Møring. Ambulanselærlingar sikrar rekruttering. Nr Marit Svindseth: Prisvinnar disputerte

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Møring. Ambulanselærlingar sikrar rekruttering. Nr. 5-2010. Marit Svindseth: Prisvinnar disputerte"

Transkript

1 Sunn Møring Nr Ambulanselærlingar sikrar rekruttering sjå side 8 Marit Svindseth: Prisvinnar disputerte s. 4 Bente Nøstdahl i portrettet: Det handlar om å redde liv s. 10 Hekta på halvmaraton: Reykjavík neste s. 16

2 LEIAR Hausten er her. Vi har hatt mange dagar med nydelege soloppgangar, solnedgangar og klar himmel då er hausten jammen ikkje verst! Året med sine syklusar betyr ulike ting for folk flest. Hausten er for nokre forbunde med jakt, for andre er det sopptid eller krabbetid eller rett og slett koselege mørke kveldar med stearinlys i ei varm stove enten heime eller på hytta. Hausten er hyggelege aktivitetar for svært mange av oss. Hausten er også budsjett-tid. For økonomar er dette kanskje høgdepunktet i året, medan det for andre kan vere temmeleg slitsamt og utfordrande. Dessverre er det slik at når budsjettarbeidet startar, er fokuset korleis spare pengar. Dette betyr at alle fornuftige og gode omstillingar som kjem opp i samband med budsjettarbeidet også blir kobla til det å spare pengar. Det ideelle er å arbeide systematisk med gode omstillingstiltak året rundt. Vi har eit stort ansvar når vi forvaltar 1,5 milliardar offentlege kroner. Vi har eit ansvar for å bruke desse midlane på ein best mogleg måte. Dette betyr at omstillingsarbeid må ha fokus heile året. Vi opplever ofte at medarbeidarane våre sukker over dårleg og mangelfull planlegging. Det er faktisk ressurssløsing. Heldigvis blir vi stadig betre, både til å arbeide med forbetringsarbeid og til å planlegge arbeidsdagen. Pasientane krev også at vi er dyktige på dette. Vi veit sjølv kor irriterte vi blir som pasientar dersom helsetenesta ikkje held det dei lover. Dette gjeld enten det er fristar for behandling, om prøvene ikkje blir tatt når dei skal, om operasjonen blir utsett osv. Å forsøke å setje seg inn i pasienten sin ståstad, er noko som vi som arbeidar innan helsesektoren må bli endå flinkare til. Det kan gi mange aha-opplevingar. God kvalitet er som oftast god økonomi. Dette er sjeldan fokuset i dei harde budsjettprosessane som blir ført på hausten. Derfor vil eg oppfordre alle om å arbeide heile året med gode omstillingsprosessar der kvalitet og økonomi heng saman. På denne måten behøver ikkje budsjettarbeidet som den årlege haustaktiviteten blir frustrerande og slitsam. God haust med alle aktivitetar den fører med seg! Med vennleg helsing Astrid J. Eidsvik Framsida: Ti lærlingar er i dag ein del av opplegget Helse Sunnmøre har for lærlingar i ambulansefag. Konkurransen om plassane er beinhard. I dette nummeret av SunnMøring kan du lese eit intervju med lærlingar, samt tilsette med ansvar for lærlingordninga i Helse Sunnmøre. Føretaket Målet mitt er at alle tilsette i Helse Sunnmøre skal sjå på seg sjølve som del av ein heilskap, ein del av den same behandlingskjeda, seier den nye kvalitetssjefen i Helse Sunnmøre, Vidar Hagerup. Eit velfungerande føretak krev at ein er prosessorientert, ikkje ein silotenkjar, meiner han. I møte med sjukehuset oppfattar pasientane ofte sjukehuset som ei eining ein heilskap som samarbeider for å gi helsehjelp til pasienten. Frå vårt hald som tilsette er oppfatninga av organisasjonen ofte mykje meir farga av eigen funksjon i føretaket. Søkjelyset er sett på å gjere si eiga definerte oppgåve, utan å tenkje på kva som har skjedd tidlegare i prosessen, og kva som skal skje vidare. I kvalitetsseksjonen har vi som mål at vi i Helse Sunnmøre skal ut av denne silotenkinga og over på ein prosessorientert tankegang, seier Hagerup. Ei samanhengande kjede Den 1. juli blei Hagerup kvalitetssjef i helseføretaket. Dette inneber mellom anna å leie kvalitetsseksjonen på sju personar. Kvalitetsseksjonen arbeider med kvalitetssystemet EQS, noko som inneber melde- og avvikssystem i tillegg til prosess- og kvalitetsutvikling i føretaket. I tillegg ligg sjukepleiefag under kvalitetsseksjonen. Ei anna viktig oppgåve er kvalitetsrapportering til styresmaktene. Kvalitetsseksjonen har òg tett regionalt samarbeid med andre helseføretak, der vi arbeider for samkøyring av kvalitetsarbeidet i heile Helse Midt-Norge. Hagerup meiner at ved å arbeide med prosesstankegang i Helse Sunnmøre kan ein gjere ressursutnyttinga i føretaket betre. Målet er å få folk til å sjå delane i verksemda som ei samanhengande kjede, ikkje som fleire oppstykka oppgåver. Jobben min er å leie arbeidet med å sy saman alle desse einingane, slik at Helse Sunnmøre skal framstå som eit prosessorientert sjukehus, både frå utsida og innsida. Eg skal få ting til å gli i dette arbeidet ved å vere koordinator og leiar. Det er viktig at eg ikkje går i fella sjølv og blir meir oppteken av eigne oppgåver enn på å tenkje heilskap, seier Hagerup. Han legg til at det er nok naturleg for dei fleste menneske å vere mest opptekne av sine eigne oppgåver og sin eigen situasjon. Eigarskap sentralt Først og fremst skal eg leggje til rette for at pasientane kan gå saumlaust gjennom systemet, og at rettane dei har som pasientar, blir etterfølgde. Dei skal få opplevinga av at dei står overfor eitt apparat, med ledd som snakkar saman og strekkjer seg for å få prosessen til å gli best mogleg, seier Hagerup. For å lykkast med oppgåva, som for mange kan verke som eit høgthengande ideal, er det ifølgje Hagerup heilt

3 er ein heilskap Ved å rette merksemda mot prosesstankegang i Helse Sunnmøre kan vi gjere ressursutnyttinga i føretaket betre, meiner den nye kvalitetssjefen i Helse Sunnmøre, Vidar Hagerup. sentralt at dei tilsette føler eigarskap til prosessen. Dette inneber at avdelingane sjølve er med å jobbe fram løysingar på utfordringane i einingane sine. Arbeidet handlar om meir enn den gode planen. For å lykkast i endringsprosessane vi jobbar med, nyttar det ikkje å komme med pålegg ovanfrå. Dei tilsette i avdelinga må bli involverte, og ein må tenkje implementering tidleg, seier Hagerup. Brukarane må òg i mykje større grad involverast i arbeidet med behandlingsprosessar. I dag er brukarrepresentantar med i arbeidet med å utvikle alle pasientforløpa. Ei vidareføring Hagerup har tidlegare arbeidd som anestesisjukepleiar i Helse Sunnmøre. Dei siste åra har han òg jobba som prosjektleiar for pasientflytprosjektet. Kva synest du er det mest spennande i den nye jobben din? At eg har reell påverknad på endringsprosessane og korleis vi skal gå vidare. Då eg jobba som anestesisjukepleiar, erfarte vi ofte at det var sider ved systemet vi gjerne skulle ha gjort noko med. Men ofte følte vi oss små i eit stort system. No får eg, i mykje større grad enn tidlegare, vere med å påverke og gjere noko med måten vi arbeider på i føretaket. Eg ser derfor på den nye stillinga mi som ei vidareføring av arbeidet eg hadde i klinikken, seier Hagerup. Tekst og foto: Anbjørn Holme SunnMøring - Oktober

