SOGNDAL KOMMUNE SERVICE OG SAKSHANDSAMING FOR BYGGESAKER

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "SOGNDAL KOMMUNE SERVICE OG SAKSHANDSAMING FOR BYGGESAKER"

Transkript

1 SOGNDAL KOMMUNE SERVICE OG SAKSHANDSAMING FOR BYGGESAKER RAPPORT ETTER FORVALTNINGSREVISJON

2 2

3 FORORD Vedlagt følgjer rapport etter forvaltningsrevisjon i Sogndal kommune der tema har vore saksområdet byggesakshandsaming. Peter Fjågesund, 1. amanuensis ved Institutt for kultur- og humanistiske fag ved Høgskolen i Telemark skriv i ein aviskritikk følgjande: I det moderne demokratiet ligger ikke makten først og fremst hos enkeltpersoner, men i systemet, det vil si byråkratiet, i nettverket av administrative strukturer. Og her ligger også demokratiets største fare, nemlig ansiktsløsheten. Det er eit paradoks at vi i strevet etter å få samfunnet meir effektivt og straumlineforma gjer samfunnet meir og meir komplisert. Ikkje minst slær dette ut i omfanget av reglar og prosedyrar. Då er det ikkje alltid like lett for korkje lekmann eller lærd å vite kven som veit kva og kvifor. Saka som ligg til grunn for dette prosjektet kan sjåast som eit døme på dette. Rapporten er skriven av rådgjevar Sven Erik Vestby ved Sogn og Fjordane revisjon IKS. Leikanger mars 2006 Marianne Vara Dagleg leiar SF revisjon IKS 3

4 INNHALD FORORD SAMANDRAG INNLEIING OPPDRAGET METODE OG GJENNOMFØRING REVISJONSKRITERIUM Grunnleggjande Atterhald SAKSKOMPLEKSET Introduksjon til problemstillinga Ramme for saka Utdjuping av saka Saka som meldingssak Problemstilling Innsamla opplysningar Saka som søknadssak Problemstilling Fylkesmannen si handsaming av saka Oppgåva frå kontrollutvalet Rolleavklaring Frå sakshandsaminga Informasjonsarbeidet RÅDMANNEN SINE KOMMENTARAR REVISJONEN SINE VURDERINGAR Saka som meldingssak Saka som dispensasjonssak Samvurdering KONKLUSJON OG TILRÅDINGAR REFERANSAR Generelle referansar Styrande dokument frå Sogndal kommune Nye dokument vedkomande saka Avisartiklar...50 VEDLEGG 1: TIDSKART FOR SAKA

5 0 SAMANDRAG Oppdraget for dette prosjektet har vore å sjå nærare på rammer, roller og samspel mellom ulike nivå i kommuneadministrasjonen i Sogndal. Det har og vore fokusert på i kva grad overordna styrande dokument i kommunen vert lagt til grunn for avgjerder som vert tekne. Vidare har det vore sett på om samspelet mellom politikarar og administrasjonen er slik det er føresett og i samsvar med god forvaltningsskikk. I tillegg har det vore fokusert på om informasjonsarbeidet er godt nok. Alle desse utfordringane er belyst gjennom vurdering av ei konkret byggesak der problemstillinga har vore at ein garasje vart påbyrja oppsett i grenseområdet til den nye sentrumsparken i Sogndal. Denne parken er no under realisering. I prosjektarbeidet er det vurdert tenleg å dele sakshistoria til byggetiltaket i to. Den første delen gjeld korleis saka vart starta, korleis partane har agert i høve kvarandre, og bakgrunnen for at garasjebygget vart plassert om lag 3,5 meter feil i ein retning og med det kom inn på det arealet som i reguleringsplanen er avsett til park. Den andre delen av saka tek føre seg korleis denne feilen er prøvd retta opp gjennom søknad om dispensasjon frå reguleringsplan, sakshandsaming og klage. Saka starta ved at tiltakshavar vurderte eit tiltak som skulle vore handsama som søknad om dispensasjon frå reguleringsplan, kunne leggjast fram som meldingssak. Juridisk kjem dette fram som at saka vart vurdert i høve til feil paragraf i plan- og bygningslova. Dette vart ikkje oppdaga og avklart i kommunen. Innsamla data viser at kommunen hadde tillit til at tiltakshavar hadde nok informasjon og kunnskap til å sjå kvar garasjen skulle plasserast og dermed forstå kva som var korrekt handsaming av saka. Denne kunnskapen hadde ikkje tiltakshavar. For tiltak som vert registret som meldingssak, er tiltakshavar eineansvarleg for vurdering av saka og gjennomføring. Dette i motsetnad til ei byggesak der fagfolk vert kopla inn. Ved meldingssaker er kommunen si oppgåve å gje informasjon på førespurnad. Slik informasjon vart i og for seg etterspurt, men ulike samantreff hindra tilstrekkeleg kommunikasjon. I ettertid er det likevel rom til å peike på fleire varselpunkt som kan hende burde sikra at kommunen sikra seg at informasjonen til tiltakshavar vart betre enn den vart. Sogndal sentrum er eit pressområde med interessekonfliktar i sjølv små areal. Garasjen skulle setjast opp i grenseland mot sentrumsparken og tidlegare identifisert som i mogeleg konflikt med etableringa av sentrumsparken. Den framlagde situasjonsplanen er feil i høve den vedtekne reguleringsplanen. Kommunen har som kjøpar av areal til parken frå tiltakshavar nabointeresser til tiltaket. Tiltakshavar gav uttrykk for at han var usikker på om garasjen kunne plasserast slik han hadde tenkt. Då det vart avklara at garasjen var feil plassert, hadde tiltakshavar alt investert mange pengar i tiltaket. Kommunen godtok at det vart omsøkt dispensasjon før plata eventuelt vart fjerna. Saka vart vurdert og avslegen, klage framført, handsama og oversendt fylkesmannen der søknaden var endeleg avslegen. 5

6 Av di kommunen står som kjøpar av areal til park frå tiltakshavar, vart det i tillegg sett rom for og prøvd å finne ei løysing gjennom makesskifte av areal slik at garasjen kunne endrast minst mogeleg samstundes som det samla arealet til sentrumspark ikkje vart redusert. Det vart ikkje oppnådd semje om dette av di det ikkje vart funne nokon løysing som begge partar kunne godta. I den prosessen der makebyte vart prøvd, var rådmannen og leiar i forvaltningsutvalet sentrale aktørar. Likeins var ordførar inne i prosessen. I rapporten er det greidd ut bakgrunnen for dei einskilde sine roller i dette arbeidet og deira handsaming av saka. Det er ikkje grunn til å peike på at nokon av desse deltakarane har gått ut over dei fullmaktene eller rollene som dei er gjeve. Situasjonen medførte at ikkje minst rådmannen og utvalsleiar hadde meir omfattande/andre roller enn dei vanlegvis står fram i. I og med at saka på denne tida hadde ein tydeleg profil som konfliktsak, der media også var aktivt tilstades, kan det peikast på at det kunne vore lagt meir vekt på å klargjere mandat og roller til den einskilde. At behovet for rolleavklaring ikkje vart forstått og prioritert av deltakarane der og då, kan likevel ikkje forståast som dårleg forvaltningsskikk. Trass dette er det ei utfordring i at media må vere ein særs viktig kanal når det gjeld formidling av innhald i og konsekvensar av kommunale aktivitetar til folk flest. Kommunen har ei utfordring innanfor informasjon og kommunikasjon. Det er eit samstemt uttrykk i kommunen at media har ein meir nærgåande profil overfor Sogndal enn for andre kommunar i regionen. Det bør truleg nyttast som spire til å arbeide med nettopp dette, framfor at det skal medføre ein meir forsiktig informasjonsprofil. Sogndal er inne i eit omfattande arbeid med å få til eit moderne styringssystem for kommuneadministrasjonen. Dette vert bygd opp rundt ein styringsmodell med ei klar todeling av administrasjonen; eit leiarnivå og eit nivå i nær kontakt med publikum. Det er innebygd i denne modellen at politikarane si oppgåve meir vert å fokusere på dei langsiktige og overordna mål og strategiar for kommunen enn på detaljsaker frå publikum. Og ikkje minst - igjennom oppbygging av ein føremålstenleg struktur i det iverksetjande (kortsiktige) politiske arbeidet sjå til at kommunen kan arbeide effektivt og målretta mot dei vedtekne måla. Denne effektiviseringsprosessen har nokre konsekvensar som fort kan oversjåast konsekvensar som kan forståast som å vere medverkande årsak til at den aktuelle saka har fått det utfallet ho har. Tradisjonelt har kommunepolitikarane (i små kommunar) vorte oppfatta og brukt som talerøyr for den einskilde veljar eller veljargrupper inn mot kommuneadministrasjonen. Ei slik rolle medfører at vedtak ikkje uvanleg er i strid med kvarandre. Motstridande vedtak vil naudsynleg gjere det vanskeleg for administrasjonen å få ein målretta og strukturert utvikling i og av kommunen, og hente inn effektiviseringsgevinstar. Den nye styringsmodellen kan godt oppfattast som eit grep for å gjere kommunen sin profil og gjerning meir føreseieleg, og det både på kort og lengre sikt. Men motstridande vedtak kan også forståast som ein naudveg for å avdempe konsekvensar av ulike vedtak der dei kan oppfattast som å slå særleg hardt ut for einskilde eller mindre grupper av publikum. Ikkje minst kan slikt vise att i at kommunale utval, til dømes eit forvaltningsutval, kan vere meir romslege i å gje dispensasjonar frå ulikt regelverk i kommunen. Den aktuelle saka kan godt sjåast på som eit slikt døme når administrasjonen ikkje oppfører seg som venta, appellerer publikum til politikarane om å vise forståing og medkjensle. 6

7 Sett i eit slikt lys kan den aktuelle saka oppsummerast som følgjer. Eit tiltak som ikkje burde vore gått gjennom administrasjonen utan nærare vurdering, vart overlate til tiltakshavar aleine. Konflikten vart synleg for alle gjennom det fysiske inngrepet i marka. I staden for å starte med ei stadfesting av kva konkrete interesser som er i området, dvs gjere ei analyse av situasjonen, vart saka vidareført direkte i handling som byggesak/søknad om dispensasjon. Utan eintydige opplysningar om interessene, vart det rom for fri meiningsytring og påstandar. Det gjorde saka meir og meir uklår, og viste at dette er ein god oppskrift for konflikt. Til slutt var det ingen som hadde akseptert autoritet til å peike på kva som var rett sakshandsaming og kvifor. I ein slik situasjon er det lett at den som har talarstolen er den som aleine rår over informasjonsstraumen. Trass dette er det ingen ting som tyder på at sjølve sakshandsaminga har vore på tvers av nedfelte rutinar. Undervegs vart det prøvd ei utradisjonell tilnærming. Det løyste ikkje saka, ikkje minst på grunn av fråvær av korrekte fakta. Det mest påfallande resultatet av dette tiltaket vart kan hende endå meir rom for spekulasjonar. Samstundes hadde saka vorte langt frå vanleg, og det er ikkje å vente at det er full forståing for korleis ein slik prosess skal gjennomførast på ein effektiv og mest mogeleg føremålstenleg måte. At saka på dette tidspunkt var ei særs offentleg sak, gjorde ikkje dette lettare. At dei politiske prosessane i forvaltningsutval og formannskap vart som dei vart, har med oppgåver i og utfordringar med politisk arbeid å gjere. I den vinklinga av saka forvaltningsrevisjonen skal ha, har vedtaka ingen verknad for saka ut over at dei stadfestar eller gjev nye rammer for å forstå utviklinga av ei sak. Og sjølvsagt kan fungere som pådrivarar for prosessen, til dømes om saka vert avgjort eller må gå gjennom nye rundar. Revisjonen tilrår at kommunen ser nærare på om byggesaksrutinane kan betrast, og om det kan utviklast ein betre informasjonsstrategi. Det vert også tilrådd å prioritere arbeidet med å få heile det kommunale systemet tilpassa det nye styringssystemet. 7

