Roman. Omsett frå engelsk av

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Roman. Omsett frå engelsk av"

Transkript

1

2

3 Roman Omsett frå engelsk av øystein vidne s Det Norske Samlaget oslo 2009

4 originaltittel : Little Brother 2008 by Cory Doctorow 2009 Det Norske Samlaget Omslag & sats: Øystein Vidnes Omsl agsillustr asjon: Yuko Shimizu Sitatet av allen ginsberg på side 212 er henta frå Hyl og andre dikt, gjendikta av Olav Angell, Pax 1968 Sitatet av Jack Kerouac på side 213 er henta frå På kjøret, omsett av Olav Angell, Tiden 1992 Boka er sett med Warnock Pro 10,7 / 14,3 Papir: 80 g Super Snowbright 1,8 Trykkeri: ScandBook AB, Falun Printed in Sweden ISBN

5 Eg går siste året på skulen Cesar Chavez High i bydelen Mission i San Francisco, og det gjer meg til ein av dei mest overvakte personane i verda. Eg heiter Marcus Yallow, men på den tida då denne historia byrjar, gjekk eg under namnet w1n5t0n. Uttalt «Winston». Ikkje «Dobbel-ve-ein-enn-fem-te-null-enn» dersom du då ikkje er ein skuleinspektør utan peiling, så nedsnødd at du enno kallar internett for «in for m asjons motorvegen». Eg kjenner ein som har akkurat så lite peiling, og han heiter Fred Benson, ein av dei tre viserektorane ved Cesar Chavez. Han er det du kan kalle eit gapande kjøtsår av eit menneske. Men om du først skal ha ein fengselsbetjent, er det betre med ein utan peiling enn ein som veit kva han driv med. «Marcus Yallow,» sa han over høgtalaranlegget ein fredag morgon. Høgtalaranlegget er ikkje særleg godt i utgangspunktet, og om du kombinerer det med Benson si sedvanlege mumling, får du noko som høyrest meir ut som nokon som prøver å fordøye ein dårleg burrito, enn ei melding frå rektor. Men menneske er flinke til kjenne igjen namnet sitt i eit lydkaos det er eit overlevingsinstinkt. Eg tok sekken min og slo laptopen tre fjerdedelar igjen eg ville ikkje avbryte nedlastingane mine og gjorde meg klar for det uunngåelege. 5

6 «Meld deg på rektors kontor med ein gong.» Samfunnsfagslæraren min, Galvez, rulla med augene mot meg, og eg rulla med augene mot henne. Dei slo alltid hardt ned på meg, berre fordi eg går gjennom brannmurane til skulen som om dei skulle vere våte papirlommetørkle, lurer programmet som gjenkjenner ganglaget vårt, og nøytraliserer chipane som dei sporar oss med. Galvez er likevel ei bra dame, ho held aldri det mot meg (spesielt når eg hjelper henne med webmailen så ho kan kommunisere med bror sin som er stasjonert i Irak). Kompisen min Darryl gav meg eit klaps på ræva i det eg gjekk forbi. Eg har kjent Darryl sidan vi gjekk med bleier og rømde frå barnehagen, og eg har heile tida sørgd for å få han inn i trøbbel og ut av trøbbel. Eg løfta armane over hovudet som ein verdsmeister i boksing, forlét samfunnsfagstimen og byrja spissrotgangen mot kontoret. Eg var halvvegs då telefonen min ringde. Det var ei anna synd telefonar er muy proibido på Chavez High men kvifor skulle det stoppe meg? Eg sneik meg inn på toalettet og låste meg inn på båsen i midten (båsen lengst inne er alltid den verste, fordi dei fleste går rett til den, i håp om å sleppe unna lukta og uhumska det smarte valet og den gode hygienen er alltid i midten). Eg sjekka telefonen heime-pc-en min hadde sendt ein epost for å fortelje at det var noko nytt på gang i Harajuku Fun Madness, som tilfeldigvis er det beste spelet som nokon gong er laga. Eg smilte. Å vere på skulen på fredagar var i alle tilfelle urtråkig, og eg var glad for påskotet til å stikke. Eg rusla resten av vegen til Bensons kontor og vinka freidig med handa då eg svevde inn døra. «Nei, er det ikkje Dobbel-ve-ein-enn-fem-te-null-enn?» sa han. Fredrik Benson personnummer , fødd 15. august 1962, mors fødenamn Di Bona, heimby Peta - 6

7 luma er mykje høgare enn meg. Eg er stakkarslege 177 cm på strømpelesten, medan han ragar 204 cm over bakken. Basketballdagane hans på college er langt nok tilbake i fortida til at brystmusklane hans har blitt til hengande manne puppar som var smerteleg synlege gjennom dei typiske dot.com-tskjortene han hadde fått gratis. Han ser alltid ut som om han skal til å dunke deg i korga, og er veldig glad i den dramatiske effekten han kan oppnå ved å heve stemma. Begge desse tinga blir langt mindre effektive når dei blir brukte for ofte. «Beklagar, nei,» sa eg. «Eg har aldri høyrt om denne Star Wars-figuren du pratar om.» «W1n5t0n,» sa han og stava det igjen. Han gav meg eit illevarslande blikk og venta på at eg skulle bøye av. Det var kalle namnet mitt, sjølvsagt, og det hadde det vore i årevis. Det var identiteten eg brukte når eg posta på nettforum for å yte bidraget mitt til feltet praktisk tryggleiksforsking. Slik som å snike seg ut frå skulen og setje sporingschipen på telefonen min ut av spel. Men han visste ikkje at det var kallenamnet mitt. Veldig få folk visste det, og dei stola eg på til verdas ende. «Eh, det ringer ikkje nokon bjøller,» sa eg. Eg hadde gjort ein del ganske snasne greier på skulen under det kallenamnet eg var ganske stolt av alle metodane mine for å stoppe radiokjeften på sladrehankteknologien og dersom han klarte å kople dei to identitetane mine, ville eg sitje i klemma. Ingen på skulen kalla meg w1n5t0n, eller for den del Winston. Ikkje eingong kameratane mine. Det var Marcus eller ingenting. Benson slo seg ned bak skrivebordet og tromma nervøst med den gamle skuleringen sin mot papirblokka. Han gjorde alltid det når ting byrja å gå mindre bra for han. Pokerspelarar kallar dette eit «tell» noko som lèt deg forstå kva som går føre seg i hovudet til motspelaren. Eg kjende Benson sine tell ut og inn. 7