4 Disputas for prisvinnar Det siste året har vore eit særdeles innhaldsrikt år for psykiatrisk sjukepleiar Marit Svindseth. Etter fem års doktorgradsarbeid tilknytt NTNU fekk ho i august Forskningsprisen for Helse Midt- Norge. Fredag 8. oktober disputerte ho i Trondheim. At Svindseth for eit halvt år sidan blei alvorleg sjuk, gjer ikkje bragdene mindre imponerande. Når vi snakkar med Svindseth, er disputasen endå fersk i minnet, og ho er svært nøgd med å endeleg vere i mål. Eg hadde grudd meg mykje for dette. Ein skal jo forsvare fem års arbeid. Men det var utruleg interessant, og opponentane kunne svært mykje. Vi fekk ein god dialog, og eg gløymde heile salen med folk som høyrde på, seier ho. Det gjekk som eg hadde håpt. Det er fantastisk å kunne levere inn dette og få så kunnskapsrike opponentar. Dei hadde verkeleg lese alt eg hadde skrive, og eksaminerte på kryss og tvers. Eg blir audmjuk når eg tenkjer på det. Det gjorde godt med tanke på kor mykje tid eg har brukt på dette, seier ho. Opponentane var Lars Kjellin (Psykiatrisk forskingscentrum, Ørebro) og overlege Ellen Kjelsberg (Kompetansesenteret for sikkerhets-, fengsels- og rettspsykiatri). Administrator og leiar for komiteen var førsteamanuensis Valentina C. Iversen (NTNU). Svindseth trekker også fram 1.amanuensis Jim Aage Nøttestad ved NTNU og professor Alv A. Dahl ved Universitetet i Oslo som gode støttespillere i arbeidet. Mange planar No skal ho gjere alt det ho ikkje har fått gjort ordentleg dei siste åra. Eg har fylt frysen med bakst, eg skal lese masse skjønnlitteratur, og eg skal lufte hunden min utan at noko skal henge over meg. Eg har mykje eg vil gjere. Det kjennest veldig godt å vere ferdig, og eg håper den følelsen varer lenge. Samtidig skal eg sjølvsagt forske vidare òg. Eg vil jobbe for å få ut eit spørjeskjema om krenking, seier ho. Den store dagen var altså fredag 8. oktober. Dagen starta med ei prøveforelesing. Der snakka Svindseth om etiske dilemma ved bruk av tvang. Det var eit interessant tema, og det var mange i salen som høyrde på. Etter prøveforelesinga hadde vi ein pause før disputasen. Han tok 20 minutt, og så var det utspørjinga. Ho varte i eit par timar. Etter det var det fest, seier Svindseth lurt.

5 Foto: Helse Midt-Norge Foto: Helse Midt-Norge Marit Svindseth Leiar av Regionalt brukarutval Michael Momyr og prisvinnar Marit Svindseth tidlegare i haust, ved prisutdelinga av Forskingsprisen 2009 for Helse Midt-Norge. Det blei ein sein kveld? Ein sein kveld etter ein lang dag, seier ho. Hovudfag og doktorgrad Interessa for forskingsfeltet fekk Svindseth i jobben som psykiatrisk sjukepleiar, gjennom samtalar med pasientane. Dette var i 2000 då ho jobba på lukka post på psykiatrisk avdeling i Ålesund. Den gongen var det mindre administrativt arbeid for avdelingssjukepleiarane. Dette gav meir tid til å snakke med alle pasientane. Opplevinga mi var at pasientane hadde opplevd mykje krenking ved akutte psykiatriske innleggingar. Dette gjorde at eg byrja å interessere meg for krenking som forskingstema, seier Svindseth. Svindseth skreiv hovudfag om krenking ved innleggingssituasjonen. Men ho fekk ikkje nok med dette. Ho ville vite meir. Derfor sette ho i gang med å søkje på midlar til doktorgradsarbeid. I doktorgradsavhandlinga har ho undersøkt ei stor gruppe pasientar i Helse Sunnmøre for å finne ut kvifor dei kjende seg krenkte då dei blei tvangsinnlagde. På grunnlag av funna i studien er ho no i gang med å utvikle nye arbeidsmetodar for psykiatriske klinikkar. For pasientane er det å bli krenkt ein følelse som sit igjen i lang tid. Dette gjer at det tek lang tid før dei får tillit til helsepersonellet som skal behandle dei, noko som igjen gjer at behandlinga tek lengre tid, seier Svindseth. Fekk Forskningsprisen Eit av funna i undersøkinga er at pasientar med narsissistiske trekk i høgare grad blei krenkte enn pasientar som ikkje er narsissistiske. Studien viste òg at det at tvangsinnlagde opplevde meir krenking, kan henge saman med at dei er meir sårbare fordi dei mister råderetten over seg sjølve. Svindseth tek på denne bakgrunnen til orde for ein meir skånsam innleggingsprosess. Ho meiner nye metodar kan gjere behandlinga betre for pasientane og meir effektiv for helsepersonellet. Regionalt brukerutvalg i Helse Midt-Norge har valt å gi henne Forskningsprisen 2009 for Helse Midt-Norge RHF. Prisen mottok ho i august under Forskingsdagane i Kristiansund. Å vinne Forskningsprisen var fantastisk. Mediedekninga og merksemda omkring prisen var ein gyllen sjanse til å setje krenking på dagsordenen, seier Svindseth. Vegen fram mot pris og disputas har vore prega av store utfordringar. Den 20. mars i år fekk ho hjernebløding, noko som mellom anna gjorde at ho låg i koma i tre veker. I over fire månadar var ho heilt indisponert frå å arbeide med forskinga. Å lese var heilt umogleg. Forma blei gradvis betre utover sommaren. Det var ein herleg følelse å kunne byrje arbeidet igjen. Det har vore eit år med store opp- og nedturar. Men så lenge ein liker det ein held på med, er det utruleg kva ein kan få til, seier Svindseth. Tekst: Anbjørn Holme og Marius Solberg Anfinsen SunnMøring - Oktober

6 Mot iverksetjing av Strategi 2015 og 2020 Strategiarbeidet for Helse Midt-Norge og Helse Sunnmøre for dei kommande åra nærmar seg iverksetjingsfasen. Det er viktig at arbeidet no kjem i gang, slik at det blir ein realitet, ikkje planar som blir liggjande. Og alle kan bidra på sin måte, seier administrerande direktør i Helse Sunnmøre, Astrid Eidsvik. Helseføretaka skal i dei næraste åra tilpasse seg ein situasjon med større pasientgrupper enn kva som er tilfellet i dag. Dette gjeld særleg pasientar med diabetes, KOLS, kreft og pasientar innan psykiatri og rusfeltet. Samstundes blir det færre hender i føretaka til å handtere desse pasientane. Det er i dette landskapet Strategi 2015 for Helse Sunnmøre og Strategi 2020 for Helse Midt-Norge no skal setjast i verk. Det blir arbeidd for å lage konkrete handlingsplanar baserte på vedtaka i Fakta Strategi 2015 for Helse Sunnmøre: Strategi 2015 er strategiplanen til Helse Sunnmøre. Planen gjeld for perioden fram til 2015 og har tre område som førsteprioritet: 1. kvalitet, 2. psykisk helsevern, 3. kirurgi/ ortopedi. Samhandling mellom alle ledd i helsetenesta er eit sentralt omsyn i strategiarbeidet. Strategi 2020 for Helse Midt-Norge: I juni vedtok styret i det regionale helseføretaket Strategi 2020 for heile Helse Midt-Norge. Vedtaket består av ei rekkje føringar på ulike område av føretaksdrifta. Helse Midt-Norge har no oppretta ei koordinerande gruppe som skal jobbe med oppfølginga av strategiarbeidet. begge dei to strategiane. God samhandling med kommunane og utvikling av gode pasientforløp er noko av det som er viktig for å lykkast med å gi innbyggjarane eit godt helsetilbod. Koordinerande gruppe i Helse Midt-Norge I juni vedtok styret i det regionale føretaket Strategi 2020 for heile Helse Midt-Norge. Vedtaket består av ei rekkje føringar på ulike område av føretaksdrifta. I Helse Midt-Norge er det no oppretta ei koordinerande gruppe som skal jobbe med oppfølginga av strategiarbeidet. I denne gruppa sit både direktørar, tillitsvalde og brukarrepresentantar. Saman skal dei lage ein handlingsplan. Eit viktig arbeid er å sortere kva for oppgåver som skal gjerast på regionalt nivå, og kva som skal gjerast på føretaksnivå, seier Eidsvik. Arbeidet til koordineringsgruppa er allereie starta og skal vare i halvtanna år. Dei prioriterte områda ein vil starte med, er 1) avklaring av framtidig driftsform for dei prehospitale tenestene, 2) behov for kompetanse og kapasitet og 3) utarbeiding av ein regional handlingsplan for kvalitet. Andre område prosjekt skal rettast inn mot, er framtidig organisering av dei mindre faga, avtalespesialistar, sjuke barn, akutt og elektiv kirurgi og universitetssjukehusfunksjonen. Desse prosjekta vil starte opp på ulike tidspunkt framover. Mot 2015 med Helse Sunnmøre Som ein del av Strategi 2015 i Helse Sunnmøre arbeider ein med å lage skisser til handlingsplanar. Det er leiarrådet i føretaket som no står for dette arbeidet. Etterpå vil mellom anna arbeidsgrupper med tillitsvalde, brukarrepresentantar og representantar frå leiinga arbeide vidare med planane. Dei tilsette skal ha omfattande innverknad i samband med iverksetjinga av Strategi 2015, seier Eidsvik. Når det gjeld samhandling med kommunane, blir det viktig med eit samarbeid basert på likeverd. Samhandlingsavtalane som no er vedtekne i alle kommunane og i styret, blir eit viktig utgangspunkt. Kva føringar samhandlingsreforma gir, blir òg viktig. Styret har mellom anna understreka behovet for å utvikle fagaksen mellom fastlege og sjukehus. Særleg tre område har høg prioritet i arbeidet med Strategi Dette er kvalitetsarbeid, psykisk helsevern i tillegg til kirurgi og ortopedi. Sistnemnde område tek spesielt for seg f unksjonsfordelinga mellom Ålesund og Volda. Styret har vedteke at all akuttberedskap innan blautdelskirurgi skal gå til Ålesund. I Volda skal det vere femdøgnspost innan blautdelskirurgi med beredskap for inneliggjande pasientar. Det blir ei satsing på ortopedi i Volda med eit døgnkontinuerleg tilbod. Ein skal sjå nærare på arbeidsdelinga mellom dei to sjukehusa innan ortopeditilbodet. Det er enno ikkje sett ein tidsplan for implementeringa av Strategi Eg vil understreke at leiarrådet, som no arbeider med handlingsplanen, skal setje realistiske tidsrammer for iverksetjinga av prosjektet, seier Eidsvik. Ho ser fram til å komme i gang med arbeidet saman med tilsette, brukarar og kommunane, slik at planane blir ein realitet. Tekst og foto: Anbjørn Holme

