KVIKKSØLVINNHALD I FISK OG SJØMAT VED SØKKT UBÅT (U864) VEST AV FEDJE- NYE ANALYSAR HAUSTEN 2005 OG SAMANLIKNING MED DATA FRÅ 2004

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "KVIKKSØLVINNHALD I FISK OG SJØMAT VED SØKKT UBÅT (U864) VEST AV FEDJE- NYE ANALYSAR HAUSTEN 2005 OG SAMANLIKNING MED DATA FRÅ 2004"

Transkript

1 KVIKKSØLVINNHALD I FISK OG SJØMAT VED SØKKT UBÅT (U864) VEST AV FEDJE- NYE ANALYSAR HAUSTEN 2005 OG SAMANLIKNING MED DATA FRÅ 2004 Amund Måge og Kåre Julshamn Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning Postboks 2029 Nordnes, 5817 Bergen Jarle Klungsøyr & Dag Furevik Havforskingsinstituttet Postboks 1870 Nordnes, 5817 Bergen NIFES, 21. november 2005

2 2 Samandrag: Den søkkte tyske ubåten U864 ligg på ca. 150 meters djup vest av Fedje og kan ha hatt ei last på tonn kvikksølv (Hg) då den vart torpedert. Dette er eit stort kvanta av denne miljøgifta og det er difor vesentleg for tryggleik til sjømat at eventuell spreiing og opptak i sjømat vert overvaka. På oppdrag frå Kystdirektoratet vart det i januar 2004 gjort ei innsamling av aktuelle artar, torsk, sei, lange, uer og krabbe. Resultata viste at det var lite Hg i torsk, sei og lange i høve til normaldata. Det vart funne ein overkonsentrasjon i forhold til normaldata i uer og krabbe, men ingen prøvar som ville vera over grenseverdiane på 1,0 mg/kg våtvekt for uer og 0,5 mg Hg/kg våtvekt for dei andre artane. Ein av krabbeprøvane låg på grenseverdi og det vart i mars 2004 gjort ei oppfølgjande undresøking av krabbe som viste at to sjømil unna vraket på grunnare vatn (ca. 30 m.) var verdiane for Hg i krabbe på normalnivå. Det var i oktober/november 2005 gjort ei oppfølging av denne overvakinga der artane lange, brosme, krabbe og eit lite tal torsk og uer vart samla inn ved vraket. Dei nye Hg-analysane viste at det vart registrert ein høgare konsentrasjon av Hg i lange i høve til målinga for nærare to år sidan og i motsetnad til sist var no 3 av 25 langer over grenseverdien på 0,5 mg Hg/kg våtvekt. Ein av brunmatsprøvane av krabbe var det same. Torsk, brosme, uer og klokjøt av krabbe var under grenseverdien, men også for torsk vart det registrert ein høgare i konsentrasjonen i høve til førre måling. Det er mange forbehold å ta når ein samanliknar desse to prøvetakingane bl.a. kor nær ubåtvraket det er prøvefiska. Men det at tre prøvar av lange og ein av krabbe var over grenseverdi for arten, gjer at vidare oppfølging i form av overvaking og vurdering av eventuell tiltak er påkravd.

3 3 Bakgrunn Den tyske ubåten U864 vart senka av engelskmennene i februar Vraket er lokalisert på ca. 150 meters djup om lag 3 km vest av Fedje. Ubåten vart brukt til transportoppdrag og var ved senkinga på veg til Japan, mest truleg med ei last som blant anna inneheldt tonn metallisk kvikksølv. På oppdrag frå Kystdirektoratet undersøkte NIVA for første gong sediment ved ubåtvraket U864 i desember 2003 og fann svært høge konsentrasjonar av kvikksølv (Hg) i tre av prøvane tett opp i ubåtvraket. Dette stammar truleg frå lasta til den torpederte ubåten som frakta si last av metallisk kvikksølv i mindre metalliske flasker. Kystdirektoratet, som har det administrative ansvaret for eventuell forureining frå vraket av ubåten, bestemte i etterkant av dette funnet at det skulle utførst ei undersøking av kvikksølvinnhaldet i fisk og krabbe frå nærområdet rundt ubåten. I regi av Havforskingsinstituttet vart det fiska etter torsk, lange, sei og uer samt krabbe i januar Prøvane vart levert NIFES og det vart analysert for kvikksølv og resultata rapportert. Det vart funne forhøgja Hg-konsentrasjonar i uer og krabbe, mens verdiane i torsk, sei og lange var nærare normalnivå. I etterkant av dette vart det også, på bakgrunn av forhøgja verdiar av Hg i krabbesmør gjort ei ekstra prøvetaking relativt nær ubåtvraket. Den skulle representera kommersielt krabbefiske i aktuell nærleik av vraket og prøvar vart tekne ved Sandholmen på grunnare vatn to sjømil nordaust frå vraket. Dette vart gjort i mars 2004 og er også tidlegare rapportert i brevs form. I 2005 har det vore mykje fokus på kva som skulle skje med ubåtvraket. Blant anna har det vore eit eige seminar i regi av Naturvernforbundet på Fedje og eit Brennpunkt-program på NRK. Denne interessa har igjen gjeve auka behov for oppdaterte data på innhald av Hg i fiskeressursar ved Fedje. Kystdirektoratet har starta eit større forprosjekt for å gje grunnlag for endeleg politisk vedtak om kva som skal gjerast med vraket. På bakgrunn av dette er det på oppdrag for Kystdirektoratet teke nye prøvar av fisk og krabbe for å studera utviklinga av kvikksølv i sjømat frå området nær ubåten. Prøveinnsamling har gått i regi av Havforskingsinstituttet mens analyse og rapportering vert utført av NIFES.

