Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Haust Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Haust 2009. Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune"

Transkript

1 Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Rustrender i Stord kommune Haust 2009 Hovudfunn Stabilt sal av alkohol for sesong Auke i bruk av og tilgang på amfetamin Framleis aukande tilgang på anabole steroider og bruk av cannabis Framleis auke i tilgang på medikamenta Subutex og Rivotril Relativ stabil situasjon for dei fleste andre rusmiddel

2

3 Forord Dette er den åttande Føre Var rapporten Utekontakten i Stord kommune gjev ut. Vi kan no sjå på utviklingstrendar i rusfeltet for Stord kommune over ein periode frå 2005 til Å samla inn data, analysera desse og skriva rapporten du no har framføre deg er berre ei av mange oppgåver for Utekontakten. I periodar er dette krevjande og tungt arbeid. Men vi møter så positive og hjelpsomme nøkkelinformantar og kjelder til statistiske data, at det gjev oss inspirasjon til å halda fram. Tusen takk til alle som prioriterer å bruka av si dyrebare tid til dette arbeidet! Vi opplev òg at rapportane i aukande grad blir brukt både politisk og administrativt i høve rusarbeid, noko som gjer denne jobben med Føre Var kartleggjinga meir og meir interessant. Vi håpar at Føre Var haust 2009 vil gje fagfolk, politikarar og andre interesserte eit bilete av aktuelle rustrendar i Stord kommune, og at den blir nytta som kunnskapskjelde for vidare rusmiddelarbeid. Desember 2009 Utekontakten Stord kommune

4 Innhald Forord 3 Innleiing 5 Kjeldeoversikt 6 Behandling av data 7 Hovudfunn 8 Appendiks 13 Takk til Litteratur 17 Nokre fakta 19 Nokre fakta 19

5 Innleiing Kva er Føre Var? Føre Var har sitt utspring frå det som vert kalla «Rustrendovervaking», ei samnemning for prosjekt der ein ynskjer å etablera eit omfattande system som er i stand til å gje ein rask og påliteleg identifikasjon, overvaking og rapportering av lokale trendar og tendensar når det gjeld rusmiddelbruk. Hovudmålet med denne typen rapportering, er å forkorta tidsspennet frå nye rusmiddeltrendar oppstår ute i miljøa, til informasjonen om dette når fagmiljøet i kommunen. På den måten kan ein jobba meir målretta ved å vera betre førebudd, meir proaktiv og meir effektiv i arbeidet med rusrelaterte problem. For å forkorta dette tidsspennet, er det viktig at Føre Var vert gjennomført regelmessig. Utekontakten har sidan 2005/06 utgitt to rapportar i året. 1 Nokre av rusmidla vi rapporterar om vert ikkje eigentleg definert som rusmiddel, men er medisinar som kan misbrukast. Difor er også denne bruken interessant for Føre Var. Funna i denne rapporten er baserte på data frå april 2009 til september Eventuell auke og nedgang reknar vi ut frå perioden før, frå oktober 2008 til mars 2009, for å få fram tendensar innan rusmiddelbruken på Stord. Når det gjeld alkohol spesielt, har vi valt å samalikna med sesong, då vi veit at årstid spelar inn i bruksmønsteret for alkohol blant folk flest. Målsetjing Målsetjinga for Føre Var i Stord kommune er å innhenta påliteleg og oppdatert data om rusvanar innan ulike miljø. Det vi ynskjer å kartleggja er: - Bruk av nye rusmiddel - Endringar i bruk av etablerte rusmiddel - Endring i tilgang på ulike rusmiddel Fordelar med Føre Var Det fins mykje kunnskap om den lokale russituasjonen blant ulike instansar og personar i kommunen. Mykje av denne kunnskapen er ofte «låst», då det ikkje er noko system for å dela denne informasjonen. Ved å samla denne informasjonen, og sjå den i eit heilskapeleg bilete, kan ein betre vera føre var. Når ein får fram relevant informasjon på eit tidleg tidspunkt, kan fagfolk gjera evidensbaserte vedtak, og raskare setja i gong tiltak. Framgangsmåte Det er Utekontakten i Stord kommune som har gjennomført undersøkinga og som står bak denne rapporten. Vi har samla inn kvalitative og kvantitative data, dvs. data frå salsstatistikkar og eit handplukka informantnettverk. Opplysningane vi har fått, har vi analysert og kvalitetssikra ved å samanlikna, og gje ulik vekting på ulike kjelder (sjå Appendiks, side 13). 1) Fram til vår 2008 var Føre Var rapportane eit samarbeid mellom SLT og Utekontakten R u s t r e n d e r i S t o r d k o m m u n e 5

6 Kjeldeoversikt Fig. 1. Føre var rapport Haust 2009 Sekundærdata Media Nøkkelinformantar Fokusgruppene og nøkkelinformantar har vore plukka ut med tanke på deira «ekspertkunnskap» frå innsida av rusmiljø i kommunen både når det gjeld brukstrendar og tilgang. Informantane er anonymiserte i rapporten. Vi har nytta både spørjeskjema, fokusgrupper og ein-til-ein-intervju i innhentinga av data frå nøkkelinformantane. Til saman 13 nøkkelinformantar har bidrege til denne rapporten; 4 informantar innanfor gruppa miljø, 3 informantar frå utelivsbransjen og 6 informantar frå gruppa profesjonelle. Med gruppa miljø meinar vi informantar i miljø der rus tidleg vert oppdaga og/eller brukt. Utelivsbransjen består av informantar som jobbar i/driv utestader, og informantar med god kjennskap til utelivet. Gruppa profesjonelle består av fagfolk som jobbar innan eller i kontakt med rusfeltet her på Stord. Fleirtalet av nøkkelinformantane våre rapporterer dermed med kjennskap til miljø -arenaen. Ei viktig kjelde i Føre Var - rapporten er statistiske data. Dette er data som innhentast og rapporterast regelmessig. For å kunna bruka denne informasjonen, må data vera tilgjengelege, nøyaktige, relevante og kunna rapportera innan vår rappoteringstid. Vi har i denne rapporten brukt 11 kjelder for statistiske data: 6 F ø r e V a r - H a u s t

7 Kripos - tal på og storleik på beslag Tollvesenet - tal på og storleik på beslag Politiet - drukkenskapsarrestar og promillekøyring Tre lokale apotek salstal utvalde medikament, sprøyter og kanylar Vinmonopolet - salstal frå Stord Samla alkoholsal frå tre serveringsstader To Rema 1000-butikkar salstal alkohol Oppslag i pressa, frå Bladet Sunnhordland, Innsida.no og Haugesunds Avis. Behandling av data Nesten ingen av datakjeldene som blir brukt til rapporten er direkte samanliknbare, men det er fruktbart å plassera dei ved sida av kvarandre for å prøva å sjå mønster, samanhengar og motsetnader. Dei ulike kjeldene er vekta ulikt på bakgrunn av at vi meinar nokre kjelder gjer eit meir korrekt bilete på det faktiske livet enn andre. Vinmonopolet og Rema 1000 er til dømes vekta høgt i høve til det å kunna gje indikasjonar på bruksmønster av alkohol (for nærare detaljar sjå Appendiks, side 13). Dei statistiske data frå både Politiet, Kripos, Tollvesenet og apoteka inneheld relativt små tal og må difor tolkast med varsemd. Stord er ein forholdsvis liten stad, og tala vil vera små frå desse kjeldene. Likeeins vil få personar kunne ha stor innverknad på statistikkane, om til dømes eit medikament blir skrive ut i større mengder til eit par personar, vil dette kunna gjera store utslag i apotektala, eller same personane kan gå igjen i politiet sine tal. Vidare vil talet på politiet og tollvesenet sine beslag variera i høve til bemanning, aktivitet og satsingsområde. Det er likevel interessant å bruka alle desse data, då dei samla kan vera med på å gje et bilete av korleis situasjonen er. Funn frå media ser vi på som mindre pålitelege, og desse er følgjeleg lågt vekta. Registreringa er usikker hos dei ulike avisene, og faktorar som t.d. prioritering av stoff, kva som vert lagd i digitalt arkiv, oppgraderingar av system med meir vil verke inn på tala vi får. I periodar refererer til dømes Bladet Sunnhordland oftare dommar frå tingretten, og følgjeleg vil vi då få større tal enn i periodar dette ikkje er prioritert. Vi trur likevel at desse små funna i det minste kan vera med å gje ein indikasjon på endringar, og har difor valt å teke det med. R u s t r e n d e r i S t o r d k o m m u n e 7