8 «Marcus, eg håpar du forstår kor alvorleg dette er.» «Det gjer eg nok, når du forklarer kva dette er, sir.» Eg seier alltid «sir» til autoritetspersonar når eg køddar med dei. Det er mitt eige tell. Han rista på hovudet og såg ned, eit anna tell. Det neste var å byrje å skjelle meg ut. «Høyr her, gut! Det er på tide at du forsonar deg med at vi veit kva du har drive med, og at vi ikkje kjem til å ta lett på det. Du er heldig om du ikkje er utvist når dette møtet er over. Har du lyst til å ta eksamen?» «Herr Benson, du har enno ikkje forklart kva problemet er» Han slo ei flat hand hardt mot skrivebordet, så retta han peikefingeren mot meg. «Problemet, Yallow, er at du har vore involvert i kriminell aktivitet for å omgå sikringssystemet på skulen, og du har spreidd antisikringstiltak til medelevane dine. Du er klar over at vi utviste Graciella Uriarte i førre veke for å bruke ein av dine metodar?» Uriarte hadde vore uheldig. Ho hadde kjøpt ein radiosignalforstyrrar i nærleiken av t-banen i 16th Street og fekk han til å sende ut mine motsignal i skulekorridoren. Det var ikkje eg som gjorde det, men eg følte med henne. «Og du trur eg har noko med det å gjere?» «Vi har påliteleg etterretning som indikerer at du er w1n5t0n» igjen stava han det ut, og eg byrja å lure på om han rett og slett ikkje hadde skjønt at 1-talet var ein i og at 5 var ein s. «Vi veit at denne w1n5t0n-figuren står bak tjuveriet av standardtestane i fjor.» Det var ikkje eg, faktisk, men det var eit nydeleg hack, og det var smigrande å høyre at dei trudde det var eg. «Og difor risikerer du fleire år i fengsel om du ikkje samarbeider.» «Har du påliteleg etterretning? Det vil eg gjerne sjå.» Han glodde på meg. «Haldninga di kjem ikkje til å hjelpe deg.» 8

9 «Om det finst bevis, trur eg at du skulle ringe politiet og gi bevisa til dei, sir. Det høyrest ut som ei veldig alvorleg sak, og eg vil ikkje stå i vegen for ei skikkeleg etterforsking.» «Du vil at eg skal ringe politiet.» «Og foreldra mine, tenkjer eg. Det ville vere det beste.» Vi stira på kvarandre over skrivebordet. Han forventa heilt klart at eg skulle knekke saman i den augeblinken han sleppte bomba. Eg knekk ikkje saman. Eg har eit triks for å stire ned folk som Benson. Eg ser lite grann til venstre for dei og tenkjer på teksten til ei eller anna gammal folkevise med uendeleg mange vers. Det får meg til å sjå fullstendig roleg og ubekymra ut. Gubben og Gamla låg og drog, og ikkje fekk opp rota Men hadde vi hatt han Tolvball her, så hadde vi fått opp rota Og Tolvball kom og Tolvball drog Og Tolvball og Elveball og Tiball og Niball og Åtteball og Sjuball og Seksball og Femball og Fireball og Treball og Toball og Einball og Gubben og Gamla låg og drog «Du kan gå tilbake til timen no,» sa han. «Eg skal rope deg opp når politiet er klare til å snakke med deg.» «Skal du ringe dei no?» «Det er ein komplisert prosedyre å ringe til politiet. Eg hadde håpa at vi kunne ordne dette raskt og rimeleg, men sidan du insisterer» «Eg kan vente medan du ringer, det var berre det,» sa eg. «Eg har ikkje noko imot det.» 9

10 Han tromma med ringen igjen, og eg stålsette meg for det som ville kome. «Gå!» ropte han. «Kom deg ut av kontoret mitt, din usle» Eg kom meg ut, utan å endre mine. Han kom ikkje til å ringe politiet. Om han hadde nok bevis til å gå til politiet, ville han ha gjort det med ein gong. Han hadde eit horn i sida til meg, og eg gjekk ut frå at han hadde høyrt nokre rykte og prøvde å skremme meg til å bekrefte dei. Eg gjekk lett og lystig nedover korridoren og heldt ganglaget mitt jamt og regelmessig til ære for dei ganglagsgjenkjennande kamera. Dei hadde blitt installerte for berre eit år sidan, og eg elska dei fordi dei var så idiotiske. Før hadde vi ansiktsgjenkjennande kamera som dekte nesten heile skulen, men det blei avgjort i ei rettssak at dei var grunnlovsstridige. Så Benson og ei rekke andre paranoide rektorar hadde brukt pengane som skulle ha gått til skulebøker, på idiotkamera som skulle kjenne igjen ganglaget til dei som gjekk forbi. Akkurat, ja. Eg kom tilbake til klasserommet og sette meg på plassen min, og Galvez ønskte meg varmt velkomen. Eg opna skulepc-en og sette han i vanleg klasserommodus. Pc-en var av typen SchoolBook, den sleipaste teknologien du kan tenkje deg, kvart tastetrykk blei logga, all nettverkstrafikken blei overvakt for mistenkjelege ord, kvart klikk blei talt, og alle tankar du kunne finne på å gi uttrykk for, blei haldne oversikt over. Vi fekk maskinene det første året, og det tok berre eit par månader før glansen byrja å falme. Med ein gong folk fann ut at desse «gratis» berbare pc-ane jobba for folka i styreromma og i tillegg viste ein uendeleg parade av irriterande annonser byrja dei å verke veldig tunge og tyngande. Å knekke SchoolBooken var lett. Berre ein månad etter at maskinene kom, var det nokon som la ut koden for å knekke maskina, og det var gjort på eit blunk det var 10