8 8

9 1 INNLEIING Plan og bygningslova skil mellom tiltak som er søknadspliktige og tiltak som er meldingspliktige. Medan tiltak som er søknadspliktige skal vurderast av kommunale styringsmakter, er meldingspliktige tiltak aleine ei sak mellom den som vil gjennomføre tiltaket, ofte nemnt som tiltakshavaren, og regelverket. Eit av føremåla med ei todeling av tiltak på denne måten, er å avbyråkratisere kontakten mellom styresmaktene og publikum. Målet er å finne ein balanse mellom fridom for den einskilde til å styre på med sitt, og storsamfunnet sitt behov for å syte for at utviklinga av samfunnet vert halde innanfor fornuftige rammer. Eller som dette prinsippet kjem til uttrykk i føremålsparagrafen ( 2) i plan og bygningslova: Gjennom planlegging og ved særskilte krav til det enkelte byggetiltak skal loven legge til rette for at arealbruk og bebyggelse blir til størst mulig gagn for den enkelte og samfunnet. Men fridom til å styre med små byggverk omfattar ikkje fritak frå ansvar. Poengteringa av dette for byggesaker kan i forskrifts form ha ei form som følgjer 1 : Byggherren har imidlertid ansvaret for at byggearbeidet utføres lovlig. Han må derfor selv sørge for å skaffe seg de nødvendige opplysninger. Bygningsmyndighetene vil kunne hjelpe til med dette. Dersom saker er tilstrekkelig belyst, vil det gjøre behandlingen enklere både for byggherre, naboer og bygningsmyndighetene. Utan at det kan leggjast fram tal som syner det, er det grunn til å tru at tiltakshavar til vanleg gjennomfører dei tiltaka dei gjev melding om utan at det oppstår korkje tvil om kva det gjeld eller konfliktar kring resultatet. Tiltaka får med andre ord karakteren akseptabelt på skalaen som kan setjast opp for det noko kompliserte omgrepet størst mulig gagn for den enkelte og samfunnet. Men nokre gonger vert det konfliktar. Slike konfliktar kan verkeleg få fram at omgrepet gagn kan ha mange sider. Og at skalaen for interesser for den einskilde og samfunnet kan vere særs komplisert. Saka som ligg til grunn for denne rapporten, gjeld enkelt sagt oppføring av ein garasje på ein eigedom i Sogndal sentrum. Den har vorte ei slik konfliktsak. 2 OPPDRAGET Kontrollutvalet i Sogndal kommune vedtok i møte den å tinge eit prosjekt i forvaltningsrevisjon med byggesakshandsaminga i kommunen som tema. Prosjektet kan seiast å ha utspring i K-sak 0027/05 der kommunestyret ber kontrollutvalet om å gjennomføre eit slikt prosjekt. Korkje kommunestyret eller kontrollutvalet sine vedtak seier konkret kva som skal vere temaet. Men til saksutgreiinga for K-saka låg det føre følgjande punkt: 1 Rundskriv nr H-20/95 frå Miljøverndepartementet 9

10 Forvaltningsutvalssak 0052/05 (Garasjesaka Svedal) har fått mykje omtale med omtalar og skuldingar som ikkje representerer god forvaltningspraksis. Med utgangspunkt i den konkrete saka bør kommunestyret vurdere sentrale spørsmål i saka: - har administrasjonen sitt arbeid og handsaming av saka teke tilstrekkeleg omsyn til føringane/rammene i kommuneplan, reguleringsplan og økonomiplan for etablering av sentrumsparken? - Har administrasjonen ein god praksis i høve til dei formelle krava til sakshandsaming og fullmakter? - Har rollene til og arbeidsdelinga mellom fast utval for plansaker/leiar for planutvalet og administrasjonen vore i samsvar med god forvaltningsskikk? - Dei konkrete spørsmåla som går fram av brevet frå AP-representantane Astrid Hove og Jarle Aarvoll dat Utvalet bør og drøfte om kommunen sin servicegrad, kommunen sitt informasjonsarbeid på saksområdet, bør styrkast, jf. endring av plan og bygningslova der større del av ansvaret i byggesaker vart flytta til tiltakshavar. I eit møte med leiar i kontrollutvalet Leif Longvanes den vart oppdraget drøfta. Som rettleiande ramme for arbeidet vart følgjande punkt trekt fram: informasjon og rettleiing frå kommunen si side kvalitet på dokumentasjon gjeve frå kommunen korleis har denne saka vorte handtert i høve formelle rutinar kva rolle kan, skal og bør ulike aktørar frå det kommunale systemet ha i slike saker? Revisjonen meiner denne tilnærminga i naudsynt grad skulle dekke dei problemstillingane som skrivet frå kommunestyrerepresentantane Hove og Aarvoll trekkjer fram, jf siste strekpunkt over. Ser ein alle desse utfordringane under eitt, er dette ei særs vid oppgåve. Den femnar det kommunale systemet og dei einskilde sine roller heilt frå kontakten mellom publikum og kommunen på einskildsaksnivå via rolla og funksjon til rådmannen, og til samspelet mellom det administrative og det politiske systemet under sterk fokus frå m.a. media. Skjematisk sett vert forvaltningsrevisjon vanlegvis nytta for å gje innsyn i den kommunale forvaltninga si oppfølging av kommunestyret sine vedtak. Slik fokuserer granskingane på sett og vis interne kommunale tilhøve, her i tydinga at det kan setjast rimeleg generelle rammer for innhald i og presentasjon av ei sak. Den aktuelle saka kan oppfattast som avvikande frå dette mønsteret. Her er både administrasjon og politisk nivå involvert frå kommunal side. I tillegg er så ein kjernedel av spørsmålet korleis publikum møter kommunen som serviceorgan. Denne siste sida av saka vert eksemplifisert ved saka til ein innbyggjar aleine. Det gjer det lett å få mykje merksemd retta mot nettopp denne personen/tiltakshavaren. Akkurat det fenomenet viser godt fram gjennom den merksemda saka har fått i media. Forvaltningsrevisjonen si oppgåve er i kortversjon å skaffe fram så gode opplysningar om eit tema at kontrollutvalet kan ta stilling til om administrasjonen si handtering av ei sak er akseptabel eller ikkje akseptabel. Som ein direkte konsekvens av dette følgjer det at dersom det skal dømmast i ei sak, er det ei politisk oppgåve. I det ligg det også at revisjonen må tilstreve å gje ei opplysande, men objektiv skildring av saka. Det vil ofte kunne omfatte 10

11 opplysningar om korleis saka har utvikla seg og kvifor. Men også opplysningar om eventuelt andre alternativ som kunne eller burde ha vore vurdert. Denne aktuelle saka har som kjerne at fundamentet for ein garasje er feil plassert i terrenget. Det treng ein ikkje nokon forvaltningsrevisjon for å få slått fast. Oppgåva for revisjonen er å rette fokus på samspelet mellom administrasjonen og tiltakshavaren om saka. Har det vore tilfredsstillande? Saka er uheldig for alle partar. Kunne ein unngått ho dersom ho hadde vorte handtert annleis? I denne saka er det ikkje til å unngå at tiltakshavar kjem i fokus. Saka hans vert dømet som skal synleggjere kommunen sine rutinar og handlingsmåtar. Ingen gjer alt rett. I denne rapporten er det viktig at ein har i minne at det er dette som skal vere i fokus, ikkje om tiltakshavar handlar galt eller rett. Det er med andre ord ikkje sjølve feilplasseringa som er tema, men kvifor saka utvikla seg som ho gjorde. Oppsummert er målet for dette arbeidet å få greidd ut ei sak så grundig og nøyaktig at kontrollutvalet kan ta stilling til om kommuneadministrasjonen har handtert saka på ein tilfredsstillande måte. Av dette følgjer det at skildringa av saka i dette dokumentet ikkje er å sjå som noko sant svar eller fasit for kva som er gjort og korleis det burde vere. Forvaltningsrevisjonen si oppgåve er å klargjere saka i lys av nokre utvalde referansar, avdekke mogelege feil og uheldige rutinar/prosedyrar og kome med mogeleg forslag til tiltak som kan redusere faren for nye feil. Referansegrunnlaget som er nytta, er sett saman av lover og føresegner, kommunale dokument, andre dokument det er referert til og andre synspunkt som er nærare utgreidde i teksten. 3 METODE OG GJENNOMFØRING Norges kommunerevisorforbund (NKRF) sin standard for forvaltningsrevisjon organisert som prosjekt (RSK 001) er nytta som ramme for revisjonsarbeidet. Overordna informasjon om organisering, oppbygging og vilkår for sakshandsaming etter plan og bygningslova i Sogndal kommune er henta inn frå delegasjonsreglementet og saksdokument som kan vere relevant for temaet. Vi viser særskild til saksdokumenta som var grunnlag for fylkesmannen si handsaming av avslag på søknad om dispensasjon frå vedteken reguleringsplan. Forvaltningsrevisjon er eit verktøy som vert nytta for å samle inn informasjon om administrasjonen sitt arbeid i lys av kommunestyret sine vedtak og dei formelle rammene som gjeld for kommunen. Dette medfører at revisjonsarbeidet i hovudsak konsentrerer seg om administrasjonen aleine. I dette prosjektet har rammene for innsamlinga av opplysningar vore vesentleg breiare. Følgjande personar (funksjonar) har vorte intervjua: Frå kommunen sin administrasjon: Rådmann, tenesteleiar, sakshandsamarar frå tenesteeininga plan og næring. Frå politisk nivå: Ordførar, leiar i forvaltningsutvalet Frå publikum: Tiltakshavar(ar) Intervjua er skrivne ut som tekst og godkjente/stadfesta av intervjuobjekta. For å få korrigert eventuelle faktafeil, er bruken av dei ulike sitata lagt fram for kjeldene for kontroll. Opplysningane frå intervjua som er nytta i rapporten, er anonymisert så langt det har vore (praktisk) mogeleg. 11