8 Hovudfunn Stabilt sal av alkohol for sesong Alkoholsal og -forbruk visar seg å svinga frå sommar- til vintersesong. Vi ser det difor naturleg å samanlikna sesong mot sesong i tillegg til periode mot periode når det gjeld alkohol. Informantane har i denne perioden rapportert om relativt stabile brukstrendar for alkohol. Eit fleirtal av informantane har ikkje rapportert endring når det gjeld bruk av alkohol i denne perioden, medan nokre av informantane har rapportert om ei gradvis auke i bruk av alkohol, då hovudsakleg bruk av øl. Når det gjeld tilgang til alkohol har det ikkje vore endring i denne perioden i fylgje informantane. Når det gjeld sal av alkoholhaldig drikke, har vi funne fram til fylgjande hovudpunkt: - Salstala frå vinmonopolet er gradvis aukande, både sett i høve til periode og sesong. Det er auke i sal av vin og nedgong i sal av øl for både periode og sesong. - Ein av Remabutikkane har hatt auke i alkoholsalet samanlikna med både førre periode og sesong, medan salstala for den andre Remabutikken er stabile i høve førre periode, men med ein nedgong i høve førre sesong. - Nedgong i sal av alkoholhaldig drikke for sesong for serveringsstadene på Sunnhordlandskaien; Café Delis, Kontoret og Big Horn Steak House. I høve førre periode er salstala stabile. - Sal og bruk av brennevin i høve sesong er stabilt, både i følgje salstal og informasjon frå informantane. - Vi ser i denne perioden ein nedgong i «forstyrring av allminneleg fred og orden» (drukkenskapsarrestar) i forhold til sist sommar og i forhold til førre periode. Det har vore langt fleire promillekøyringar (vegtrafikklova 22.1) i denne perioden samanlikna med førre periode, og ei lita auka samanlikna med førre sommar. 8 F ø r e V a r - H a u s t

9 Fig. 2. Alkoholsal Utvikling alkoholsal Vinmonopolet Rema 1000 Heiane Rema 1000 Bjelland Sunnhordlandskaien Grafen visar utvikling i alkoholsalet for kvar salsstad, men seier ingenting om mengd. Grafen Tala for dei visar ulike utvikling salsstadene i alkoholsalet kan altså ikkje for samanliknast, kvar salsstad, då men utrekningsgrunnlaget seier ingenting er om ulikt. mengd. Tala for dei ulike salsstadene kan altså ikkje samanliknast, då utrekningsgrunnlaget er ulikt. Auke i bruk av og tilgang på amfetamin Nøkkelinformantane innanfor gruppene miljø og profesjonelle rapporterar om sterk Auke auke i bruk av av og tilgang og tilgang på amfetamin. på amfetamin Dette gjeld også metamfetamin. Informantar rapporterar at metamfetamin og vanleg amfetamin blir brukt om ein annan. Beslagsdata frå Kripos syner at det er stek auke i beslag og mengde Nøkkelinformantane amfetamin i denne innanfor perioden, gruppene men tala miljø er relativt og profesjonelle små. rapporterar om sterk auke i bruk av og tilgang på amfetamin. Dette gjeld også metamfetamin. Informantar rapporterar at - Nøkkelinformantar i gruppa miljø har rapportert at amfetaminen har vorte metamfetamin og vanleg amfetamin blir brukt om ein annan. Beslagsdata frå Kripos syner at dårlegare den siste perioden, det vert òg sagt at det har vore billigare det er stek auke i beslag og mengde amfetamin i denne perioden, men tala er relativt små. amfetamin på marknaden. - - Vanlegaste Nøkkelinformantar inntaksmåte i gruppa er injisering, miljø men har det rapportert vert også at rapportert amfetaminen at har vorte dårlegare amfetamin den siste perioden, vert innteke det ved vert sniffing. òg sagt at det har vore billigare amfetamin på marknaden. - Amfetamin blir ofte kombinert med alkohol og/eller piller som rivotril eller - Vanlegaste inntaksmåte er injisering, men det vert også rapportert at amfetamin vert subutex. innteke ved sniffing. - Nøkkelinformantar frå gruppene miljø og profesjonelle rapporterar at - amfetamin Amfetamin gjev blir helsemessige ofte kombinert problem med som alkohol psykosar og/eller stort piller vekttap. som rivotril eller subutex. - - Det Nøkkelinformantar vert oppgitt at prisen frå gruppene for 0,25 gram miljø (ein og pose) profesjonelle amfetamin er rapporterar ca. 200, - og at amfetamin gjev mellom 500, - og 800, - for eit gram. helsemessige problem som psykosar og stort vekttap. - Vanlege «slenguttrykk» for amfetamin er: «Fart,» «speed», «amf,» «opp», - Det «joggesko». vert oppgitt at prisen for 0,25 gram (ein pose) amfetamin er ca. 200,- og mellom 500,- og 800,- for eit gram. - Vanlege slenguttrykk for amfetamin er: Fart, speed, amf, opp, joggesko. Framleis aukande tilgang på anabole steroider R u s t r e n d e r i S t o r d k o m m u n e 9

10 Framleis aukande tilgang på anabole steroider og bruk av cannabis Anabole steroider Bruk og tilgang på anabole steroider har i følgje dei to førre Føre Var rapportane vore aukande. Auken held fram i denne perioden. - Kripos og toll har få beslag, men ei stor auke i mengd beslaglagde anabole steroider. - Dei av nøkkelinformantane som har kjennskap til anabole steroidar, melder om at det framleis er omfattande bruk av anabole steroider, og at det er lett å få tak i. Cannabis Bruk og tilgang på cannabis vert framleis rapportert til å vera aukande. Politiet har i siste periode hatt auka merksemd på ungdom og hasj. Tal frå Kripos visar ei stor auke i beslag og i mengd beslaglagd cannabis. Informasjon frå nøkkelinformantane seier at dette er det mest vanlege rusmiddelet utanom alkohol, og at det er utbreidd bruk. Hasj blir brukt åleine eller saman med alkohol og/eller tablettar. Det blir rapportert brukt i alle aldersgrupper. Blant ungdom oftast i samband med fest, men òg i aukande grad i kvardagen. Den siste perioden har det i nokre tilfeller vore rapportert om sterkare og betre cannabis. - Kallenamn er «hasj», «røyk», «weed», «G», «gall», «bom», «sjitt» - Prisen blir oftast oppgitt til 100, -kr per gram. - Nøkkelinformantar frå gruppene miljø og profesjonelle opplyser at helse messige og sosiale problem som følgje av cannabisbruk er vanleg, og at problema oftast er depresjon, angst, konsentrasjonsvanskar og at ein blir asosial. Framleis auke i tilgang på medikamenta Subutex og Rivotril Subutex Nøkkelinformantane frå gruppene profesjonelle og miljø melder om ei gradvis auke i illegal bruk av Subutex, og at tilgjengeligheten er sterkt aukande. Dette vert av fleire av informantane sett i samband med framhald i tidlegare omtala utanlandsturar, der brukarar får utskrive store dosar Subutex. Dette vert vidareseld på den opne marknaden, og finansierer tur og eigen bruk. - Pris blir oppgitt til kr per tablett. - Kallenamn er «sub». 10 F ø r e V a r - H a u s t