11 berre å laste ned eit image, brenne det, setje DVD-en inn i SchoolBooken og starte opp, medan du heldt nede ein spesiell kombinasjon av tastar samtidig. DVD-en gjorde resten, installerte ein heil haug med usynlege program på maskina, program som ville halde seg usynlege sjølv om utdanningsstyret tok sine daglege sjekkar av maskina via nettet. Frå tid til anna måtte eg skaffe ei oppdatering av knekkeprogramvara for å omgå styret sine siste testar, men det var ein liten pris å betale for full kontroll over boksen. Eg fyrte opp IMParanoid, det hemmelege direktemeldingsprogrammet eg brukte når eg ville ha ein uoffisiell diskusjon i skuletida. Darryl var allereie logga inn. > Spelet er i gang! Noko stort i gjerde med Harajuku Fun Madness. Med eller? > Aldri. I. Verda. Viss eg blir teken i å skulke igjen, blir eg utvist. Det veit du. Vi dreg etter skuletid. > Du har lunsj, og så leksetime, sant? Det er to timar. Masse tid til å forfølgje dette hintet og kome tilbake før nokon rekk å sakne oss. Eg skal få med gjengen. Har ajuku Fun Madness er det beste spelet i verda. Eg veit at eg allereie har sagt det, men det toler å bli gjenteke. Det er eit ARG, som står for Alternate Reality Game, og bakgrunnshistoria er at ein gjeng japanske tenåringar oppdagar ein magisk stein som kan kurere sjukdom, ved eit tempel i Harajuku, som er staden der kule japanske tenåringar dei siste ti åra har funne opp alle subkulturar som betyr noko. Dei blir forfølgde av nokre vonde munkar, Yakuza (også kjend som den japanske mafiaen), romvesen, skattefuten, foreldra og ein opprørsk kunstig intelligens. Dei japanske tenåringane sender ut koda meldingar til spelarane, og desse meldingane må vi dekode og bruke til å finne fram til hint som leier fram til fleire koda meldingar og fleire hint. 11

12 Sjå for deg den beste ettermiddagen du nokon gong har streifa rundt i gatene, studert dei rare folka, dei pussige flygeblada rundt omkring, alle galningane som heng i gatene, og alle dei snodige butikkane. Sjå for deg dette, og legg til skattejakt, ei skattejakt som gjer at du må sjekke ut sprø gamle filmar og songar og tenåringskultur frå heile verda og frå ulike tider. I tillegg er det ein konkurranse, der vinnarlaget kan vinne ti dagar i Tokyo, henge ut på Harajukubrua, nerde seg i Akihabara og ta med seg heim alt Astro Boy-godteriet du kan ete. Bortsett frå at det heiter Atom Boy i Japan. Det er Harajuku Fun Madness, og så snart du har løyst ei gåte eller to, vil det ikkje vere nokon veg tilbake. > Nei, nei. nei. Berre ikkje spør. > Men eg treng deg, D. Du er den beste eg har. Eg skal få oss ut og inn igjen utan at nokon oppdagar det, eg lovar. Det klarer eg, veit du, sant? > Eg veit at du klarer det > Så du er med? > Nei for satan > Kom an, Darryl. Du kjem ikkje til å ligge for døden og ønskje at du hadde vore flittigare på skulen > Eg kjem ikkje til å ligge for døden og ønskje at eg hadde brukt meir tid på arg heller > Nei, men trur du ikkje at du kjem til å ligge for døden og ønskje at du hadde vore meir saman med Vanessa Park? Van var med i laget. Ho gjekk på ein privatskule i East Bay, men eg visste at ho ville skulke og vere med på oppdraget. Darryl hadde vore forelska i henne i fleire år sjølv før puberteten overauste henne med rikelege gåver. Darryl blei forelska i intelligensen hennar. På ein måte trist. > Dust > Kjem du? 12

13 Han såg på meg og rista på hovudet. Så nikka han. Eg blinka til han og gjekk i gang med å mobilisere laget. det har ikkje alltid vore ARG som var tingen. Eg har ein mørk løyndom: Eg brukte å spele laivrollespel. Laiv, eller levande rollespel, er akkurat slik som namnet tilseier: å springe rundt i eit kostyme, snakke med ein eller annan merkeleg utanlandsk aksent, å late som du er superspion, vampyr eller riddar frå middelalderen. Det er som å leike sisten, berre utkledd, kombinert med litt amatørteater. Dei beste omgangane var dei vi spelte i speidarleirar ute på landet utanfor byen. Desse tredagarsmaratonane var ganske heftige med lange dagsturar, store slag med plast- og bambussverd og kasting av trolldom på folk ved å hive ein erte pose på bakken og rope «Eldkule!» og slikt. Litt dustete, men veldig gøy. Ikkje på langt nær så nerdete som å sitje rundt eit bord fullt av cola light og spelebrikker, medan du snakka om kva alven din skulle til å gjere, og meir fysisk enn å falle i musekoma framfor eit massivt multiplayerspel på datamaskina heime. Det som laga problem for meg var dei minilaivane vi spelte på hotell. Kvar gong det var ein eller annan science fictionkonferanse i byen, var det nokon i laivmiljøet som overtalte dei til å la oss snylte på leigeavtalen deira og ha eit minispel på hotellet. Ein bøling med entusiastiske ungar som sprang rundt i kostyme, sette farge på konferansen deira, og vi kunne ha det gøy blant folk som var endå meir sosialt avvikande enn oss. Problemet med hotella er at det er ein god del folk der som ikkje er med på spelet ikkje berre sci-fi-folk. Vanlege folk. Frå statar med namn som byrjar og sluttar på vokalar. På ferie. Og nokre gonger kan dessa folka misforstå. La oss berre seie det slik, OK? 13