12 I og med at personar utanfrå kommunen sin administrasjon er intervjua, kan det medføre ekstra krav til omtanke i bruken av opplysningane. Utsegner frå intervjua som er nytta i rapporten er, i den grad det er mogeleg, ikkje identifisert til personnivå. I det ligg det m.a. at det ikkje er referert til namngjevne personar i rapporten. Rapportutkastet er lagt fram for rådmannen for merknader. Attendemeldinga frå rådmannen følgjer som vedlegg 2. I tillegg er innspela kommenterte, sjå kapittel 6. Saka er samansett av mange einskildhendingar som det vert referert til i teksten. For å gjere det noko lettare å følge med i utviklinga, har vi sett opp ei liste med aktuelle datoar og hendingar, sjå vedlegg REVISJONSKRITERIUM Revisjonskriterium skal danne grunnlag for eit referansebilete som det granska temaet kan sjåast i høve til. I dette ligg det ikkje naudsynleg at slike kriterium gjev det sanne biletet av kva innhald til dømes ei teneste skal ha, og korleis denne skal leverast til tenestebrukarane. Revisjonen si oppgåve er å rette merksemd mot eit særskilt tema, og skildre dette nøytralt ( objektivt ). Kriteria for revisjonen representerer då grunnlaget som data frå granskinga vert vurdert imot. Om funna er rette eller gale, skal avgjerast politisk. 4.1 GRUNNLEGGJANDE Som det går fram av kontrollutvalet/kommunestyret si tinging av dette prosjektet, er det etterspurt ei særs brei vurdering av kommunal aktivitet i Sogndal kommune. Det er naturleg å hente inn informasjon frå administrativt nivå, politisk nivå og frå publikum. Dette i motsetnad til meir ordinære prosjekt i forvaltningsrevisjon der det i første hand er administrasjonen aleine som vert vurdert. Som vi kjem attende til, har nokre juridiske sider av denne saka vorte vurdert av fylkesmannen. Ut i frå at sakshandsaming nesten alltid omfattar skjønnsvurderingar, vert saka også sett på i lys av dei etiske retningslinene som er vedtekne for kommunen. Grunnleggjande nasjonalt regelverk for sakshandsaming finn vi i plan og bygningslova frå 14.juni 1985 med seinare endringar. Særskilt aktuell forskrift for saka er forskrift om saksbehandling i byggesaker SAK, gjeve av KRD den 24. juni Vi viser også til NOU 2005:12: Mer effektiv bygningslovgivning II. Frå Sogndal kommune er det to sentrale styrande dokument som er viktige; gjeldande kommuneplan og dei tre siste utgåvene av økonomiplanen. Særskilt for saka er reguleringsplanen for parkkvartalet vedteke i kommunestyret den 17. juni Når ein skal handsame ei sak, vil ein som oftast oppleve at det er to typar vurderingar som må til. Gjeldande prosedyrar inkludert regelverk vil vanlegvis hjelpe ein langt på veg. I tillegg vil saka gjerne trenge ei sjølvstendig skjønsvurdering. Moderne forvaltning legg vekt på at slike skjønsvurderingar vert gjort i lys av gode etiske prinsipp. Sogndal kommune har utarbeidd 12

13 eigne etiske retningsliner for kommunen, vedteke i K-sak 95/0048. Det er naturleg å kople også desse inn i vurderingane der det kan vere aktuelt. Gjeldande rutinar for Sogndal kommune er i tillegg søkt utdjupa gjennom intervju. 4.2 ATTERHALD I grunngjevinga for oppdraget vert det lagt til grunn at kommunen si handtering av denne saka har fått mykje omtale med omtalar og skuldingar som ikkje representerer god forvaltningspraksis. Denne omtalen har i stor grad kome publikum til kjennskap i og gjennom lokalavisa. Mediafokus medfører m.a. at det vert stort press på tiltakshavar. Det er truleg ikkje til å unngå at saka kan verte vinkla slik at temaet kven som har rett og galt i saka (skuld) kjem opp. I sakslaupet har det vore gjort forsøk på å sjå to saker under eitt. Den eine delen av dette sakskomplekset, kommunen sitt kjøp av grunn til sentrumsparken frå tiltakshavar, er ikkje avgjort. Ein konsekvens av dette er at dei opplysningane som revisjonen legg fram, kan verte nytta som moment eller argument i den saka, til dømes dersom ervervet får ei rettsleg oppfølging. Dette momentet er ikkje innarbeidd i saka. 5. SAKSKOMPLEKSET 5.1 INTRODUKSJON TIL PROBLEMSTILLINGA Oppdraget revisjonen har fått frå kontrollutvalet i Sogndal er noko spesielt. Som det går fram av oppdragsteksten er oppgåva å vurdere administrasjonen og nokre einskildpolitikarar sin måte å møte publikum på ved å ta utgangspunkt i ei konkret sak. Det er gjerne slik at kvaliteten på rutinar og prosedyrar gjerne vert sett under press når ei sak avviker frå det normale. Det gjer også den aktuelle saka. Det overordna målet for ein forvaltningsrevisjon er å skaffe fram tilstrekkeleg opplysningar til at kontrollutval og kommunestyre har eit tilstrekkeleg faktagrunnlag for å kunne ta avgjerd i ei sak eller om eit tema. Oppgåva for revisjonen her er å sjå nærare på korleis Sogndal kommune handsamar byggesaker, korleis informasjon vert utveksla mellom kommunen og tiltakshavarar, korleis samarbeid mellom ulike nivå i administrasjonen og mellom administrasjon og politikarar fungerer, og korleis informasjon vert formidla til publikum. Alt dette med ei spesiell sak som døme. Revisjonen skal ikkje ta stilling til om saka er feil handsama, men sjå om den er handsama i strid med gjeldande retningsliner. Det er mogeleg at oppdraget kunne vore løyst med noko mindre detaljeringsgrad dersom saka som kommunen sitt arbeid skal vurderast i høve til ikkje hadde vore så konkret retta mot ein tiltakshavar, og så aktuell, fokusert og uavklara. Men av omsyn til alle partar som har interesser i denne saka, og då ikkje minst nettopp tiltakshavar, er det vurdert som føremålstenleg å klarlegge saka og saksutviklinga så godt som råd. Kort oppsummert gjeld den aktuelle byggesaka eit mindre tiltak (bygging av ein garasje). Slike skal etter plan og bygningslova handsamast som ei meldingssak dersom dei er utan konfliktar, og som eit søknadspliktig tiltak dersom det er konfliktar. Med konflikt forstår ein her at tiltaket på ein eller annan måte kjem på tvers av lovverk eller andre sine interesser. I så måte er det aktuelle eit godt døme. Dersom den aktuelle garasjen vert bygt meir enn 0,5 m frå 13

14 (eigedoms)grensa, er det ei meldingssak. Då får tiltakshavar ansvar for å sjå til at tiltaket vert gjennomført korrekt. Dersom garasjen er påtenkt ei plassering nærare grensa enn 0,5 m, krev det ein søknad om dispensasjon frå reguleringsplanen. Då skal søknaden handsamast i eit politisk utval. Dessutan er det eit krav om at ein førehandsgodkjend person tek ansvar for å sikre at tiltaket vert gjennomført som forventa. Konflikten i den aktuelle saka oppsto då det vart oppdaga at det som alle trudde var ei meldingssak, viste seg å vere eit søknadspliktig tiltak. Dette fordi det aktuelle byggverket kom for nært grensa. 5.2 RAMME FOR SAKA Sjølve saka gjeld oppføring av garasje på eigedomen Steinarheim. Det er med denne som døme eller kjernepunkt at kontrollutvalet i Sogndal kommune ynskjer ei vurdering av innhald i, omfanget av og kvaliteten på kommunen sitt møte med tenestebrukarane i saker om byggetiltak. Geografisk er konfliktområdet avgrensa til eit område av Sogndal nemnt som Parkkvartalet, jf. reguleringskart vedteke i kommunestyret I vestre del av området er det lagt inn eit parkområde, F1, med hovudakse nord/syd, men med opning ut til trafikkområde G4 i sørvestleg retning (mot Fossetunet). Den aktuelle parkaksen er opplyst å ha ein bredde som varierer mellom 20 og 30 m. Felles grense mellom parkområdet (F1) og trafikkområdet (G4) er målt på kart til å vere om lag 20 m lang. Av det følgjer det at opninga i sør av parkområdet mot G4 (konfliktområdet) er ein av dei smalaste partia i aksen. Breidda av aksen er sett som ein av minimumsfaktorane for føremålstenleg funksjon av parken. Dette kjem m.a. fram i diskusjonen om kva tilleggsfunksjonar utover funksjonen som park som kan leggjast inn i området, her konkret i høve til innplassering av til dømes eit nytt offentleg toalett i parken (kjelde: Planutvalet sakene 97/0108 og 98/005): Parkdraget er så smalt at ein bør unngå å snevre det inn med bygningar ( ) Dersom ein skal oppnå målet i kommunedelplan sentrum om å opne for eit parkdrag frå Gravensteinsgata til Fossetunet, må opninga ut mot Fossetunet minst vere så brei som det reguleringsframlegget viser. Nord for det aktuelle inngangsområdet ligg eigedomen Padlasmia, i reguleringskartet nemnt som SB3. Einebustaden på denne eigedomen ligg inneklemt mellom ulike bygg og anlegg med meir karakter av sentrum. Sør for same inngangsparti ligg eigedomen/huset Steinarheim. Huset som no står der, var nytt i Det kom i staden for gamle Steinarheim som vart rive. Eigar av Steinarheim er også eigar av arealet F1 som skal nyttast til denne delen av sentrumsparken. Det er opplyst (kjelde intervju) at eigedomen har vore bandlagt frå I reguleringsføresegnene for området er det kravd ( 7) to parkeringsplassar på eige grunn for eigedomane Padlasmia og Steinarheim. Felles for eigedomane er at opparbeiding av parkeringsplass/garasje vil måtte skje i grenseområdet mot inngangspartiet F1/G4 til parkdraget. I merknadsskriv dagsett til forslaget til reguleringsplan peikar til dømes eigar 14

15 av eigedomen Padlasmia på at det han ser som ei tilfredsstillande løysing for tilkomst til garasje/parkeringsplass for eigen del. Skulle eit slikt krav vorte etterkome, ville det måtte gå på kostnad av breidda på opninga frå gateområdet inn til parkområdet 2. For eigedomen Steinarheim vart det i samband med søknad om byggeløyve for nyoppføring av hus også omsøkt bygging av garasje. Eit vilkår for byggeløyve for hus på det omsøkte tidspunktet var at oppføring av garasje vart utsett til reguleringsplanen for området var fastsett. Dette må ein forstå som ei påpeiking av at plasseringa av garasjen kunne kome i konflikt med dei føremåla kommunen såg føre seg at parkaksen skulle ha. Det må også forståast som ei påpeiking av at tilgjengeleg areal kunne kome til å verte ein minimumsfaktor for plassering og/eller utforming av garasjen. Dette viser at opninga frå Fossetunet inn mot parkområdet både er sårbart i høve dei funksjonane det er tenkt å ha, og at det er interesser på begge sider som med relevante grunngjevingar har bruk for meirareal. I forarbeida/planutkastet til reguleringsplanen er det utarbeidd nokre illustrasjonar som viser aktuelle scenario for korleis området kan kome til å sjå ut når det er ferdig opparbeidd. Det kan spesielt visast til illustrasjon 3 (side 18) i utkastet. Der er Steinarheim vist som nytt hus og det er teikna inn ein ny dobbeltgarasje. Tunet mellom hus og garasje kan seiast å ha ein bredde tilnærma lik breidda på dobbeltgarasjen. Denne illustrasjonen vert av tiltakshavar nemnt som sentralt for dei forventningane dei har hatt til korleis dei kan bygge opp eige tun med garasje. Oppsummert kan grunnlaget for saka seiast å vere interessekonfliktar mellom det som frå planfagleg hald vert oppfatta som ein minimumsfaktor for forventa attraktivitet av sentrumsparken, her opninga inn til parken frå Fossetunet, og det arealet som trengst for eit føremålstenleg tun og ein dobbeltgarasje for eigedomen Steinarheim. Lina der desse to interessene møtest, er føremålsgrensa mellom park og eigedom slik den er teikna inn i reguleringsplanen for området. 5.3 UTDJUPING AV SAKA Innleiingsvis kan det vere ryddig sette opp nokre punkt det ikkje er strid om. Arealbruken for området vart fastsett i ei reguleringssak vedteken av kommunestyret i Det er same eigar til den delen av den planlagde parken som inngår i denne saka og eigedomen Steinarheim. Det er same eigar av Steinarheim i dag som i I det ligg det m.a. at eigar er kjent med den prosessen kring reguleringa av området. Kommunen si innløysing av parkarealet er føresett gjennomført i 2005/2006. Grensa (dvs den noverande føremålsgrensa) mellom parkområdet og (rest)eigedomen Steinarheim har ikkje vore sett ut i marka. Det har sidan huset nye Steinarheim vart bygd vore kjent for alle partar at det var ein føresetnad at det skulle byggjast ein garasje på eigedomen. 2 Sjå også sak 22/05 i Forvaltningsutvalet 15