11 Rivotril Nøkkelinformantane gruppene miljø og profesjonelle har rapportert om auke både i bruk av og tilgang på rivotril. Salstala frå to av apoteka syner nedgong i sal av rivotril. Nokre av informantane meinar rivotrilen på den illegale marknaden i stor grad kjem frå utlandet, men òg at ein del får rikeleg utskrive av medikamentet. Beslagsdata frå Kripos syner at det har vore ein nedgong i antal beslag og beslaglagt mengde sidan førre periode. I og med at talmaterialet av beslag er så lite, seier det ikkje mykje om kva som fins av Rivotril på marknaden. Det har denne perioden ikkje vore endring i antal medieoppslag om rivotril, men tala her er også små. - Rivotril blir rapportert oftast ete i tablettform. - Prisnivå ligg på 50, - per stk. - Angst/nerver og sinne blir rapportert som helsemessige/sosiale problem ved bruk av rivotril. - «Slitar(a),» «riv(ara)» og «x» vert nytta som «slenguttrykk» om rivotril Relativ stabil situasjon for dei fleste andre rusmiddel Oppsummering Når det gjeld den generelle bruken av rusmiddel på Stord, ser vi at det også i denne perioden er ein relativt stabil situasjon for bruk av og tilgang på mange av rusmidla. Vi ser likevel ein aukande tendens på nokre rusmiddel. I og med at enkelte av funna baserar seg på små tal og lite informasjon, vil vi på enkelte område vere varsame med å dra bastante konklusjonar. I denne perioden har vi hatt litt færre informantar i høve førre periode. Vi vil likevel framhalde at dei ulike kjeldene vi brukar vert vekta ulikt fordi vi meinar at nokre kjelder gjer eit meir korrekt bilete av situasjonen enn andre, og at funna då i hovudsak vert pålitelege. Det er i hovudsak menn, i alderen år som dannar grunnlag for rapporteringane frå nøkkelinformantane. I førre Føre Var rapport rapporterte vi om stabilt sal av alkohol for sesong. Også denne gongen ser vi at salet av alkohol er relativt stabilt, sjølv om vi hos nokre salsstadar ser auke i salet av enkelte typar alkoholhaldig drikke, medan det andre stadar har vore ein nedgong i høve førre sesong. I førre periode rapporterte vi også om auke i bruk og tilgang på anabole steroider frå informantane. Vi ser at denne utviklinga ser ut til å halde fram også i denne perioden. Kosthald, kropp og trening i kombinasjon med bruk av anabole steroider har fått auka merksemd dei siste åra. Det er mykje som tyder på at det er behov for å framleis ha fokus på denne problematikken. Denne gongen har vi valt å fokusere på rapporteringa av ei sterk auke i bruk og tilgang på amfetamin og metamfetamin blant informantane. I høve førre periode ser vi ei klar auke. Det vil derfor verte viktig å sjå om denne trenden held fram i dei komande periodane. R u s t r e n d e r i S t o r d k o m m u n e 11

12 I den førre rapporten vart det rapportert om ei stabilisering av illegal bruk og tilgang på medikamentet Xanor, denne stabiliseringa ser ut til å vera vedvarande for denne perioden. Sist rapporterte eit fleirtal av informantane om auke i illegal bruk og tilgang på Subutex.. Vi ser framleis at informantane rapporterer om ei gradvis auke i bruk og tilgang på Subutex, og denne gongen også Rivotril. Samstundes har det blitt selt mindre av desse medikamenta over resept på apoteka på Stord. Det kan derfor vere interessant å ha vidare fokus på om den illegale bruken av desse medikamenta aukar, sjølv om apoteksalet syner ei synkande kurve. Vi har i tidlegare rapportar hatt fokus på auke i bruk og tilgong på cannabis på Stord. I denne perioden har vi rapportert om at situasjonen for cannabis framleis har ein aukande tendens. Opplysningar og informasjon vi har fått, tyder på at toleransen for bruk av lettare illegale stoff er aukande i Stord og at haldninga til bruk av cannabis går i retning av ei «normalisering» av bruken. Vi har eit inntrykk av at dette er ein aukande problematikk, sjølv om funna i denne perioden er relativt små. Vi ser derfor med interesse på komande Føre Var rapportar og på resultat frå ungdomsundersøkinga på Stord, for å sjå om desse inntrykka og denne informasjonen stemmer overeins med dette inn-trykket. Rustrendar i Bergen Vi ser med interesse på siste Føre Var rapport frå Bergen. Eit av hovudfunna i den siste rapporten frå Bergen var ei sterk auke i bruk av GHB, medan tilgangen har vorte rapportert å vere meir stabil. Også i førre rapport vart det rapportert om auke i bruk av GHB i Bergen. Hordaland politidistrikt og Kripos hadde auke i beslag av GHB og Helse-Bergen/AMK melde om eit aukande antal overdoseutrykningar relatert til bruk av GHB/GBL. Trendpanelet rapportert også om auke i tilgjenge og bruk av GHB (Føre Var, Bergen 02/09). I siste Føre Var rapport frå Bergen har det vorte registrert auke i tilgjengelighet for opioidane heroin, subutex og metadon. Subutex er eit syntetisk opioid som vert brukt i substitusjonsbehandling ved opiatavhengigheit/legemiddelassistert rehabilitering. Det siste halvåret har brukstrenden for subutex vore stabil. Kripos hadde auke i antal og mengde beslag av subutex. Bergen og Bjørgvin fengsel hadde auke i mengde beslag. Det vert også rapportert om auka tilgjengelighet for dei stimulerande rusmidla amfetamin og kokain. Tolletaten hadde auke i mengde beslag av amfetamin, medan politiet hadde auke både i mengde og antal beslag. Fengsela hadde auke i antal urintestar som gav positivt utslag på amfetamin og det vart registrert ei auke i antal pasientar i Bergensklinikkane som oppgav amfetamin som det mest brukte rusmiddelet før innlegging. Trendpanelet har rapportert inga endring i bruk og ei gradvis auke i tilgang på amfetamin dei siste seks månadane. Det har også vorte rapportert at metamfetamin vert brukt i Bergen og at det har vorte meir tilgjengelig det siste halvåret. I Føre Var rapporten frå Bergen vert det rapportert om stabile brukstrendar for dei fleste rusmiddel (Føre Var, Bergen 02/09). 12 F ø r e V a r - H a u s t

13 Appendiks Skalaforklaring I tabell 1 har vi brukt følgjande skala for å identifisera endringar i løpet av dei siste seks månadane for kvart rusmiddel, og verdien er rutinedata gjeve i tabellane og analysetabellane. Skala for beslagsdata, salstal apotek og media 1 = sterk auke dvs. frå +75 % og oppover 2 = gradvis auke dvs. mellom +25 % til +74 % 3 = ingen endring dvs. mellom +24 % til 12 % 4 = gradvis nedgang dvs. mellom 13 % til 37 % 5 = sterk nedgang dvs. frå 38 % og nedover Skala for data om alkoholsal 1 = sterk auke dvs. frå +11 % og oppover 2 = gradvis auke dvs. mellom +5 % til +10 % 3 = ingen endring dvs. mellom +4 % til - 4 % 4 = gradvis nedgang dvs. mellom - 5 % til -10 % 5 = sterk nedgang dvs. frå -11 % og nedover Skala for nøkkelinformantar 1 = gjennomsnittet ligg frå 2,3 og oppover 2 = gjennomsnittet ligg mellom 2, 4 og 2,6 3 = gjennomsnittet ligg mellom 2,7 og 3,3 4 = gjennomsnittet ligg mellom 3, 4 og 3,6 5 = gjennomsnittet ligg frå 3,7 og nedover Skala for talmateriale under 5 - Når talet er 5 eller mindre vert dette indikert med teiknet * bak oppgjeven tendens. - Når talmaterialet er under 5, blir ikkje sterk/svak brukt (1 eller 5), men berre inga endring eller gradvis auke/nedgang (2*, 3*, 4*). - Dersom talmaterialet går frå 0 til 0, blir dette indikert med teiknet - og ikkje med 3*. - Endrast talmaterialet berre med 1, gjev dette inga endring = 3*. - Endrast talmaterialet med 2, gjer dette anten ei gradvis auke = 2*, eller ein gradvis nedgang = 4*. R u s t r e n d e r i S t o r d k o m m u n e 13