14 Timen slutta om ti minutt, og dermed hadde eg ikkje mykje tid til førebuingar. Det første var dei irri ganglagsgjenkjennande kamera. Som eg sa, dei byrja som ansiktsgjenkjennande, men dei hadde blitt dømde som grunnlovsstridige. Så langt eg veit, er det enno ikkje nokon domstol som har avgjort om ganglagsgjenkjennade kamera er noko meir lovlege, men fram til det eventuelt skjer, er vi stuck med dei. «Ganglag» betyr korleis du går. Folk er generelt ganske gode til å kjenne igjen ganglag. Neste gong du er på telttur, legg merke til korleis lyset frå lommelykta til ein du kjenner går opp og ned når han nærmar seg i mørket. Det kan godt hende du kjenner han igjen berre på desse rørslene, den karakteristiske måten lyset duppar opp og ned på, som fortel apehjernen vår at dette er ein person som nærmar seg. Ganglagsgjenkjennande programvare tek bilete av rørslene dine og samanliknar silhuetten din med bilete frå ein database. Det er ein såkalla biometrisk identifikator, som fingeravtrykk eller augeskanning, men han har langt fleire «kollisjonar» enn nokon av desse. Ein biometrisk «kollisjon» er når ei måling har treff på fleire enn ein person. Fingeravtrykket ditt er det berre du som har, men ganglaget ditt kan vere likt mange andre personar sitt ganglag. Ikkje hundre prosent, sjølvsagt. Den personlege, millimeterpresise gangen din er din, og berre din. Problemet er at den millimeterpresise gangen din endrar seg etter kor trøtt du er, kva golvet er laga av, om du fekk ankelstrekk på basketballtreninga, og om du har kjøpt nye sko i det siste. Så systemet legg inn eit slingringsmonn og ser etter folk som går sånn cirka slik som du. Det er masse folk som går sånn cirka slik som du. Og dessutan, det er lett å ikkje gå sånn cirka slik som du berre ta av deg ein sko. Sjølvsagt, då vil du gå slik som du vanlegvis går med berre ein sko, så kamera vil kjenne igjen den 14

15 gangen til slutt. Og difor føretrekker eg å legge inn eit element av slump i angrepa mine på ganglagsgjenkjenninga: Eg puttar ein handfull småstein i kvar sko. Billeg og effektivt, og ingen steg blir like. Pluss at du får ein veldig bra refleksologisk fotmassasje på kjøpet (eg tullar. Refleksologi er omtrent like lite vitskapleg som ganglangsgjenkjenning). Kamera brukte å setje i gang ein alarm kvar gong dei fanga opp nokon dei ikkje kjende igjen. Det verka ikkje. Alarmen gjekk kvart tiande minutt. Når postmannen gjekk forbi. Når ein forelder kom innom. Når det kom arbeidarar for å fikse basketballbanen. Når ein elev kom på skulen med nye sko. Så no prøver dei berre å halde styr på kvar folk er. Dersom nokon forlèt skuleområdet, blir ganglaget sjekka for å sjå om det liknar på ein elev, og dersom det gjer det, så tut-tut-tut! går alarmen. Rundt skulen går det grusvegar. Eg går gjerne med eit par handfullar småstein i veska, i tilfelle. I smug gav eg Darryl ti femten knudrete småjævlar, og vi lasta opp skoa våre. Timen gjekk mot slutten og eg kom på at eg hadde gløymt å sjekke nettsida til Harajuku Fun Madness for å sjå kvar den neste leietråden var! Eg hadde vore hyperfokusert på flukta og hadde gløymt å finne ut kvar vi skulle flykte. Nettlesaren vi brukte på SchoolBooken, følgde med maskina. Det var ein låst og spionvareinfisert versjon av Internet Explorer, Microsofts dritlesar som ingen under 40 bruker frivillig. Eg hadde ein kopi av Firefox på USB-disken bygd inn i klokka mi, men det var ikkje nok. SchoolBooken køyrde Windows Vista4Schools, eit antikvert operativsystem laga for å gi rektorar illusjonen om at dei kontrollerte programma elevane kunne køyre. 15

16 Men Vista4Schools er sin eigen verste fiende. Det finst ein serie program som Vista4Schools ikkje vil at du skal kunne slå av program som loggar tastetrykk, program som sensurerer kva nettsider du kan besøke og desse programma køyrer i ein spesiell modus som gjer dei usynlege for systemet. Du kan ikkje avslutte dei fordi du ikkje kan sjå at dei er der. Alle program med namn som startar med $SYS$, er usynlege for systemet. Du finn dei ikkje på harddisken, og heller ikkje i prosessmonitoren. Så min kopi av Firefox var kalla $SYS$Firefox usynleg for Windows og dermed også for snokprogrammet på nettverket. No då eg hadde ein uavhengig nettlesar framfor meg, trong eg ei nettverkskopling. Nettverket på skulen logga kvart einaste klikk, og det var dårleg nytt dersom du tenkte å surfe innom nettsida til Harajuku Fun Madness for å ha det litt gøy utanfor pensum. Svaret er ein genial ting som blir kalla TOR The Onion Router. Ein onion router eller løkruter er ei nettside som tek imot førespurnader om nettsider og sender dei vidare til andre løkruterar, og vidare til andre løkruterar, til ein av dei til slutt bestemmer seg for å hente sida og sende henne tilbake gjennom alle laga i løken, til sida når fram til deg. Trafikken fram til løkruteren er kryptert, noko som tyder at skulen ikkje kan sjå kva det er du spør etter, og dei ulike laga i løken veit ikkje kven dei jobbar for. Det er millionar av nodar programmet blei sett opp av Det amerikanske marineforskingsinstituttet, for å hjelpe folk å omgå sensurprogramvara i land som Syria og Kina, noko som tyder at det er perfekt til bruk innanfor amerikanske high school-veggar. TOR verkar, fordi skulen har ei fast svarteliste av adresser som vi ikkje har lov til å gå inn på, og adressene til dei ulike nodane i TOR endrar seg heile tida skulen har ikkje 16