4 4 Prøveinnsamling Garnbåten M/S Barstein vart brukt til fangst av fisk og taskekrabbe ved Fedje i perioden januar Garnlenkene ble satt på botn i nærleiken av U-864 innanfor ein radius på ca.1 nautisk mil frå ubåtvraket. Fisk og krabbe i fangsten vart brakt til fiskemottaket på Fedje kor prøvar av fiskefillet vart tekne ut for analyse av kvikksølv. Av krabbane vart det teke prøvar av krabbesmør (brunmat). Prøvane vart pakka i plastposar (polyeten), merka og haldne på is til levering på Havforskingsinstituttet i Bergen 17. januar På laboratoriet vart prøvane raskt frosne ned til 20ºC og haldne frosne fram til prøveopparbeiding og analyse på NIFES. Når det gjeld ekstra prøvetaking retta mot kommersielt krabbefiske vart dette utført i perioden mars 2004: Ein lokal fisker vart kontakta og krabbane vart fanga i teiner ved Sandholmen ca. 2 nautiske mil nordaust for ubåtvraket, på ca. 30 m djupn. Prøvetaking i oktober/november 2005 vart organisert av Havforskingsinstituttet. Det vart gjort avtale med Helge Torsvik som fiskar med Selfa-sjark Vikingfjord (H-19-A). Fisket gjekk føre seg i perioden frå til med totalt 10 fiskedøgn. Det vart denne gongen fiska med teine og line, men ikkje med garn. Fiskestadene er teikna i på kart i figur 1. Det vart denne gongen fiska enno tettare opp i/over vraket slik at radiusen for fisket låg innanfor ca. 1 km. Det vart teke mykje brosme på feltet denne gongen og det var også lett å få tak i nok krabbe. Det var noko lange, men ein trong fleire fiskedøgn for å koma opp i 25 individ. Det var lite torsk (5 stk.) og uer (2 stk.) å få. Prøvane vart levert isa til NIFES for opparbeiding på laboratoriet.

5 5 Figur 1. Kart over området ved søkkt ubåt. Line og teinelenker frå prøveinnsamling oktober november 2005 er vist. Analysar Filetprøvar og prøvar av krabbesmør vart tekne av kvart individ, homogenisert og analysert for kvikksølv med ICP-MS. Før sluttbestemmingane av kvikksølv vart utført vart prøvene dekomponert med syre i mikrobølgeovn slik at kvikksølvet låg føre som jonar i løysning. Kvikksølvbestemminga med ICP-MS er ein akkreditert metode ved NIFES. Det er berre målt for totalkvikksølv i desse undersøkingane ut frå at det er det som er grunnlag for grenser i matvarer.

6 6 Resultat Resultatene av tidlegare undersøkingar frå 2004 av kvikksølv i filet av torsk, sei, lange og uer samt krabbesmør (brunmat) er gjevne i tabell 1, mens resultata frå dei nye analysane er gjevne i tabell 2. Resultata frå dei tidlegare undersøkingane er oppgjevne for å kunne gje eit større bilete av situasjonen og eventuelt indikera noko om utvikling i tid, men det er mange moment som gjer at ein må vera varsame med ein slik direkte samanlikning. Dette gjeld blant anna årstidsvariasjon, beitevariasjon, storleik på fisk, vandring av fisk og fyllingsgrad i krabbe i tillegg til gjennomsnittleg nærleik til ubåtvraket. Dei nye resultata viser framleis relativt låge gjennomsnittsverdiar for alle artar som er undersøkt samanlikna med EU sine øvre grenseverdiar, men det gjennomgåande noko høgare verdiar så langt vi kan samanlikna tilsvarande artar frå begge prøvetakingane. Tabell 1. Gjennomsnittlig kvikksølvinnhald (mg/kg våt vekt) samt konsentrasjonsområde i torsk, sei, lange, uer og krabbesmør fanget ved søkkt ubåt utanfor Fedje i Nordhordland i januar 2004 og krabbe fanga frå kommersiell fangstad 3 km frå ubåtvraket i mars Normalverdiar er henta frå NIFES sin Miljødatabase der analyser er gjort på fisk frå ope hav og krabbe frå reint vatn. Fisken i Miljødatabasen er fanga i Barentshavet, Norskehavet og Nordsjøen. EU sin øvre grenseverdi (Kommisjonsregulativ EC 2001/446) er også gitt i tabellen. Art Vekt Snitt (kg) Vekt Min.- Maks. (kg) Kvikksølv Snitt (mg/kg v.v.) Kvikksølv Min.- maks. Normalverdiar Min. - maks Torsk 20 4,10 2,3-10,7 0,047 0,013-0,087 0,01-0,08 0,50 Sei 25 3,1 2,0-5,0 0,043 0,011-0,094 0,02-0,12 0,50 Lange 20 6,5 3,4 13,5 0,13 0,032-0,35 0,03-0,15 0,50 Uer 25 1,3 1,0 1,6 0,22 0,10-0,38 0,01-0,02 1,0 Tal Prøvar (N) Krabbesmør 24 14,4 1) ) 0,20 0,08-0,50 0,06-0,15 0,50 Prøvar 3 km frå vraket, mars Krabbeklokjøt 20 i.r. i.r. 0,05 0,02-0,13 0,10-0,14 0,50 Krabbesmør 25 i.r. i.r. 0,05 0,02-0,10 0,06-0,15 0,50 1) Skallengde i cm. EUs øvre grenseverdi

7 7 Lange (Molva molva) vart fiska ved begge prøvetakingar. Her får ein relativt stor fisk nær ubåtvraket. Begge år var største fisk rundt 13,5 kg, men det var noko meir mindre fisk i 2005 slik at snittvekta då berre var 4,7 kg mot 6,5 kg i Langene tekne i 2004 hadde eit gjennomsnittleg Hg-innhald i fillet på 0,13 mg/kg våtvekt, mens det i 2005 vart funne eit snitt på 0,27 mg/kg våtvekt. Altså er den målte konsentrasjonen av kvikksølv i lange om lag dobbelt så høg ved denne undersøkinga samanlikna med tala frå januar Det er også tre langer av totalt 25 som no har ein Hg-konsentrasjon over EU sin grenseverdi for denne arten på 0,5 mg Hg/kg v.v. Ved førre prøvetaking i 2004 var det ingen langer som var over grenseverdien på 0,5 mg Hg/kg v.v.. Tabell 2. Gjennomsnittlig kvikksølvinnhald (mg/kg våt vekt) og minimum og maksimumsverdiar for kvikksølv i torsk, lange, brosme, uer og krabbe fanget utanfor Fedje i Nordhordland i oktober Art Tal Prøvar (N) Vekt Snitt (kg) Vekt Min.- Maks (kg) 1) Kvikksølv Snitt (mg/kg v.v.) Kvikksølv Min.- maks. Normalverdiar Min. - maks Torsk 5 2,1 1,0-3,4 0,15 0,09-0,22 0,01-0,08 0,50 Brosme 25 1,0 0,54-2,2 0,20 0,08 0,35 0,05-0,17 0,50 Lange 25 4,7 1,3 13,3 0,27 0,11 0,77 0,03-0,15 0,50 Uer 2 1,1 1,0 1,1 0,24 0,23 0,25 0,01-0,02 1,0 Krabbeklokjøtt ) ) 0,18 0, ,10-0,14 0,50 Krabbesmør ) ) 0,26 0,09-0,56 0,06-0,15 0,50 1) Vekt i gram. EUs øvre grenseverdi Det vart også fiska og analysert 25 brosmer (Brosme brosme) ved denne prøvetakinga. Desse kom inn i staden for sei som er ein meir pelagisk fisk der det er vanskelegare å kopla Hgkonsentrasjon i fillet. Brosmene viste ein gjennomsnittleg Hg-konsentrasjon på 0,20 mg/kg våt vekt. noko høgare enn det som finn som normalverdi. Kvikksølvinnhaldet i torsk (Gadus morhua) og sei (Pollachius virens) var ved prøvetaking i 2004 samsvarande med normalverdiane funne i torsk og sei frå Barentshavet i perioden Denne gongen vart også torsk prøveteken, men vi har færre individ, berre fem. Hg-

