Fullfør setningane nedanfor: ... at ein tok på seg meir parfyme og pudder når det tok til å lukte vondt.

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Fullfør setningane nedanfor: ... at ein tok på seg meir parfyme og pudder når det tok til å lukte vondt."

Transkript

1 2.1 Fullfør setningane nedanfor: at ein tok på seg meir parfyme og pudder når det tok til å lukte vondt. 2 Dei nye ideane i opplysningstida at adelen fekk dei beste jobbane. 4 Stendersamfunnet at dei kunne krevje at folk betalte tiend. 6 Halsbandskandalen at han hadde all makt. 8 Urettferdig fordeling av goda

2 2.2 Du er medlem av nasjonalforsamlinga. Du er eigentlig angivar for kongen. Du har høyrt at det finst ein angivar for kongen i denne kafeen, og skal finne ut kven han eller ho er. Du er hoffdame og er send av dronninga for å undersøkje om nokon snakkar negativt om henne, og kvifor dei gjer det. "

3 2.3 Her er starten på den første setninga. Set inn dei orda som manglar. Borgarane er misnøgde. Dei vil ikkje betale meir... dersom dei ikkje også får makt i samfunnet. Tredjestanden boikottar møtet i Versailles og... i ballhuset. Dei utnemner seg sjølve til... Kongen vil sende Folk stormar... mot nasjonalforsamlinga.... Kva skjer vidare? Prøv å løyse dei andre «startsetningane» på side 31 på same måten.

4 2.4 Ne d a n f o r f i n n d u f i r e y t t e r p u n k t i e i å r s a k v e r k n a d-r e k k j e. Kva for ledd vil du setje imellom? Begynn med det siste leddet og nyst deg bakover. Det kan hende at nokre av dei same punkta passar i fleire av setningane. Borgarane er misnøgde Kongen prøver å stikke av.... Folk er svoltne Jean-Paul Marats «Folkevennen» blir svært populær blant sanskulottane. Tredjestanden stengjer seg inne i ballhuset Folk kom saman i politiske klubbar.... Folket stormar Bastillen Revolusjonen spreier seg til resten av Europa....

5 2.5 Se t i n n d e i o r d a s o m m a n g l a r. Før revolusjonen var det tre stender i det franske samfunnet. utgjorde førstestanden. var andrestanden, og var tredjestanden. Tredjestanden hadde rettar. Øvst, over alle stendene, stod. I 1789 samla kongen alle stendene i Versailles fordi statskassa var. Det var mellom anna som hadde ført til at det var lite pengar. Stendene hadde fram til no hatt ei stemme kvar. Det vil seie at -standen og -standen alltid vann over -standen, fordi dei hadde felles interesser. Dette likte ikkje tredjestanden. Dei foreslo derfor at det skulle innførast per hovud som var med på møtet. Dette nekta dei to andre stendene å gå med på. -standen utpeikte seg sjølv som og heldt fram med møtet i ballhuset. Tredjestanden bestemte seg for ikkje å skilje lag før dei hadde gitt Frankrike ei. I Paris førte dette vedtaket til vill begeistring. Så tok det til å gå rykte om at kongen ville øydeleggje nasjonalforsamlinga ved å setje inn. Det skapte stor harme i Paris. Så blei eit våpenlager tømt, og (namn på bygning) blei storma. På landsbygda førte nyhenda om hendingane i Paris til at blei brende. No kunne ingen vite kva bøndene skulle betale i skatt. 5. oktober samla det seg ei stor gruppe. Dei blei følgde av soldatar. Dei gjekk i protesttog til. Dei kravde. I tillegg ville dei at kongen skulle til Paris. I 1791 prøvde kongen å rømme. Han blei oppdaga og tilbake til Paris. Det franske folket meinte at kongefamilien var. Det førte til at kongen blei i. Andre europeiske land var sjokkerte, for kongen var jo. Så blei det oppretta ei «nødregjering». Ho blei kalla og blei leidd av. Apparatet som blei brukt til alle avrettingane under den franske revolusjonen, blei kalla. Etter ei tid tok folk til å bli svært med Velferdskomiteen. Og i blei Robespierre sjølv. Etter det døyr gradvis ut. Ord som skal setjast inn: tredje(standen), brødforsyningar, Velferdskomiteen, eineveldig, prestane, krigen(ane), adelen, kongen, 1794, giljotinen, avretta, køyrd/frakta, ei stemme, soldatar/hæren, Robespierre, borgarane/vanlege folk, ingen, forrædarar, misnøgde, flytte, Versailles/kongen, første(standen), andre(standen), kvinner, grunnlov, tom, nasjonalforsamling, tredje(standen), skattelister/dokument, avretta, Bastillen, revolusjonen, 1793 "