16 Det er ikkje strid om at plata til garasje slik han ligg i dag kjem i konflikt med grensa mellom resteigedomen til tiltakshavar og arealet avsett til sentrumspark i reguleringsplanen. Sidan saka har utvikla seg over tid, er det mogeleg å peike på at den har minst to klart skilde fasar eller periodar som det er mogeleg å fastsetje på dato. Først som meldingssak etter 86a i plan og bygningslova (mindre tiltak på bebygd eigedom) i perioden frå søknad vart motteken i kommunen den til då tiltakshavar fekk melding om at den støypte garasjeplata var feil plassert, og som sak/søknad om dispensasjon frå vedteken reguleringsplan etter 7 i same lov, frå søknadstidspunktet til fylkesmannen si endelege avgjerd av klage dagsett Det ligg ulike hendingsutviklingar og ulike føresetnader for det som har skjedd i dei to tidsperiodane. Det er difor føremålstenleg å sjå dei to fasane kvar for seg. Sett i lys av dei problemstillingane som kontrollutvalet har skissert som ynskjeleg å trekke fram i saka, vert det ved tilnærminga til saka som meldingssak trekt fram følgjande poeng: Er saka korrekt handsama etter lovverk og kommunale retningsliner? Har tiltakshavar fått den informasjonen/den hjelpa som var naudsynt for å sjå rammene for at tiltaket skulle kunne handsamast som ei meldingssak? Har tiltakshavar fått relevant og nok støtte/informasjon frå kommunen som bygningsstyresmakt? Er saka handsama på ein måte som er i samsvar med kommunen sine rammer for service i kontakten med publikum? Som dispensasjonssak kan følgjande poeng trekkjast fram: Er saka korrekt handsama etter lovverk og kommunale retningsliner? Saka involverte på dette nivået ei lang rekke personar/posisjonar. Har sakshandsaminga vore i samsvar med kommunen sine rammer og retningsliner for denne type saker? I dei komande to bolkane, vert opplysningar som er samla inn for å klargjere saka og hendingar presentert. Korleis revisjonen vurderer saka, kjem i neste kapittel. 5.4 SAKA SOM MELDINGSSAK PROBLEMSTILLING I ettertid kan ein lett sjå at kjernen i konflikten er at eit tiltak som vart rekna som og i alle høve handsama som ei meldingssak, viste seg å ikkje vere det. Den fysiske årsaka til at tiltaket ikkje er og heller ikkje kunne vore ei meldingssak, er at det mellom huset Steinarheim og føremålsgrensa minus 0,5 m, ikkje er plass til både ein dobbeltgarasje og eit tun med same breidde (6m + 6m). Likevel er det dette ein har prøvd å få til. 16

17 Det gjev grunnlag for å stille spørsmål om denne konflikten var uunngåeleg? Her forstått som at det innanfor dei rutinar som gjeld for sakshandsaming på den eine sida, og det som kan nemnast som kommunen sitt frie skjønn knytt til at ei kvar sak har sine særeigne rammer og føresetnader, ikkje fanst rom for å oppdage dette? Og med det alt innleiingsvis sjå at saka var ei dispensasjonssak og ikkje meldingssak som den vart handsama som? Motspørsmålet vert då om dette skulle ha vorte oppdaga med ein gong, og i det minste før det vart gjort fysiske inngrep i marka. Og om så, kvifor vart ikkje det oppdaga? INNSAMLA OPPLYSNINGAR Det sentrale lovverket i byggesaker er plan og bygningslova. Det er etter lova kommunen som er bygningsstyresmakt. Lovverket er supplert med mykje tilleggsinformasjon som set rammer for praktisk bruk. Sakshandsamingsforskrifta (SAK) er eit sentralt hjelpemiddel for kommunane. Det er tenesteeininga plan og næring som skal handsame og/eller førebu byggesaker i Sogndal kommune. Der gjev dei ramma for bygningssaker som å vere tredelt (kjelde intervju): Vi møter her publikum gjennom tre typar saker: - meldingspliktige tiltak - søknadspliktige tiltak og - tiltak som korkje treng søknad eller melding Kvifor lovverket er inndelt slik at sakene kan grupperast slik, vert godt oppsummert hjå ein av informantane i kommunen (kjelde intervju): Så ei klassifisering av ei sak som kurant, er i hovudsak for å få opp farten på sakshandsaminga. Dette er til fordel for søkjar. Og uavhengig av kva resultatet kan vera for søkjar. Meldingspliktige saker høyrer til dei kurante sakene. At denne saka vart klassifisert som meldingssak, kan såleis peikast på som eit gode for tiltakshavar det tar berre tre veker å klargjere tiltaket for iverksetjing: To veker for naboar om å kome med motseiingar/merknader til kommunen, og ei veke for kommunen å ferdigstille sitt arbeid. Det kan seiast om plan og bygningslova at den har vore endra fleire gonger dei siste åra. Oppdelinga mellom meldingspliktige tiltak og søknadspliktige tiltak vart vedteke så seint som i Før dette var det ein periode der tiltakshavarar i liten grad var tiltrudd ansvar for sjølv små tiltak. Oppsetjing av ein garasje på ein eigedom som alt er bebygd, er på generell basis eit tiltak som kan handterast som ei meldingssak etter 86a i plan og bygningslova. Med andre ord skal det vanlegvis vere ei kurant sak og sakshandsaminga skal ikkje vere lenger enn tre veker. Områder av kommunen der det er sterke interesser, vert vanlegvis regulerte. Dette vert gjort med heimel i kap VII i plan og bygningslova. I 23 heiter det mellom anna (punkt 1): 17

18 Det skal utarbeides reguleringsplan for de områder i kommunen hvor det er bestemt i arealdelen av kommuneplanen at utbygging m.v. bare kan skje etter slik plan og for områder hvor det skal gjennomføres større bygge- og anleggsarbeider. ( ). Reguleringsplaner skal ellers utarbeides i den utstrekning det er nødvendig for å trygge gjennomføringen av oversiktsplanleggingen etter loven. Reguleringsplaner skal ikke gis større omfang enn at de kan gjennomføres innen rimelig tid. For regulerte område er det i tillegg til generelle nasjonale krav vanlegvis også utarbeidd eigne reguleringsføresegner. Dei kan innehalde særskilde krav. For det gjeldande området er det fastsett reguleringsføresegner (føresegner til reguleringsplankart for parkkvartalet ) med krav som er relevante for denne saka. Det generelle vilkåra for krav til garasje/uthus er for eigedomane innanfor det regulerte området gjeve som følgjer ( 7): Uthus og garasjar kan førast opp til nabogrense. Når det gjeld krav til oppføring av uthus/bustadhus på eigedomen Steinarheim mot grensa til parken, er dette særskilt nemnt: Uthus kan førast opp i ein etasje, og kan plasserast inntil 0,5 m frå grense mot park. Bustadhus kan førast opp inntil 4 m frå eksisterande bygg og inntil 2m frå nabogrense. Det kan peikast på at reguleringsføresegnene her kan oppfattast å vere uklare. I høve til eigedomar generelt vert det skilt mellom garasje og uthus. I særtilhøvet grensa mot parken er det berre vist til særlege krav for oppføring av uthus. Det er ikkje gjort eit slikt skilje i våre vurderingar. Tek vi desse to utsegnene som identiske, er kravet for at denne saka skulle kunne vorte handsama som ei meldingssak at garasjen vert plassert minimum 0,5 meter frå føremålsgrensa. Reguleringsføresegnene kan også sjåast som å gje klare forventingar til kor stor ein garasje skal vere: Bustadhus i område SB2 og 3 skal ha 2 parkeringsplassar på eigen grunn. Det kan sjølvsagt stillast spørsmål om at dette skal forståast som at desse parkeringsplassane skal vere innebygd (garasje). Og vidare om dette er eit minimumskrav eller eit maksimumskrav. I alle høve verkar det ikkje urimeleg ut frå vanleg standard for i dag at det på denne eigedomen vert ført opp ein dobbeltgarasje. At det ikkje skulle vere urimeleg å forvente at det er tenkt på ein dobbeltgarasje, viser også tidlegare refererte utkast til reguleringsplan (illustrasjon 3). Ei klassifisering av ei sak som meldingssak, inneber også ei klargjering av ansvar. Ansvaret vert aleine tiltakshavaren sitt (jf rundskriv nr H-20/95 frå Miljøverndepartementet): Byggherren har imidlertid ansvaret for at byggearbeidet utføres lovlig. Han må derfor selv sørge for å skaffe seg de nødvendige opplysninger. Bygningsmyndighetene vil kunne hjelpe til med dette. 18

19 Av dette ser vi at kommunen si rolle i slike kurante saker i første hand er å informere. Kva informasjon treng så den einskilde tiltakshavar? Det må innlysande vere stor variasjon i dette i og med at alle som eig ein eigedom i alle høve i teorien kan gjere tiltak som er meldingspliktige. Strategien informasjonen kan gjevast på, er sikkert varierande. Til dømes at alle får alt, eller at det berre vert gjeve informasjon når slik vert etterspurt. Men det finst også sperrer for informasjon. I så små samfunn som dei fleste kommunane i fylket er, kan personleg kjennskap verte ei slik sperre for kommunikasjonen mellom byggestyresmakt og tiltakshavar. Kjennskap til folk kan gje grunnlag for å tru at eller ha tillit til at partar er betre informert enn dei verkeleg er. Det er for så vidt innlysande at publikum har tiltru til kommunen som byggestyresmakt; det er då ei av dei tenestene kommunen skal yte. Men det har også verknad den andre vegen - kommunen kan til dømes ha tiltru til at tiltakshavarar kjenner godt nok til rettar og plikter knytt til det å stå ansvarleg for ei meldingssak. Ein måte å definere tillit på, finn vi i Jacobsen og Thorsvik (2005): Tillit til en person er en forventning om at personen vil handle i samsvar med normer som vanligvis er akseptert i den sosiale gruppen som vedkommende er medlem i. Dette meiner Jacobsen og Thorsvik kan gje som resultat at dersom ein har tillit til at nokon vil handle på ein fastsett måte, treng ein ikkje informere nærare om saka. Tillit (tru) får slik rolle som ei erstatning for fullstendig informasjon. Det er teikn som tyder på at dette kan ha vore tilfelle i denne saka. I fylkesmannen si klagehandsaming av saka, jf skriv dagsett , vert det peikt på at kommunen gav informasjon til tiltakshavaren om kva som er minstekravet til avstand mellom garasjen og føremålsgrensa mot parkområdet: Fylkesmannen vil også vise til at kommunen uttrykkeleg har opplyst til klagaren allereie når meldinga vart akseptert, at søkjaren hadde eit ansvar for å plassere bygningen minst 0,5 meter frå føremålsgrensa til parkområdet. Men dette var også all særinformasjon som vart gjeve. Omgrepet føremålsgrensa viser her til ei innteikna grenseline på eit reguleringsplankart. Når det vert spesielt vist til denne grensa i attendemeldinga frå kommunen, må det kunne påreknast at plasseringa av garasjen kunne verte sett opp ikkje langt frå grensa, og kanskje heilt inntil. Denne grensa er, i samsvar med vanleg praksis, ikkje sett ut i marka. Den er heller ikkje teikna inn på anna kartverk for området enn reguleringskartet. Likevel gjev kommunen uttrykk for at det burde vere handterleg for tiltakshavar å fastslå kvar denne grensa er. Ein sentral grunn til dette, er at tiltakshavar var part i reguleringsplanarbeidet frå 1990-talet (kjelde intervju): I dette tilfellet har vi også ein søkjar som både er kompetent og kjenner til alle sider i og utviklinga av saka. Dette i motsetnad til dersom vi hadde hatt ein ny eigar som ikkje kjente til det tidlegare planarbeidet i området. På spørsmål om folk flest får den informasjonen som er naudsynt når dei held på med byggesaker, meiner kommunen at det skal dei få (kjelde intervju): For vår del er god service i denne type saker dei heilt tradisjonelle tinga. At sakene kjem fram til sakshandsamar, at dei vert avgjorde utan ugrunna opphald, at det vert teke 19