14 Talet 1 visar at det er ei sterk auke, medan talet 2 indikerar at det er ei gradvis auke. Der det ikkje føreligg endring visast dette med talet 3. Talet 4 visar at det er ein gradvis nedgang, medan 5 markerar at det er ein sterk nedgang. Teiknet * brukar vi der det føreligg eit lite tal eller nummer, til dømes dersom det dreiar seg om små beslag. Ulike skalaer er brukt for å identifisera endringar for kvart enkelt rusmiddel og gje dei ein verdi i løpet av dei siste seks månadane. Me nyttar ein meir sensitiv skala der talmaterialet er lite. Analysetabellen nedanfor er ikkje vekta. Tabell 2: Samanfatting av statistiske data, informasjon frå nøkkelinformantar og media i høve til rustrendar Rusmiddel Anabole steroider 1 3* 1* 3* 3* 3* 2* Apotek 1 Heiane Leirvik Apotek Apotek 1 Toll mengde Toll beslag Kripos mengde Kripos beslag Vinmonopolet Delis, Kontoret, Big Horn Rema Heiane Rema Bjelland Alkohol Cannabis Amfetamin 1 1 3* 1 1 Heroin 3 3* Metadon 3 4* 2 2 Subutex 3 5 3* 2 1 Subuxone 3 3 2* Temgesic 1 5 3* 4* Xanor * 2 2* Valium * 4* 4* Dolcontin * 2* Rivotril * 1 1 Stesolid * 3* Vekting X3 X3 X3 X2 X2 X2 X3 X4 X4 X4 X4 X1 X4 X3 Media Informantar brukstrend Informantar tilgang 1 = sterk auke 2 = gradvis auke 3 = inga endring 4 = gradvis nedgang 5 = sterk nedgang * = visar at det er snakk om svært små tal 14 F ø r e V a r - H a u s t

15 Vekting av kjeldene Informasjonskjeldene vert kategorisert og vekta avhengig av kor pålitelege dei er i høve til å indikera rusbruk og tilgang. Størst vekt (gonger fire) er gjeve alkoholsal fra Vinmonopolet og Rema 1000, og informasjon frå nøkkelinformantar iht. brukstrendar. Desse data gjev relativt gode indikasjonar på faktisk bruk av alkohol. Nest størst vekt (gonger tre) er salsdata frå apoteket, Kripos og lokalt politi sine antal beslag og informasjon frå informantane iht. tilgang på rusmiddel. Medium vekt (gonger to) er gjeve til data frå Tollvesenet og mengdedata frå Kripos og lokalt politi, som gjev ein indikasjon på rustilgang, men som kanskje seier meir om etatane sine eigne prioriteringar og aktivitet. Minst vekt (gonger ein) er gjeve media og låge førekomstar av funn, uavhengig av kjeldeopphav (dette gjeld dei som er markert med stjerne i tabellen). Endringane me gjengir, er frå førre periode; oktober 2008 mars 2009, samanlikna med den siste perioden, april september Analysetabellane inneheld verdiar på ein skala frå 1 til 5, og tala visar tendensen for kvart rusmiddel i løpet av de siste seks månadane. R u s t r e n d e r i S t o r d k o m m u n e 15

16 Samandrag av trendverdiar - ikkje vekta og vekta for spesifikke rusmiddel For å identifisera forskjellige mønster blant dei forskjellige rusmiddel, samanfattar tabellen nedanfor verdiane når dei ikkje er vekta og etter at dei er vekta. Tabell 3: Samandrag av verdiar Rusmiddel IKKJE VEKTA VEKTA SUM DIFFERANSE Anabole steroider Alkohol Cannabis Amfetamin Heroin Metadon Subutex Subuxone Temgesic Xanor Valium Dolcontin Rivotril Stesolid Utrekning av differanse Differansen for kvart rusmiddel baserar me på ei summering av positive og negative verdiar. Me ser altså på 1 arane og 2 arane, som indikerar ei auke (positive verdiar), i høve til 4 arane og 5 arane, som indikerar ein nedgang (negative verdiar). Data frå lokalt politi blir brukt for rusmiddel frå toppen av tabell 2, og ned t.o.m. Metadon. Data frå Kripos er inkludert f.o.m. Subutex og ned resten av tabellen. Dette gjer me for å unngå dobbeltelling av data som blir registrert av begge kjelder. 16 F ø r e V a r - H a u s t

17 Takk til Våre gode nøkkelinformantar... Bergensklinikkene... Vitusapotek Leirvik, ved Hege Kvalnes... Apotek 1, ved Steinar Vik... Rema 1000 Heiane, ved John Ståle Eldøy... Rema 1000 Bjelland, ved Eivind Birkeland... Vinmonopolet, ved Jens Nordahl... Kripos... Politiet... Tollvesenet SLT-koordinator i Stord kommune... Utestadane Tapperiet, Delis, Frugård... Prosjektkopi Vest ved Laila Haugen Litteratur Flesland, L. & Mounteney, J. (2009) Føre Var rapport, nr. 2, Stiftelsen Bergensklinikkene Mounteney, J og Leirvåg, S-E (2007). Føre Var: Kartlegging av rustrender, Manual, Stiftelsen Bergensklinikkene ( Kopi av heile rapporten kan ein få ved å venda seg til Utekontakten, Stord kommune, Tlf / R u s t r e n d e r i S t o r d k o m m u n e 17

18

19 Nokre fakta Amfetamin: (Frå - Amfetamin og metamfetamin er sentral stimulerande stoff. At stoffet er sentral stimulerande inneber at det undertrykker søvnbehov og stimulerar hjarte- og karsystemet. - Amfetamin og metamfetamin kan inntakas gjennom munnen som tablettar, pulver eller oppløyst i veske, injiserast, røykast (ice) eller sniffast. - Ei vanleg misbruksdose, «ein kvarting» (250 mg urein dose), kan vere av størrelsesorden mg rein amfetamin eller meir. Vanlege dosar ved medisinsk behandling er 5-20 mg amfetamin. - Metamfetamin er kjemisk nært beslekta med amfetamin, og verknadane av amfetamin og metamfetamin er svært like. Etter inntak kan imidlertid metamfetamin gå noko raskare over til sentralnervesystemet enn amfetamin fordi det er meir feittløyseleg. - Inntak av amfetamin og metamfetamin gjev verknader både på sentralnervesyste met og elles i kroppen. Amfetaminrus vert kjenneteikna av heva stemningsleie og auka psykomotorisk tempo. Vanlege symp tom er høg sjølvkjensle, rastløyse, nervøsitet, svimmelheit og søvnvanskar. Verknader som redusert konsentrasjonevne og nedsett kritisk sans gjev auka risiko for alvorlege ulykker. Auka puls, blodtrykk, andedrett, og temperatur er andre verknader. Amfetamin gjev auka risiko for hjernebløding og hjarteinfarkt. Kroniske brukarar framstår ofte som angstfylte, søvnige og underernærte. Bruk av amfetamin over lengre tid kan føre til at dosa må aukast for å oppnå same eigenoppleving av rus. Cannabis: (Frå og Cannabis er fellesnamnet på hasj, marihuana og cannabisolje. Preparata stammar frå planta Cannabis sativa, eller indisk hamp. I cannabis fins det kjemiske stoff, «cannabinoider» som gjev rusverknad. Det viktigaste er tetrahydrocannabinol (THC). - Cannabis, og då fyrst og fremst hasjisj, er det mest brukte illegale narkotiske stoffet i Noreg. - Den vanlegaste inntaksmåten for cannabis er røyking. Hasjisj som vert røykt, gjev frå seg ei markant søtleg lukt. - Verknaden av cannabis er, som ved andre rusmiddel, sterkt avhengig av brukaren sin personlegdom, forventningar og miljø, samt rusdosa. Rusen kan gjere brukaren avslappa og pratsam, og forsterkar ofte sansane. Hyppige latteranfall kan førekome. Rusen svekkar den kritiske sansen. Cannabis gjev både dempande og svakt hallusino gene symptom, noko som inneber endra oppfatning av røynda. Ruseffekten inntrer allereie kort tid etter at røyken er inhalert, med ein topp etter ca minutt. Bru karen får som oftast auka puls, raude auge, tørr munn, samt auka matlyst. Svekking av koordinasjon, konsentrasjon og reaksjonsevne er påvist opptil 24 timer etter inntak. Rusen kan også føre til svimmelheit og trøyttleik. Vidare kan korttidsminnet og tidsoppfatninga verte forstyrra. Akutte depres jonar, angst eller forfylgingsførestellingar kan også førekome. Brukt saman med andre narkotiske stoff og/eller alkohol kan verknadane verte forsterka. - Når det gjeld langtidsverknader vil røyking av cannabis truleg redusere kroppen sitt immunforsvar, og kan påverke hormon balansen. Langvarig bruk aukar risikoen for angst- og depresjonsreaksjonar og kan utløyse psykosar hjå disponerte individ. Rivotril (Frå og wikipedia.no) - Rivotriltablettar inneheld virkestoffet klonazepam, eit stoff som tilhøyrer gruppa benzodiazepinar. Klonazepam motverkar fyrst og fremst krampar, men verkar også muskelavslappande, berolegande og angst dempende. Rivotril vert brukt til behandling av epilepsi, særleg ved småanfall hjå born, ved milde anfall utan krampar og ved vekselvise krampar. - Klonazepam vert i aukande grad brukt som rusmiddel. Klonazepam vert markedsført i Noreg som Rivotril. Sjølv om medikamen tet er lite toksisk i seg sjølv, vil det kunne forsterke effekten av opioidar og alkohol, og bidra blant anna til demping av respirasjonen.