7 SunnMøring - Oktober

8 Ambulanselærlingar sikrar Til saman ti lærlingar er i dag ein del av Helse Sunnmøre sitt lærlingopplegg for ambulansefag. Konkurransen om plassane er beinhard. Det fireårige opplegget endar opp med fagprøve etter ein toårig lærlingperiode. Den nye ordninga er svært viktig for å sikre rekrutteringa til ambulansejobbane i føretaket i åra som kjem, seier ambulanseleiar i Helse Sunnmøre Geir Grimstad. Det var etter at Fagerlia vidaregåande skule starta med ambulansefag at lærlingordninga i Helse Sunnmøre blei bygd ut med fleire lærlingplassar. Vi har vore vane med å ta imot lærlingar i mange år, men aldri av det omfanget vi har no, seier Grimstad. For at Fagerlia skulle starte opp ei ambulanselinje, kravde dei at Helse Sunnmøre skulle garantere for åtte lærlingplassar. Sjølv om brorparten av lærlingane kjem frå Fagerlia, kan elevar frå andre skular òg søkje på desse plassane. Fire års opplæring For å bli ambulansepersonell må ein studere i fire år først to år med teori på skule, deretter to år som lærling. I Helse Sunnmøre er det no ti lærlingar seks andreårslærlingar og fire førsteårslærlingar. Grunnen til at vi tok inn seks elevar det første året, var at dei var omtrent umoglege å skilje nivåmessig. Men kapasiteten vår tilseier at vi skal ha fire lærlingar per semester. Dette vil vi følgje opp i åra som kjem. Vi skal altså ikkje utvide, men halde ved like og utvikle ordninga vi har no, seier Grimstad. I tillegg til lærlingane kjem det kvart år elevar frå Fagerlia skule for å hospitere på sjukehuset i 20 dagar. Dette er elevar som held på med dei to første åra på ambulanselinja. Stor konkurranse For å få lærlingkontrakt i Helse Sunnmøre må elevane ha svært gode karakterar. Dei må òg oppfylle fysiske krav gjennom testar. I fjor søkte 64 elevar om opptak til dei fire ledige plassane. Konkurransen for å få lærlingplass var hard. På grunn av den tøffe konkurransen jobba vi mest sjølvstendig med vårt eige arbeid, seier førsteårslærling Fride Dybvik (18). Ho var svært letta då ho endeleg fekk lærlingplass i Helse Sunnmøre. Aldri utlært Kvifor valde de å byrje på ambulansefag? Eg valde denne studieretninga fordi ho leier fram Både Anniken Hansen og Fride Dybvik er svært godt nøgde med lærlingopplegget i Helse Sunnmøre. til eit variert, spennande og krevjande yrke. Arbeidet er tøft fysisk og psykisk. Dessutan sit ein sjeldan stille i løpet av ein arbeidsdag, seier Dybvik. Det nye utfordringar heile tida. Læringskurva som lærling er svært bratt. Men ein blir heller aldri utlært i dette yrket, seier Anniken Hansen (19). Ho er andreårslærling, noko som inneber at ho skal ta fagprøven til sommaren. Fagprøven er ein omfattande test av lærlingane, som går over tre dagar. Lærlingane blir prøvde praktisk og teoretisk i alt dei har lært i løpet av fire år. Vi har ein god statistikk på fagprøvane. Til no har ingen stroke hos oss, seier Michael Ørstenvik, som er ansvarleg for lærlingane i Helse Sunnmøre. Omfattande kompetanseplan For å opparbeide kompetanse til å klare fagprøven skal lærlingane innom ei rekkje ulike arbeidsområde. I tillegg til dei grunnleggjande oppgåvene for ambulansepersonell er dei utplasserte på sengepost og akuttmottak. Dette er for å få eit heilskapeleg overblikk over verksemda. Når lærlingane går inn i det andre året, seier vi at dei går inn i produksjonsfasen. Medan dei det første året inngår som ekstrapersonell på ambulansen, opererer dei no som ein sjølvstendig tilsett. Dei blir andremann på bilen, seier Ørstenvik. Her byrjar tilbakebetalinga for opplæringa dei har fått, legg han til. Fagplanen til lærlingane er bygd opp av tre hovudemne: grunnleggjande helsefag, ambulanse/ medisin og operative emne. Sjølve teoridelen blir avslutta i løpet av to år på Fagerlia skule. Deretter følgjer eit toårig opplegg hos oss, delt opp i fire semester med ulikt innhald, seier Ørstenvik. Tøff jobb Å vere ambulansepersonell inneber ein arbeidskvardag som kan vere fylt med svært dramatiske hendingar. Korleis opplever de å arbeide under omstende der pasientar er livstruande skadde og treng hjelp straks? Å arbeide til dømes med trafikkulykker er noko eg synest vi har takla bra til no. I desse tilfella er det viktig å bruke minutta før ein kjem til pasientane, til å førebu seg psykisk. På denne måten er ein klar til å kunne møte det verste. Etter at jobben er gjennomført, blir det alltid teke ein debriefing. Her går vi gjennom alt vi har gjort i samband med utrykkinga, seier Hansen. Debriefing har komme inn som ein naturleg del av arbeidsprosessen vår. Dette er noko vi veit har god effekt, og noko som stadig har blitt prioritert høgare, seier Grimstad. Han trur lærlingordninga vil skape svært dyktig ambulansepersonell for framtida. Det kjem til å bli stor mangel på ambulansepersonell i åra som kjem. Den nye lærlingordninga er ein kjempeidé, ettersom det kan sikre tilgangen på god arbeidskraft for Helse Sunnmøre. Tekst og foto: Anbjørn Holme Eit godt team: Geir Grimstad, ambulanseleiar i Helse Sunnmøre,

9 rekruttering Michael Ørstenvik, ansvarleg for lærlingane i Helse Sunnmøre, Fride Dybvik (18), førsteårslærling og Anniken Hansen (19), andreårslærling. SunnMøring - Oktober