17 sjans til å halde styr på alle. Kombinasjonen Firefox og TOR gjorde meg til den usynleg mannen, utanfor rekkevidda av skulestyret si overvaking, fri til å sjekke ut Harajuku FMnettsida og sjå kva som var på gang. Der var det, eit nytt hint. Som alle hinta i Harajuku Fun Madness hadde det ein fysisk, ein nettbasert og ein mental del. Den nettbaserte delen var ein rebus du måtte løyse, ein som kravde at du måtte finne svara på ein haug obskure spørsmål. Denne gongen var det ein haug med spørsmål om handlinga i dojinshi-teikneseriar. Dojinshi-teikneseriar er teikna av folk som er fan av manga, japanske teikneseriar. Dei er ikkje så store som dei offisielle teikneseriane som er inspirasjonskjeldene, men dei er mykje særare, med historier som kryssar kvarandre, og av og til med heilt sprø songar og handling. Masse kjærleikshistorier. Alle elskar det når favorittfigurane deira finn kvarandre. Eg måtte løyse desse gåtene seinare, når eg kom heim. Dei var lettare å løyse saman med resten av laget, medan vi lasta ned ein haug med dojinshi-filer og gjennomsøkte dei for svar på spørsmåla. Eg var akkurat ferdig med å ta notat av alle hinta då klokka ringde og vi byrja på flukta. Umerkeleg lét eg småsteinane skli ned på innsida av støvlane mine ankelhøge, av merket Blundstone frå Australia, veldig gode til å springe og klatre med. Og det lisselause designet gjer dei praktiske i forhold til metalldetektorane som er overalt no. Vi måtte også lure oss forbi gammaldags fysisk overvaking, sjølvsagt, men det blir lettare for kvar gong dei legg til ei ny form for overvaking alle desse dingsane lullar administrasjonen inn i ei falsk tryggleikskjensle. Vi surfa på mengda gjennom gangane, fram mot favorittutgangen min. Vi var halvvegs då Darryl kveste «Faen, eg gløymde at eg har ei bibliotekbok i sekken». 17

18 «Køddar du?» sa eg og halte han inn på det nærmaste toalettet. Bibliotekbøker er dårleg nytt. Kvar av dei har ein arphid ein RadioFrequency-ID-tagg limt inn i omslaget, slik at bibliotekarar kan sjekke inn og ut bøkene ved å halde dei bort til ein radar, og kan la bokhylla gi signal om nokon av bøkene står på feil stad. Men arphidane lèt også skulen halde oversikt over kvar du er til kvar tid. Det er eit av dei lovlege smotthola: Retten vil ikkje la skulane spore oss med arphidar, men dei kan spore bibliotekbøker og bruke låneregisteret til å fortelje kven som har ei viss bok. Eg hadde ein liten Faraday-pung i veska det er små lommebøker med innsydde tynne kopartrådar som stoppar radiosignal. Men desse pungane var laga for å nøytralisere ID-kort, ikkje bøker som «Introduksjon til fysikk?» stønna eg. Boka var stor som eit leksikon.

19 «Eg tenkte eg skulle ta fysikk når eg byrjar på Berkeley,» sa Darryl. Faren hans underviser ved Berkeley, Universitetet i California, noko som betydde at han ville få gratis undervising når han byrja der. Og heime hos Darryl hadde det aldri vore nokon tvil om at han skulle dit. «Okei, men kunne du ikkje lese om det på nettet?» «Faren min sa eg burde lese denne. Dessutan hadde eg ikkje planar å gjere noko kriminelt i dag.» «Å skulke er ikkje kriminelt. Det er eit regelbrot. Det er noko anna.» «Kva skal vi gjere, Marcus?» «Vi kan ikkje gøyme boka, så vi må nøytralisere henne.» Å knekke arphidar er ein svartekunst. Det er ingen butikkeigarar som vil at vondsinna kundar skal kunne ta ein rusletur rundt i butikken og etterlate seg lobotomerte varer som manglar den usynlege strekkoden, så produsentane har nekta å implementere eit «kill-signal» som du kan sende til arphiden for å slå han av. Du kan omprogrammere arphidar med den rette boksen, men eg hatar å gjere slikt mot bøker. Det er ikkje heilt det same som å rive sidene ut av boka, men det kjennest likevel feil, sidan ei bok med omprogrammert arphid ikkje kan setjast tilbake på rett hylle og ikkje kan bli funnen igjen. Ho blir ei nål i ein høystakk. 19

20 Dermed var det berre ein ting å gjere: slette heile greia. 30 sekund i mikrobølgjeomn er nok til å øydelegge dei fleste typar arphidar. Og fordi arphiden dermed ikkje ville svare i det heile teke når D sjekka boka inn igjen på biblioteket, ville dei berre utstyre henne med ein ny, og boka ville ende tilbake der ho skulle vere. Alt vi trong, var ein mikrobølgjeomn. «Om to minutt blir lærarrommet tomt,» sa eg. Darryl tok boka og gjekk mot døra. «Gløym det, aldri i verda. Eg går tilbake til timen.» Eg tok tak i albogen hans og drog han tilbake. «Kom an, D, ta det med ro. Det skal gå bra.» «Lærarrommet? Kanskje du ikkje følgde med, Marcus. Om eg blir teken berre ein gong til, blir eg utvist. Høyrer du? Utvist.» «Du kjem ikkje til å bli teken,» sa eg. Den einaste plassen lærarane ikkje var akkurat no, var lærarrommet. «Vi skal gå bakvegen.» Lærarrommet hadde eit lite kjøkken i den eine enden, med ein eigen inngang for lærarar som berre ville ta seg ein kopp kaffi. Mikrobølgjeomnen som alltid stinka popcorn og gammalt suppesøl var der, oppå det vesle kjøleskapet. Darryl stønna. Eg tenkte kjapt. «Høyr her, klokka har allereie ringt. Dersom du går til leksetime no, får du merknad. Betre å ikkje kome i det heile. Eg kan snike meg inn og ut av kvart einaste rom på skulen, D. Du har sett det. Eg skal sørgje for at du er trygg, bror.» Darryl stønna igjen. Det var eit av Darryl sine tell: Når han først byrjar å stønne, er han på veg til å gi etter. «Kom,» sa eg, og vi la i veg. Det var perfekt. Vi strauk forbi klasseromma, tok baktrappa ned i kjellaren og kom opp framtrappa rett ved lærarrommet. Ikkje ein lyd kom frå døra. Varsamt vreid eg dørhandtaket og drog Darryl inn opninga før eg lukka henne lydlaust. 20