8 8 konsentrasjonen i dei fem torskane var no 0,15 mg/kg. Det er verdt å merkja seg at for desse torskane er den målte Hg-konsentrasjonen tre gonger høgare, frå eit snitt på 0,05 mg/kg i januar 2004 til 0,15 mg/kg v.v. i oktober Dette er også relativt høgt over normalverdi for torsk sjølv om det er langt frå grenseverdi og ein igjen skal vera varsame med å konkludere mykje på så få individ. Uer (Sebastes spp) har vi så godt som ikkje fått under fangsten denne hausten og det uheldig i og med at det var den arten som hadde høgast verdi i fillet i Dei to uerane vi fekk viste eit snitt i Hg-konsentrasjon på 0,24 mg/kg v.v. mot 0,22 (n=25) i Kvikksølvinnhaldet i krabbesmør frå taskekrabbe (Cancer pagurus) var i 2004 i snitt 0,20 mg/kg med ein variasjon frå 0,08 til 0,50 mg/kg våt vekt. Det var då noko høgare enn det som kan seiast å være normalverdiar for kvikksølv i krabbesmør (0, mg/kg våt vekt). Analysar av krabbesmør frå prøvetakinga i oktober 2005 viste enno noko høgare verdiar med eit snitt på 0,26 mg Hg/kg og med ein variasjon frå 0,09 til 0,56 mg/kg. Det vart ikkje analysert for Hg i klokjøt i 2004, men dette vart inkludert i Her vart det funne eit snitt på 0,18 mg Hg/kg våt vekt. Dette er ein tre gonger det som er funne på grunnare vatn nordaust for vraket ved Fedje, men likevel ikkje spesielt høgt samanlikna med normalverdiane gjevne i tabell 1 og 2. Diskusjon og oppsummering Det er sett ein øvre grenseverdi for kvikksølv i fiskefillet på 0,5 mg/kg for dei fleste fiskeartar. Det er likevel ein del artar, spesielt store predatoriske fisk, som har fått ei høgare grense på 1,0 mg Hg/ kg v.v. Kva gruppe ein fiske art er i burde i prinsippet vera styrt av at ein kan tolerere høgare konsentrasjon av ein fisk som har liten andel i eit kosthald, men det er her også i tillegg til inntaksnivå og toksisitet også såkalla ALARP (As Low As Reasonalbly Practicable) vurderingar. Ut frå vurderingar i høve til grenseverdiar er det framleis trygt å ete brosme, torsk, uer og også i store trekk krabbe frå området der ubåten U864 ligg. Det vart dog no funne 3 av 25 langer som hadde eit kvikksølvinnhald over grenseverdien for arten på 0,5 kg Hg/kg. Blålange (Molva dipterygta) har ei grense for Hg på 1,0, men det er aldri søkt unntak for vanleg lange (Molva molva). Fisk som har høgare konsentrasjon enn grensa for sin art kan i prinsippet ikkje omsetjast slik at ein ikkje bør selja lange frå dette avgrensa område.

9 9 Det som spesielt gjev grunn til å vera aktsam ut frå dei føreliggjande data, er at det no vart funne høgare konsentrasjon av kvikksølv i dei fleste artar som er undersøkt, i høve til sist. Som nemnt er det mange forbehold å ta når ein samanliknar slik i tid for fisk/krabbe som kan bl.a. vandrar. Og sjølv om vi no har fiska innanfor ein mindre radius kan ein likevel ikkje sjå heilt bort frå at det kan ha vorte auke i tilførsel av Hg frå vraket og sedimenta rundt til biota. Tilhøvet mellom vekt og Hg i brosme Hg-kons (mg/kg 0,400 0,350 0,300 0,250 0,200 0,150 0,100 0,050 0,000 y = 8E-05x + 0,1208 R 2 = 0, Vekt i g Figur 2. Korrelasjon mellom vekt og Hg-konsentrasjon i brosme fanga nær søkkt ubåt ved Fedje i oktober Tilhøvet mellom vekt og Hg i lange Hg-kons (mg/kg 0,90 0,80 0,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 0,00 y = 0,0206x + 0,1752 R 2 = 0, Vekt i kg Figur 3. Korrelasjon mellom vekt og Hg-konsentrasjon i lange fanga nær søkkt ubåt ved Fedje i oktober 2005.

10 10 Som regel er det i fisk som er utsett for jamn miljøpåverknad også ein jamn auke i Hgkonsentrasjon med storleik. Dette er innarbeidd til dømes i kosthaldsråd for ferskvannsfisk der ein brukar storleik som indikator på Hg-konsentrasjon i til dømes gjedde. Dersom ein ser på figur 2 og 3 i dette arbeidet ser ein at det er ein skilnad på dei to nær slekta artane brosme og lange i måten Hg-konsentrasjonen aukar med storleik. Dette er relativt klart uttrykt i brosme, mens korrelasjonen er relativt svak i lange. Dette kan tyda på at det for lange er andre tilhøve enn storleik som påverkar Hg innhaldet og dette kan i dette tilfellet vera at enkeltindivid vert utstett for spesielt høge verdiar ved at dei beiter på organismar som er spesielt forureina. Dette synleggjer behovet for tett overvaking av dette området for å kunne garantere at både lokal sjømat og sjømat generelt frå norske farvatn er trygg. Det er Mattilsynet som kan setje i verk tiltak i høve til eventuelle restriksjonar på omsetjing/inntak av fisk (risikohandtering) frå dette området. Mattilsynet har ulike verktøy for forvaltning og vil i mange tilfelle nytte seg av kosthaldsråd eller omsetjingsforbod. I dette tilfellet kan det også vera hensiktsmessig å vurdere å avstenga området like rundt vraket for fisking og annan aktivitet, i og med at ein av mange grunnar ikkje ynskjer ukontrollert aktivitet der. For å kunne gje godt datagrunnlag for forvaltning er det vidare å anbefala at det her vert påfyll av nye analysedata jamleg. Endringar i tilførsel kan skje relativt brått, sjølv om det vil ta tid å inkorporere kvikksølvet i sjømat i form av metylkvikksølv som er den forma ein finn mest av i sjømat. I dei fleste samanhengar der ein har erfaring med Hg-tilførsel til miljø, har det vore andre kjemiske former enn metallisk kvikksølv som har vorte sleppt ut eller spreidd. Generelt er det lite data på kva faktorar som påverkar korleis metallisk kvikksølv (og annan uorganisk Hg) vert omdanna til metylkvikksølv. Dette er også eit argument for å fylgja utviklinga nøye både under arbeid med tiltak og i etterkant av tiltak.