20 kontakt med søkjar dersom vi har behov for det, og at søkjar kan kontakte oss dersom det er behov for det. Det er rutinane for forvaltningssaker. Eg trur vi er gode lyttarar her. Det er som oftast ikkje så vanskeleg å oppdage kven som er etter måten ukjent med systemet. Då prøver vi å hjelpe med informasjon og naudsynt materiale. Dersom det vert ønska at vi tek ei synfaring for å sjå på saka, så gjer vi som oftast det. Men det trur eg ikkje var tilfelle i denne saka. Her var alle partar svært godt kjent med føresetnadane for saka. Dette tyder på at kommunen har tillit til at innmåling av eit tiltak i marka er innanfor det som ein tiltakshavar skal kunne klare. Og at dei i kommunen som oftast er i stand til å vurdere dette i kvart einskild tilfelle. Denne tiltrua til at det tiltakshavar i dette høvet hadde kontroll over krav og vilkår for tiltaket, og kunne få plass til den planlagde garasjen ikkje nærmare den ikkje definerte grensa enn 0,5m, må ha vore rimeleg eintydig. Kvifor kravet i reguleringsføresegnene vart referert fordi kommunen er klar over at det kan vere lite rom på staden (kjelde intervju): Vår påpeiking av dette (0,5 m avstand, vår merknad), er knytt direkte opp mot handsaminga av reguleringsplanen i Eg meinar å hugse at på eit eller anna nivå vart handsaminga av planen utsett av di garasjeplasseringa var omstridd. Søkjaren var i dette tilfellet veldig klar over problemstillinga med garasjen. Alt den gongen i 1997 vart også garasjen omhyggeleg plassert og innteikna i planen. Men ramma for oppgåva tykkjest ikkje å vere like klår for tiltakshavar som det kommunen forventar. På spørsmål til tiltakshavar om han var klar over ansvaret som ligg bak et løyve om å få gjennomføre eit tiltak etter 86a i plan og bygningslova, peikar svaret på at han lurar på om tilgjengelege opplysningar om saka er gode nok for at garasjen kan plasserast rett (kjelde intervju): Då svarar eg at eg spør deg om det er noko særskilt eg bør vite? Me ringde og spurte om det var noko særskilt me burde vere klår over. Det er dette som er litt av hovudpoenget! Me har ringt og spurd, og då fekk me som svar at dette ville me kunne klare sjølve. ( ) Ingen har gjort oss merksame på ting me måtte vere særskild merksame på. Var det rimeleg at kommunen hadde kome og stukke ut garasjen då me bad om hjelp? Dei skal kjøpe hagen hjå oss til sentrumspark og burde ha interesser i dette sjølve? Kvifor kom dei ikkje med ein gong og sa at dette skulle dei hjelpe oss med? Tiltakshavar kjente sjølvsagt til at garasjen kunne kome i konflikt med tiltaksgrensa mot parkområdet. Han tok difor kontakt med kommunen og peikte på sin tvil på sin måte. Frå sakshandsamar i kommunen (kjelde e-post dagsett ) får tiltakshavar som svar at dei grunna ferieavvikling vanskeleg kunne stille opp på kort varsel. Det ville difor vere ein fordel om tiltakshavar kunne gjere dette arbeidet sjølv. Dersom det vart for vanskeleg, vart det opplyst at han kunne ta ny kontakt. Då skulle det verte mogeleg å finne plass til arbeidet på ein eller annan måte. 20

21 Det vidare arbeidet med garasjen kan tolkast i lys av at tiltakshavar har forventningar til at kommunen gjennom sine aktivitetar har teke grep som sikrar mot feil. I skriv til kommunen ved forvaltningsutvalet dagsett , skildrar han saksutviklinga slik: Me gjer som me vert bedne om. Nyttar kartet me fekk frå Kommunen og prøver å plassere garasjen så nøyaktig som me kan. Me kontrollmålar, og finn at me er godt innanfor det me har søkt om. (Har kortare avstand mellom hus/garasje, fordi me ser at ein strek på kartet tilsvarar 0,5 m, så det er lite som skal til for å gjere feil.) Trur faktisk at me er på reguleringsgrensa. Og kvifor skulle ikkje han ha tillit til at kommunen sikrar sine interesser gjennom måten dei handterer ei sak på? Oversendinga av skjema for meldingspliktige tiltak med situasjonsplan til kommunen skal gje rom for nettopp det. Og då er vel attendemeldinga frå kommunen på denne i skriv dagsett om at tiltaket kan gjennomførast, lett å tolke som at kommunen har gjennomført ei eller anna form for vurdering av risiko for og konsekvensar av eventuelle feil? I den aktuelle saka vart det med tilvising til reguleringsforskriftene peikt på at avstanden til tiltaksgrensa skulle vere minimum 0,5 meter, jf skriv frå kommunen dagsett Ut over dette vart det ikkje poengtert særskilde moment tiltakshavar burde vere merksam på. Konklusjonen er som det går fram av skrivet: Tiltaket kan igangsetjast. Men det er mange andre poeng i denne saka som kunne tilsagt at kommunen vart klar over at dette var ei sak av noko spesiell karakter, og at ein kan hende burde ha vore ekstra observant i dette høvet. Til dømes er sentrum av Sogndal eit klart pressområde (kjelde intervju): Ser vi utviklinga over ein periode på 20 år, er det heilt klart at byggesakssituasjonen i Sogndal sentrum er ekstremt spissa. Her betyr det noko å ha tilgang på ein meter ekstra eller ikkje. I meir ekstensive område som ikkje kan sjåast på som sentrumsområde, betyr ikkje dette så mykje. Eit anna poeng er at kommunen vel gjerne burde definere seg som nabo til tiltaket. Den aktuelle føremålsgrensa representerer ålmenta sine interesser. Kommunen er førebels ikkje eigar av grunnen, men grunneigar er gjennom reguleringsføresegnene gjeve klare rammer for korleis arealet skal disponerast. Og overtakinga av grunnen er nært føreståande. Dersom ikkje kommunen representerer nabointeresser i ein slik situasjon, vil vel knapt nokon gjere det. Tiltakshavar står framleis som eigar av heile eigedomen. Men at han skal representere både eigne og ålmenta sine interesser samstundes, er kan hende for mykje forventa. At etableringa av sentrumsparken står i økonomiplanen som eitt av dei ti på topp - prosjekta som kommunen skulle satse på i 2005, understrekar enno sterkare at kommunen burde definere seg å ha nabointeresser. Dette peikar på eit tilhøve som kom sterkt fram seinare i saka, og som er medverkande årsak til misforståingar og uro: Ferdigstilling av parken vil måtte omfatte to prosessar; kjøp av bandlagt areal til parken (der den aktuelle tiltakshavaren er grunneigar) og oppgåva å ta stilling til ein søknad om dispensasjon frå vedteken reguleringsplan for området. Sistnemnde sak var ei oppgåve for forvaltningsutvalet. Kjøp av grunn er ei sak for formannskapet. Saka står med andre ord på sakskartet på fleire nivå i kommunen. Men dette kjem vi attende til seinare. 21

22 Kvifor er det så viktig at interessene som sentrumsparken heilt konkret vart ivaretekne i dette tilhøvet? Som peikt på tidlegare er ein av suksessparameterane for tiltaket sentrumspark/- parkakse at parken faktisk vert nytta. Frå planfagleg hald er det peikt på at breidda av porten inn til sentrumsparken kan vere ein minimumsfaktor for kor attraktiv/brukarvennleg parken vil verte. Den melde garasjen er på situasjonsplanen som ligg ved meldinga dagsett plassert akkurat i grensa for opninga inn til parken frå Fossetunet 3. Som det går fram av sitatet på førre sida, var det også frå tiltakshavar si side meininga å utnytte plassen fram til føremålsgrensa best mogeleg: Trur faktisk at me er på reguleringsgrensa. Eit siste, men ikkje mindre viktig poeng er at føremålsgrensa ikkje innteikna på økonomisk kartverk eller sett ut i marka. Det finst heller ikkje noko fastpunkt som er enkelt å nytte i arbeidet med å måle grensa inn. Det er då ikkje gjennomført noko kartforretning etter delingslova 4 for den delen av eigedomen til tiltakshavar som kommunen skal overta. Grunnen til dette er sjølvsagt at kommunen ikkje har kjøpt eigedomen enno. Men i og med at kjøp av grunnen var planlagt gjennomført for 2005 eller i næraste framtid etterpå, burde det kan hende vere naturleg å tenke på dette. Det er kommunen som har mynde i kartforretningar. Det skulle tilseie at det kunne vere naturleg å vente særleg omtanke frå kommunen i denne saka. Sett i lys av dette lovverket, er ikkje grensa mellom dei to føremåla eintydig klar før ho, med alle partar til stades, er sett ut i marka. I og med at det kan vere interessekonfliktar om sjølv små areal i Sogndal sentrum, er det i det minste eit teoretisk rom for at det ved konkretiseringa av føremålsgrensa til eigedomsgrense vil kunne oppstå konflikt om detaljar i grenseføringa. Kort oppsummert kan det såleis peikast på fleire grunnar til at kommunen burde ha vore meir merksam på detaljar i denne saka enn det dei faktisk var i den aktuelle perioden. Ikkje minst må nemnast her at saka gjeld tiltak på ein eigedom der kommunen har sterke og dagsaktuelle interesser, og at ei føremålsgrense frå reguleringsplanen som nettopp stadfestar dei viktigaste av desse interessene til kommunen, ikkje ligg føre som anna enn ei line på eit reguleringskart. Årsaka til at saka trass dette fekk det utfallet den gjorde, kan sjåast som eit resultat av ei stille tillitserklæring frå to partar som begge reknar med at motparten ser kvarandre sine interesser i saka og i varetek desse på beste måte. Dvs at kommunen får det arealet til sentrumspark som er bandlagt gjennom reguleringsplanen frå 1998, og at tiltakshavar (som framleis er grunneigar for det som skal verte denne delen av sentrumsparken) får plass til dei funksjonane dei vil ha og som dei meiner det gjennom reguleringsplanen er sett av plass til. Det gjev eit utgangspunkt for å trekke fram dei reelle funksjonane tiltakshavar ynskte å få ut av sin del av eigedomen: - dobbelt garasje plassert slik at den hindrar innsyn frå gateområdet, og - breitt nok tun mellom bustadhus og garasje slik at ein lett kan kome fram til uthuset med ein større bil/lastebil. Dette meinte han òg det var plass til (kjelde intervju): Det som var spesielt for oss då Sogndal kommune laga denne reguleringsplanen, var at eigedomen vår og planane kring bruken av den fekk svært stor merksemd. Halve plan- 3 Denne grensa er i tillegg ikkje identisk med føremålsgrensa slik den er teikna inn på reguleringskartet. 4 LOV nr 70: Lov om kartlegging, deling og registrering av grunneiendom (Delingsloven). 22

Vedtak i sak som gjeld klage på løyve til planering og opparbeiding av tomt på gbnr. 1/236, i Sogndal kommune