20 Utekontakten, Stord kommune tlf Prosjektkopi Vest AS

Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune. Rustrender i Stord kommune Vår 2011

Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune. Rustrender i Stord kommune Vår 2011 Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Rustrender i Stord kommune Vår 2011 Hovudfunn: - Auka bruk og tilgang på cannabis - Gradvis auke i illegal bruk av og tilgang

Detaljer

Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Haust 2010. Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune

Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Haust 2010. Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Rustrender i Stord kommune Haust 2010 Hovudfunn Framleis auke i cannabistilgang og bruk. Gradvis aukande brukstrend og tilgang

Detaljer

Cecilie Berger, John Henrik Staveland-Sæter og Jostein Bertin Øgård Utekontakten i Stord kommune. Rustrendar i Stord kommune Vår 2013.

Cecilie Berger, John Henrik Staveland-Sæter og Jostein Bertin Øgård Utekontakten i Stord kommune. Rustrendar i Stord kommune Vår 2013. Cecilie Berger, John Henrik Staveland-Sæter og Jostein Bertin Øgård Utekontakten i Stord kommune Rustrendar i Stord kommune Vår 2013 Hovudfunn: Aukande bruk av dopingmidlar Den illegale bruken av Subutex

Detaljer

ten Rustrendar i Stord kommune Utekontakten i Stord kommune Hovudfunn:

ten Rustrendar i Stord kommune Utekontakten i Stord kommune Hovudfunn: Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Rustrendar i Stord kommune ten Utekontakten, Stord kommune tlf. 53 49 66 44 utekontakten@stord.kommune.no Vektor Prosjekt AS Haust

Detaljer

Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Vår 2009. Cecilie Berger og Thomas Mikkelsen Utekontakten i Stord kommune

Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Vår 2009. Cecilie Berger og Thomas Mikkelsen Utekontakten i Stord kommune Cecilie Berger og Thomas Mikkelsen Utekontakten i Stord kommune Rustrender i Stord kommune Vår 2009 Hovudfunn Stabilt sal av alkohol for sesong Framleis rapportert auke i bruk og tilgang på anabole steroider

Detaljer

Føre Var. Rustrendkartlegging Stord kommune Haust 2014. Hovudfunn: Aukande alkoholbruk. Periodevis auke i bruk av og tilgang på heroin

Føre Var. Rustrendkartlegging Stord kommune Haust 2014. Hovudfunn: Aukande alkoholbruk. Periodevis auke i bruk av og tilgang på heroin Føre Var Rustrendkartlegging Stord kommune Haust 2014 Cecilie Berger, Bjarte Epland og John Henrik Staveland-Sæter Hovudfunn: Aukande alkoholbruk Periodevis auke i bruk av og tilgang på heroin Aukande

Detaljer

Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Vår 2010. Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune

Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Vår 2010. Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Rustrender i Stord kommune Vår 2010 Hovudfunn Framleis rapportert auke i bruk og tilgang på cannabis Gradvis aukande brukstrend

Detaljer

Hovudfunn. Rebekka Hindøy, Thomas Mikkelsen og Terje Eriksen Utekontakten i Stord kommune og SLT

Hovudfunn. Rebekka Hindøy, Thomas Mikkelsen og Terje Eriksen Utekontakten i Stord kommune og SLT Rebekka Hindøy, Thomas Mikkelsen og Terje Eriksen Utekontakten i Stord kommune og SLT Rustrender i Stord kommune Frå haust 2007 til vår 2008 Hovudfunn Stabilt mot gradvis auke i sal av alkohol for sesong

Detaljer

Hovudfunn: - Aukande bruk og tilgang på amfetamin - Den illegale bruken av Subutex aukar - Aukande brukstrend og tilgang på Rivotril

Hovudfunn: - Aukande bruk og tilgang på amfetamin - Den illegale bruken av Subutex aukar - Aukande brukstrend og tilgang på Rivotril Cecilie Berger, Jostein Bertin Øgård og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Rustrender i Stord kommune Haust 2011 Hovudfunn: - Aukande bruk og tilgang på amfetamin - Den illegale bruken

Detaljer

Rustrendar i Stord kommune Vår 2014

Rustrendar i Stord kommune Vår 2014 Rustrendar i Stord kommune Vår 2014 Cecilie Berger og John Henrik Staveland-Sæter Utekontakten i Stord kommune Hovudfunn: Mindre illegal Metadonbruk Auke i bruk av Xanor Auke i bruk av og tilgang på amfetamin

Detaljer

FØRE VAR. Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Vår 2006

FØRE VAR. Hovudfunn. Rustrender i Stord kommune Vår 2006 Cecilie Berger, Terje Eriksen og Thomas Mikkelsen. SLT og Utekontakten i Stord kommune. FØRE VAR Rustrender i Stord kommune Vår 2006 Hovudfunn - Nedgang i sal av alkohol - Sterk auke i bruk og tilgang

Detaljer

Hovudfunn. Cecilie Berger og Thomas Mikkelsen Utekontakten i Stord kommune. Rustrender i Stord kommune Haust 2008

Hovudfunn. Cecilie Berger og Thomas Mikkelsen Utekontakten i Stord kommune. Rustrender i Stord kommune Haust 2008 Cecilie Berger og Thomas Mikkelsen Utekontakten i Stord kommune Rustrender i Stord kommune Haust 2008 Hovudfunn Gradvis auke i sal av alkohol over ein treårsperiode Sterk auke i bruk og tilgang på anabole

Detaljer

Hovudfunn. SPESIALFOKUS: Om mobiltelefoner og internett. Rustrender i Stord kommune Frå haust 2006 til vår 2007

Hovudfunn. SPESIALFOKUS: Om mobiltelefoner og internett. Rustrender i Stord kommune Frå haust 2006 til vår 2007 Rustrender i Stord kommune Frå haust 2006 til vår 2007 Hovudfunn Stabil bruk av alkohol Rapportert auke i bruk og tilgang på amfetamin Nedgang i bruk av Xanor Nedgang i bruk av Dolcontin Stabil situasjon

Detaljer

NEI TAKK CANNABIS HASJ - MARIHUANA - HASJOLJE

NEI TAKK CANNABIS HASJ - MARIHUANA - HASJOLJE NEI TAKK CANNABIS HASJ - MARIHUANA - HASJOLJE KVA ER CANNABIS? Cannabis er det mest brukte narkotiske stoffet i Noreg, og er på verdsbasis det mest utbreidde ulovlege rusmiddelet når det gjeld både dyrking

Detaljer

FØRE Var RUSTRENDER I BERGEN. Liv Flesland og Siv-Elin Leirvåg Carlsen

FØRE Var RUSTRENDER I BERGEN. Liv Flesland og Siv-Elin Leirvåg Carlsen vestre torggate 11, 5015 bergen, norge tlf: 55 90 86 00 www.bergensklinikkene.no ISSN 1504-7741 Utgivelsen av denne rapporten inngår som en del av Kompetansesenterets oppdrag gitt av Helsedirektoratet

Detaljer

Stiftelsen Bergensklinikkene ISSN 1504 7741. Heftets tittel: Føre Var 01/11 Forfattere: Liv Flesland og Randi Vartdal Knoff

Stiftelsen Bergensklinikkene ISSN 1504 7741. Heftets tittel: Føre Var 01/11 Forfattere: Liv Flesland og Randi Vartdal Knoff Kompetansesenter rus - region vest Bergen er ett av syv regionale kompetansesentra innen rusfeltet i Norge, med regionalt ansvar for Hordaland og Sogn og Fjordane. Arbeidsområder er innenfor forebygging,

Detaljer

Forord. Mai 2008 Stiftelsen Bergensklinikkene. Erling Pedersen Adm.direktør. føre var 01-2008