10 Portrett portrett Namn: Bente Nøstdahl Født: 1956 Stilling: Driftsingeniør/ cytologiscreener ddd

11 Med fokus på livet Så tidleg som i midten av 1970-åra bestemte ein å opprette ei avdeling for patologi ved sjukehuset i Ålesund. Ei naudsynt etablering som i dag blir involvert i dei fleste andre tenestene på huset. Fleire av dei tilsette har vore her sidan oppstarten Bente Nøstdahl er ei av dei. SunnMøring møtte henne på jobb. Det handlar om å redde liv, seier Bente Nøstdahl på patologisk avdeling. Ho er ei av dei tilsette hos patologen i Ålesund som har vore der sidan oppstarten, og som vi no skal bli betre kjend med. Trettifire år har gått sidan ho tok sjansen og søkte på ein stillingsannonse ved den nyoppretta avdelinga, og det har ho ikkje angra på. For mange utanfrå er avdeling for patologi knytt til obduksjonar og arbeidet med døde menneske. Men som dei fleste på huset er klare over, blir avdeling for patologi i aller høgste grad rekna som ein del av den livreddande tenesta, om ein ser sjukehuset som ein heilskap. Ikkje minst fordi ein her kan avsløre farlege sjukdommar på eit tidleg stadium, noko som både gjer behandlinga meir effektiv og aukar sannsynet for at pasienten overlever og blir frisk. Avdelinga i Helse Sunnmøre er lokalisert ved sjukehuset i Ålesund og held til over apoteket på vestsida av bygget. Avdelinga fekk nye lokale då denne delen var ferdig utbygd for ti år sidan. Avdelinga er hovudsakleg delt inn i felta cytologi og histologi, der cytologisk diagnostikk dreier seg om analyse av celleprøver, og der histologi handlar om vevsprøver ved mistanke om sjukdom. Ein har òg ein nyetablert del som arbeider med immunhistokjemi. Frå oppstarten til no Då avdelinga blei etablert, søkte sjukehuset etter folk som ønskte opplæring i patologi frå starten av, og dette skapte interesse, i alle fall for Bente Nøstdahl sin del. Ho har vore med sidan den første dagen og minnest mange spennande år i avdelinga. Eg har arbeidd her i 34 år og stortrivst, smiler Bente. Ho var ei av fire som blei opplært internt i byrjinga. Vi blei tekne inn og fekk opplæring av patologen, dr. Brundulet, som stod i spissen for oppstarten. I ettertid fekk vi òg utdanning gjennom nasjonal opplæring og eksamen via Høgskolen i Trondheim, seier cytologiscreenaren. I dag er det i all hovudsak bioingeniørar ved avdelinga, og ei stadig utvikling innanfor feltet gjer at dei tilsette ved avdelinga no òg tek del undervegs i til dømes prøvetakingar. Samarbeidet mellom avdelingane for røntgen, kirurgi og patologi er flott for pasientane, det sparer dei for ekstra belastningar som lange reiser og å ta nye prøver. Vi går med søkjar på oss og kan tilkallast ved behov. Dette kan dreie seg om prøver frå thyreoidea, parotis, mamma eller punksjonar frå andre stadar. Det som er bra med denne ordninga, er at vi kan sjekke med ein gong at prøva er tilfredsstillande, det vil seie at det er nok celler til å stille ein diagnose. Før reiste pasienten heim etter prøvetakinga, vi fekk prøva neste dag og fann deretter ut at det ikkje var nok materiale til å konkludere ut frå prøva, påpeiker ho. Fokus på liv Som nemnt har mange eit feil bilete av kva arbeidet ved ei patologisk avdeling dreier seg om. Ifølgje Bente har spørsmåla vore mange gjennom åra, og kommentarane har ikkje late vente på seg. Folk blir stort sett overraska når eg fortel kva vi faktisk arbeider med at fokuset vårt er på liv og på å kunne vere med på å redde livet til mange menneske. Folk har ofte oppfatningar henta frå film- og tv-verda, men realiteten er ganske annleis. Vi betener mange lokale legekontor, sjukehus og klinikkar i tillegg til avdelingane her på huset, og heile tida er målet vårt å få fastsett korrekte diagnosar effektivt slik at eventuelle behandlingar kan igangsetjast av legane, påpeiker Bente. Korleis er det de gjer det når ei prøve skal takast og analyserast? Innanfor mitt felt, cytologi, er ein stor del av prøvene av kvinner som blir undersøkte jamleg for å avdekkje livmorhalskreft, det vil seie at vi analyserer celleprøver frå underlivet. 300 kvinner blir kvart år råka av denne typen kreft. I 1995 blei vi med i eit landsdekkjande massescreeningsprogram for kvinner i alderen år. Prøver som anbefalast kontrollert blir registrerte i kreftregisteret, og dei sender då ut purring om kontroll visst registeret ikkje har motteke kontrollprøve frå lege. Desse prøvene kjem inn hit til oss, og vi analyserer dei i mikroskopet og set ein diagnose. Frå sjukehuset får vi prøver frå bryst, lunge, pleura, ascites, prostata og andre organ i kroppen. Både screenar og patolog ser alltid på diagnosen stilt på ikkje-gynekologiske prøver. Ved funn ser vi alltid på tidlegare prøver frå same pasienten. Alle prøver som er blitt analyserte på denne avdelinga sidan ho blei opna, er tekne vare på. Så det blir ein slags dobbeltsjekk for å sikre at det er riktig? Ja, det kan ein seie, ei form for kvalitetssikring. Med såpass mange prøver som vi analyserer, har vi etter kvart blitt gode til å gjere dette effektivt og korrekt, påpeiker Bente. Jobb og fritid Bente er ikkje ei kvinne som sit stille så snart anledninga byr seg. Ein aktiv kvardag er viktig for labteknikaren, som sjølv veit kva det vil seie å vere på den andre sida av bordet som pasient. Med ein nyretransplantasjon og tilhøyrande restitusjonsperiode bak seg blei ho sett tilbake for ei stund, men det tok verken vekk livsmotet eller arbeidslysta. Eg har alltid vore aktiv, både innan tennis og andre aktivitetar. Det må vere konkurranse, heilt klart, då trivst eg godt, smiler ei livsglad kvinne som no har blitt golfspelar. Men med alt som skjer rundt deg på jobb, er det ikkje då lett å ta med seg arbeidet heim, eg meiner i tankane? Vi tenkjer jo sjølvsagt at vi blir eldre, og at ting kan skje oss ein dag òg, men det er viktig å vere positiv til livet. Det forunderlege er at då eg var ung, opplevde vi at det berre var personar eldre enn oss som blei råka, men no ser at vi det er menneske som òg er langt yngre enn meg som blir angripne av sjukdom. Det er ein tankekross. Vi blir eldre. Godt arbeidsmiljø Det er saman med Bente fleire tilsette som har vore på avdelinga sidan oppstarten. Eit forholdsvis kvinnedominert miljø med stor trivsel skaper gode arbeidskår for alle dei tilsette. Vi stortrivst alle saman her, og det er verkeleg eit godt miljø. Det var litt krig i starten, for 30 år sidan, med ein streng og litt vanskeleg patolog i spissen, men i dag er miljøet svært stabilt og godt, og det vil eg rose alle saman her for, avsluttar Bente Nøstdahl på avdeling for patologi på sjukehuset i Ålesund. Tekst og foto: Runar Andersen Folk blir stort sett overraska når eg fortel kva vi faktisk arbeider med at fokuset vårt er på liv og på å kunne vere med på å redde livet til mange menneske

12 Skal styrkje forskingsfellesskapet i Helse Sunnmøre Forskarkurs og kontorfellesskap er blant tiltaka som skal skape eit betre forskingsmiljø i Helse Sunnmøre. Vi håper tiltaka skal gjere kvardagen betre for forskarane, og at dei kan finne både fagleg og psykologisk støtte i kvarandre, seier helsefagleg rådgivar i Helse Sunnmøre, Bodil Røyset. Å gjennomføre eit forskingsprosjekt kan til tider vere eit einsamt prosjekt. Særleg gjeld dette i føretak som Helse Sunnmøre, der forskingsmiljøet tradisjonelt har vore lite. På denne bakgrunnen har det vore eit ønske frå forskarhald at det skulle setjast i gang tiltak for å sameine forskarkreftene i føretaket mellom anna ved å lage fleire møteplassar. Ei av dei som har ytra ønske om dette, er lege og forskar Marianne Klokk, som blei intervjua i førre utgåva av SunnMøring, seier Røyset. Starta forskarkurs Det første forskarkurset i Ålesund hadde base i psykiatrisk avdeling med professor Gøtestam frå NTNU. Ei tid etter det kurset var det eit aktivt forskarnettverk ved sjukehuset. Hausten 2008 blei det starta eit nytt forskarkurs i Ålesund. Kurset hadde oppmøte tredjekvar onsdag og var ope for tilsette i Helse Sunnmøre. Forskarkurset var svært populært, med om lag deltakarar. Fleire av deltakarane er i gang med større og mindre prosjekt, og nokre har òg søkt doktorgradsstipend. Bodil Røyset fortel at leiar på medisinsk klinikk Torstein Hole og overlege og seniorforskar Olbjørn Klepp på kreftavdelinga har vore viktige drivkrefter i forskinga i Helse Sunnmøre dei seinare åra. I tillegg har fagdirektøren og leiinga i føretaket vore gode støttespelarar. Heile fire doktorgradskandidatar frå Helse Sunnmøre har disputert i Noko av grunnen til at vi har ei slik samling disputasar i år, er at fleire av dei som blei inspirerte av det første forskarkurset i Ålesund, no er klare til å levere, seier Røyset. Vi har vore noko usikre på korleis vi i år skulle gå fram for å styrkje forskarnettverket. Vi bestemte å starte eit nytt forskarkurs, denne gongen i Volda, ettersom kurset blei arrangert i Ålesund sist. I Volda har vi starta eit nettverk for forskarar. Her blir det mellom anna arrangert kurs som tek opp praktiske tema knytte til forskingsprosessen mellom anna korleis du skriv forskarprotokoll, lover og reglar som forskarar må ta omsyn til, og bibliotekbruk. I Volda er det no ein kandidat som nærmar seg disputas, i tillegg til to kandidatar som er noko lenger bak i prosessen. Nye kontor Både i Ålesund og Volda har vi òg etablert nye forskarkontor. Dette er eit viktig ledd i å skape eit forskingsmiljø, seier Røyset. Seks kontorplassar i Ålesund og tre i Volda vil bli disponible. Ingen av forskarane skal ha faste kontorplassar, men kan tinge tid på kontoret på førehand. For eksempel kan ein forskar skrive seg opp på ein kontorplass kvar onsdag. Eit anna alternativ kan vere å halde av ein plass for tre veker, eller fleire månadar, dersom ein vel å ha meir intensive forskingsperiodar, seier Røyset. Fordelen med eige forskarkontor er at det blir ein møteplass, der forskarane kan drikke kaffi med kvarandre, vere frustrerte saman, gi kvarandre råd og skape eit fellesskap. Det sosiale miljøet blir ein viktig faktor, både fagleg og psykologisk, legg ho til. På forskarkontoret kan forskarane diskutere både metodiske og faglege spørsmål, og dei kan diskutere spørsmål om dei mange prosedyrane og reglane ein skal kjenne til for å gjennomføre eit forskingsprosjekt. Røyset fortel at mange av doktorgradskandidatane har 50 prosent forskarstilling og 50 prosent stilling på sjukehuset. Dersom dei må sitje på den vanlege kontorplassen sin, er det ikkje alltid like lett å konsentrere seg fullt og heilt om si eiga forsking. Vi trur at det fysiske miljøskiftet ein får ved å sitje på forskarkontoret, skal gjere det lettare å konsentrere seg om forskingsprosjektet sitt. Her blir ein ikkje så lett forstyrra, seier Røyset. Vil hente faglege ressursar Det blir òg jobba med å hente faglege ressursar utanfrå, som kan kome og ha kurs for forskargruppa. Dette gjeld for eksempel representantar frå Regionale komitear for medisinsk og helsefagleg forskingsetikk (REK). REK har retningslinjer innan mellom anna personvern og lagring av forskingsdata, spesialistar innanfor ulike forskingsmetodar og folk som kan gi opplæring i biblioteksøk og bruk av referansar. Vi håper tiltaka våre skal vere med på å skape eit godt fagmiljø, som kan skape nye forskingsprosjekt og inspirere fleire til å bli forskarar, legg ho til. Røyset fortel at det i åra som kjem, skal skje mykje spennande i forskingsmiljøet i Helse Sunnmøre. Neste steg blir å starte eit nærare samarbeid med høgskulane i Ålesund og Volda. Ho oppmodar til slutt forskarane, både i Volda og Ålesund, om å ta del i det nye forskarfellesskapet og å nytte dei nye kontora. Tekst: Anbjørn Holme Foto: Carina Giskegjerde