Vedtak i sak som gjeld klage på løyve til planering og opparbeiding av tomt på gbnr. 1/236, i Sogndal kommune Sakshandsamar: Anne Jorun Myklebust Vår dato Vår referanse Telefon: 57 64 31 84 12.06.2013 2013/813-423.1 E-post: fmsfamy@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse Gunnar Lotsberg Vedlegjerdet 6856

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Ingjald Lerum Arkiv: MTR 176/4 Arkivsaksnr.: 09/2508

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Ingjald Lerum Arkiv: MTR 176/4 Arkivsaksnr.: 09/2508 1 SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Arne Ingjald Lerum Arkiv: MTR 176/4 Arkivsaksnr.: 09/2508 Eirik N. Walaker, eigar av gnr. 176, bnr. 4, i Solvorn. Klage frå advokat Johannes Hauge over avslag på søknad om

Detaljer

Vedtak i klagesak som gjeld dispensasjon frå reguleringsplan for deling av hyttetomt frå gbnr. 54/34 i Sogndal kommune

Vedtak i klagesak som gjeld dispensasjon frå reguleringsplan for deling av hyttetomt frå gbnr. 54/34 i Sogndal kommune Sakshandsamar: Signe Rauboti Vår dato Vår referanse Telefon: 57643188 10.10.2014 2014/2531-423.1 E-post: fmsfsra@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 26.05.2014 Tone Kristin Urheim Fæsteråsen 182

Detaljer

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Saksframlegg Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Christian Frøyd - Søknad om oppføring av ny garasje og fasadeendring, gbnr. 21/48 -Ny handsaming. * Tilråding: Forvaltningsutvalet

Detaljer

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 BREV MED NYHENDE 06/02/2015 Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 Av advokat Anders Elling Petersen Johansen Bakgrunn Regjeringa har, etter eiga utsegn, ei målsetjing om å gjere

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Tokke kommune. Kontrollutvalet. Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015. Tokke kommune - kontrollutvalet. Det vert med dette kalla inn til møte:

Tokke kommune. Kontrollutvalet. Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015. Tokke kommune - kontrollutvalet. Det vert med dette kalla inn til møte: Vår ref. 15/537-2 033 /KASB Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015 Tokke kommune - kontrollutvalet Det vert med dette kalla inn til møte: Dato: 11.05.2015 Tid: kl 10.00 12.00 Sted: Møterom Kultur,

Detaljer

Lærdal kommune. Overforbruk ved tenesteeininga Pleie og omsorg

Lærdal kommune. Overforbruk ved tenesteeininga Pleie og omsorg Lærdal kommune Overforbruk ved tenesteeininga Pleie og omsorg Notat 5.05.2008 Forord I februar 2008 vart det kjent at overforbruket ved tenesteeininga Pleie og omsorg i Lærdal i 2007 vart uventa stort.

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Austevoll kommune TILLEGGSINNKALLING

Austevoll kommune TILLEGGSINNKALLING Austevoll kommune TILLEGGSINNKALLING Utval: UTVAL FOR PLAN OG BYGGESAK Møtestad: KOMMUNESTYRESALEN Møtedato: 27.01.2014 Kl. 17.15 Eventuelt forfall skal meldast til tlf. 55 08 10 00 Offentleg servicekontor.

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Radøy kommune KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Møtedato: 30.09.2014 Stad: Kommunehuset Kl.: 09.00 13.40 Tilstades: Astrid Nordanger nestleiar, Jan Tore Hvidsten gikk frå møte etter sak 28/14,

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1 Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing TILRÅDING: Saka blir lagt fram utan tilråding frå administrasjonen.

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 09/1467-19413/09 Saksbeh.: Jofrid Fagnastøl Arkivkode: PLAN soneinndeling Saksnr.: Utval Møtedato 109/09 Formannskap/ plan og økonomi 05.11.2009 SAMLA SAK - DETALJREGULERINGSPLAN

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Granvin herad Sakspapir

Granvin herad Sakspapir Granvin herad Sakspapir Styre, komite, utval Møtedato Saknr Sbh Formannskapet 23.11.2010 059/10 KJF Sakshandsamar: Kjersti Finne Arkivkode: K2-L12 Arkivsaknr: 10/79 Søknad om oppstart av detaljregulering

Detaljer

Innkalling for Hovudutval for plan, landbruk og teknisk

Innkalling for Hovudutval for plan, landbruk og teknisk Radøy kommune Innkalling for Hovudutval for plan, landbruk og teknisk Møtedato: 23.04.2014 Møtestad: Kommunestyresalen Møtetid: 08:30 Saksliste Saksnr Tittel 027/2014 Byggesak Gnr 45/314 Manger dispensasjon

Detaljer

Melding om vedtak - Søknad om ny forlenging av frist for buplikt på bustad gnr. 64/15 i Vinje

Melding om vedtak - Søknad om ny forlenging av frist for buplikt på bustad gnr. 64/15 i Vinje Vinje kommune Næringskontoret Ånund Åkre Granåsen 66 B 1362 HOSLE Sakshands. Saksnr. Løpenr. Arkiv Dato THORCH 2011/2495 6636/2015 64/15 26.03.2015 Melding om vedtak - Søknad om ny forlenging av frist

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Inger Handegård Arkivsaksnr.: 05/1534. Reguleringsplan Hafslo sentrum - 3. gongs handsaming. Godkjenning.

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Inger Handegård Arkivsaksnr.: 05/1534. Reguleringsplan Hafslo sentrum - 3. gongs handsaming. Godkjenning. SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Inger Handegård Arkivsaksnr.: 05/1534 Arkiv: L12 Reguleringsplan Hafslo sentrum - 3. gongs handsaming. Godkjenning. Rådmannen si tilråding: 1. Plan- og forvaltningsstyret sluttar

Detaljer

Rettleiing for revisor sin særattestasjon

Rettleiing for revisor sin særattestasjon Rettleiing for revisor sin særattestasjon Om grunnstønad til nasjonalt arbeid til frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar, statsbudsjettets kap. 857, post 70 (Jf. føresegn om tilskot til frivillige

Detaljer

FORSKRIFT OM GRADAR Fastsett av styret ved KHiB den 25.06.03 med heimel i Uhl. 46.2. 1

FORSKRIFT OM GRADAR Fastsett av styret ved KHiB den 25.06.03 med heimel i Uhl. 46.2. 1 1 FORSKRIFT OM GRADAR Fastsett av styret ved KHiB den 25.06.03 med heimel i Uhl. 46.2. 1 1. OMFANG Denne forskrifta gjeld for dei studieprogramma som institusjonen vedtek å opprette. 2. DEFINISJONAR 2.1.

Detaljer

Aurland kommune Rådmannen

Aurland kommune Rådmannen Aurland kommune Rådmannen Kontrollutvalet i Aurland kommune v/ sekretriatet Aurland, 07.10.2013 Vår ref. Dykkar ref. Sakshandsamar Arkiv 13/510-3 Steinar Søgaard, K1-007, K1-210, K3- &58 Kommentar og innspel

Detaljer

BUDSJETT 2015 - OG SKULESTRUKTUR

BUDSJETT 2015 - OG SKULESTRUKTUR Meløy kommune ordførar rådmann 8150 Ørnes 03.12.2014 BUDSJETT 2015 - OG SKULESTRUKTUR Landslaget for nærmiljøskulen (LUFS) arbeider med denne saka på oppdrag frå Foreldrerådet (FAU) ved Neverdal skule

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 12/787-21317/14 Saksbeh.: Arkivkode: Saksnr.: Utval Møtedato 70/14 Formannskap/ plan og økonomi 28.08.2014 60/14 Kommunestyret 18.09.2014 Magnhild Gjengedal PLAN

Detaljer

Fra Forskrift til Opplæringslova:

Fra Forskrift til Opplæringslova: Fra Forskrift til Opplæringslova: 5-1. Kva det kan klagast på Det kan klagast på standpunktkarakterar, eksamenskarakterar, karakterar til fag- /sveineprøver og kompetanseprøve, og realkompetansevurdering.

Detaljer

Merknader til tilråding i byggesak Gbnr25/57 Knut Olav Bukve og Jannicke Holmseth Bukve

Merknader til tilråding i byggesak Gbnr25/57 Knut Olav Bukve og Jannicke Holmseth Bukve Til Sogndal kommune, forvaltningsutvalet Merknader til tilråding i byggesak Gbnr25/57 Knut Olav Bukve og Jannicke Holmseth Bukve Med bakgrunn i at denne byggesaka skal opp i forvaltningsutvalet torsdag

Detaljer

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande opplæringa». Opplæringslova: http://www.lovdata.no/ all/nl-19980717-061.html Opplæringslova kapittel 9a. Elevane sitt

Detaljer

Dok.dato: 27.09.2011 Vår Ref: 2011001929-1 Arkiv: N-025 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE

Dok.dato: 27.09.2011 Vår Ref: 2011001929-1 Arkiv: N-025 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE Dok.dato: 27.09.2011 Vår Ref: 2011001929-1 Arkiv: N-025 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE 1 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE 1. SAKSFØREBUING TIL KOMMUNESTYRET Administrasjonssjefen skal sjå til at dei saker

Detaljer

Privat reguleringsplan Mevold bustadfelt - Eigengodkjenning

Privat reguleringsplan Mevold bustadfelt - Eigengodkjenning Aukra kommune Arkivsak: 2012/32-39 Arkiv: L12 Saksbeh: Svein Rune Notøy Dato: 14.01.2015 Saksframlegg Utv.saksnr Utval Møtedato 7/15 Drift og arealutvalet 21.01.2015 8/15 Kommunestyret 12.02.2015 Privat

Detaljer

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT MASFJORDEN KOMMUNE Sosialtenesta Nav Masfjorden Postboks 14, 5987 Hosteland Tlf 815 81 000/47452171 Unnateke for offentleg innsyn Jf. Offlentleglova 13 SØKNAD OM STØTTEKONTAKT Eg vil ha søknaden handsama

Detaljer

ØRSTA KOMMUNE Byggesak

ØRSTA KOMMUNE Byggesak ØRSTA KOMMUNE Byggesak MELDING OM DELEGERT VEDTAK Sakshandsamar: Kåre Hjelle Arkivsak nr: 2013/762 Delegert sak nr: 20/15 Arkiv: 16/21 Vedtaksdato: 23.01.2015 ENKELTVEDTAK med klagerett i samsvar med forvaltningslova

Detaljer

Vår ref.: Dag Loftesnes/Heidi Helle Deres ref.: Dato: 11. september 2015

Vår ref.: Dag Loftesnes/Heidi Helle Deres ref.: Dato: 11. september 2015 Sogndal kommune Tenesteeining Plan Postboks 153 6851 SOGNDAL Vår ref.: Dag Loftesnes/Heidi Helle Deres ref.: Dato: 11. september 2015 SØKNADAR FOR BRÅTANE BUSTADFELT Bråtane Sogn as er endeleg i full gang

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Olav Grov Arkiv: 614 Arkivsaksnr.: 07/1522. Kommunalt tenestekjøp; bade- og symjetenester Gaupne. Rådmannen si tilråding:

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Olav Grov Arkiv: 614 Arkivsaksnr.: 07/1522. Kommunalt tenestekjøp; bade- og symjetenester Gaupne. Rådmannen si tilråding: SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Olav Grov Arkiv: 614 Arkivsaksnr.: 07/1522 Kommunalt tenestekjøp; bade- og symjetenester Gaupne Rådmannen si tilråding: Formannskapet godkjenner konkurransegrunnlaget for kjøp

Detaljer

Godt. Lokaldemokrati. ei plattform

Godt. Lokaldemokrati. ei plattform Godt Lokaldemokrati ei plattform Godt lokaldemokrati ei plattform Norsk lokaldemokrati er godt men kan og bør bli betre. KS meiner ei plattform vil vere til nytte i utviklingsarbeidet for eit betre lokaldemokrati.