21 Boka fekk så vidt plass i mikrobølgjeomnen, som såg endå skitnare ut enn førre gongen eg hadde snike meg inn for å bruke han. Samvitsfullt rulla eg boka inn i tørkerullpapir før eg la henne inn. «For nokon grisar lærarane er,» kveste eg. Darryl var kvit i fjeset og sa ingenting. Arphiden døydde i eit gneisteregn, ganske fint, eigentleg (men ikkje på langt nær så nydeleg som effekten du får av å stråle ei frosen drue, som du ikkje trur før du ser det). No gjenstod det berre å eksfiltrere skuleområdet utan å bli sett. Darryl opna døra og smaug seg ut, eg hakk i hæl. Eit sekund seinare stod han oppå tærne mine, med albogane planta i brystkassa mi, og prøvde å rygge tilbake inn på kjøkkenet. «Tilbake,» kviskra han utolmodig. «Rask på Charles!» Charles Walker og eg kjem ikkje overeins. Vi går i same klasse, og vi har kjent kvarandre like lenge som eg har kjent Darryl, men der sluttar likskapen. Charles har alltid vore stor for alderen, og no når han speler amerikansk fotball og trenar, er han endå større. Han har problem med å kontrollere sinnet sitt eg mista ei mjølketann på grunn av han i tredje klasse men han har unngått trøbbel ved å bli den mest aktive tystaren på skulen. Det er ein dårleg kombinasjon, ei bølle som også er ein tystar, som frydar seg over å gå til læraren med det han observerer. Benson elska Charles. Charles likte å gi seg ut for å ha eit eller anna uspesifisert blæreproblem, som gav han ei gryteklar unnskyldning for å pløye rundt i gangane på Chavez og sjå etter folk å tyste på. Førre gongen Charles hadde fått noko drit på meg, hadde det enda med at eg slutta å laive. Eg hadde ikkje tenkt å bli teken av han igjen. «Kva er det han held på med?» 21

22 «Han er på veg hit, det er det han held på med,» sa Darryl. Han skalv. «Ok,» sa eg. «Tid for å setje i verk ein nødplan.» Eg tok ut telefonen min. Eg hadde planlagt dette lenge. Charles skulle aldri få ta meg igjen. Eg sende ein epost til serveren min heime, og det var i gang. Nokre få sekund seinare byrja telefonen til Charles å frike ut på spektakulært vis. Eg hadde fått sendt han titusen vis av oppringingar og meldingar samtidig, noko som gjorde at alle ringe- og meldingslydane på telefonen slo ut og ikkje ville stoppe. Angrepet var gjort ved hjelp av eit botnett, noko eg var lei for, men det var for ei god sak. Botnett er staden der infiserte datamaskiner lever etter livet sitt. Når du får eit virus, sender datamaskina ei melding til ein chattekanal på IRC som står for Internet Relay Chat. Denne meldinga fortel botmasteren fyren som sette i gang viruset at datamaskina di er klar til oppdrag. Botnett er veldig kraftige, sidan dei kan omfatte tusenvis eller til og med hundretusenvis av datamaskiner, spreidd over heile internett, kopla til saftige breibandlinjer og med raske heime-pc-ar til disposisjon. Desse pc-ane lyst rar vanlegvis eigarane sine, men når botmasteren sender ein kommando, reiser dei seg som zombiar klare til teneste. Det er så mange infiserte pc-ar på internett at prisen for å leige ein time eller to på eit botnett har falle til eit minimum. Dei fleste av dei jobbar for spammarar og er billege spambotar som stadig fyller innboksen din med reklame for ereksjonspiller eller med nye virus som kan rekruttere maskina di til botnettet. Eg hadde leigd ti sekund på tre tusen pc-ar. Kvar av dei sende ei tekstmelding eller IP-telefonoppringing til Charles. Eg hadde funne nummeret hans på ein gul lapp som låg på Bensons skrivebord ein gong eg var på eit fatalt besøk der. 22

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Brannsår, rus eller friheit?

Brannsår, rus eller friheit? Brannsår, rus eller friheit? Eg la hendene bak ryggen og kneip meg sjølv i armen. Eg hadde førebudd meg på dette. Førebudd meg for den vonde heksa. Ho sat der, i sofaen, rusa. Alt var gitt opp, og no var

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman Carl Frode Tiller Innsirkling 3 Roman OM FORFATTEREN: Carl Frode Tiller (f. 1970) er ein av dei fremste forfattarane i norsk samtidslitteratur. For dei fire romanane Skråninga (2001), Bipersonar (2003),

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda Oslo Om denne boka Ei ung jente blir funnen knivdrepen i heimen sin. Mordet blir aldri oppklart. Leilegheita som var åstaden for mordet, står tom i 20 år. Når Elisabeth

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź marit kaldhol det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź roman Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2014 ISBN 978-82-521-8437-2 Om boka

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslagsillustrasjon: Christian Fjeldbu Omslagsdesign: Laila Mjøs

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslagsillustrasjon: Christian Fjeldbu Omslagsdesign: Laila Mjøs Om denne boka kvar sommar reiser Ea og mora til campingplassen Frøppeldunk for å fiske, bade og ikkje minst treffe alle dei andre feriegjestane igjen. Men denne sommaren skjer det noko uventa: fargane