6 2.6 Instruks til elevane: 13. juli 1793 blei Jean-Paul Marat drepen medan han sat i badekaret. Han hadde mange tilhengjarar, men også mange fiendar. Du skal finne ut kven som var mordaren. Du har fire mistenkte. Instruks til læraren: Del ut tekstboksane 1 og 2 til elevane. Tekstboks 1 Tekstboks 2 Dei fire mistenkte: A Helene Durand, 34 år. Tidlegare tilsett hos Marat. Fekk sparken etter at ho, ved eit «uhell», hadde snakka pent om kongen. Busett i Paris. B Jacques Garnier, 38 år. Journalist i ei avis som støtta kongen. Busett i Le Havre. C Charlotte Corday, 25 år. Las filosofi og rekna Marat for å vere farleg. Busett i Caen. D Pierre Durand, 37 år. Gift med Helene Durand. Offiser i revolusjonshæren. Busett i Paris. 13. juli, kl : Kva dei mistenkte gjorde (alibi) A Helene Durand: ikkje alibi B Jacques Garnier: skreiv reportasje i Le Havre C Charlotte Corday: reiste åleine frå Caen til Pris 13. juli D Pierre Durand: ikkje alibi Instruks til elevane: Dei fire mistenkte har fortalt kva dei gjorde klokka juli. Kven av dei mistenkte trur du tok livet av Marat? Grunngi svaret ditt. Instruks til læraren: La elevane dele hypotesane med kvarandre. Spør om dei kan vere heilt sikre på at dei har valt rett person. Elevane må grunngi kvifor, eventuelt kvifor ikkje, vi kan seie noko sikkert. Del ut tekstboks 3. Tekstboks 3 Tekstboks juli, kl : Kva dei mistenkte gjorde A Helene Durand: et middag med ein tidlegare arbeidskollega B Jacques Garnier: framleis i Le Havre C Charlotte Corday: besøkjer Marat D Pierre Durand: reiser med troppen sin til England Kan du fjerne mistanken mot nokon av de mistenkte no? Grunngi svaret ditt. Kven av dei mistenkte tok livet av Marat? Grunngi svaret. 13. juli, kl : Kva dei mistenktes gjorde Ein av dei mistenkte et framleis middag med den tidlegare kollegaen sin. Er bekymra for mannen sin. Ein av dei mistenkte blir teken for drapet på Marat. Ein av dei mistenkte førebur avisa som skal ut neste dag. Ein av dei mistenkte diskuterer militær taktikk med ein annan offiser. Til læraren: Del ut kopieringsoriginalen til elevane. Kopieringsoriginal 2.6b skal delast ut til slutt.

7 2.6 Kven av dei mistenkte tok livet av Marat? Grunngi svaret. Kva slags motiv meiner du mordaren hadde? Kva meiner du er motivet for drapet? Er det økonomisk? Er det personleg (hemn)? Er det politisk? Korleis trur du franskmennene reagerte på drapet? (Ta utgangspunkt i det du har lese om Marat.) Folk var rasande, og det oppstod ei lynsjestemning mot mordaren. Ingen reaksjon. Franskmennene var etter kvart vane med drap på denne tida. Kva slags straff trur du mordaren fekk? frikjend fengsel i 5 år halshogd/giljotinert Du har no etterforska eit verkeleg drap. Skriv ein rapport der du oppsummerer korleis du fann ut kven mordaren var, kva motivet for drapet var, reaksjonen frå folket og straffa. Kontroller om rapporten din stemmer med det som verkeleg skjedde. Bruk Internett eller andre kjelder.