13 Helsefagleg rådgivar Bodil Røyset oppmodar forskarar i Volda og Ålesund om å ta del i det nye forskarfellesskapet i helseføretaket. SunnMøring - Oktober

14 Durolane Hyaluronic Acid, Stabilised Single Injection En enkel injeksjon av Durolane gir langvarig smertelindring ved hofte- og kneartrose Lider du av smerter i forbindelse med artrose, så vet du hvilke konsekvenser det har for din bevegelsesfrihet og livskvalitet. Durolane er en ikke-kirurgisk behandling og er spesielt utviklet for å behandle mild til moderat artrose i kne og hofte. For mer informasjon, se eller kontakt Smith & Nephew AS, Tlf

15 Magasin for Helse Sunnmøre Redaktør/ kommunikasjonssjef: Solveig Moe Frøland / helse-sunnmore.no Prosjektleiar/ journalist: Anbjørn Holme Annonsekonsulent: Elin Nagelsen NYTILSETTINGAR I HELSE SUNNMØRE Liste over nytilsette i faste stillingar Karianne Angelshaug Ass.avd.sjukepleiar, Medisinsk avd. Sengepost 2 Ålesund sjukehus Unni Bergan Overlege, Radiologisk avdeling Ålesund sjukehus Byrja Oddvin A Bjørge Overlege, ØNH-avdelinga, Kirurgisk klinikk Ålesund sjukehus Byrja Hanne Mari Eikrem Helsesekretær, Kirurgi felles, Kirurgisk klinikk Volda sjukehus. Ann Kristin Torset Farstad Psyk sjukepleiar, Akutt-teamet, Vaksenpsykiatrisk avdeling Ålesund sjukehus Byrja Victor Grønstad Seksjonsoverlege, ACT-teamet, Vaksenpsykiatrisk avdeling Ålesund sjukehus Byrja Vidar Hagerup Kvalitetssjef, Kvalitetsseksjonen, Fagavdelinga Ålesund sjukehus Bodil Margrete Brænde Helle Intensivsjukepleiar, Intensiv, Akuttavdelinga, Kirurgisk klinikk Volda sjukehus. Runar Andre Hovde Psykolog, BUP, Psykisk helsevern for barn og unge, Klinikk for barn og unge, Volda sjukehus. Byrja Andreas Kjerstad Ass.lege II, Spesialseksjonen, Vaksenpsykiatrisk avdeling Ålesund sjukehus Byrja Lena Kristoffersen Ergoterapeut, Akutt-teamet, Vaksenpsykiatrisk avdeling Ålesund sjukehus Byrja Carmelia Marin Ass.lege II, Medisinsk avdeling, Medisinsk klinikk Ålesund sjukehus Linn Therese Moe Jordmor, Føde/barsel-seksjonen, Kvinneklinikken Volda sjukehus. Anette Moe Fagkonsulent, Psykiatrisk poliklinikk, Vaksenpsykiatrisk avdeling Volda sjukehus. Byrja Torill Alnes Morton Ass.avd.sjukepleiar, Ortopedisk sengepost, Kirurgisk klinikk Ålesund sjukehus Heidrun Merete Ose Jordmor, Føde/barsel-seksjonen, Kvinneklinikken Volda sjukehus. Per Anders Otterdal Anestesisjukepleiar, Anestesi, Akuttavdelinga, Kirurgisk klinikk Volda sjukehus. Birgitte Nygård Assistent, Operasjonsavdelinga, Kirurgisk klinikk Ålesund sjukehus Pål Røe Overlege, Mork Rehabiliteringssenter, Medisinsk klinikk Volda sjukehus. Byrja Sigrid Skjerven Barnepleiar, Føde/barsel-seksjonen, Kvinneklinikken Volda sjukehus. Camilla Vartdal Larosai Sjukepleiar, Mottaking/AMK, Akuttavdelinga, Kirurgisk klinikk Volda sjukehus. Simen Snarud Vernepleiar, Volda DPS, Vaksenpsykiatrisk avdeling Volda sjukehus. Ingrid Benedicte Slyngstadli Spesialhjelpepleiar, Føde/barselseksjonen, Kvinneklinikken Volda sjukehus. Gro Torseth Sjukepleiar, Felles sengepost, Fys. med/slag/geriatri, Medisinsk klinikk Ålesund sjukehus Eldbjørg S. V. Vadseth Psyk. Sjukepleiar, ACT-teamet, Vaksenpsykiatrisk avdeling Ålesund sjukehus Byrja Magnhild Vatn Seksjonsleiar, Fysioterapiseksjonen, Medisinsk avdeling, Medisinsk klinikk Volda sjukehus. Byrja Elin Høydal Vatne Sosialkonsulent, Mork Rehabiliteringssenter, Medisinsk klinikk Volda sjukehus. Elise Vågsholm Jordmor, Føde/barsel-seksjonen, Kvinneklinikken Volda sjukehus. Even Idar Øye Psykiatrisk sjukepleiar, Psykiatrisk poliklinikk, Vaksenpsykiatrisk avdeling Volda sjukehus. SunnMøring - Oktober

