 2013 med aukande grad av overføring av momskompensasjon til finansiering av investeringar. Frå budsjett- og rekneskapsåret 2014 skal heile kompensasjonen for meirverdiavgift av investeringar bli inntektsført direkte i investeringsrekneskapen. Det er tilrådd generelt at kommunane bør ha eit netto driftsoverskot i rekneskapen på minimum 3 % av driftsinntektene. Det er viktig for å kunne setje av midlar til å møta ei mellombels ubalanse på drifta og til finansiering av investeringar no eller seinare. Netto driftsoverskot vil i 2014 generelt bli svekka for kommunane som følgje av inntektsføring av momskompensasjon knytt til investeringar i investeringsrekneskapen i staden for i driftsrekneskapen. Kommunen har budsjettert med eit netto driftsresultat på kr 0,54 mill. Det er under tilrådinga. Det budsjetterte resultatet er lågt til kommunen å vere. Vi må faktisk tilbake til 2005 å finne eit resultat under tilrådinga om eit netto driftsresultat på minst 3 % av brutto driftsinntekter, og da var det 2,89 %. Siste negative resultat var i 2003, og det var ikkje stort. Investering, lånegjeld og kapitalutgifter Det er lagt opp til kr 29,64 mill. i investeringar/finansieringstrong. Av desse er kr 25,- mill netto investeringar. Dei største investeringane er til pleie- og omsorgssenteret (kr 14,72 mill), bumiljøtiltak/ bustadbygging (kr 5,7 mill) og inventar/utstyr til skule (kr 3,- mill). Investeringane vert finansierte med kr 8,7 mill i lån, 9,856 frå disposisjonsfond og kr 0,544 frå driftsrekneskapen. Anna finansiering kjem frå tilskott m.m. Vi har rekna ordinær langsiktig gjeld pr. 31.12.2012 pr. innbyggjar for kommunane i fylket utanom Bergen til kr 62.282,- (kommunekassa - ikkje konsern). I dette talet er ikkje pensjonsforplikting medrekna. Det tilsvarande talet for kommunen var kr 44.190-. Førebelse KOSTRA-tal for 2013 syner at kommunen auka gjelda frå kr 38.135,- til kr 56.064,- pr innbyggjar i perioden 2009-2013. Kommunen har år om anna klart seg utan lån, eller med svært små lån, og det er frå 2012 til 2013 den store auken har kome. 3

Oppsummering Det ligg ikkje føre økonomiplan vedtatt i.h.t. kommunelova. Elles har kommunen lagt om budsjettdokumenta. Fylkesmannen synes det ser bra ut, og håper at økonomiplanen vert lagt inn i same mal. Fylkesmannen vil berre vise til forskrift om årsbudsjett, med vedlegg, og ber (igjen) om at også rekneskap for år «t-2», (som ved dette høvet skulle vært 2012), kjem inn i budsjettoversiktene. Dei budsjetterte resultata er for svake. Kommunen har ikkje tradisjon for rekneskapsresultat i same leie. Dersom dette er ein tendens må kommunen sørgje for å setje økonomien i ein tilstand som gir tilstrekkeleg overskot. Kommunen er i fylkessamanheng svært inntektssterk, så det burde vere mogleg i ein så kompakt kommune. Kommunen er likevel ikkje meir inntektssterk enn at auka rente- og avdragsutgifter vil belaste. Derfor må kommunen være i stand til å sette av driftsresultat av nokon storleik til framtidige investeringar. Med helsing Lars Sponheim Rune Fjeld ass fylkesmann Brevet er godkjent elektronisk og har derfor inga underskrift. Kopi til: Nordhordland revisjonsdistrikt Postboks 16 5902 Isdalstø 4

Fedje kommune Sakspapir Saksbehandler Arkiv ArkivsakID Dagrun Gunnarson FE - 217 14/208 Saksnr Utvalg Type Dato 007/14 Kommunestyret PS 27.02.2014 Kontrollutvalet: Forvaltningsrevisjon av Fedje kommune Vedlegg: Vedtaksoppfølging i Fedje kommune kontrollutvalet - forvaltningsrevisjonsrapport Saksutgreiing: Sjå rapport og sakshandsaming frå kontrollutvalet. Forslag til vedtak: Kommunestyret sluttar seg til revisjonen sine konklusjonar og tilråding. Kommunestyret ber rådmannen om å gje ein statusrapport til kommunestyret innan oktober 2014 om korleis konklusjonane og tilrådingane i rapporten er følgt opp, med naudsynte tiltak. Kommunestyret - 007/14 K - behandling: Framlegg til vedtak er frå kontrollutvalet. K - vedtak: Kommunestyret sluttar seg til revisjonen sine konklusjonar og tilråding. Kommunestyret ber rådmannen om å gje ein statusrapport til kommunestyret innan oktober 2014 om korleis konklusjonane og tilrådingane i rapporten er følgt opp, med naudsynte tiltak. Samrøystes vedteke.

Sak 12/14