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN Vedlegg: Bakgrunn: Lovheimel: Samarbeidsavtale om felles barnevernteneste

Detaljer

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Radøy kommune KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Møtedato: 10.02.2015 Stad: Kommunehuset Kl.: 09.00 12.35 Tilstades: Arild Tveranger leiar, Astrid Nordanger nestleiar, Jan Tore Hvidsten, Oddmund

Detaljer

Kvam herad. Siri Byrkjeland - søknad om omdisponering av areal - bygging av bustad/veg/ reiskapshus, gnr 7, brnr 189

Kvam herad. Siri Byrkjeland - søknad om omdisponering av areal - bygging av bustad/veg/ reiskapshus, gnr 7, brnr 189 Kvam herad Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, komite m.m. Møtedato Saksnr Sakshands. Komité for utvikling 25.02.02 016/02 GDOL Kvam heradsstyre 12.03.02 036/02 GDOL Komité for utvikling 13.05.02 029/02 GDOL

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Gjeld frå august 2015 1. BARN MED NEDSETT FUNKSJONSEVNE Barn med nedsett funksjonsevne kan ha trong for særleg tilrettelegging av fysiske og personalmessige

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 99/3194-15525/06 Saksbeh.: Jørgen Steensæth Arkivkode: PLAN soneinndeling Saksnr.: Utval Møtedato 99/06 Formannskap/ plan og økonomi 17.08.2006 70/06 Kommunestyret

Detaljer

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune Vedteke av kommunestyret 19. juni 2014 Postadr.: Telefon: Telefaks: Bankgiro: Organisasjonsnr.: 5981 MASFJORDNES 56 16 62 00 56 16 62 01 3201 48 54958 945627913 E-post:post@masfjorden.kommune.no

Detaljer

Saksframlegg. Sakshandsamar: Bente Bakke Arkiv: 400 Arkivsaksnr.: 10/401-1. Retningslinjer for uønska deltid. * Tilråding:

Saksframlegg. Sakshandsamar: Bente Bakke Arkiv: 400 Arkivsaksnr.: 10/401-1. Retningslinjer for uønska deltid. * Tilråding: Saksframlegg Sakshandsamar: Bente Bakke Arkiv: 400 Arkivsaksnr.: 10/401-1 Retningslinjer for uønska deltid * Tilråding: Administrasjonsutvalet vedtek retningslinjer for å handsame uønska deltid, dagsett.11.02.2010.

Detaljer

Øving Fårikål 2014. Oppsummering. Krisehandteringsøving for kommunane i Møre og Romsdal Måndag 29. september 2014. Fylkesmannen i Møre og Romsdal Adm

Øving Fårikål 2014. Oppsummering. Krisehandteringsøving for kommunane i Møre og Romsdal Måndag 29. september 2014. Fylkesmannen i Møre og Romsdal Adm Fylkesmannen i Møre og Romsdal Adm Øving Fårikål 2014 Krisehandteringsøving for kommunane i Møre og Romsdal Måndag 29. september 2014 Oppsummering Side 1 1 Innleiing... 3 2 Øvingsmål... 4 3 Måloppnåing

Detaljer

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma.

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma. Fylkesmannen i Oppland Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma i Skjåk kommune Samandrag Denne rapporten gjer greie for dei avvika og merknadene

Detaljer

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg?

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg? IA-funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? // IA - Funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? Målet med eit inkluderande arbeidsliv (IA) er å gje plass til alle som kan og vil

Detaljer

Kjøp av sekretariatsfunksjon for kontrollutvalet

Kjøp av sekretariatsfunksjon for kontrollutvalet Luster kommune Avtale Mellom PricewaterhouseCoopers AS og Luster kommune Kjøp av sekretariatsfunksjon for kontrollutvalet INNHALD 1 Generell informasjon...3 2 Omfang og varigheit...3 3 Oppgåver og plikter

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune Vedteke i kommunestyret 19 juni 2014 FORORD Hovudoppdraget for alle som arbeider i Masfjorden kommune er å yte kommunale tenester av beste kvalitet. Den einskilde sin

Detaljer

FRÅSEGN - REGULERINGSPLAN VORLANDSVÅGEN, BØMLO KOMMUNE.

FRÅSEGN - REGULERINGSPLAN VORLANDSVÅGEN, BØMLO KOMMUNE. HORDALAND FYLKESKOMMUNE Regionalavdelinga Planseksjonen Arkivsak 201204244-14 Arkivnr. 714 Saksh. Nordmark, Per, Slinning, Tore, Ekerhovd, Per Morten Saksgang Møtedato Kultur- og ressursutvalet 05.03.2013

Detaljer

BERGEN KOMMUNE- FANA BYDEL- REGULERINGSPLAN FOR SKJOLDNES - MOTSEGN TIL INNGREP VED TROLDHAUGEN

BERGEN KOMMUNE- FANA BYDEL- REGULERINGSPLAN FOR SKJOLDNES - MOTSEGN TIL INNGREP VED TROLDHAUGEN HORDALAND FYLKESKOMMUNE Strategi- og næringsavdelinga Seksjon for kommunesamarbeid Arkivsak 200407511-12 Arkivnr. 714 Saksh. Rødseth, Marit Ekerhovd, Per Morten Saksgang Kultur- og ressursutvalet Fylkesutvalet

Detaljer

Vedtak i klagesak om dispensasjon til oppføring av bustad, carport og tilkomstveg på gbnr. 36/1099 Foldnes, Fjell kommune

Vedtak i klagesak om dispensasjon til oppføring av bustad, carport og tilkomstveg på gbnr. 36/1099 Foldnes, Fjell kommune Sakshandsamar: Jorunn Fosse Fidjestøl Vår dato Vår referanse Telefon: 57643156 17.12.2015 2015/3315-423.1 E-post: fmsfjfi@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse Roy og Karen Berge Vetelsvegen 31

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Thomas Winther Leira Arkivsak: 2013/438 Løpenr.: 5336/2013. Utvalsaksnr. Utval Møtedato Samfunnsutvalet

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Thomas Winther Leira Arkivsak: 2013/438 Løpenr.: 5336/2013. Utvalsaksnr. Utval Møtedato Samfunnsutvalet ØRSTA KOMMUNE SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Thomas Winther Leira Arkivsak: 2013/438 Løpenr.: 5336/2013 Utvalsaksnr. Utval Møtedato Samfunnsutvalet GNR/BNR 18/483 - SØKNAD OM OPPFØRING AV BUSTADHUS OG GARASJE

Detaljer

Vår ref. 2009/3777-14. Særutskrift - BS - 139/68 - garasje - Herøysundet - Odd Åge Helvik

Vår ref. 2009/3777-14. Særutskrift - BS - 139/68 - garasje - Herøysundet - Odd Åge Helvik Fellestenester Politisk sekretariat «MOTTAKERNAVN» «ADRESSE» Rosendalsvegen 10 5470 ROSENDAL Tel: 53483100 Fax: 53483130 Org. nr: 964 967 636 Bankgiro: 3460.07.00083 post@kvinnherad.kommune.no www. kvinnherad.kommune.no

Detaljer

BARNEHAGETILBODET I BALESTRAND

BARNEHAGETILBODET I BALESTRAND MØTEINNKALLING Utval: UTVAL FOR OPPVEKST OG OMSORG Møtestad: rådhuset Møtedato: 01.04.2009 Tid: 15.00 Varamedlemmer møter berre etter nærare innkalling SAKLISTE Sak nr. Arkivsak nr. Tittel 4/09 09/254

Detaljer

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Sakspapir Saksbehandlar Arkiv ArkivsakID Ingvild Hjelmtveit FE - 002 15/709 Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Kommunestruktur - oppstart reelle drøftingar Vedlegg: Etablering

Detaljer

Søknad frå Odd Småge AS/Romsdalsfisk AS om dispensasjon frå reguleringsplan Rindarøy fiskerihamn for utsprenging av fjellskjæring

Søknad frå Odd Småge AS/Romsdalsfisk AS om dispensasjon frå reguleringsplan Rindarøy fiskerihamn for utsprenging av fjellskjæring Aukra kommune Arkivsak: 2014/1213-11 Arkiv: 8/4 Saksbeh: Kjartan Sveinung Tangen Dato: 13.01.2015 Saksframlegg Utv.saksnr Utval Møtedato 5/15 Drift og arealutvalet 21.01.2015 Søknad frå Odd Småge AS/Romsdalsfisk

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Forvaltningsstyret

Saksnr Utval Møtedato Forvaltningsstyret Arkivref: 2012/927-12456/2012 Saksh.: Ove Jarle Skaar Saksframlegg Saksnr Utval Møtedato Forvaltningsstyret 23/92 - TILBYGG TIL BUSTADHUS FOR GARASJE/UTSTYRSBOD MED TERRASSE OG LESKUR PÅ TAKET I SJONARVEGEN

Detaljer

VOLDA KOMMUNE Servicekontoret

VOLDA KOMMUNE Servicekontoret VOLDA KOMMUNE Servicekontoret «MOTTAKERNAVN» «KONTAKT» «ADRESSE» «POSTNR «POSTSTED» Arkivsak nr. Løpenr. Arkivkode Avd/Sakshandsamar Dato 2008/277 4844/2009 L12 SVK/ AKE 10.06.2009 MELDING OM POLITISK

Detaljer

Nissedal kommune Arkiv: Saksmappe: Sakshandsamar: Dato:

Nissedal kommune Arkiv: Saksmappe: Sakshandsamar: Dato: Nissedal kommune Arkiv: Saksmappe: Sakshandsamar: Dato: L12 2008/1927-22 Sveinung Seljås 01.09.2009 Saksframlegg Utval Utvalssak Møtedato Formannskapet 116/09 10.09.2009 Kommunestyret 71/09 24.09.2009

Detaljer

Evaluering av offentleglova bakgrunn, ramme, tematikk, prosess, erfaringar og status. Vegen vidare?

Evaluering av offentleglova bakgrunn, ramme, tematikk, prosess, erfaringar og status. Vegen vidare? bakgrunn, ramme, tematikk, prosess, erfaringar og status. Vegen vidare? Kst. lovrådgjevar Ole Knut Løstegaard Evalueringskonferansen, Bergen 19. september 2014 Evaluering av offentleglova bakgrunn Prosessen

Detaljer

Kvam herad. Søknad om løyve til tiltak på gnr. 136 bnr. 7, Dysvik. Flytebryggjer. Søknad om disp. frå LNF-føremålet og pbl. 17-2

Kvam herad. Søknad om løyve til tiltak på gnr. 136 bnr. 7, Dysvik. Flytebryggjer. Søknad om disp. frå LNF-føremålet og pbl. 17-2 Kvam herad Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, komite m.m. Møtedato Saksnr Sakshands. Kvam formannskap 30.11.2004 237/04 RUVI Kvam formannskap 15.02.2005 036/05 RUVI Kvam formannskap 15.03.2005 048/05 RUVI

Detaljer

Rutine for varsling FORORD. Vedteke i kommunestyret den 11.12.2008

Rutine for varsling FORORD. Vedteke i kommunestyret den 11.12.2008 Rutine for varsling FORORD Vedteke i kommunestyret den 11.12.2008 Rutinar for varsling skal vere ein beredskap når lovstridige, uetiske eller uforsvarlege forhold vert oppdaga og må stoppast. Masfjorden

Detaljer

Frådeling jfr. plan- og bygningsloven 20-1, m

Frådeling jfr. plan- og bygningsloven 20-1, m Bygland kommune Drift og forvaltning Rettleiing for søknad om: Frådeling jfr. plan- og bygningsloven 20-1, m Søknad om frådeling er både søknad om frådeling til sjølvstendig tomt eller søknad om frådeling

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Tiltak 1 side 12 Fjerne til privat bruk. Tiltaket får då fylgjande ordlyd: Ikkje subsidiera straum.