Forord. Mai 2008 Stiftelsen Bergensklinikkene. Erling Pedersen Adm.direktør. føre var 01-2008 Forord Rapporten Føre Var, som nå foreligger, er den 11. utgaven, og er i det sjette året av utgivelser. Dette gir mulighet til å se rusutvikling i et tidsperspektiv, der både endringer i bruk og tilgjengelighet

Detaljer

Jane Mounteney og Liv Flesland Stiftelsen Bergensklinikkene

Jane Mounteney og Liv Flesland Stiftelsen Bergensklinikkene RUSTRENDER I BERGEN Høst 06 til vår 07 NR. 1-2007 Jane Mounteney og Liv Flesland Stiftelsen Bergensklinikkene HOVEDFUNN Nedgang for metadon, men fortsatt økning i misbruk av Subutex Stabil situasjon for

Detaljer

Stiftelsen Bergensklinikkene ISSN 1504 7741. Heftets tittel: Føre Var 02/10 Forfattere: Liv Flesland og Siv-Elin Leirvåg Carlsen

Stiftelsen Bergensklinikkene ISSN 1504 7741. Heftets tittel: Føre Var 02/10 Forfattere: Liv Flesland og Siv-Elin Leirvåg Carlsen Kompetansesenter rus - region vest Bergen er ett av syv regionale kompetansesentra innen rusfeltet i Norge, med regionalt ansvar for Hordaland og Sogn og Fjordane. Arbeidsområder er innenfor forebygging,

Detaljer

HØST 2004 TIL VÅR 2005. HOVEDFUNN Relativt stabilt alkoholsalg. Stabil situasjon eller gradvis økning i bruk og tilgengelighet av illegale stoffer

HØST 2004 TIL VÅR 2005. HOVEDFUNN Relativt stabilt alkoholsalg. Stabil situasjon eller gradvis økning i bruk og tilgengelighet av illegale stoffer HØST 2004 TIL VÅR 2005 HOVEDFUNN Relativt stabilt alkoholsalg Stabil situasjon eller gradvis økning i bruk og tilgengelighet av illegale stoffer Økning i bruk og tilgjengelighet av sentralstimulerende

Detaljer

HORDALANDD. Utarbeidd av

HORDALANDD. Utarbeidd av HORDALANDD FYLKESKOMMUNE Utflyttingar frå Hardanger Utarbeidd av Hordaland fylkeskommune Analyse, utgreiing og dokumentasjon August 28 INNLEIING: Analysen er utarbeidd som ein del av Hordaland fylkeskommune

Detaljer

HOVEDFUNN HØST 2008 - VÅR 2009 01/09. Liv Flesland & Jane Mounteney. stiftelsen bergensklinikkene

HOVEDFUNN HØST 2008 - VÅR 2009 01/09. Liv Flesland & Jane Mounteney. stiftelsen bergensklinikkene Økning i tilgjengelighet og bruk av GHB Fortsatt økende trend for alkohol Mindre tilgang på Xanor Ingen endring i bruk av amfetamin og kokain, men tilgjengeligheten har gått ned RESYMÈ 01/09 RUSTRENDER

Detaljer

FØRE Var RUSTRENDER I BERGEN. Liv Flesland og Jane Mounteney. Rapporten er utgitt med støtte fra Helsedirektoratet ISSN 1504-7741

FØRE Var RUSTRENDER I BERGEN. Liv Flesland og Jane Mounteney. Rapporten er utgitt med støtte fra Helsedirektoratet ISSN 1504-7741 ISSN 1504-7741 Rapporten er utgitt med støtte fra Helsedirektoratet 02/08 01/08 RUSTRENDER I BERGEN FØRE Var stiftelsen bergensklinikkene Liv Flesland og Jane Mounteney vestre torggate 11, postboks 297

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

RUSTRENDER I BERGEN HØST 2005 TIL VÅR 2006 NR. 1-2006 Jane Mounteney og Siv-Elin Leirvåg Stiftelsen Bergensklinikkene

RUSTRENDER I BERGEN HØST 2005 TIL VÅR 2006 NR. 1-2006 Jane Mounteney og Siv-Elin Leirvåg Stiftelsen Bergensklinikkene RUSTRENDER I BERGEN HØST 2005 TIL VÅR 2006 NR. 1-2006 Jane Mounteney og Siv-Elin Leirvåg Stiftelsen Bergensklinikkene HOVEDFUNN Fortsatt svak økning i bruk av alkohol Fortsatt nedgang i misbruk og tilgjengelighet

Detaljer

RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2005 NR. 2-2005

RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2005 NR. 2-2005 RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2005 NR. 2-2005 HOVEDFUNN Svak økning i alkoholsalg Nedgang i tilgjenglighet av LSD og ecstasy Nedgang i tilgjenglighet av Rohypnol Stabil situasjon i bruk og tilgjengelighet

Detaljer

Jane Mounteney Siv-Elin Leirvåg VÅR 2003 TIL HØST 2003

Jane Mounteney Siv-Elin Leirvåg VÅR 2003 TIL HØST 2003 VÅR 2003 TIL HØST 2003 HOVEDFUNN En utflating av alkoholsalget i løpet av de siste seks månedene etter to perioder med økning Ingen endring når det gjelder flertallet av illegale rusmidler En liten økning

Detaljer

Kompetansesenter Rus region vest Bergen. Liv Flesland & Randi Vartdal Knoff FØRE RUSTRENDER I BERGEN 02/12 HOVEDFUNN HØST 2012

Kompetansesenter Rus region vest Bergen. Liv Flesland & Randi Vartdal Knoff FØRE RUSTRENDER I BERGEN 02/12 HOVEDFUNN HØST 2012 Kompetansesenter Rus region vest Bergen Stiftelsen Bergensklinikkene Liv Flesland & Randi Vartdal Knoff RUSTRENDER I BERGEN 02/12 FØRE Var HOVEDFUNN HØST Økning i tilgjengelighet og bruk av GHB/GBL Økning

Detaljer

FØRE VAR. Stiftelsen Bergensklinikkene. RUSTRENDER I BERGEN Høst 06 til vår 07 NR. 1-2007

FØRE VAR. Stiftelsen Bergensklinikkene. RUSTRENDER I BERGEN Høst 06 til vår 07 NR. 1-2007 RUSTRENDER I BERGEN Høst 06 til vår 07 NR. 1-2007 HOVEDFUNN Nedgang for metadon, men fortsatt økning i misbruk av Subutex Stabil situasjon for de fleste misbrukte medikamenter Svak nedgang i tilgjengelighet

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

HOVEDFUNN HØST 2009 VÅR 2010 01/10. stiftelsen bergensklinikkene

HOVEDFUNN HØST 2009 VÅR 2010 01/10. stiftelsen bergensklinikkene Økning i tilgjengelighet og bruk av GHB og GBL Økning i bruk av Rivotril Økning i tilgjengelighet, men nedgang i bruk av Xanor Nedgang i tilgjengelighet, men økning i bruk av anabole steroider RESYMÈ 01/10

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

Stiftelsen Bergensklinikkene ISSN 1504 7741. Heftets tittel: Føre Var 02/11 Forfattere: Liv Flesland, Randi Vartdal Knoff og Else Kristin Utne Berg

Stiftelsen Bergensklinikkene ISSN 1504 7741. Heftets tittel: Føre Var 02/11 Forfattere: Liv Flesland, Randi Vartdal Knoff og Else Kristin Utne Berg Kompetansesenter Rus (KoRus) region vest Bergen, er ett av syv regionale kompetansesentra innen rusfeltet i Norge, med regionalt ansvar for Hordaland og Sogn og Fjordane. Arbeidsområder er innenfor forebygging,

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

Forord. 9. desember 2010 Kompetansesenter rus - region vest Bergen Stiftelsen Bergensklinikkene. Adm. direktør

Forord. 9. desember 2010 Kompetansesenter rus - region vest Bergen Stiftelsen Bergensklinikkene. Adm. direktør Forord Stiftelsen Bergensklinikkene utkommer nå med den 16. halvårlige Føre Var-rapport om russituasjonen i Bergen. Den foreliggende rapporten viser rusmiddeltrender gjennom åtte år, samt siste nytt om

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Matpakkematematikk Data frå Miljølære til undervisning Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Lag riktig diagram Oppgåva går ut på å utarbeide ei grafisk framstilling

Detaljer

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Samandrag Om lag 46 400 hushaldskundar skifta kraftleverandør i 2. kvartal 2007. Dette er ein nedgang frå 1. kvartal i år då 69 700 hushaldskundar skifta leverandør.