8 2.7 På kant med dei revolusjonære P ierre-antoine Meilheurat budde i ein liten fransk by. Han var ein velutdanna mann. Han hadde ein del jord som var blitt beslaglagt av staten under revolusjonen. Han var positiv til revolusjonen og hadde sjølv hatt ein del viktige stillingar som kaptein i nasjonalgarden og som borgarmeister, og han hadde hatt andre administrative oppgåver. Uheldigvis hadde han kome på kant med nokre sentrale personar, mellom anna ein medlem av Jakobinarklubben. Usemja dreia seg om prisen på kalosjar til hæren. Mot slutten av oktober 1793 miste han stillinga si og blei utvist frå den lokale klubben. Meilheurat trekte seg tilbake og ønskte å leve roleg ute på landet. Ein dag i februar 1794 kom ein av arbeidarane hans springande og ropte at han var utpeikt som mistenkt. Han måtte gøyme seg. Det ville han ikkje. Han blei arrestert og så stilt for den lokale revolusjonsdomstolen. Så blei han send til Paris. Det var ei tung reise, som tok 12 dagar. Dei mistenkte blei bundne som forbrytarar og stua saman på kjerrer. Langs vegen ropte folk: «Til giljotinen, til giljotinen!» Så kom dei til fengselet. 40 fangar skulle sove saman i ein liten sal. Det gjekk nesten ikkje an å sove på grunn av stanken frå avføringsbyttene som stod i enden av salen. Meilheurat blei sitjande i fengselet lenge. Så blei Robespierre avretta (27. juli 1794), og alle fangane blei sette fri. Frå boka «Friheden eller døden» av Niels Høffding. Omsett av Ingunn Kristensen Op p g å v e r 1 Kva meinte Pierre-Antoine Meilheurat om revolusjonen? 1 Kvifor blei han mistenkt for å motarbeide revolusjonen? 1 Korleis hadde han det i fengselet i Paris? 1 Kvifor unngjekk han å bli halshogd? 1 Fortel denne historia noko om «sinnstilstanden» i det franske samfunnet på denne tida?

Eg har det på tunga : Å snakke seg til innsikt

Eg har det på tunga : Å snakke seg til innsikt Eg har det på tunga : Å snakke seg til innsikt Førsteamanuensis Liv Engen (Samtale mellom tre gutar på femte trinn) Platon synest at sånn derre demokrati var bra. Han ville at alle skulle snakke på likt.

Detaljer

KVIFOR ER DET FEIL I DET NYE NORSKVERKET VÅRT? KOR MANGE FEIL KAN VI FINNE I LØPET AV SKULEÅRET?

KVIFOR ER DET FEIL I DET NYE NORSKVERKET VÅRT? KOR MANGE FEIL KAN VI FINNE I LØPET AV SKULEÅRET? KVIFOR ER DET FEIL I DET NYE NORSKVERKET VÅRT? KOR MANGE FEIL KAN VI FINNE I LØPET AV SKULEÅRET? 2 Vi som går i 6. klasse ved Tokke skule, fekk i år eit nytt norskverk: Ord for alt 6, nynorsk utgåve. Dette

Detaljer

Varsling av kritikkverdige forhold i Hordaland fylkeskommune. AUD- rapport nr. 13-09 November 2009

Varsling av kritikkverdige forhold i Hordaland fylkeskommune. AUD- rapport nr. 13-09 November 2009 Varsling av kritikkverdige forhold i Hordaland fylkeskommune AUD- rapport nr. 13-09 November 2009 Innhald: 1 Innleiing...3 2 Oppsummering...4 3 Om undersøkinga...5 4 Kjennskap til og synspunkt på varslingsrutinane

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Skanninga avslørte dessutan

Skanninga avslørte dessutan Evig liv men ikkje heilt fredeleg Frode Storaas Vi visste ho var dårleg til beins, men at Teshemmin hadde vore så plaga, kom som ei overrasking. Det venstre kneet hennar var sterkt øydelagt. Knefestet

Detaljer

Om skriftspråket vårt

Om skriftspråket vårt Ivar Aasen Om skriftspråket vårt Omsett frå dansk med merknader av Ottar Grepstad 1. Etter at fedrelandet vårt på ny er blitt slik det ein gong var, nemleg fritt og sjølvstendig, må det vere om å gjere

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

nr.2 Kyrkjeblad for Gloppen mars 2015 Årgang 45 Han har stått opp!

nr.2 Kyrkjeblad for Gloppen mars 2015 Årgang 45 Han har stått opp! nr.2 Kyrkjeblad for Gloppen mars 2015 Årgang 45 Han har stått opp! Påske 2015 Vi serverer med dette eit fyldig påskenummer. Med temaet «Han har stått opp», kan det bli mange sider. Vi takkar flinke bidragsytarar!