16 BLAD B - Økonomi Returadresse: Helse Sunnmøre 6026 Ålesund Sissel Øien Kvasnes, Rannveig Raanes og Synnøve Lundvang var blant sju tilsette frå kreftavdelinga som sprang halvmaraton i Oslo 25. september. Dei andre deltakarane var Merethe Dulin, Jenny Valdemarsdottir, Rita Nøttveth Haabet og Bjørg Aksnes Sæther. Hekta etter halvmaraton Sju sprekingar frå sengeposten på kreftavdelinga sprang 25. september halvmaraton under Oslo Maraton No er dei hekta, og neste år står halvmaraton i Reykjavik for tur. Vi er ein gjeng som ikkje hadde sprunge særleg mykje tidlegare. Men i mars utfordra Rannveig oss til eit felles prosjekt halvmaraton i Oslo i september. Etter å ha lese Grete Waitz sitt treningsopplegg på nettet, bestemte vi oss for at dette var noko vi skulle klare og det gjorde vi, seier kreftsjukepleiar Sissel Kvasnes til to nikkande og nøgde kollegaer intensivsjukepleiar Synnøve Lundvang og palliativ sjukepleiar Rannveig Raanes. Alderen til gruppedeltakarane var mellom 31 og 52 år. Ei ny erfaring For berre eit halvt år sidan var det ingen av dei som hadde drøymt om at dei ein gong skulle springe 2,1 mil utan stans. Eg har alltid hata å springe, men eg har ei venninne som er aktiv, og som har prøvd å få meg med. Det var ho som først introduserte Grete Waitz-opplegget for meg. Dette inspirerte meg og gjorde dessutan at eg lanserte ideen for dei andre på posten, seier Raanes. Helse i kvart steg Grunnen til at dei tende på ideen, var at treningsmodellen til Waitz såg ut som han kunne gjennomførast. Det var lagt opp til fire økter i veka, med korte økter i starten. Etter kvart som vekene gjekk, auka øktene i både lengd og intensitet. Det å ha eit treningsmål var dessutan avgjerande for motivasjonen, fortel Raanes. At treningsopplegget fungerte godt, er det ingen tvil om. På to og ein halv time hadde alle dei sju komme i mål. Men dei tre er snare til å understreke at dei ikkje konkurrerte mot kvarandre, berre mot seg sjølve. Vi stod saman om dette som eit lag. Alle har støtta kvarandre på ein fantastisk måte, og vi gler oss på kvarandre sine vegner, seier Lundvang. Gjennomføringa av halvmaratonen viser at vi tek ansvar for eiga helse. At vi har sett oss eit krevjande mål og klart det alle saman, er utruleg moro. Det gir oss eit skikkeleg lyft i arbeidskvardagen. Vi føler at vi kan klare alt no, seier Kvasnes. Ho legg til at dei har hatt ein fantastisk heiagjeng på avdelinga. Både kollegaer og pasientar har engasjert seg. Fantastisk stemning Under sjølve løpet blei maratondeltakarane overrumpla av kor god stemninga var langs løypa. Løpet starta på Akershus festning og gjekk gjennom fleire bydelar i Oslo sentrum. Langs løypa var det fullt av publikum som heia. Her var både trekkspel og norske flagg. Ingrid Kristiansen og Grete Waitz stod på ein av stadene der det var ekstra tungt. Det gav ekstra energi, seier Lundvang. Det var særleg dei siste kilometrane som var tunge, frå 16 kilometer og til mål. Då gjekk det berre på vilje. Stemninga då vi endeleg kom i mål, var heilt euforisk, fortel ho. Tøff jobb På kreftavdelinga arbeider dei heile vegen med pasientar som er i grenselandet mellom liv og død. Jobben er meiningsfull samtidig som han er tøff og prega av sterke påkjenningar. Eg trur jobben vår gjer at vi blir opptekne av å leve sterkt. Å springe halvmaraton er ei intens oppleving. Ein kjenner at ein lever. Det å gjennomføre ein halvmaraton gjer det lettare å klare kvardagen, seier Kvasnes. Å vere i fysisk god form gir meir energi ein stor fordel, også på jobb. Ho oppmodar andre avdelingar og sengepostar i Helse Sunnmøre til å gjere det same, både for arbeidsmiljøet og for si eiga helse. Tekst og foto: Anbjørn Holme

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Med god informasjon i bagasjen

Med god informasjon i bagasjen Evaluering av pasientinformasjon Med god informasjon i bagasjen Johan Barstad Lærings og meistringssenteret Helse Sunnmøre HF SAMAN om OPP Hotell Britannia, Trondheim 18. Februar 2010 Sunnmørsposten, 08.02.10

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

Helse Førde. Kompetanse og rekruttering. Næringsreise - 01.10.2013

Helse Førde. Kompetanse og rekruttering. Næringsreise - 01.10.2013 Helse Førde Kompetanse og rekruttering Næringsreise - 01.10.2013 Region Helse Vest Om Helse Førde Helse Førde har ansvar for spesialisthelsetenesta i Sogn og Fjordane Består av Psykisk helsevern, Kirurgisk

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

Strategiplan for Apoteka Vest HF

Strategiplan for Apoteka Vest HF Strategiplan for Apoteka Vest HF 2009 2015 Versjon 0.91 03.09.2008 Strategiplan for Apotekene Vest HF 2009 2015 Side 1 Innleiing Det har vore nokre spennande år for Apoteka Vest HF sida reforma av helseføretaka

Detaljer

Styremøte i Helse Finnmark HF Dato. 1. desember 2011. Møtedato: 8. desember 2011. Saksbehandlar: HMS-rådgjevar Andreas Ertesvåg.

Styremøte i Helse Finnmark HF Dato. 1. desember 2011. Møtedato: 8. desember 2011. Saksbehandlar: HMS-rådgjevar Andreas Ertesvåg. Administrasjonen Styremøte i Helse Finnmark HF Dato. 1. desember 2011 Møtedato: 8. desember 2011 Saksbehandlar: HMS-rådgjevar Andreas Ertesvåg Sak nr: 70/2011 Namn på sak: Verdibasert Hverdag Adm. direktørs

Detaljer

1. Mål med samhandlingsreforma

1. Mål med samhandlingsreforma 1. Mål med samhandlingsreforma I april 2010 vedtok Stortinget Samhandlingsreforma, som var lagt fram som Stortingsmelding 47 i juni 2009. Meldinga hadde som undertittel Rett behandling på rett sted til

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Styresak. Helga Stautland Onarheim Tilsetteskader og HMS-hendingar. Årsrapport 2014. Styresak 14/14 O Styremøte 04.03.14

Styresak. Helga Stautland Onarheim Tilsetteskader og HMS-hendingar. Årsrapport 2014. Styresak 14/14 O Styremøte 04.03.14 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Fonna HF Dato: 05.02.14 Sakshandsamar: Saka gjeld: Helga Stautland Onarheim Tilsetteskader og HMS-hendingar. Årsrapport 2014 Styresak 14/14 O Styremøte 04.03.14

Detaljer

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg?

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg? IA-funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? // IA - Funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? Målet med eit inkluderande arbeidsliv (IA) er å gje plass til alle som kan og vil

Detaljer

ÅRSRAPPORT FRÅ KREFTOMSORG. Årdal kommune

ÅRSRAPPORT FRÅ KREFTOMSORG. Årdal kommune ÅRSRAPPORT FRÅ KREFTOMSORG Årdal kommune 2011 Innhold 1.0 Kreftomsorga i Årdal... 3 1.1 Kreftsjukepleiar... 3 1.2 Nettverk for ressurssjukepleiarar... 3 1.3 Hospitering... 5 2.0 Plan vidare... 5 2.1 Kreftsjukepleiar...

Detaljer

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Tema: Utskriving av pasientar frå sjukehus til kommune Samhandling mellom Stord sjukehus

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Om å høyre meir enn dei fleste

Om å høyre meir enn dei fleste Om å høyre meir enn dei fleste Anne Martha Kalhovde Psyk spl., PhD student Leiar av Forskning og undervisningseininga ved Jæren DPS Kva slags høyrselserfaringar er det snakk om? Erfaringar med å høyre

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik SAKA GJELD: Omdømmemåling 2014 ARKIVSAK: 2014/816/ STYRESAK: 145/14 STYREMØTE: 08.12. 2014 FORSLAG

Detaljer

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere:

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 16.01.2015 SAKSHANDSAMAR: Baard-Christian Schem SAKA GJELD: Differensierte ventetider ARKIVSAK: 2015/1407/ STYRESAK: 012/15 STYREMØTE: 04.02.

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE I pasient- og pårørandeopplæringa som vert gjennomført av avdelingane i sjukehusa i Helse Møre

Detaljer

Driftsassistansen i Sogn og Fjordane (snart) 10 år - erfaringar

Driftsassistansen i Sogn og Fjordane (snart) 10 år - erfaringar Driftsassistansen i Sogn og Fjordane (snart) 10 år - erfaringar Fagmøte 4 og 5 mars 2015 Litt om meg sjølv; 1. Frå Finsland, om lag 30 km nordvest frå Kristiansand (Songdalen kommune, Vest Agder). 2. Utdanna

Detaljer

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak.

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak. Vi takkar for mulegheita til å vere til stades og kommentere nye og spennande tal. For oss som interesseorganisasjon er det naturleg å gå rett på operasjonalisering av ny kunnskap. Bør funna vi har fått

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Rapport frå tilsyn med Helse Bergen HF, Voss sjukehus, Psykisk helsevern for barn og unge, BUP Voss

Rapport frå tilsyn med Helse Bergen HF, Voss sjukehus, Psykisk helsevern for barn og unge, BUP Voss Sakshandsamar, innvalstelefon Anne Grete Robøle, 731 Vår dato 9.7.1 Dykkar dato Vår referanse 1/3 Dykkar referanse Rapport frå tilsyn med Helse Bergen HF, Voss sjukehus, Psykisk helsevern for barn og unge,

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

ETNE KOMMUNE K-LEAN BRUKARHANDBOK FOR LEIARAR OG VEILEDERE

ETNE KOMMUNE K-LEAN BRUKARHANDBOK FOR LEIARAR OG VEILEDERE ETNE KOMMUNE K-LEAN BRUKARHANDBOK FOR LEIARAR OG VEILEDERE Side2 INNHALD: 1. INNLEIING... 3 1.1 K-LEAN i Etne kommune... 3 1.2 HENSIKTA MED LEAN... 3 1.3 GEVINST... 3 2. ESSENSEN I LEAN... 4 3. LEAN FØREBUING...