KVIKKSØLVINNHALD I FISK OG SJØMAT VED SØKKT UBÅT (U864) VEST AV FEDJE - NYE ANALYSAR 2006 - SAMANLIKNING MED DATA FRÅ 2004 OG 2005

KVIKKSØLVINNHALD I FISK OG SJØMAT VED SØKKT UBÅT (U864) VEST AV FEDJE - NYE ANALYSAR 2006 - SAMANLIKNING MED DATA FRÅ 2004 OG 2005 KVIKKSØLVINNHALD I FISK OG SJØMAT VED SØKKT UBÅT (U864) VEST AV FEDJE - NYE ANALYSAR 2006 - SAMANLIKNING MED DATA FRÅ 2004 OG 2005 Amund Måge & Kåre Julshamn NIFES Arne Storaker & Dag Furevik Havforskingsinstituttet

Detaljer

- NYE ANALYSAR SAMANLIKNING MED DATA FRÅ PERIODEN 2004 TIL 2006

- NYE ANALYSAR SAMANLIKNING MED DATA FRÅ PERIODEN 2004 TIL 2006 KVIKKSØLVINNHALD I FISK OG SJØMAT VED SØKKT UBÅT (U864) VEST AV FEDJE - NYE ANALYSAR 2007 - SAMANLIKNING MED DATA FRÅ PERIODEN 2004 TIL 2006 Amund Måge, Lina Vågenes, Sylvia Frantzen og Kåre Julshamn,

Detaljer

Kvikksølvinnhold i fisk og sjømat ved vraket av U864 vest av Fedje

Kvikksølvinnhold i fisk og sjømat ved vraket av U864 vest av Fedje Kvikksølvinnhold i fisk og sjømat ved vraket av U864 vest av Fedje - Nye analyser i 2009 og sammenligning med data fra perioden 2004 til 2008 Sylvia Frantzen, Amund Måge, Dag Furevik 1) og Kåre Julshamn

Detaljer

FISK OG SJØMAT VED VRAKET AV U864 VEST AV FEDJE SAMMENLIGNING MED DATA FRA PERIODEN 2004 TIL 2007

FISK OG SJØMAT VED VRAKET AV U864 VEST AV FEDJE SAMMENLIGNING MED DATA FRA PERIODEN 2004 TIL 2007 KVIKKSØLVINNHOLD I FISK OG SJØMAT VED VRAKET AV U864 VEST AV FEDJE - NYE ANALYSER I 2008 OG SAMMENLIGNING MED DATA FRA PERIODEN 2004 TIL 2007 Sylvia Frantzen, Amund Måge, Dag Furevik 1) og Kåre Julshamn

Detaljer

Rapport 2008. Rapport vedrørende Kvikksølvinnhold i. brosme, blåskjell og kongesnegl fanget. ved Skjervøyskjæret ved vraket av. lasteskipet Orizaba

Rapport 2008. Rapport vedrørende Kvikksølvinnhold i. brosme, blåskjell og kongesnegl fanget. ved Skjervøyskjæret ved vraket av. lasteskipet Orizaba Rapport 2008 Rapport vedrørende Kvikksølvinnhold i brosme, blåskjell og kongesnegl fanget ved Skjervøyskjæret ved vraket av lasteskipet Orizaba Kåre Julshamn og Sylvia Frantzen Nasjonalt institutt for

Detaljer

KVIKKSØLVINNHOLD I BLÅKVEITE(Reinhardtius hippoglossoides) FANGET LANGS KYSTEN FRA LOFOTEN TIL FINNMARK I MAI 2006

KVIKKSØLVINNHOLD I BLÅKVEITE(Reinhardtius hippoglossoides) FANGET LANGS KYSTEN FRA LOFOTEN TIL FINNMARK I MAI 2006 KVIKKSØLVINNHOLD I BLÅKVEITE(Reinhardtius hippoglossoides) FANGET LANGS KYSTEN FRA LOFOTEN TIL FINNMARK I MAI 2006 Bergen 31.05.06 Oppsummering I forkant av årets sesong for blåkveitefiske ble en arbeidsgruppe

Detaljer

Er fremmedstoffer i villfisk en trussel for mattrygghet? - Resultater fra store overvåknings- og kartleggingsundersøkelser

Er fremmedstoffer i villfisk en trussel for mattrygghet? - Resultater fra store overvåknings- og kartleggingsundersøkelser Er fremmedstoffer i villfisk en trussel for mattrygghet? - Resultater fra store overvåknings- og kartleggingsundersøkelser Sylvia Frantzen Kåre Julshamn Bente Nilsen Arne Duinker Amund Måge I dag skal

Detaljer

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite -

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - Statusrapport 2011 Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - mars/april 2011 Bente M. Nilsen, Sylvia Frantzen, Amund Måge og Kåre Julshamn Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES)

Detaljer

Innhold av kadmium og andre tungmetaller i filet og lever av fisk fanget i Saltenområdet, november-desember 2012

Innhold av kadmium og andre tungmetaller i filet og lever av fisk fanget i Saltenområdet, november-desember 2012 RAPPORT 2013 Innhold av kadmium og andre tungmetaller i filet og lever av fisk fanget i Saltenområdet, november-desember 2012 Kåre Julshamn, Arne Duinker og Amund Måge Nasjonalt institutt for ernærings-

Detaljer

FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN

FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN Gjennomsnittleg årsfangst av laks i perioden 1969-2012 var 481 (snittvekt 5,1 kg). I 2012 vart det fanga 1075 laks (snittvekt 6,5 kg), eit av dei aller beste resultata

Detaljer

Ny kartlegging av vasskvalitet i området mellom Gurskøy og Hareidlandet Den Grøne korridor Omtale av måleprogrammet og førebels resultat frå 2005

Ny kartlegging av vasskvalitet i området mellom Gurskøy og Hareidlandet Den Grøne korridor Omtale av måleprogrammet og førebels resultat frå 2005 1 Grøne korridor, førebels notat, juli 26 Runde Miljøsenter Runde Miljøsenter Ny kartlegging av vasskvalitet i området mellom Gurskøy og Hareidlandet Den Grøne korridor Omtale av måleprogrammet og førebels

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Innhold Om rapporten... 2 Forklaring til statistikken... 2 Resultat... 2 Nettsider... 2 Statistikk... 2 Korte tekstar 1 10 sider og tekstar over 10 sider...

