Befolkningsutvikling. Figur 1

Transkript

1 Sogndal kommune i tal, prognosar og analysar I arbeidet med samfunnsdelen til kommuneplan er det viktig med relevant, oppdatert og faktabasert kunnskap om viktige tema og satsingsområde for kommunen. For å kunne drive målretta samfunnsutvikling er det viktig med eit godt kunnskapsgrunnlag. Kunnskapsg runnlaget er bygd opp kring hovudutfordringane for kommunen (med utgangspunkt i utfordringane i fylket), og skal gje naudsynt grunnlag for prioriteringar i samfunnsdelen. I dette kapitlet omtalar vi situasjonen slik den er i dag, utviklingstrekk og utford ringar kommunen står ovanfor. Befolkningsutvikling Figur 1 Som vi ser av figuren ovanfor så har Sogndal kommune generelt hatt ei positiv folketalsutvikling frå 2000 til i dag. Frå 2007 har det berre vore ei jamt positiv folketal sutvikling, kor folketalet i gjennomsnitt har auka med 11 3 personer i året. Frå 1. januar 2015 til 1. januar 2016 var det ei folkevekst på 1 62 personer. Per 2.kvartal var folketalet 7839 m enneskjer i Sogndal kommune.

2 Figur 2 Figur 2 visar ein meir detaljert framstillinga av dei ulike variablane i folketalsutviklinga i frå 2010 til I heile perioden overstig fødselstalet tal døde i Sogndal kommune, og de siste åra frå 2012 til 2014 var det ei lita auke i fødselsoverskotet. En klar tendens for tall døde og fødde er vanskelig å sjå. Netto innvandring til Sogndal kommune har vore positiv sidan I 2012 var tall innvandringa på sitt høgste (175 personer) men har redusert lite dei siste åra, kor det i 2015 innvandra 142 personer. Mykje av innvandringa har vore arbeidsinnvandring knytt til bygg - og anleggverksemd. Forhol det mellom innalandsk inn - og utflytting har variert noko i den viste perioden. I har netto innflytting vorte negativ, men i 2015 overstig tal innflyttarar tal utflyttarar i Sogndal kommune med 29 personer. Figur 3 Del en innvandrarar utgjorde i 2015 om lag 9,2 % av befolkninga i Sogndal kommune. Framleis er det arbeidsinnvandringa som er den dominerande innvandrargruppa. Figur 3 visar at flest innvandrarar i Sogndal kommune kjem frå landa i Europa unnateke Tyrkia. 42 % av innvandrarane i Sogndal kommune kjem frå Afrika, Asia og Tyrkia. Tal på innvandrar tek ikkje opp i seg asylsøkjarar sidan folketal er basert på innbyggjarar

3 som har fått opphaldsløyve 1, men tal frå Utlendingsdirektoratet viser at det i mars var bebuarar i asylmottak i Sogn og Fjordane fylke 2. Figur 4 Figur 4 visar at dei fleste innbyggarane (68 % i 201 5) i Sogndal kommune bur i tettbygd strøk, og at denne andelen fortsatt aukar. I 2005 var det 1 87 personer som budde i tettbygd pr som bur i spreiddbygde strøk, i var dette auka til 21 3 personer som i tettbygde strøk pr i spreiddbygde strøk. Figur 5 Framskrivingane av folketalet er prognosar. Til grunn ligg tal frå folketalsprog nosane til SSB for med middels nasjonal vekst 3. Viss vi får større endringar, t.d. i innflytting og utflytting, vil dette påverke prognosane monaleg, og mindre endringar i tal fødde, levealder, inn - og utflytting vil sjølvsagt også gje mindre endringar i prognosane. Prognosen i figur 5 visar at Sogndal kommune vil i framskrivingsperioden ha ein befolkningsauke på 3099 personar. Dette er ein auke på om lag 40 %. Korleis denne auken fordelar seg i aldersgrupper er vist i figur 6: 1 SSB har ikkje statistikk om asylsøkarar. Det er fyrst når ein asylsøkjar får godkjent lovleg opphald i Norge, får fødselsnumm er og dermed vert definert som innvandrar, at han/ho kjem i registra til SSB. Når eit stort tal asylsøkararesulterer i lang sakshandsamingstid i UDI, kan det ta fleire år frå ein asylsøkjar kjem til Norge til han/h o gjev utslag i statistikken og - analyse/statistikk/beboere - i - asylmottak - etter - fylke - og - maned / 3