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Rom ved havet, rom i byen

Rom ved havet, rom i byen Frode Grytten Rom ved havet, rom i byen Noveller Oslo 2012 Det Norske Samlaget 2007 www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8441-9 4. utgåva Om denne boka

Detaljer

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Maria Parr Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Illustrert av Bo Gaustad Det Norske Samlaget Oslo 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av eboknorden 2013 ISBN 978-82-521-8583-6

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo Ein farleg klatretur Døveskolernes Materialelaboratorium, 1994 2. udgave 1. oplag Forfatter: H. P. Rismark Illustrationer: Henrik Taarnby Thomsen Tilrettelægging, layout, dtp, repro og tryk: Døveskolernes

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslag: Stian Hole. Tilrettelagd for ebok av BookPartnerMedia, København 2015 ISBN 978-82-521-8777-9

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslag: Stian Hole. Tilrettelagd for ebok av BookPartnerMedia, København 2015 ISBN 978-82-521-8777-9 Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no Omslag: Stian Hole Tilrettelagd for ebok av BookPartnerMedia, København 2015 ISBN 978-82-521-8777-9 Om denne boka Tidleg ein sommar flyttar Agnes og dottera Maja

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Jon Fosse. Lilla. Skodespel

Jon Fosse. Lilla. Skodespel Jon Fosse Lilla Skodespel Personar BASSISTEN 2 Ei uvanleg brei jerndør opnar seg og Guten kjem inn, held døra open, og Jenta kjem inn etter han, og han let døra att, det er ein lysbrytar til høgre for

Detaljer

m j ø s o r m e n leseserie Nynorsk Norsk for barnetrinnet Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad

m j ø s o r m e n leseserie Nynorsk Norsk for barnetrinnet Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad leseserie Nynorsk m j ø s o r m e n og andre uhyre Norsk for barnetrinnet 15795_Mjosormen_M_NN.indd 1 09-11-07 13:04:28 Mjøsa er den største innsjøen i Noreg.

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland. Det blir pinlig uansett

Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland. Det blir pinlig uansett Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland Det blir pinlig uansett Om forfatterne: Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland kjente ikke hverandre mens de skrev denne boka. De skrev uten å ha snakket sammen,

Detaljer

Kom skal vi klippe sauen

Kom skal vi klippe sauen Kom skal vi klippe sauen KOM SKAL VI KLIPPE SAUEN Kom skal vi klippe sauen i dag Klippe den bra, ja klippe den bra Så skal vi strikke strømper til far Surr, surr, surr, surr, surr. surr Rokken vår går,

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 1 TEIKNSETJING Punktum (.) Vi bruker punktum for å lage pausar i teksta. Mellom to punktum må det

Detaljer

FANTASTISK FORTELJING

FANTASTISK FORTELJING FANTASTISK FORTELJING Leiken går ut på at alle som er med, diktar ei fantastisk forteljing. Ein av deltakarane byrjar på ein historie, men stoppar etter ei stund og let nestemann halde fram. Slik går det

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3 Nynorsk Leite etter mat Her er tre prosjekt som handlar om kva små skapningar et, og korleis dei leiter etter mat. Først må du finne verkelege maur,

Detaljer

Del 1 Ordklasser. ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying...

Del 1 Ordklasser. ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying... ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying... 10 1 ADVERB a fortel korleis, når og kvar noko skjer. Dei kan stå til eit verb og fortelje

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1 Nynorsk Lundefuglnettene av Bruce McMillan Hvert år besøker svarte og hvite fugler med orangefarget nebb den islandske Kvart år besøkjer øya Heimøy.

Detaljer

Originalens tittel: Cœur de Lion 2007, 2011 Ariana Reines/Fence Books Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no

Originalens tittel: Cœur de Lion 2007, 2011 Ariana Reines/Fence Books Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no Originalens tittel: Cœur de Lion 2007, 2011 Ariana Reines/Fence Books Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no Omslag: Jesper Egemar Tilrettelagd for ebok av BookPartnerMedia, København 2015 ISBN 978-82-521-8837-0

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman Trude Teige Lene seg mot vinden Roman Om forfatteren: Trude Teige (f. 1960) har jobbet som politisk reporter, nyhetsanker og programleder i TV2. I 2002 debuterte hun med Havet syng, oppfølgeren Lene seg

Detaljer

I N N H O L D. Forord

I N N H O L D. Forord BOKVENNEN 2012 I N N H O L D Forord Annlaug Selstø «Aläng» Ero Karlsen «Slutten på nysgjerrighet» Kjersti Kollbotn «Rom null-trettiåtte: Trøyst» Kristian Bjørkelo «Spegelen» Siri Katinka Valdez «Alle er

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Innledning Eg valde å tolke oppgåva slik at ein skulle framstille ein «historie» kun ved hjelp av bilete. Eg tolka det òg slik

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Austigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei alle sammen! Plassebakken Barnehage BA I januar har vi nytta oss av det fine veret å vøre mykje ute! Sjølv om det

Detaljer

VETERANEN. Alexander J. L. Olafsen. Kjellbergveien 16 3213 Sandefjord alexander_olafsen@live.no 406 01 138

VETERANEN. Alexander J. L. Olafsen. Kjellbergveien 16 3213 Sandefjord alexander_olafsen@live.no 406 01 138 VETERANEN By Alexander J. L. Olafsen Copyright (C) 2014 Alexander J. L. Olafsen Kjellbergveien 16 3213 Sandefjord alexander_olafsen@live.no 406 01 138 1 INT. I STUA - DAG (SKUDD AVFYRES) I en stor hvit

Detaljer

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad Først i denne delen om Giske OS står skrive om korleis vi bygde stasjonsbygninga. Der står nemnt at vi rekna med

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

Kom ikkje inn i mitt hus

Kom ikkje inn i mitt hus Arnfinn Kolerud Kom ikkje inn i mitt hus Roman 2012 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8157-9 Om denne boka Berre ein siste, liten

Detaljer

Å læra mange ulike måtar å måla bilete på

Å læra mange ulike måtar å måla bilete på Å læra mange ulike måtar å måla bilete på Å måle eit bilete med tre fjør Eg ville læra å lage trykk med den gamle klesrulla i Lars og Peter sin garasje, Det heile gjekk veldig bra, avtrykket viste tre

Detaljer

Hallo i nedslagsfeltet!

