MEDLEMSBLAD FOR KRINGKASTINGSRINGEN NR.

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "MEDLEMSBLAD FOR KRINGKASTINGSRINGEN NR."

Transkript

1 MEDLEMSBLAD FOR KRINGKASTINGSRINGEN NR. 2, 2012 Kringkastingsprisen til Knut Magnus Berge intervju på side 5 Stoda for media på Grønland artikkel på side 7 Kva skjer med språkrøkta? leiar på side 2

2 Leiar Språkleg feilpasning av NRK I sommar fekk både språkkonsulenten for bokmål Ruth Vatvedt Fjeld og språkkonsulenten for nynorsk, Jon Peder Vestad beskjed frå NRK om at dei var oppsagde. Ingen av dei har fått nokon offisiell grunn for oppseiinga, seier Ruth Vatvedt Fjeld til Klassekampen. Martin Toft Styreleiar for Kringkastingsringen Den einaste hovudgrunnen Klassekampen klarer å finna er at lokale språkkontaktar på distriktskontor og i andre NRK-avdelingar skal fungera som språklege rettleiarar for dei andre medarbeidarane. Ifylgje Brynjulf Handgard i NRKs språkutval kan dette vera filologiutdanna journalistar eller journalistar med spesielt ynskje om å rettleia andre. Språkkonsulent Ruth Vatvedt Fjeld meiner at dette vil føra vilt av stad, for journalistar treng ikkje vera ekspertar i språk, sjølv om dei brukar språk som ein arbeidsreiskap. Ho viser til at folk med topp akademisk utdanning i språk, vil vera flinkare til å driva research og vera oppdaterte på dei siste språknormeringane og kan samtidig gi råd om uttale av utanlandsk namn, retta opp feil bruk av refleksivt pronomen og samtidig har dei ei fagleg referanseramm. Då ho fekk oppseiinga, hadde ho 5000 e-postar med språklege spørsmål. Det viser at det er stor interesse for norsk, både bokmål og nynorsk, både i og utanfor NRK. Kringkastingsringen meiner det er ei overilt handling å seia opp dei to språkkonsulenten. At språkkontaktar i dei ulike redaksjonane skal kunna ta vare på den same språklege rådgjevinga som dei to språkkonsulentane har gjort, er å tru på julenissen. Sannsynlegvis vil dei drukna i alle dei andre arbeidsoppgåvene i redaksjonen, slik at dei blir nøydde til å nedprioritera språkrøkta. Og dei aller fleste journalistane i NRK er flinke i norsk, og det store fleirtalet av dei kan truleg skriva både bokmål og nynorsk korrekt. Likevel handlar det ikkje om å bruka retteprogrammet til Windows, og så håpa og tru at språket blir korrekt. Orda blir truleg stava på ein korrekt måte, men det vil ikkje seia det same som at språket er godt. Det er her språkkonsulentane kan koma inn og koma med forslag til korleis eit stivt radio- eller fjernsynsspråk kan bli lettare og ledigare i forma og meir forståeleg ved til dømes å byta bort passive former med aktive former. Dei kan dessutan visa korleis ein altfor lang og uforståeleg setning blir langt betre og meir forståeleg når den blir gjort om til to kortare setningar. Sjølv arbeidde eg i NRK på den tida Sylfest Lomheim var språkkonsulent for nynorsk medan Finn-Erik Vinje var språkkonsulent for bokmål. Begge kom med gode råd om godt radio- og fjernsynsspråk, som eg har god nytte av også som skribent i ei universitetsavis. På vegner av Kringkastingsringen kan eg skriva under på at dei aller fleste medarbeidarane i NRK er opptatt Kringom nr. 2, 2012 september 2012 Kringkastingsringen Postboks 9161 Grønland 0134 Oslo Telefon: Redaktør/formgjeving: Bror-Magnus Sviland Strand Trykkeri: Grøset Trykk AS Takk til alle bidragsytarar. 2 Kringom