SAKSFRAMLEGG. Tiltak 1 side 12 Fjerne til privat bruk. Tiltaket får då fylgjande ordlyd: Ikkje subsidiera straum. SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Inger Moe Arkivsaksnr.: 08/361 Arkiv: 143 K21 Miljøplan for Luster Kommune Rådmannen si tilråding: Luster kommunestyre vedtek miljøplan (plan for energi, klima og ureining)

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

ØRSTA KOMMUNE politisk sekretariat

ØRSTA KOMMUNE politisk sekretariat ØRSTA KOMMUNE politisk sekretariat Plan- og miljøavdelinga for vidare ekspedering Saksnr Løpenr. Saksansvarleg Arkiv Dato 2013/1606 7255/2014 WANGEN 03 23.05.2014 Melding om vedtak i kommunestyret 22.5.2014,

Detaljer

PUBLIKUMSINFO BYGGESAK

PUBLIKUMSINFO BYGGESAK Søknad om løyve til tiltak (pbl. 20-1 og 20-2) Side 1 av 11 Osterøy kommune PUBLIKUMSINFO BYGGESAK Søknad om løyve til tiltak jf. plan- og bygningslova 20-1 20-2 Søknad om løyve til tiltak (pbl. 20-1 og

Detaljer

TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL

TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL TIME KOMMUNE TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL SØKNAD OM BYGGJELØYVE 1. FORMÅL Behandla søknader om byggjeløyve ved å kontrollera om søknaden er i samsvar med krav i plan- og bygningslova og tilhøyrande

Detaljer

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Vaksdal kommune SAKSFRAMLEGG Saksnr: Utval: Dato Formannskap/plan- og økonomiutvalet Kommunestyret Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Revisjon av retningsliner

Detaljer

KOMMISJONSDIREKTIV 95/17/EF. av 19. juni 1995

KOMMISJONSDIREKTIV 95/17/EF. av 19. juni 1995 Nr. 48/224 KOMMISJONEN FOR DEI EUROPEISKE FELLESSKAPA HAR - med tilvising til traktaten om skipinga av Det europeiske fellesskapet, med tilvising til rådsdirektiv 76/768/EØF av 27. juli 1976 om tilnærming

Detaljer

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet Samtaleguide om lesing Innleiing Samtaleguiden er meint som ei støtte for opne samtalar mellom lærar, elev og foreldre. Merksemda blir retta mot lesevanar, lesaridentitet

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 05/1508-9606/08 Saksbeh.: Berit Marie Galaaen Arkivkode: PLAN 301/1 Saksnr.: Utval Møtedato 82/08 Formannskap/ plan og økonomi 05.06.2008 43/08 Kommunestyret 19.06.2008

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Torbjørn Hasund Arkivsaksnr.: 05/1524 SE-ARKITEKTUR AS - OPPFØRING AV BUSTADER, LUNNAMYRI 123.

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Torbjørn Hasund Arkivsaksnr.: 05/1524 SE-ARKITEKTUR AS - OPPFØRING AV BUSTADER, LUNNAMYRI 123. SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Torbjørn Hasund Arkivsaksnr.: 05/1524 Arkiv: L12 SE-ARKITEKTUR AS - OPPFØRING AV BUSTADER, LUNNAMYRI 123. KLAGE PÅ VEDTAK * INNSTILLING: Forvaltningsutvalet finn ikkje at klagen

Detaljer

SAKSDOKUMENT. Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet

SAKSDOKUMENT. Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet Fjell kommune Arkiv: Saksmappe: 2014/2350-21542/2014 Sakshandsamar: Grethe Bergsvik Dato: 09.10.2014 SAKSDOKUMENT Utvalsaksnr Utval Møtedato Formannskapet Drøftingssak - Eigarskapsmelding 2015 Samandrag

Detaljer

Vurdering av allianse og alternativ

Vurdering av allianse og alternativ Leiinga Høgskulen i Volda Kunnskapsdepartementet Postboks 8119 Dep 0032 OSLO Postboks 500 6101 Volda Telefon: 70 07 50 00 Besøksadresse: Joplassvegen 11 6103 Volda postmottak@hivolda.no www.hivolda.no

Detaljer

Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune

Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune 1 Bedriftspedagogisk Senter A.S bps@bps.as Medarbeidarsamtalar i Radøy kommune - slik gjer vi det Leiar har ansvar for å gjennomføra samtalane sine slik det

Detaljer

Utval Utvalssak Møtedato Formannskapet 80/14 05.06.2014 Kommunestyret 41/14 19.06.2014

Utval Utvalssak Møtedato Formannskapet 80/14 05.06.2014 Kommunestyret 41/14 19.06.2014 Nissedal kommune Arkiv: Saksmappe: Sakshandsamar: Dato: 202 2012/1256-7 Jan Arvid Setane 26.05.2014 Saksframlegg Utval Utvalssak Møtedato Formannskapet 80/14 05.06.2014 Kommunestyret 41/14 19.06.2014 Prinsipp

Detaljer

Vi viser til oversending av ovannemnde sak, motteke av Fylkesmannen den 16.12.2013.

Vi viser til oversending av ovannemnde sak, motteke av Fylkesmannen den 16.12.2013. Sakshandsamar, innvalstelefon Marianne Sandvik, 55 57 21 04 Vår dato 14.01.2014 Dykkar dato 16.12.2013 Vår referanse 2013/16267 423.1 Dykkar referanse 13/707 Kvinnherad kommune Rådhuset 5470 Rosendal Kvinnherad

Detaljer

Kvalitetsplan mot mobbing

Kvalitetsplan mot mobbing Kvalitetsplan mot mobbing Bryne ungdomsskule Januar 2016 Kvalitetsplan for Bryne ungdomsskule 1 Introduksjon av verksemda Bryne ungdomsskule ligg i Bryne sentrum i Time kommune. Me har om lag 450 elevar

Detaljer

Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Krav ved godkjenning av lærebedrifter OPPLÆRINGSAVDELINGA Fagopplæringskontoret - OPPL AVD Notat Dato: 20.01.2015 Arkivsak: 2015/727-1 Saksbehandlar: aseloh Til: Yrkesopplæringsnemnda Frå: Fagopplæringssjefen Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Detaljer

Endringar i studentreglementet for Fagskolane i Hordaland

Endringar i studentreglementet for Fagskolane i Hordaland OPPLÆRINGSAVDELINGA Arkivnr: 2014/2-69 Saksbehandlar: Adeline Berntsen Landro Saksframlegg Saksgang Utval Saknr. Møtedato Hordaland fagskulestyre 27.01.2015 Endringar i studentreglementet for Fagskolane

Detaljer

Høyringsuttale - Tolking i offentleg sektor - eit spørsmål om rettstryggleik og likeverd

Høyringsuttale - Tolking i offentleg sektor - eit spørsmål om rettstryggleik og likeverd Servicetorgsjefen Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet postmottak@bld.dep.no Dykkar ref. Vår ref. Saksh. tlf. Dato 2014/2792-2652/2015 Unni Rygg - 55097155 05.02.2015 Høyringsuttale - Tolking

Detaljer

Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO. Gjeld frå 1. januar 2015

Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO. Gjeld frå 1. januar 2015 Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO Gjeld frå 1. januar 2015 1 Innhald Innleiing... 3 Del 1: Reglar om inhabilitet... 4 1.1. Automatisk

Detaljer

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID SAK 04/12 SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID Saksopplysning Kommunane i Hallingdal søkjer i brev dat. 2.9.2011 om tilskot til regionalt plansamarbeid. Målet er å styrke lokal plankompetanse gjennom

Detaljer

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto TILSYNSRAPPORT første halvår 2012 - ei evaluering av marknadsføring frå januar til og med juni månad 2012 Tilsynsrapport marknadsføring nr. 2012-12 Lotteritilsynet

Detaljer

Fræna kommune Teknisk forvaltning Plan

Fræna kommune Teknisk forvaltning Plan Fræna kommune Teknisk forvaltning Plan Arkiv: 201205 Arkivsaksnr: 2012/1089-12 Sakshandsamar: Rune Iversen Saksframlegg Utval Utvalssak Møtedato Plan- og økonomiutvalet i Fræna kommune 90/2014 18.08.2014

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

Fylkesmannen har løyvd kr 1 040 000 av skjønsmidlar til utgreiinga. Felles utgreiing skal vera eit supplement til kommunane sine prosessar.

Fylkesmannen har løyvd kr 1 040 000 av skjønsmidlar til utgreiinga. Felles utgreiing skal vera eit supplement til kommunane sine prosessar. Sogn regionråd FELLES UTGREIING OM KOMMUNEREFORMA - STATUS Kommunane i Sogn regionråd gjennomfører ei felles utgreiing som skal gje kommunane eit grunnlag for å ta stilling til ev. kommunesamanslåing med

Detaljer

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din.

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din. Skal skal ikkje Har du ein draum om å driva Inn på tunet verksemd? Gjennom dette kapittelet i netthandboka får du tankehjelp og praktisk hjelp i dei første fasane mot etablering; frå draum til forretningsplan.

Detaljer

Søknad om frådeling av prestebustaden på Hafslo, gnr. 145, bnr 1, med vedhus, eldhus, stabbur og garasje, samt naust

Søknad om frådeling av prestebustaden på Hafslo, gnr. 145, bnr 1, med vedhus, eldhus, stabbur og garasje, samt naust Landbruk og naturforvaltning Opplysningsvesenets Fond v/ole Sperre Postboks 535 Sentrum Arkivsak: 13/874 Løpenr.: 13/9620 Sakshandsamar: Steinulf Skjerdal Søknad om frådeling av prestebustaden på Hafslo,

Detaljer

MØTEBOK. 17/11 Formannskapet 19.05.2011 32/11 Formannskapet 08.09.2011 24/11 Kommunestyret 15.09.2011

MØTEBOK. 17/11 Formannskapet 19.05.2011 32/11 Formannskapet 08.09.2011 24/11 Kommunestyret 15.09.2011 MØTEBOK Sak nr.: Utval Møtedato 17/11 Formannskapet 19.05.2011 32/11 Formannskapet 08.09.2011 24/11 Kommunestyret 15.09.2011 Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkivsaknr.: 09/1162 Arkiv: L12 PROTOKOLL: REGULERINGSPLAN

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

Møteprotokoll for Plan- og kommunalteknisk utval

Møteprotokoll for Plan- og kommunalteknisk utval OSTERØY KOMMUNE Møteprotokoll for Plan- og kommunalteknisk utval Møtedato: 18.02.2015 Møtestad: Osterøy rådhus - heradsstyresalen Møtetid: kl. 13:00 kl. 14:45 Frammøtte medlemmer Parti Rolle Øyvind Litland

Detaljer

ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING

ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING ETNE KOMMUNE SAKSUTGREIING Utval Møtedato Saknr Saksh. Komite Natur 17.03.2005 046/05 IVK Komite Natur 25.08.2005 098/05 OIV Kommunestyre 06.09.2005 049/05 OIV Sakshandsamar: Odd Inge Vestbø Arkiv: Reg-086

Detaljer

VESTNES KOMMUNE HELLAND SKULE 6390 VESTNES

VESTNES KOMMUNE HELLAND SKULE 6390 VESTNES Eksamen nærmar seg, og då vil Helland skule med dette skrivet gje informasjon til elevar og foreldre/føresette om korleis eksamen både skriftleg og munnleg blir gjennomført. Vil også informere om klagerett

Detaljer