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Kvikksølvinnhold i fisk og annen sjømat ved vraket av U-864 vest av Fedje

Kvikksølvinnhold i fisk og annen sjømat ved vraket av U-864 vest av Fedje Kvikksølvinnhold i fisk og annen sjømat ved vraket av U-864 vest av Fedje - Nye analyser i 2012 Anne-Katrine Lundebye Haldorsen, Sylvia Frantzen, Kåre Julshamn, Dag Furevik 1 og Amund Måge 1 Havforskningsinstituttet,

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

EI ENKEL BEREKNING AV TILFØRT PCB TIL SØRFJORDEN VED OPP-PUSSING AV FREDA BYGNING, TYSSEDAL KRAFTVERK, SOMMAREN 2001.

EI ENKEL BEREKNING AV TILFØRT PCB TIL SØRFJORDEN VED OPP-PUSSING AV FREDA BYGNING, TYSSEDAL KRAFTVERK, SOMMAREN 2001. Bilag 60 MINI-RAPPORT ASES-RAPPORT 8-2003 (Endeleg rapp. 05.05.2003) EI ENKEL BEREKNING AV TILFØRT PCB TIL SØRFJORDEN VED OPP-PUSSING AV FREDA BYGNING, TYSSEDAL KRAFTVERK, SOMMAREN 2001. Av Amund Måge

Detaljer

Utfordringsdokument. Status for Hjelmeland kommune, pr. oktober 2013.

Utfordringsdokument. Status for Hjelmeland kommune, pr. oktober 2013. Utfordringsdokument Basert på Folkehelsekartlegging for Hjelmeland kommune, pr. 01.10.13. (FSK-sak 116/13) Status for Hjelmeland kommune, pr. oktober 2013. DEMOGRAFI Ca. 16 % av befolkninga i Hjelmeland

Detaljer

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Matpakkematematikk Data frå Miljølære til undervisning Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Lag riktig diagram Oppgåva går ut på å utarbeide ei grafisk framstilling

Detaljer

Fiskebestandar i Ullensvang statsallmenning

Fiskebestandar i Ullensvang statsallmenning Faktaark Fiskebestandar i Ullensvang statsallmenning Årgang 5 * Nr. * Desember * 7 * Institutt for naturforvaltning * Universitetet for miljø- og biovitenskap Aurebestandane i Litlosvatn, Kollsvatn, Nedra

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Kostholdsrådsundersøking, fritidsfiske Bergen, 2008-2009 Kvikksølv i torskefisk og PCB i lever

Kostholdsrådsundersøking, fritidsfiske Bergen, 2008-2009 Kvikksølv i torskefisk og PCB i lever Kostholdsrådsundersøking, fritidsfiske Bergen, 2008-2009 Kvikksølv i torskefisk og PCB i lever Amund Måge & Sylvia Frantzen Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning Adresse: Postboks 2029

Detaljer

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite -

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - Statusrapport 2012 Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - juni-august 2011 og mars 2012 Bente M. Nilsen, Amund Måge og Kåre Julshamn Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES) 03.05.2012

Detaljer

Veterinærinstituttet Norwegian VeterfriItçIute

Veterinærinstituttet Norwegian VeterfriItçIute Norwegian VeterfriItçIute Kontaktpersonar for rådyrinnsamlinga 2002 RISOR KOMMUNE fjjli LO/"'H- 2 8 JUL 2011 Oslo Ullevålsveien 68 Postboks 750 Sentrum - 0106 Osto albord 23 21 60 00 - Faks 23 21 60 01

Detaljer

Stråling frå elektronisk kommunikasjon

Stråling frå elektronisk kommunikasjon Stråling frå elektronisk kommunikasjon Ei orientering frå Statens strålevern og Post- og teletilsynet Kva er stråling? I kvardagen omgjev vi oss med ulike typar stråling, frå både naturlege og menneskeskapte

Detaljer

ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING

ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING Utval Møtedato Saknr Saksh. Komite Natur 17.03.2005 046/05 IVK Komite Natur 25.08.2005 098/05 OIV Kommunestyre 06.09.2005 049/05 OIV Sakshandsamar: Odd Inge Vestbø Arkiv: Reg-086

Detaljer

Kvikksølvinnhold i fisk og annen sjømat ved vraket av U-864 vest av Fedje Nye analyser i 2013

Kvikksølvinnhold i fisk og annen sjømat ved vraket av U-864 vest av Fedje Nye analyser i 2013 Bedriftsnavn: NIFES Rapport 2013 Kvikksølvinnhold i fisk og annen sjømat ved vraket av U-864 vest av Fedje Nye analyser i 2013 Sylvia Frantzen, Dag Furevik 1, Bente Hoddevik Ulvestad 1, Amund Måge Nasjonalt

Detaljer

Dersom summen vert over 400 g må ein trekkje dette frå.

Dersom summen vert over 400 g må ein trekkje dette frå. 13. POLYGONDRAG Nemninga polygondrag kjem frå ein tidlegare nytta metode der ein laga ein lukka polygon ved å måle sidene og vinklane i polygonen. I dag er denne typen lukka polygon lite, om i det heile

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn. Siv. Ing Tobias Dahle ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune)

Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn. Siv. Ing Tobias Dahle ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune) Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune) Bergen 10 11 april 2013 Moment Status/bakgrunnen for at denne saka kom opp Gjeldande lovverk på området

Detaljer

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Samandrag Om lag 46 400 hushaldskundar skifta kraftleverandør i 2. kvartal 2007. Dette er ein nedgang frå 1. kvartal i år då 69 700 hushaldskundar skifta leverandør.