4 Figur 6 Figur 6 visar endringar i alle aldersgrupper fram til Det vil vere ei auke i aldersgruppa 0-19 år på om lag 35 %. Aldersgruppa år vil auke med 20 %, kor aldersgruppa år vil auke med 53 %. Sogndal kommune vi l få ei stor auke i aldersgruppa +67 år. Gruppa år vill auke med 68 % og gruppa år vill auke med om lag 100 %. Figur 7 Ved å bryte ned tala kan det i figur 7 sjå ut som om det i 2040 er andre behov til dimensjonering av både barnehage, skule og vi daregåande skule. Frå 2015 til 2040 er det 165 fleire barn i alderen 0-5 år, 351 fleire barn i alderen 6-15 år og 144 fleire ungdomme r i alder år. Utfordringa for Sogndal er ytterligare knytt til helse - og omsorgstenest ene med ei auke på 95 % i aldersgruppa +70 år med totalt 768 fleire eldre. Dette vil gje kommunen store utfordringar

5 knytt til eldreomsorg, som både av omsyn til kapasitet og kvalitet stettar krav sett av myndigheitene. Figur 8 Det vert store demografiske endringar i Sogndal kommune i åra framover. Samansetninga av alder i befolkning i 2015 samanlikna med samansetninga av alder i 2040 basseret på befolkningsframskrivinga er illustrert i befolkningspyramiden i figur 10. Hovudutfor dringa knytt til demografi er auka i aldersgruppa +70 år på om lag 95 %, sjå figur 11. Sogndal vil ha ei moderat auke i aldersgruppa og dermed også kunne oppretthalde fødselstala. Dei fleste andre kommunane i området har ei mindre auke eller tendens til nedgang i aldersgruppene frå Strategiane i så måte bør vere både å leggje til rette for barnefamiliar gjennom bustadplanlegging, barnehage, skule og aktivitetstilbod og å planleggje korleis ein skal innrette eldreomsorga i framtida. Figur 9

6 3.2 Folketalsutviklinga i Sogn Endringar i befolkninga i % i kommunar i Sogn - regionen Luster Årdal - 11,74 Lærdal - 5,38 Aurland Sogndal Leikanger Balestrand - 2,60 Vik - 14,05 Høyanger - 8,36 0,81 14,01 15,78 28,55-20,00-10,00 0,00 10,00 20,00 30,00 40, Kjønnsfordeling Figur 10 Som i resten av fylket er det også i Sogndal ei utfordring i høve til kjønnsbalansen, i er et 96 kvinner pr menn. I figur 8 så ser det ut til at kvinneunderskotet i aldersgruppa år vil utlikne seg fram mot Sentraliseringa på talet og «Kvinneflukta frå distrikta» førte med seg at fødselstala minka mykje. Folketalsprognosen som ligg til grunn for dei analysane som er gjorde syner eit jamt, men lite, underskot av kvinner i høve til menn i kommunen. Sentralisering og utdanningseksplosjonen dei siste åra vert peikt på som orsakar til dette, der kvinner i større grad enn menn utdannar seg. Tal i dag syner ei fordelin g på 65/35 prosent til fordel for kvinner i høgare utdanning. Mange flyttar på seg for å ta utdanning og dei buset seg i byar der mogeligheitene er større for jobb, karriere og fagleg utvikling. I Sogndal kommune har om lag 40 % av kvinnene høgare utdannin g. Dette er høgare del kvinner med høgare

7 utdanning enn nasjonalt, kor om lag 35 % kvinnene har høgare utdanning. Årsaka til dette kan vere det faktum at næringsstrukturen i området har klart å møte den store auka i kvinner med høgare utdanning og det tyde r på mangfald i arbeidsplassar i Sogndal kommune og regionen. 3.4 Levekår og livskvalitet Figur 11 Figur 9 visar folkehelseprofilen for Sogndal. Folkehelseprofilen er i frå Helsedirektoratet 4 og kommenterast førebels ikkje meir profil

8 3.4 Næring Figur 12 Figur 12 og 13 visar ei auke i sysselsettinga i fleire næringsgrupper i perioden Totalt er talet sysselsette i kommunen auka med 607 sysselsette. Den største auken finn vi i Bygge - og anleggsvirksomhet, Varehandel, motorvognreparasjoner, Undervisning og Helse - og sosialtjenester. Kor Industri havde en nedgang på 58 sysselsette. Dette er endringar som heng saman med veksten som regionsenter og utdanningssenter og i det offentlege teneste tilbodet. Figur 13

9 3.5 Pendling Figur 14 Figur 15 I Sogndal kommune er det 3053 sysselsette som bur og arbeider i Sogndal kommune. I Sogndal kommune var det i sysselse tte som pendla ut for å jobbe, og 1502 som pendla inn i kommunen. Det er ein tendens at dei som pendlar inn kjem frå Luster, sjå figur 1 4. Det er ei stor dominerande tendens til dei som pendlar ut i frå kommunen pendlar til Leikanger, sjå figur 1 5.