Detaljer

Førespurnad om deltaking i forskingsprosjekt. Kontrollgruppe til forskingsprosjekt for behandling av sjukleg overvektige personar

Førespurnad om deltaking i forskingsprosjekt. Kontrollgruppe til forskingsprosjekt for behandling av sjukleg overvektige personar Førespurnad om deltaking i forskingsprosjekt Kontrollgruppe til forskingsprosjekt for behandling av sjukleg overvektige personar Bakgrunn og hensikt Dette er eit spørsmål til deg om å ta del i ein studie

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK:

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 12.10.2015 SAKSHANDSAMAR: Erik Sverrbo SAKA GJELD: Variasjon i ventetider og fristbrot ARKIVSAK: 2015/2228 STYRESAK: 107/15 STYREMØTE: 10.11.

Detaljer

Kven skal bera børene? KPI-Notat 2/2006. Av Anne-Sofie Egset, Rådgjevar KPI Helse Midt-Norge

Kven skal bera børene? KPI-Notat 2/2006. Av Anne-Sofie Egset, Rådgjevar KPI Helse Midt-Norge KPI-Notat 2/2006 Kven skal bera børene? Av Anne-Sofie Egset, Rådgjevar KPI Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Ca. 65000 menneske er i

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Norsk Bremuseum sine klimanøtter

Norsk Bremuseum sine klimanøtter Norsk Bremuseum sine klimanøtter Oppgåve 1 Alt levande materiale inneheld dette grunnstoffet. Dessutan inngår det i den mest kjende klimagassen; ein klimagass som har auka konsentrasjonen sin i atmosfæren

Detaljer

Om vestibularisnevritt

Om vestibularisnevritt svimmel - vestibularisnevritt - langvarig svimmelheit Om vestibularisnevritt Vestibularisnevritt er ein sjukdom i det indre øyret og er ei av dei vanlegaste årsakene til svimmelheit. Tilstanden kan bli

Detaljer

Årsplan i SAMFUNNSFAG 9.klasse 2014-2015

Årsplan i SAMFUNNSFAG 9.klasse 2014-2015 Årsplan i SAMFUNNSFAG 9.klasse 2014-2015 Utforskaren Hovudområdet grip over i og inn i dei andre hovudområda i faget, og difor skal ein arbeide med kompetansemåla i utforskaren samtidig med at ein arbeider

Detaljer

FØRE VAR. RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2006 NR. 2-2006

FØRE VAR. RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2006 NR. 2-2006 RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2006 NR. 2-2006 HOVEDFUNN Økning i bruk og tilgjengelighet av anabole steroider Fortsatt økning i misbruk og tilgjengelighet av Subutex og metadon Fortsatt nedgang i misbruk

Detaljer

Om å høyre meir enn dei fleste

Om å høyre meir enn dei fleste Om å høyre meir enn dei fleste Anne Martha Kalhovde Psyk spl., PhD student Leiar av Forskning og undervisningseininga ved Jæren DPS Kva slags høyrselserfaringar er det snakk om? Erfaringar med å høyre

Detaljer

RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2005 NR. 2-2005 Jane Mounteney og Siv-Elin Leirvåg Stiftelsen Bergensklinikkene

RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2005 NR. 2-2005 Jane Mounteney og Siv-Elin Leirvåg Stiftelsen Bergensklinikkene RUSTRENDER I BERGEN Vår til høst 2005 NR. 2-2005 Jane Mounteney og Siv-Elin Leirvåg Stiftelsen Bergensklinikkene HOVEDFUNN Svak økning i alkoholsalg Nedgang i tilgjenglighet av LSD og ecstasy Nedgang i

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN

FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN Gjennomsnittleg årsfangst av laks i perioden 1969-2012 var 481 (snittvekt 5,1 kg). I 2012 vart det fanga 1075 laks (snittvekt 6,5 kg), eit av dei aller beste resultata

Detaljer

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Anbodssamarbeid er blant dei alvorlegaste formene for økonomisk kriminalitet. Anbodssamarbeid inneber at konkurrentar samarbeider om prisar og vilkår før

Detaljer

Rusmiddelstatistikk Folkehelseinstituttet. Funn i blodprøver hos bilførere med mistanke om påvirkning

Rusmiddelstatistikk Folkehelseinstituttet. Funn i blodprøver hos bilførere med mistanke om påvirkning Rusmiddelstatistikk Folkehelseinstituttet Funn i blodprøver hos bilførere med mistanke om påvirkning 28 INNHOLD Kap 1 Innledning... 3 Ca 1 rusmiddelanalyser i blod- og pusteprøver av bilførere... 3 Alkohol

Detaljer

Utfordringsdokument. Status for Hjelmeland kommune, pr. oktober 2013.

Utfordringsdokument. Status for Hjelmeland kommune, pr. oktober 2013. Utfordringsdokument Basert på Folkehelsekartlegging for Hjelmeland kommune, pr. 01.10.13. (FSK-sak 116/13) Status for Hjelmeland kommune, pr. oktober 2013. DEMOGRAFI Ca. 16 % av befolkninga i Hjelmeland

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Innhold Om rapporten... 2 Forklaring til statistikken... 2 Resultat... 2 Nettsider... 2 Statistikk... 2 Korte tekstar 1 10 sider og tekstar over 10 sider...

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto TILSYNSRAPPORT første halvår 2012 - ei evaluering av marknadsføring frå januar til og med juni månad 2012 Tilsynsrapport marknadsføring nr. 2012-12 Lotteritilsynet

Detaljer

Forord. November 2007 Stiftelsen Bergensklinikkene. Erling Pedersen Adm.direktør

Forord. November 2007 Stiftelsen Bergensklinikkene. Erling Pedersen Adm.direktør Forord Føre Var november 2007, er den tiende overvåkingsrapporten av rustrender i Bergen fra Stiftelsen Bergensklinikkene. Hensikten med Føre Var-rapportene er å kunne følge og finsikte utviklingen, med

Detaljer

VÅR TIL HØST 2004. HOVEDFUNN Ingen store endringer når det gjelder alkohol. En relativt stabil situasjon med hensyn til illegale stoffer

VÅR TIL HØST 2004. HOVEDFUNN Ingen store endringer når det gjelder alkohol. En relativt stabil situasjon med hensyn til illegale stoffer VÅR TIL HØST 2004 HOVEDFUNN Ingen store endringer når det gjelder alkohol En relativt stabil situasjon med hensyn til illegale stoffer En økning i tilgjengelighet av kokain Et sammensatt bilde for misbruk

Detaljer

SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE

SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE SPØRJEGRANSKING Om leselyst og lesevanar blant unge SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE Irene, Terese, Sigurd, Lars i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 INNHALD Innleiing... 3 Diagram og Kommentarar...

Detaljer

HORNINDAL KOMMUNE Sakspapir

HORNINDAL KOMMUNE Sakspapir HORNINDAL KOMMUNE Sakspapir SAKSGANG Styre, råd, utval m.m. Møtedato Saksnr.: Saksbehandlar Utval for Oppvekst og Helse 04.11.2008 037/08 MO Kommunestyret 13.11.2008 072/08 MO Saksansvarleg: Eirik Natvik

Detaljer

Framtidige behov for hjelpemiddel

Framtidige behov for hjelpemiddel Framtidige behov for hjelpemiddel AV SIGURD GJERDE SAMANDRAG Hjelpemiddelformidling er ein stor og viktig del av hjelpetilbodet for alle med funksjonsvanskar. Samfunnet satsar store ressursar på formidling

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Narkotika- og dopingstatistikk 2010

Narkotika- og dopingstatistikk 2010 Narkotika- og dopingstatistikk 2010 Denne versjonen gir en oversikt over antall beslag og beslaglagt mengde narkotika i 2010 fordelt på de største stofftypene. Fullstendig statistikk med analyser og distriktsvis

Detaljer

Cannabis. Stoffet, virkning, atferd. Rådgiver Ingrid R. Strømsvold 05.03.14

Cannabis. Stoffet, virkning, atferd. Rådgiver Ingrid R. Strømsvold 05.03.14 Cannabis Stoffet, virkning, atferd Rådgiver Ingrid R. Strømsvold 05.03.14 Cannabis Hva er cannabis? Ulike virkninger Ulike skadevirkninger Hva er kjemisk hasj? Figuren viser ruspåvirkningen av de forskjellige