Hallo i nedslagsfeltet! Hallo i nedslagsfeltet! Her i Valdres flyg tida av stad, og eg har det supert! Kvar dag skjer det nye og spanande ting, og eg har storkosa meg dei siste vekene, sjølv med ribbeinsbrudd. Logisk nok har

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv...

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv... Innhald 1. Fritid og bibliotek... 1 2. Hos legen... 7 3. Høgtider... 12 4. Mattradisjonar... 18 5. Sunnheit og kosthald... 25 6. Arbeidsliv... 30 7. Jobb i sikte... 35 8. Skule og utdanning... 40 9. Familie

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Lars Ove Seljestad Isberg. Roman

Lars Ove Seljestad Isberg. Roman Lars Ove Seljestad Isberg Roman 2012 H. Aschehoug & Co. (W. Nygaard), Oslo www.aschehoug.no Tilrettelagt for ebok av Type-it AS, Trondheim 2012 ISBN 978-82-03-35312-3 Bibliotekutgave - kun til utlån gjennom

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet:

Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet: SETNINGSLEDD 1 Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet: Leo som budde på Cuba før, snakkar godt norsk. Subjekt: Leo som budde på Cuba før Verbal: snakkar

Detaljer

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også.

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også. ADVERB 1 Set inn adverb med motsett tyding. Luisa skriv pent. Leo skriv stygt. Maten luktar godt. Søpla luktar dårleg/vondt. Han spurde høfleg. Ho svarte uhøfleg. Leo gjekk seint. Luisa gjekk fort. Jentene

Detaljer

HEILSETNINGAR... 2 Ordstilling... 2 Oppsummering av ordstilling... 10 Spørjesetningar... 11 Imperativsetningar... 15 Det-setningar...

HEILSETNINGAR... 2 Ordstilling... 2 Oppsummering av ordstilling... 10 Spørjesetningar... 11 Imperativsetningar... 15 Det-setningar... HEILSETNINGAR... 2 Ordstilling... 2 Oppsummering av ordstilling... 10 Spørjesetningar... 11 Imperativsetningar... 15 Det-setningar... 16 1 HEILSETNINGAR Ordstilling I ei norsk setning kjem orda i ei bestemt

Detaljer

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14 5 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 5 014-10-14 15:08:14 Algebra MÅL for opplæringa er at eleven skal kunne forenkle fleirledda uttrykk og løyse likningar av første grad og enkle potenslikningar

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 1 PREPOSISJONAR Vi deler preposisjonane inn i ulike grupper etter kva dei fortel om: Stad: Tid:

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda III Oslo Det Norske Samlaget 2013 www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8374-0 Om denne boka Siste boka i lesaranes

Detaljer

Stephen J. Walton Roadmovie. Manuset. Omsett av Bodvin Rovde

Stephen J. Walton Roadmovie. Manuset. Omsett av Bodvin Rovde Stephen J. Walton Roadmovie. Manuset Omsett av Bodvin Rovde 2012 H. Aschehoug & Co. (W. Nygaard), Oslo www.aschehoug.no Tilrettelagt for ebok av Type-it AS, Trondheim 2012 ISBN 978-82-03-35198-3 Bibliotekutgave

Detaljer

Hei alle på 4. årstrinn og foreldre/føresette! Veke 19 2015

Hei alle på 4. årstrinn og foreldre/føresette! Veke 19 2015 Hei alle på 4. årstrinn og foreldre/føresette! Veke 19 2015 Velkommen til aktivitetsdag med fredsmarsj kl. 18.00- kl. 19.30 på torsdag 7.mai. Det vert program med korsong og dans. Etterpå er det fredsmarsj.

Detaljer

Torun Lian Alice Andersen Illustrert av Øyvind Torseter

Torun Lian Alice Andersen Illustrert av Øyvind Torseter Torun Lian Alice Andersen Illustrert av Øyvind Torseter Forfatteromtale: Torun Lian (født i 1956) er forfatter, dramatiker og filmregissør og har mottatt en lang rekke norske og utenlandske priser for

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Jon Fosse. Andvake. Forteljing

Jon Fosse. Andvake. Forteljing Jon Fosse Andvake Forteljing 2007 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Omslag: Stian Hole/Blæst design Printed in Denmark Trykk og innbinding: Nørhaven Paperback AS, 2008 Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia,

Detaljer

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet Samtaleguide om lesing Innleiing Samtaleguiden er meint som ei støtte for opne samtalar mellom lærar, elev og foreldre. Merksemda blir retta mot lesevanar, lesaridentitet

Detaljer

6. trinn. Veke 24 Navn:

6. trinn. Veke 24 Navn: 6. trinn Veke 24 Navn: Takk for ei fantastisk fin førestilling i går! Det var veldig kjekt å sjå dykk, både på formiddagen og på ettermiddagen. Eg vart veldig stolt! No må vi få rydda opp og pakka litt

Detaljer

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Velkomsthelsing. Leiar: Forsamlinga skal i dag ta imot dette barnet (bruk gjerne namnet). Vi gjer dette med glede og i bevissthet om det ansvaret dette legg på

Detaljer

VENNEBUSSEN Vennebussen Skavøypoll barnehage Skavøypoll barnehage

VENNEBUSSEN Vennebussen Skavøypoll barnehage Skavøypoll barnehage VENNEBUSSEN Vennebussen Mob. 951 92 616 (mellom 08.00 15.30) Skavøypoll barnehage V/styrar Janne Halsør tlf. 57 84 53 61 / 990 28 763 Skavøypoll barnehage V/sjåfør Magnar Bakke tlf. 944 87 404 (berre viss

Detaljer