Detaljer

Utviklingsprosjekt: Nasjonalt topplederprogram, kull 10. Mona Ryste. Kompetanseløftet på rehabilitering av hjerneslag på Søre Sunnmøre

Utviklingsprosjekt: Nasjonalt topplederprogram, kull 10. Mona Ryste. Kompetanseløftet på rehabilitering av hjerneslag på Søre Sunnmøre Utviklingsprosjekt: Kompetanseløftet på rehabilitering av hjerneslag på Søre Sunnmøre Nasjonalt topplederprogram, kull 10 Mona Ryste Volda, april 2011 1. Bakgrunn og organisatorisk forankring for prosjektet

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

PLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING I GRUNNSKULEN 2012

PLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING I GRUNNSKULEN 2012 PLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING I GRUNNSKULEN 2012 HANDLINGSPLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING 2012 Premissar. Det vart gjennomført ei grundig kompetansekartlegging i heile grunnskulen i Herøy hausten 07. Kritisk

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

PROTOKOLL FRÅ STYREMØTE I HELSE VEST RHF

PROTOKOLL FRÅ STYREMØTE I HELSE VEST RHF PROTOKOLL FRÅ STYREMØTE I HELSE VEST RHF Tid: Måndag 28. februar 2005, kl 1100 kl 1400 Stad: Scandic Bergen Airport Hotell, Bergen Styremøtet var ope for publikum og presse Saker: Sak 16/05 B Godkjenning

Detaljer

Samtalegruppe for par der den eine har kreft.

Samtalegruppe for par der den eine har kreft. Samtalegruppe for par der den eine har kreft. Familievernkontoret i Molde og Molde sjukehus er i gang med å planlegge gruppe for par der den eine har kreft. Kjersti Tytingvåg Rogne, representerer Familievernkontoret,

Detaljer

Styresak. Styresak 51/05 B Styremøte 27.05. 2005. I føretaksmøtet 17. januar 2005 er det stilt følgjande krav til internkontroll i Helse Vest RHF:

Styresak. Styresak 51/05 B Styremøte 27.05. 2005. I føretaksmøtet 17. januar 2005 er det stilt følgjande krav til internkontroll i Helse Vest RHF: Styresak Går til: Styremedlemmer Selskap: Helse Vest RHF Dato: 11.05.2005 Sakshandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Internkontroll i Helse Vest Styresak 51/05 B Styremøte 27.05. 2005 Bakgrunn I føretaksmøtet

Detaljer

Rekruttering av helsepersonell fra Polen. Arve Varden Direktør medisinsk klinikk Helse Førde

Rekruttering av helsepersonell fra Polen. Arve Varden Direktør medisinsk klinikk Helse Førde Rekruttering av helsepersonell fra Polen Arve Varden Direktør medisinsk klinikk Helse Førde Dette er Helse Vest Har det overordnede ansvaret for spesialisthelsetjenesten i Rogaland, Hordaland og Sogn og

Detaljer

Akuttpsykiatriske situasjonar

Akuttpsykiatriske situasjonar Akuttpsykiatriske situasjonar Overlege Rune Mjanger Bjørgvin DPS Avd Nordhordland Bjørgvin DPS Avdeling på Tertnes Arna og Åsane bydelar i Bergen, samt Osterøy kommune 45000 innbyggjarar over 18 år Avdeling

Detaljer

NOKUT-strategiar Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020

NOKUT-strategiar Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020 NOKUT-strategiar Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020 Oktober 2014 Tittel: Strategi for utvikling av NOKUT 2015 2020 Dato: Oktober 2014 www.nokut.no Forord NOKUT har vore i kontinuerleg endring sidan

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

Styresak. Arkivsak 2011/595/ Styresak 032/12 B Styremøte 07.03. 2012

Styresak. Arkivsak 2011/595/ Styresak 032/12 B Styremøte 07.03. 2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 17.02.2012 Sakhandsamar: Hans K. Stenby Saka gjeld: Revidert fastlegeforskrift - høyring Arkivsak 2011/595/ Styresak 032/12 B Styremøte 07.03.

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Føretaket vil stille personell til å delta i arbeidet, og vil ta felles mål inn i lokale planar og rapporteringssystem for oppfølging.

Føretaket vil stille personell til å delta i arbeidet, og vil ta felles mål inn i lokale planar og rapporteringssystem for oppfølging. Handlingsplan for Pasientreiser, Helse Fonna Ved Margareth Sørensen, funksjonsleiar Pasientreiser, Svanaug Løkling, seksjonsleiar akuttmottak Haugesund og Anne Hilde Bjøntegård, klinikkdirektør. Oversikt

Detaljer

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Formål med pasienthotelllet: Hovudoppgåva er å vere eit tilbod for at pasientane skal behandlast på beste

Detaljer

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande opplæringa». Opplæringslova: http://www.lovdata.no/ all/nl-19980717-061.html Opplæringslova kapittel 9a. Elevane sitt

Detaljer

INSTRUKS FOR ADMINISTRERANDE DIREKTØR I HELSE VEST RHF

INSTRUKS FOR ADMINISTRERANDE DIREKTØR I HELSE VEST RHF INSTRUKS FOR ADMINISTRERANDE DIREKTØR I HELSE VEST RHF 1. Formål med instruksen Denne instruksen omhandlar rammene for administrerande direktør sitt arbeid og definerer ansvar, oppgåver, plikter og rettigheiter.

Detaljer

Med spent forventning... Sjekkliste for ein god barnehageslutt og ein god skulestart

Med spent forventning... Sjekkliste for ein god barnehageslutt og ein god skulestart Med spent forventning... Sjekkliste for ein god barnehageslutt og ein god skulestart Med spent forventning... Skulestart er ei stor hending for alle barn. Dei aller fleste barn og foreldre ser fram til

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016 www.hivolda.no/glu 1 2 Innhald Tid til studiar og undervising... 4 Frammøte... 4 Arbeidskrav, eksamen og progresjon

Detaljer

Team Surnadal- Velferdsteknologi i helhetlige pasientforløp Teamet

Team Surnadal- Velferdsteknologi i helhetlige pasientforløp Teamet Team Surnadal- Velferdsteknologi i helhetlige pasientforløp Teamet Bak: Ingunn Mikkelsen, Annett Ranes og Solveig Glærum Foran: Gunnhild Eidsli og Pål Ranes. Heidrun Solstad og Arnhild Sæter er ikke med

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Strategiplan for Apoteka Vest HF

Strategiplan for Apoteka Vest HF Strategiplan for Apoteka Vest HF 2009 2015 Versjon 0.7 29.05.2008 Strategiplan for Apotekene Vest HF 2009 2015 Side 1 Innleiing Det har vore nokre spennande år for Apoteka Vest HF sida reforma av helseføretaka

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2 Rolf Lystad 18.09.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Fra prosjekt til drift - eksempel på politisk vedtak i Stord

Fra prosjekt til drift - eksempel på politisk vedtak i Stord Fra prosjekt til drift - eksempel på politisk vedtak i Stord Sak til komité for levekår 05.10.04 1.0 Bakgrunn Komité for levekår vedtok 09.04.02 i sak 0008/02 å opprette eit prosjekt retta mot unge langtidsmottakarar

Detaljer

Ledelse over fjord og fjell

Ledelse over fjord og fjell Ledelse over fjord og fjell Klinikksjef Svanhild Tranvåg Helse Møre og Romsdal frå 1. juli 2011 Ny klinikkstruktur frå hausten 2012 Rusføretaket inn i HMR 1. januar 2014 Ambulanseføretaket inn i HMR 1.

Detaljer

Frå visjon til realitet November 2012

Frå visjon til realitet November 2012 Frå visjon til realitet November 2012 I fleire år har i samarbeid med og nabokommunane Askøy, Sund og Øygarden utvikla samhandlingsprosjekt innanfor ulike helseområde. Dette samsvarar med visjonane og

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK:

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 06.10.2014 SAKSHANDSAMAR: Ingvill Skogseth SAKA GJELD: Høyring - Stønad til helsetenester mottatt i eit anna EØS-land- Gjennomføring av pasientrettighetsdirektivet

Detaljer

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Anbodssamarbeid er blant dei alvorlegaste formene for økonomisk kriminalitet. Anbodssamarbeid inneber at konkurrentar samarbeider om prisar og vilkår før

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK:

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 12.10.2015 SAKSHANDSAMAR: Erik Sverrbo SAKA GJELD: Variasjon i ventetider og fristbrot ARKIVSAK: 2015/2228 STYRESAK: 107/15 STYREMØTE: 10.11.