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger.

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Juni, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking hjå

Detaljer

Vestlandet ein stor matprodusent

Vestlandet ein stor matprodusent Vestlandet ein stor matprodusent Halvparten av sjømatproduksjonen i Norge skjer på Vestlandet Hordaland Vestlandet 2001 Mill. kr % av landet Mill. kr % av landet Jordbruk 499 4,7 3 084 29,2 Fiske og fiskeoppdrett

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Aurebestandar i Ullensvang statsallmenning

Aurebestandar i Ullensvang statsallmenning Faktaark Aurebestandar i Ullensvang statsallmenning Årgang 3 * nr. 3 * Desember 2005 * Institutt for naturforvaltning * Universitetet for miljø og biovitenskap (UMB) Tynningsfiske i vatn i Ullensvang statsallmenning

Detaljer

Fangststatistikk figur 1 figur 1 figur 1 FIGUR 1 NB! Skjelmateriale figur 2 FIGUR 2

Fangststatistikk figur 1 figur 1 figur 1 FIGUR 1 NB! Skjelmateriale figur 2 FIGUR 2 FANGST OG SKJELPRØVAR I SOKNA Gjennomsnittleg årsfangst i perioden 1995-2016 var 775 laks (snittvekt 2,4 kg) og 240 sjøaurar (snittvekt 0,9 kg). I 2016 vart det fanga 918 laks og 134 sjøaure, begge delar

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK:

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 12.10.2015 SAKSHANDSAMAR: Erik Sverrbo SAKA GJELD: Variasjon i ventetider og fristbrot ARKIVSAK: 2015/2228 STYRESAK: 107/15 STYREMØTE: 10.11.

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

DB 836 327 883 604 702 254 597 522 750 184

DB 836 327 883 604 702 254 597 522 750 184 Svineøkonomi Per Herikstad Hå Gardsrekneskapslag Peder Skåre Sparebank 1 SR-Bank Det siste året har vore prega av stort fokus på ubalanse i svinemarkedet. Overproduksjon gir lågare prisar for svineprodusentane

Detaljer

HORDALANDD. Utarbeidd av

HORDALANDD. Utarbeidd av HORDALANDD FYLKESKOMMUNE Utflyttingar frå Hardanger Utarbeidd av Hordaland fylkeskommune Analyse, utgreiing og dokumentasjon August 28 INNLEIING: Analysen er utarbeidd som ein del av Hordaland fylkeskommune

Detaljer

Norsk Bremuseum sine klimanøtter

Norsk Bremuseum sine klimanøtter Norsk Bremuseum sine klimanøtter Oppgåve 1 Alt levande materiale inneheld dette grunnstoffet. Dessutan inngår det i den mest kjende klimagassen; ein klimagass som har auka konsentrasjonen sin i atmosfæren

Detaljer

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Anbodssamarbeid er blant dei alvorlegaste formene for økonomisk kriminalitet. Anbodssamarbeid inneber at konkurrentar samarbeider om prisar og vilkår før

Detaljer

Skjel Rådgivende Biologer AS FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN. Fangststatistikk. Skjelmateriale

Skjel Rådgivende Biologer AS FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN. Fangststatistikk. Skjelmateriale FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN Gjennomsnittleg årsfangst av laks i perioden 1969-2014 var 506 (snittvekt 5,1 kg). I 2014 vart det fanga 1153 laks (snittvekt 5,4 kg), det nest beste resultatet som

Detaljer

Skjel Rådgivende Biologer AS FANGST OG SKJELPRØVAR I FRØYSETELVA. Fangststatistikk. Skjelmateriale

Skjel Rådgivende Biologer AS FANGST OG SKJELPRØVAR I FRØYSETELVA. Fangststatistikk. Skjelmateriale FANGST OG SKJELPRØVAR I FRØYSETELVA Gjennomsnittleg årsfangst av sjøaure 1993-2014 var 201 (snittvekt 0,9 kg). Det har vore ein avtakande tendens sidan årtusenskiftet, med unntak av bra fangstar i 2010

Detaljer

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Radøy kommune KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Møtedato: 10.02.2015 Stad: Kommunehuset Kl.: 09.00 12.35 Tilstades: Arild Tveranger leiar, Astrid Nordanger nestleiar, Jan Tore Hvidsten, Oddmund

Detaljer

Innhaldsliste. 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt

Innhaldsliste. 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt Innhaldsliste 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt Sidetal Innleiing 3 Helsetvatnet 3 Insekt i Helse tvatnet 4 Planter i og ved Helsetvatnet 6 Fisk i Helsetvatnet 7 Fisk og ph 8 Kva kvalitet

Detaljer

Fiskesamfunn i Hardangerfjorden endringar sidan 1950-talet og effektar frå menneskeleg aktivitet. O. Bjelland, K. Ferter, R. Wienerroither og A.

Fiskesamfunn i Hardangerfjorden endringar sidan 1950-talet og effektar frå menneskeleg aktivitet. O. Bjelland, K. Ferter, R. Wienerroither og A. Fiskesamfunn i Hardangerfjorden endringar sidan 1950-talet og effektar frå menneskeleg aktivitet O. Bjelland, K. Ferter, R. Wienerroither og A. Måge Bakgrunn Endringar i fiskesamfunn er dokumentert for

Detaljer

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere:

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 16.01.2015 SAKSHANDSAMAR: Baard-Christian Schem SAKA GJELD: Differensierte ventetider ARKIVSAK: 2015/1407/ STYRESAK: 012/15 STYREMØTE: 04.02.

Detaljer

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Side 1 Tingvoll, 21. september 2013 NVE FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Naturvernforbundet har gått langs elva på den planlagde utbyggingsstrekninga 15.9.2013. Vi har ikkje gått traseen

Detaljer

NY PENSJONSORDNING FOR FOLKEVALDE

NY PENSJONSORDNING FOR FOLKEVALDE HORDALAND FYLKESKOMMUNE Økonomiavdelinga Arkivsak 201208607-8 Arkivnr. 025 Saksh. Jon Rune Smørdal Saksgang Fylkesutvalet Fylkestinget Møtedato 25.09.2013-26.09.2013 15.10.2013-16.10.2013 NY PENSJONSORDNING

Detaljer

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite -

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - Rapport 2015 Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - Juli-2014 Bente M. Nilsen og Amund Måge Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES) 04.06.2015 2 Nasjonalt institutt for ernærings-

Detaljer

Fuglestadelva, Hå kommune

Fuglestadelva, Hå kommune Fuglestadelva, Hå kommune Fuglestadelva drenerer sørlege deler av Høg-Jæren og renn ut i sjøen ved Brusand. Elva er naturleg lakseførande opp til fossen ved Åsane (,8 km). Elva er ei av dei faste overvakingselvane

Detaljer

Arsen i fiskefôr er det et problem?