Detaljer

Historia der vi får møte Anna for første gong, og den skumle elggjengen som inntek Kongleriket

Historia der vi får møte Anna for første gong, og den skumle elggjengen som inntek Kongleriket Historia der vi får møte Anna for første gong, og den skumle elggjengen som inntek Kongleriket Historia om korleis Kongleriket adopterte eit tvillingpar frå Afrika 1 Anna Anna bur saman med pappaen sin

Detaljer

«Når man gir seg ut for horekunde, får man finne seg i karakteristikken» Kampar mot prostitusjon 1981-1991 av Magnhild Nilsen

«Når man gir seg ut for horekunde, får man finne seg i karakteristikken» Kampar mot prostitusjon 1981-1991 av Magnhild Nilsen «Når man gir seg ut for horekunde, får man finne seg i karakteristikken» Kampar mot prostitusjon 1981-1991 av Magnhild Nilsen Individuell oppgåve, Humanistisk prosjektsemester vår 2007 Denne våren har

Detaljer

Har du nokon å snakke med om dette?

Har du nokon å snakke med om dette? Utpostens dobbelttime Har du nokon å snakke med om dette? Jørgen Roll-Hansen intervjuet av lisbeth homlong Jørgen Roll-Hansen kom til Ørsta som turnuskandidat i 1979. Og her, med sunnmørsalpane som næraste

Detaljer

Gratisprinsippet i grunnskulen kollektive løysingar mot individuelle rettar.

Gratisprinsippet i grunnskulen kollektive løysingar mot individuelle rettar. Gratisprinsippet i grunnskulen kollektive løysingar mot individuelle rettar. Kva for utfordringar opplever rektor når foreldre ønskjer å gjennomføre prosjekt utanfor skulen si økonomiske ramme? Asbjørn

Detaljer

Kven skal bera børene? KPI-Notat 2/2006. Av Anne-Sofie Egset, Rådgjevar KPI Helse Midt-Norge

Kven skal bera børene? KPI-Notat 2/2006. Av Anne-Sofie Egset, Rådgjevar KPI Helse Midt-Norge KPI-Notat 2/2006 Kven skal bera børene? Av Anne-Sofie Egset, Rådgjevar KPI Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Ca. 65000 menneske er i

Detaljer

Gamal diktar prøver seg som modernist?

Gamal diktar prøver seg som modernist? Gamal diktar prøver seg som modernist? Om Olav H. Hauge og Profil-gruppa Hilde Kristin Strand Masteroppgåve Nordisk institutt Universitetet i Bergen Februar 2007 Han med fekk hug å prøva desse nye styltrone.

Detaljer

Gå ut og gjer disiplar

Gå ut og gjer disiplar Gå ut og gjer disiplar - om å vekse til modne kristne Innleiing: Denne undervisninga er berre 35 minutt då resten av samlinga siste leiarskule skal vere saman med leiarskulen for forsamlingsarbeid. Vi

Detaljer

HANDLINGS- PLAN MOT MOBBING OG KRENKJANDE HANDLINGAR VED SKULANE I NORDDAL KOMMUNE

HANDLINGS- PLAN MOT MOBBING OG KRENKJANDE HANDLINGAR VED SKULANE I NORDDAL KOMMUNE HANDLINGS- PLAN MOT MOBBING OG KRENKJANDE HANDLINGAR VED SKULANE I NORDDAL KOMMUNE 1 INNLEIING Handlingsplanen er laga med bakgrunn i Kapittel 9a i opplæringslova. 9a-1 Generelle krav Alle elevar i grunnskular

Detaljer

Mellom Nar og New York

Mellom Nar og New York Mellom Nar og New York Ein studie av innverknaden migrasjonen har på indiansk identitet og bruk av kichwa hjå ungdom i Cañar, Ecuador. Hildegunn Stokke Juni 2011 Abstract This work explores the effects

Detaljer

FANTASTISK FORTELJING

FANTASTISK FORTELJING FANTASTISK FORTELJING Leiken går ut på at alle som er med, diktar ei fantastisk forteljing. Ein av deltakarane byrjar på ein historie, men stoppar etter ei stund og let nestemann halde fram. Slik går det