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik SAKA GJELD: Omdømmemåling 2014 ARKIVSAK: 2014/816/ STYRESAK: 145/14 STYREMØTE: 08.12. 2014 FORSLAG

Detaljer

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Framtidas bustadbehov blir i hovudsak påverka av størrelsen på folketalet og alderssamansettinga i befolkninga. Aldersforskyvingar i befolkninga forårsakar

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Side 1 Tingvoll, 21. september 2013 NVE FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Naturvernforbundet har gått langs elva på den planlagde utbyggingsstrekninga 15.9.2013. Vi har ikkje gått traseen

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

RUSTRENDER I BERGEN VÅR TIL HØST 2006 NR. 2-2006 Jane Mounteney og Liv Flesland Stiftelsen Bergensklinikkene

RUSTRENDER I BERGEN VÅR TIL HØST 2006 NR. 2-2006 Jane Mounteney og Liv Flesland Stiftelsen Bergensklinikkene RUSTRENDER I BERGEN VÅR TIL HØST 2006 NR. 2-2006 Jane Mounteney og Liv Flesland Stiftelsen Bergensklinikkene HOVEDFUNN Økning i bruk og tilgjengelighet av anabole steroider Fortsatt økning i misbruk og

Detaljer

Lærarrettleiing 1. Kornartane

Lærarrettleiing 1. Kornartane Lærarrettleiing 1. Kornartane Om modulen Modulen skal gje elevane oversikt over kva slags kornartar vi dyrkar i Noreg, kva dei blir brukt til, og kva rolle korn har i kosthaldet vårt. Kornartane ris og

Detaljer

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09 TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE Sist redigert 15.06.09 VISJON TILTAK Stord kulturskule skal vera eit synleg og aktivt kunstfagleg ressurssenter for Stord kommune, og ein føregangsskule for kunstfagleg

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Forord. Bergen, 28. juni 2012 Kompetansesenter Rus - region vest Bergen Stiftelsen Bergensklinikkene. Erling Pedersen Adm.direktør

Forord. Bergen, 28. juni 2012 Kompetansesenter Rus - region vest Bergen Stiftelsen Bergensklinikkene. Erling Pedersen Adm.direktør Forord Kompetansesenter Rus - region vest Bergen (KoRus Bergen), Stiftelsen Bergensklinikkene presenterer med dette den 19. Føre Varrapporten om russituasjonen i Bergen. Føre Var rapporteres og kommuniseres

Detaljer

INTERNETTOPPKOPLING VED DEI VIDAREGÅANDE SKOLANE - FORSLAG I OKTOBERTINGET 2010

INTERNETTOPPKOPLING VED DEI VIDAREGÅANDE SKOLANE - FORSLAG I OKTOBERTINGET 2010 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Organisasjonsavdelinga IT-seksjonen Arkivsak 201011409-3 Arkivnr. 036 Saksh. Svein Åge Nottveit, Birthe Haugen Saksgang Fylkesutvalet Fylkestinget Møtedato 23.02.2011-24.02.2011

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

02/09 HOVEDFUNN VÅR - HØST 2009. stiftelsen bergensklinikkene

02/09 HOVEDFUNN VÅR - HØST 2009. stiftelsen bergensklinikkene Økning i bruk av GHB Økt tilgjengelighet for opioidene heroin, Subutex og metadon Økt tilgjengelighet for stimulerende rusmidler - amfetamin og kokain Stabile brukstrender for de fleste rusmidler RESYMÈ

Detaljer

RUSTRENDER I BERGEN Høst 2005 til vår 2006 NR. 1-2006

RUSTRENDER I BERGEN Høst 2005 til vår 2006 NR. 1-2006 RUSTRENDER I BERGEN Høst 2005 til vår 2006 NR. 1-2006 HOVEDFUNN Fortsatt svak økning i bruk av alkohol Fortsatt nedgang i misbruk og tilgjengelighet av Rohypnol, men økning for Xanor Økning i misbruk av

Detaljer

Leverandørskifteundersøkinga 4. kvartal 2008

Leverandørskifteundersøkinga 4. kvartal 2008 Leverandørskifteundersøkinga 4. kvartal 2008 Samandrag Omlag 51 700 hushaldskundar skifta kraftleverandør i 4. kvartal 2008 (veke 40 til 52). Dette er omlag det same som førre kvartal då 51 000 hushaldskundar

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

nynorsk fakta om hepatitt A, B og C

nynorsk fakta om hepatitt A, B og C nynorsk fakta om hepatitt A, B og C Kva er hepatitt? Hepatitt betyr betennelse i levra. Mange virus kan gi leverbetennelse, og dei viktigaste er hepatitt A-viruset, hepatitt B-viruset og hepatitt C-viruset.

Detaljer

Aktiv kvar dag for menneske innan psykisk helsevern

Aktiv kvar dag for menneske innan psykisk helsevern Aktiv kvar dag for menneske innan psykisk helsevern Aktiv kvar dag Vi er skapt for å vere i rørsle. Fysisk aktivitet ei kjelde til glede, velvere og meistringskjensle. Ein aktiv kvardag har mange gunstige

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Høringsuttalelse Høring - Fagerbergutvalgets utredning NOU 2011:6 Et åpnere forskningssystem - KD Kunnskapsdepartementet

Høringsuttalelse Høring - Fagerbergutvalgets utredning NOU 2011:6 Et åpnere forskningssystem - KD Kunnskapsdepartementet 1 2 3 4 5 6 7 8 Lakkegata 3 / 0187 Oslo T: 22 04 49 70 F: 22 04 49 89 E: nso@student.no W: www.student.no 9 10 11 12 13 Høringsuttalelse Høring - Fagerbergutvalgets utredning NOU 2011:6 Et åpnere forskningssystem

Detaljer

EVALUERINGSRAPPORT FRAMTIDSFYLKET KARRIEREMESSER 2015

EVALUERINGSRAPPORT FRAMTIDSFYLKET KARRIEREMESSER 2015 EVALUERINGSRAPPORT FRAMTIDSFYLKET KARRIEREMESSER 215 Evaluering av spørjeundersøkinga blant gjestar på Framtidsfylket Karrieremesser 215 i, og Framtidsfylket AS Postboks 6 684 Førde Tlf. 91321392 post@framtidsfylket.no

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

Grunnkurs i rusrelatert problematikk 5. mars 2014

Grunnkurs i rusrelatert problematikk 5. mars 2014 Grunnkurs i rusrelatert problematikk 5. mars 2014 OPIATER Avdelingsoverlege Finn Johansen Rogaland A-senter Heroin virkning og adferd - Hva er opiater? Heroin virkning og adferd - Hva er opiater? - Medikamenter

Detaljer

Rettleiing for revisor sin særattestasjon

Rettleiing for revisor sin særattestasjon Rettleiing for revisor sin særattestasjon Om grunnstønad til nasjonalt arbeid til frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar, statsbudsjettets kap. 857, post 70 (Jf. føresegn om tilskot til frivillige

Detaljer

Jane Mounteney Siv-Elin Leirvåg HØST 2003 TIL VÅR 2004. HOVEDFUNN Ingen endring i det totale salget av alkohol

Jane Mounteney Siv-Elin Leirvåg HØST 2003 TIL VÅR 2004. HOVEDFUNN Ingen endring i det totale salget av alkohol HØST 2003 TIL VÅR 2004 HOVEDFUNN Ingen endring i det totale salget av alkohol Ingen store endringer når det gjelder flertallet av rusmidler Fortsatt en økende bruk og tilgjengelighet av cannabis En liten

Detaljer

DB 836 327 883 604 702 254 597 522 750 184

DB 836 327 883 604 702 254 597 522 750 184 Svineøkonomi Per Herikstad Hå Gardsrekneskapslag Peder Skåre Sparebank 1 SR-Bank Det siste året har vore prega av stort fokus på ubalanse i svinemarkedet. Overproduksjon gir lågare prisar for svineprodusentane

Detaljer

NOKUT-strategiar Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020

NOKUT-strategiar Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020 NOKUT-strategiar Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020 Oktober 2014 Tittel: Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020 Dato: Oktober 2014 www.nokut.no Forord NOKUT har vore i kontinuerleg endring sidan

Detaljer