Arsen i fiskefôr er det et problem? Arsen i fiskefôr er det et problem? Heidi Amlund, Marc H.G. Berntssen, Anne-Katrine Lundebye Haldorsen og Kåre Julshamn, Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES), Postboks 2029 Nordnes,

Detaljer

Tynningsfiske i Skrevatn 2011

Tynningsfiske i Skrevatn 2011 Faun rapport 027-2012 Tynningsfiske i Skrevatn 2011 VILTFORVALTNING FISKEFORVALTNING KONSEKVENSUTGREIING LANDBRUK OG NÆRING evar Helge Kiland Faun rapport 027-2011: Tittel: Tynningsfiske i Skrevatn 2011

Detaljer

Prøvefiske i fire dammar ved Vardahaugane, Os kommune R A P P O R T. Rådgivende Biologer AS 1349

Prøvefiske i fire dammar ved Vardahaugane, Os kommune R A P P O R T. Rådgivende Biologer AS 1349 Prøvefiske i fire dammar ved Vardahaugane, Os kommune R A P P O R T Rådgivende Biologer AS 1349 Rådgivende Biologer AS RAPPORTENS TITTEL: Prøvefiske i fire dammar ved Vardahaugane, Os kommune FORFATTERE:

Detaljer

Tynningsfiske i Skrevatn Rapport 2010

Tynningsfiske i Skrevatn Rapport 2010 Faun rapport 026-2011 Tynningsfiske i Skrevatn Rapport 2010 VILTFORVALTNING FISKEFORVALTNING KONSEKVENSUTGREIING LANDBRUK OG NÆRING evar Helge Kiland og Lars Egil Libjå Faun rapport 026-2011: Tittel: Tynningsfiske

Detaljer

FIBER TIL HEIMEN. Utbygging av fiber. Her følgjer nyttig informasjon knytt til fiberutbygginga. til din bustad.

FIBER TIL HEIMEN. Utbygging av fiber. Her følgjer nyttig informasjon knytt til fiberutbygginga. til din bustad. FIBER TIL HEIMEN Utbygging av fiber Her følgjer nyttig informasjon knytt til fiberutbygginga til din bustad. Fiber til heimen F Ø L G J A N D E V I L S K J E F R A M O V E R Entreprenøren legg ned fiberkabel

Detaljer

VOLLASETRA I SUNNDAL

VOLLASETRA I SUNNDAL VOLLASETRA I SUNNDAL Side 1 Skjøtsel 2012 Denne rapporten er ein oppfølgjer av ein liknande rapport frå 2011 og bygger direkte på denne. Rapporten er skriven av Øystein Folden. Side 2 Slått blei i 2012

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 Årsmøtet konstituerte seg med Steinar Røyrvik som møteleiar og Rigmor Øygarden som skrivar. Glenn Arne Vie og Sigurd Hatlenes vart valde til å

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Fiskebestandar i Ullensvang statsallmenning. Årgang 5 * Nr 1 * Mai 2007 * Institutt for naturforvaltning * Universitetet for miljø- og biovitskap

Fiskebestandar i Ullensvang statsallmenning. Årgang 5 * Nr 1 * Mai 2007 * Institutt for naturforvaltning * Universitetet for miljø- og biovitskap Faktaark Fiskebestandar i Ullensvang statsallmenning Årgang 5 * Nr 1 * Mai 7 * Institutt for naturforvaltning * Universitetet for miljø- og biovitskap lder og vekst for aure frå Ullensvang statsallmenning

Detaljer

RAPPORT FRÅ 8. KLASSE GIMLE SKULE MAI 2017

RAPPORT FRÅ 8. KLASSE GIMLE SKULE MAI 2017 RAPPORT FRÅ 8. KLASSE GIMLE SKULE MAI 2017 OPPDRAGET Vi vil takke Faun AS v/ Tor Gunnar Austjord for oppdraget. Oppdraget var å gjennomføre beitetaksering av eit område på Momrak/Stavdalen på 5 dekar (daa).

Detaljer

Oppfølging av Mattilsynets krabbeprosjekt - november desember Oppfølgene analyser fra Vesterålen

Oppfølging av Mattilsynets krabbeprosjekt - november desember Oppfølgene analyser fra Vesterålen Statusrapport 2013 Oppfølging av Mattilsynets krabbeprosjekt - november desember 2012 Oppfølgene analyser fra Vesterålen Kåre Julshamn, Arne Duinker og Amund Måge Nasjonalt institutt for ernærings- og

Detaljer

Skjell Rådgivende Biologer AS FANGST OG SKJELPRØVAR I FRØYSETELVA. Fangststatistikk. Skjelmateriale

Skjell Rådgivende Biologer AS FANGST OG SKJELPRØVAR I FRØYSETELVA. Fangststatistikk. Skjelmateriale FANGST OG SKJELPRØVAR I FRØYSETELVA Gjennomsnittleg årsfangst av sjøaure 1993-2012 var 206 (snittvekt 0,9 kg). Etter eit par år med bra fangstar var det kraftig reduksjon i 2012 og 2013, då det berre vart

Detaljer

Storåna, Sandnes kommune

Storåna, Sandnes kommune Storåna, Sandnes kommune Storåna er eit låglandsvassdrag i Sandnes kommune. Vasskvaliteten er ein del påverka av jordbruk, men er god med omsyn til forsuring. Det er truleg ikkje naturleg laksebestand

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Regional- og næringsutvalet 01.09.2015. Løyve i perioden til no i 2015 11. Avslag i perioden til no i 2015 0

Saksnr Utval Møtedato Regional- og næringsutvalet 01.09.2015. Løyve i perioden til no i 2015 11. Avslag i perioden til no i 2015 0 saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 05.08.2015 51527/2015 Lisbeth Nervik Saksnr Utval Møtedato Regional- og næringsutvalet 01.09.2015 Status akvakulturforvalting og fiskeri per juli 2015 Akvakulturforvalting

Detaljer

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik (Basert på opplysningane i artikkelen nedanfor.) Brukt blåsesand inneheld komponentar av det som er sandblåst, og er å rekne

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Bustadområde i sentrum. Vurdering