Detaljer

Møring. Stor entusiasme for nytt samhandlingsutval. Nr. 6-2010. Ny avdelingssjef på vaksenpsykiatrisk. Lokal forankring sentralt

Møring. Stor entusiasme for nytt samhandlingsutval. Nr. 6-2010. Ny avdelingssjef på vaksenpsykiatrisk. Lokal forankring sentralt Sunn Møring Nr. 6-2010 Stor entusiasme for nytt samhandlingsutval sjå side 10 Ny avdelingssjef på vaksenpsykiatrisk avdeling s. 3 Lokal forankring sentralt s. 4 Felles satsing i nødetatane s. 6 LEIAR Helse

Detaljer

Kva gjer vi når nokon blir mobba- HANDLINGSPLAN MOT MOBBING

Kva gjer vi når nokon blir mobba- HANDLINGSPLAN MOT MOBBING Kva gjer vi når nokon blir mobba- HANDLINGSPLAN MOT MOBBING Skulen har nulltoleranse i forhold til mobbing, både verbalt, non-verbalt, digitalt og fysisk. Skulen aksepterer heller ikkje rasisme, vald,

Detaljer

Vi ønsker å takke Fritt Ord for støtte til boka. God lesning, Emil Johan Wilmar. Oslo, 06.12.2013. Side 2

Vi ønsker å takke Fritt Ord for støtte til boka. God lesning, Emil Johan Wilmar. Oslo, 06.12.2013. Side 2 Side a Side b Innledning Denne boka handler om kjønn og mennesker som lever med kjønn på måter som ikke passer inn i heteronormativiteten. Alle menneskene i denne boken bryter på forskjellige måter normene

Detaljer

04.04.2015. Martin Anstey - The Romance of Bible Chronology. Martin Anstey - The Romance of Bible Chronology

04.04.2015. Martin Anstey - The Romance of Bible Chronology. Martin Anstey - The Romance of Bible Chronology Lukas 24:44-48 44 Så sa han til dei: Dette er orda mine, som eg tala til dykk medan eg endå var hjå dykk, at det laut oppfyllast alt det som er skrive om meg i Moselova og profetane og salmane. 45 Då opna

Detaljer

Kva folk trudde før og no

Kva folk trudde før og no Kva folk trudde før og no Menneskja har alltid hatt ein trong til å forstå og tolke det dei opplever og ser rundt seg. Det kan vere merkelege hendingar som synest uforståelege, og som ein prøver å finne

Detaljer

Ivar Aasen nynorskens far

Ivar Aasen nynorskens far Nettopp norsk Ivar Aasen nynorskens far Av Lars Sigurdsson Vikør forkorta og tilrettelagt av Elisabeth Smith Bakgrunn og oppvekst Ivar Aasen (1813 1896) vart fødd den 5. august i Hovdebygda i Ørsta på

Detaljer

Ulike teoriperspektiv på kunnskap og læring

Ulike teoriperspektiv på kunnskap og læring Ulike teoriperspektiv på kunnskap og læring Olga Dysthe Publisert i Bedre skole, 1999. Det finst ikkje noko ein til ein forhold mellom ulike pedagogiske perspektiv og spesielle modellar for undervisning

Detaljer

Liv Jorunn Stokke UFØREPENSJONIST AR. FAFO-rapport 153 -- -- - -

Liv Jorunn Stokke UFØREPENSJONIST AR. FAFO-rapport 153 -- -- - - Liv Jorunn Stokke UFØREPENSJONIST AR loffentleg SEKTOR FAFO-rapport 153 -- -- - - FAFO 1993 ISBN 82-7422-107-9 Omslagsfoto: Lars Bahl 2. maj - Samfoto Trykk: C Falch Hurtigtrykk. Oslo Innhald 1 Innleiing............................

Detaljer

Det nytter. Skuleinterne tiltak

Det nytter. Skuleinterne tiltak Det nytter Skuleinterne tiltak 2 Tiltak for auka gjennomføring I skuleåret 2012-13 var det til saman 28 skular som fekk tilskot til skuleinterne tiltak. 1161 elevar deltok i tilbodet. På dei fleste skulane

Detaljer