Detaljer

IKT-kompetanse for øvingsskular

IKT-kompetanse for øvingsskular Notat / Svein Arnesen IKT-kompetanse for øvingsskular Spørjeundersøking ved Vartdal skule VOLDA Forfattar Ansvarleg utgjevar ISSN Sats Distribusjon Svein Arnesen Høgskulen i Volda -7 Svein Arnesen http://www.hivolda.no/fou

Detaljer

Korleis kan du i din jobb utvikle deg til å bli ein tydleg medspelar?

Korleis kan du i din jobb utvikle deg til å bli ein tydleg medspelar? Her vil de finne forslag på ulike refleksjonsoppgåver. Desse er meint som inspirasjon. Plukk nokre få. Kvar avdeling/eining kan med fordel tilpasse desse slik at dei er spissa mot deltakarane sin arbeidsdag.

Detaljer

Retningsliner for lokalt gitt munnleg eksamen og munnleg-praktisk eksamen i Møre og Romsdal fylkeskommune

Retningsliner for lokalt gitt munnleg eksamen og munnleg-praktisk eksamen i Møre og Romsdal fylkeskommune rundskriv nr. 5/15 Frå: Utdanningsavdelinga Til: Dei vidaregåande skolane i Møre og Romsdal Dei private vidaregåande skolane i Møre og Romsdal Dato: Ref: 29.01.2015 6082/2015/062 - Retningsliner for lokalt

Detaljer

KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule

KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule Kroppsøvingsseksjonen og kunnskapsløftet Kroppsøving - Fysisk aktiv skulekvardag/fysisk

Detaljer

Styresak. Sakstittel: FORBETRINGSPROGRAMMET - STATUS PER MARS 2008

Styresak. Sakstittel: FORBETRINGSPROGRAMMET - STATUS PER MARS 2008 Styresak Går til: Styremedlemer Føretak: Helse Førde HF Styremøte: 26. mars 2008 Styresak: 024/08 O Arkivkode: Arkivsak: 2008/236 Dato skrive: 12.03.2008 Sakshandsamar: Tove Hovland Godkjent av: Jon Bolstad

Detaljer

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Alternative titlar: Vurderingsarbeid: Arbeid med kvalitet i skolen i spenning mellom

Detaljer

Årsrapport Kreftkoordinator ÅLA

Årsrapport Kreftkoordinator ÅLA Årsrapport Kreftkoordinator ÅLA Innhold 1.0 KREFTKOORDINATOR I KOMMUNANE ÅLA... 3 1.1 Stilling som kreftkoordinator... 3 1.2 Organisering av stillinga... 3 1.3 Kreftkoordinator si rolle... 3 2.0 Oppstart

Detaljer

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 200903324-51 Arkivnr. 520 Saksh. Farestveit, Linda Saksgang Møtedato Opplærings- og helseutvalet 17.09.2013 EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER

Detaljer

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder Det psykososiale skolemiljøet til elevane Til deg som er forelder Brosjyren gir ei oversikt over dei reglane som gjeld for det psykososiale skolemiljøet til elevane. Vi gir deg hjelp til korleis du bør

Detaljer

Praktisk arbeid med Betre Tverrfagleg Innsats (BTI) i Årdal kommune,

Praktisk arbeid med Betre Tverrfagleg Innsats (BTI) i Årdal kommune, Praktisk arbeid med Betre Tverrfagleg Innsats (BTI) i Årdal kommune, ein samarbeidsmodell for å hindra brot i oppfølginga av barn, unge og familiar i risiko Styrarnettverk 04.11.2015 Aktuelt: 1. Bakgrunn

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma.

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma. Fylkesmannen i Oppland Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma i Skjåk kommune Samandrag Denne rapporten gjer greie for dei avvika og merknadene

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Sakspapir Saksbehandlar Arkiv ArkivsakID Ingvild Hjelmtveit FE - 002 15/709 Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Kommunestruktur - oppstart reelle drøftingar Vedlegg: Etablering

Detaljer

FORSLAG TIL INSTRUKS FOR ADMINISTRERANDE DIREKTØR I HELSEFØRETAK

FORSLAG TIL INSTRUKS FOR ADMINISTRERANDE DIREKTØR I HELSEFØRETAK FORSLAG TIL INSTRUKS FOR ADMINISTRERANDE DIREKTØR I HELSEFØRETAK 1. Formål med instruksen Denne instruksen beskriv rammene for administrerande direktør sitt arbeid og omhandlar ansvar, oppgåver, plikter

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Handlingsplan mot «Vald i nære relasjonar»

Handlingsplan mot «Vald i nære relasjonar» Hå kommune Handlingsplan mot «Vald i nære relasjonar» Hå kommune (Mars 2014) 1. Bakgrunn og formål med planen. Vald i nære relasjonar har mange uttrykk og omfattar fysiske, psykiske, seksuelle og materielle

Detaljer

TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL

TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL TIME KOMMUNE TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL RUSVERNTENESTER 1. FORMÅL Formålet med tenesta er å oppnå rusmeistring hos brukaren og fremja sjølvstende og evne til å meistra eige liv med utgangspunkt i

Detaljer

Notat til styremøte 26. januar 2010

Notat til styremøte 26. januar 2010 Notat til styremøte 26. januar 2010 Strategi Helse Sunnmøre 2015 Akuttfunksjonar oppgåvefordeling mellom sjukehusa med vekt på framtidig utvikling av Volda sjukehus Augeblikkeleg hjelp innleggingar Medisin

Detaljer

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære?

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Innlevert av 6. og 7. ved Marvik Skule (Suldal, Rogaland) Årets nysgjerrigper 2015 Det er første gong både lærar og elevar i 6. og 7. ved Marvik skule

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1. Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 12/153-1 Kommunesamanslåing Leikanger og Sogndal. Spørsmål om utgreiing TILRÅDING: Saka blir lagt fram utan tilråding frå administrasjonen.

Detaljer

Læreplan i felles programfag i Vg1 helse- og oppvekstfag

Læreplan i felles programfag i Vg1 helse- og oppvekstfag Læreplan i felles programfag i Vg1 helse- og oppvekstfag Fastsett som forskrift av Utdanningsdirektoratet 16. januar 2006 etter delegasjon i brev 26. september 2005 frå Utdannings- og forskingsdepartementet

Detaljer

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning navn på profil/kortversjon NORSKE ARBEIDSTAKARAR MED BERRE GRUNNSKOLE BØR TA MEIR UTDANNING 1 Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning Årets Vox-barometer syner at tilsette med

Detaljer

ARBEIDSGJEVARPOLITISK PLATTFORM GOL KOMMUNE. 2004 2007, vedteke i Formannskapet, sak 0001/04, 15.01.04. for

ARBEIDSGJEVARPOLITISK PLATTFORM GOL KOMMUNE. 2004 2007, vedteke i Formannskapet, sak 0001/04, 15.01.04. for Gol kommune Arkivkode Vår ref. Dykkar ref. Dato 400 04/00137-001 - AKV 16.01.04 ARBEIDSGJEVARPOLITISK PLATTFORM for GOL KOMMUNE 2000 2003, vedteke i Kommunestyret, sak 0051/00, 24.10.00 2004 2007, vedteke

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Nettverksgruppa på hospiteringsbesøk i Danmark

Nettverksgruppa på hospiteringsbesøk i Danmark Nettverksgruppa på hospiteringsbesøk i Danmark Onsdag 10.september, sette nettverksgruppa for læring og mestring i Helse Vest, kursen mot Danmark. Me møttes frå nord til sør i Helse Vest på flyplassen

Detaljer

Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde

Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde Landro, Sund kommune 1. Sund kommune, organisering rus

Detaljer

Planlegging av partnarskapet Utført av partnarane på ein heil dags work-shop 16.12.09, Bergen Revidert av partnarane 08.09.

Planlegging av partnarskapet Utført av partnarane på ein heil dags work-shop 16.12.09, Bergen Revidert av partnarane 08.09. Planlegging av partnarskapet Utført av partnarane på ein heil dags work-shop 16.12.09, Bergen Revidert av partnarane 08.09.2010, Sarpsborg - 1. Kom fram til nokre overordna felles mål for partnarskapet

Detaljer

Førespurnad om deltaking i forskingsprosjekt. Kontrollgruppe til forskingsprosjekt for behandling av sjukleg overvektige personar

Førespurnad om deltaking i forskingsprosjekt. Kontrollgruppe til forskingsprosjekt for behandling av sjukleg overvektige personar Førespurnad om deltaking i forskingsprosjekt Kontrollgruppe til forskingsprosjekt for behandling av sjukleg overvektige personar Bakgrunn og hensikt Dette er eit spørsmål til deg om å ta del i ein studie

Detaljer