Bustadområde i sentrum. Vurdering Bustadområde i sentrum Vurdering Balestrand 10.10.2009 Gode bustadområde i Balestrand sentrum Kommuneplan, arealdelen Status I. Sentrumsnære buformer For Balestrand sentrum er det gjeldande reguleringsplanar

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Saksframlegg Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Christian Frøyd - Søknad om oppføring av ny garasje og fasadeendring, gbnr. 21/48 -Ny handsaming. * Tilråding: Forvaltningsutvalet

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik SAKA GJELD: Omdømmemåling 2014 ARKIVSAK: 2014/816/ STYRESAK: 145/14 STYREMØTE: 08.12. 2014 FORSLAG

Detaljer

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Norsk etnologisk gransking Emne nr. 38 Mai 1953 SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Det har i eldre tid vore ymse seremoniar og festar i samband med husbygginga, og er slik ennå. Vi kjenner tolleg

Detaljer

FØRE-VAR-BESKATNING AV FISKERESSURSANE I BARENTSHAVET

FØRE-VAR-BESKATNING AV FISKERESSURSANE I BARENTSHAVET FØRE-VAR-BESKATNING AV FISKERESSURSANE I BARENTSHAVET Innlegg under "Fiskeridagen" Bodø, 28. februar 2002 Odd Nakken, Senter for marine ressurser, Havforskningsinstituttet "Betre føre var enn etter snar"

Detaljer

Barentshavet kaldare enn i fjor. Kva betyr det? Nokre smakebitar frå rapporten Havets ressurser og miljø 2009

Barentshavet kaldare enn i fjor. Kva betyr det? Nokre smakebitar frå rapporten Havets ressurser og miljø 2009 Barentshavet kaldare enn i fjor. Kva betyr det? Nokre smakebitar frå rapporten Havets ressurser og miljø 2009 Harald Gjøsæter Nokre beintfram tankar: Er det sant? Er Barentshavet vorte kaldare? Om så er,

Detaljer

Kontroll av miljøtilstand - Prøvetaking av overvannskummer og sedimenter i Oslo Havn 2015

Kontroll av miljøtilstand - Prøvetaking av overvannskummer og sedimenter i Oslo Havn 2015 Kontroll av miljøtilstand - Prøvetaking av overvannskummer og sedimenter i Oslo Havn 2015 Gjennomgang av NGIs rapport, Oslo Havn KF 2016-04-07 Gøril Aasen Slinde, Arne Pettersen, Amy Oen, Geir W. Åsli,

Detaljer

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal.

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal. Notat Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i. Dette notatet kan vera eit diskusjonsgrunnlag for vurdering av fordeling av utgifter til husleige og drift i interkommunale samarbeid. Oversikt

Detaljer

Spørjeundersøking om sentrumsområde

Spørjeundersøking om sentrumsområde Spørjeundersøking om sentrumsområde Befolkningsundersøking i Hordaland 2013 AUD-rapport nr. 1 2013 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå, og i samarbeid med Planseksjonen i Hordaland

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Status akvakulturforvalting og fiskeri per september 2015

Status akvakulturforvalting og fiskeri per september 2015 saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 07.10.2015 64580/2015 Lisbeth Nervik Saksnr Utval Møtedato Regional- og næringsutvalet 20.10.2015 Status akvakulturforvalting og fiskeri per september 2015

Detaljer

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite -

Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - Rapport 2016 Oppfølging av Basisundersøkelse Blåkveite - Juni-2015 Bente M. Nilsen og Amund Måge Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning (NIFES) 15.02.2016 2 Nasjonalt institutt for ernærings-

Detaljer

ER OVERVÅKNINGEN AV NORSK SJØMAT GOD NOK?

ER OVERVÅKNINGEN AV NORSK SJØMAT GOD NOK? ER OVERVÅKNINGEN AV NORSK SJØMAT GOD NOK? Forskningssjef Kåre Julshamn 1 Hovedmålet for norske myndigheter er at alle markeder/konsumenter skal vite at norsk sjømat er trygg og har høy kvalitet. Mer enn

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

HORNINDAL KOMMUNE. Tilsynsplan. Plan for tilsyn i saker etter plan- og bygningslova. Hornindal kommune 2011

HORNINDAL KOMMUNE. Tilsynsplan. Plan for tilsyn i saker etter plan- og bygningslova. Hornindal kommune 2011 HORNINDAL KOMMUNE Tilsynsplan Plan for tilsyn i saker etter plan- og bygningslova Hornindal kommune 2011 Vedteken av Utviklingsutvalet den 16. mars 2011 Sak: 020/11 Arkivsak: 11/207-1 01.03.2011 Innhald:

Detaljer

SENTRUMSOMRÅDE I HORDALAND 2003-2004

SENTRUMSOMRÅDE I HORDALAND 2003-2004 HORDALAND FYLKESKOMMUNE SENTRUMSOMRÅDE I HORDALAND 2003-2004 Hordaland fylkeskommune, Arbeidslaget Analyse, utgreiing og dokumentasjon, juli 2004. www.hordaland.no/ru/aud/ Innleiing Ved hjelp av automatiske

Detaljer

EID KOMMUNE Finansutvalet HOVUDUTSKRIFT

EID KOMMUNE Finansutvalet HOVUDUTSKRIFT EID KOMMUNE Finansutvalet HOVUDUTSKRIFT Møtedato: 22.01.2015 Møtetid: Kl. 13:00 14:15 Møtestad: Kommuenstyresalen Saksnr.: 001/15-005/15 Forfall meldt frå følgjande medl. Parti Følgjande varamedl. møtte

Detaljer

5. Scenekunst, teater og dans

5. Scenekunst, teater og dans Kulturstatistikk Scenekunst, teater og dans Liv Taule 5. Scenekunst, teater og dans Institusjonsteatra hadde til saman nær,4 millionar tilskodarar på 7 773 framsyningar i. I gjennomsnitt var det 77 tilskodarar

Detaljer

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Kvifor kan ikkje alle krølle tunga Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Innhaldsliste: Framside med problemstilling Hypoteser Plan Spørjeskjema Arbeid med prosjektet Kjønn Trening Alder

Detaljer

Kvam herad. Arkiv: N-550 Objekt:

Kvam herad. Arkiv: N-550 Objekt: Kvam herad Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, komite m.m. Møtedato Saksnr Sakshands. Komité for utvikling 24.03.03 012/03 KJBE Kvam heradsstyre 08.04.03 036/03 KJBE Komité for utvikling 28.04.03 022/03 KJBE

Detaljer