3 MEDIEMÅLLAGET Den store vreiden og så gleda av språk og å utvikla eit best mogleg radio- og fjernsynsspråk, anten det er på nynorsk, bokmål eller dialekt. Det er fint om dei diskuterer språklege spørsmål seg i mellom, men ofte er det behov for ein overdommar, som kan fortelja oss kva fasiten er. Då er det fint å ha to eksterne og sjølvstendige språkkonsulentar som NRKmedarbeidarane kan kontakta når dei er i tvil. No kjem NRK-leiinga kritikken frå Ruth Vatvedt Fjeld litt i møte med å visa til at det er på tale å tilsetja ein eigen språksjef i NRK. Det blir likevel ikkje mogleg for språksjefen å erstatta dei to språkkonsulentane. Kringkastingsringen meiner difor det var ein språkleg feilpasning å seia opp dei to. Difor oppfordrar med kringkastingssjef Hans Tore Bjerkaas til å omgjera avgjerda og gi oss tilbake språkkonsulentane. Nyheitssatsing frå Nynorsk pressekontor Nynorsk pressekontor (NPK) sette frå 1. januar i gang ei nyheitssatsing for å auka prosenten av nynorske nyheiter i media generelt. Bakgrunnen for stasinga er at nynorsken ser ut til å bli akterutsigla i den generelle auken i mediebruk på nettet, og mange nynorskmedium og tospråklege medium brukar bokmålsnyheiter frå Norsk Telegrambyrå (NTB). Nyheitssatsinga er eit prøveprosjekt som skal gå fram til Vi nærmar oss 200-årsjubileet for Ivar Aasen. Framleis dampar det av vreide i Noreg, språkvreide. Stundom sit eg i djup undring. Kvar kjem all denne vreiden frå? Berit Rekve Leiar i Mediemållaget Eg treng ikkje skriva historia om målstriden her. De kan det viktigaste om han frå før. Undringa mi ligg i det eg ser i det daglege, korleis vreiden overlever. Det vert nytta sterke ord for å uttrykkja uvilje mot å læra nynorsk. At unge er ekstra frekke i formuleringane sine i nettordskifta, er no så si sak. Det er verre når vaksne, velutdanna tek til med åtaka sine og omtale av det unyttige. Ein eller annan stad må dei unge ha fått vreiden frå. Her om dagen hamna eg i nok eit slikt ordskifte. Det er ei pedagogisk oppgåve som aldri tek slutt. Og det er ikkje til å koma vekk frå at vi som synest det er viktig å halda språkarven med to målformer i hevd, må forstå dei andre. Om vi ikkje vil forstå kvifor somme meiner det er rart å bruka tid på to former som er gjensidig forståelege, leitar vi truleg heller ikkje godt nok etter argumenta for. Greier vi å formidla det eg kallar meirspråkleg glede og kompetanse? Er lærarane godt nok skolerte? Det ser ikkje slikt ut. Det held i alle fall ikkje å peika på at nynorsk er fint, visa til all den gode litteraturen, at nynorsken er tufta på talemåla våre. Folk som ikkje kjenner seg heime i nynorskskriving, kan ikkje overtalast til å kjenna det slik fordi nokon meiner dialekten deira ligg nærare nynorsk enn bokmål. Sånn, då er er det sagt. Nok tungsinn. Språkåret 2013 no gjeld det som Vi står framfor eit spennande år. Det er laga utfordrande mål og planar. Frå styringsgruppa heiter det at Språkåret 2013 skal bli ei raus feiring av språklege skilnader og mangfald. Eitt av måla er å gjere også bokmålsbrukarane stolte av den nynorske skriftkulturen. Språkåret skal vera inkluderande, gjera alle til deltakarar. Det gir oss alle høve til å utfordra, både oss sjølve og andre. Tek til dømes dei største mediehusa ballen? Tek dei han ikkje i 2013, når skal dei då ta han? Greier vi å snu frå vreid til stolt? Kringom

4 Ymse Nynorskpris til journalistar Firda-journalist Katrine Sele og kultur- og debattredaktør Hilde Sandvik i Bergens Tidende får begge Kulturdepartementets nynorskpris for journalistar for i år. Prisen skal delast ut under Dei nynorske festspela i Ørsta, fredag 29. juni. Katrine Sele er opphavleg bokmålsmenneske, men har som allsidig nyheits- og kulturjournalist i lokalavisa Firda i Sogn og Fjordane vorte «eit godt døme på at bokmålsfolk kan bli gode nynorskbrukarar om dei vil, kan og må», skriv juryen om den første prisvinnaren. Språket hennar er enkelt og godt å lese, ho arbeider med det og har utvikla sin eigen tydelege Lulesamisk nett-tv kanskje på beina att 8. september 2010, blei den lulesamiske nett-tv-kanalen «NuorajTV» for og av ungdom lansert. På grunn av manglande løyvingar til vidare drift, blei prøveprosjektet innstilt ved årsskiftet 2011, noko som førte til reaksjonar frå Salten sameforening: Det er altfor få medietilbud på lulesamsk, og det er veldig synd at NuorajTV ikke fikk finansiering til å kunne fortsette nett-tv tilbudet, sa leiar Hugo Kalstad til Sápmi i eit intervju i samband med eit utspel i mai same år der dei meinte at det var avgjerande at NuorajTV fekk pengar til vidare drift og at NourajTV, dersom det «signatur». Det er lett å kjenne att det Katrine Sele har skrive, meiner juryen, som har vore leidd av NRK-journalist Gry Molvær. Sosiale media For Hilde Sandviks del trekkjer juryen mellom anna fram korleis ho har skapt eit rom for kommentarstoffet sitt i dei sosiale media, og dermed også eit rom for nynorsken. Hilde Sandvik er ein uredd debattant, som går til åtak utan nåde når det trengst, og som gjer klart og tydeleg greie for argumenta sine. Ho bruker gjerne personlege anekdotar for å belyse viktige saker og skriv ofte nære og gripande kommentarar som er til inspirasjon for samkjensla i oss, meiner juryen om henne. (NPK) skulle visa seg å vera ein suksess, kunne bli eit permanent medietilbod. No, over to år etter den fyrste starten, kan det sjå ut som at NuorajTV igjen kan koma i gang. Prosjektleiar Levi Paulsen seier til NRK Sápmi at dei nesten har samla inn dei midla dei treng for å starta opp att, og viser kor populært og kor mykje brukt NuorajTV i si tid blei brukt. Når man tar i betraktning at det er 650 personer som behersker lulesamisk i Norge, så er 4000 visninger i måneden mye, seier paulsen til NRK Sápmi. Bjerkaas gir seg Kringkastingssjef Hans-Tore Bjerkaas ønsker ikkje å fortsette i stillinga når åremålet går ut i mars neste år. NRKs styreleiar, William Nygaard, beklagar avgjerda og seier styret ville at Bjerkaas skulle halde fram. Bjerkaas seier at seks år i en så krevjande stilling er nok. - Eg har hatt flotte år mellom gode medarbeidarar og det er med tungt hjarte eg gir meg. Samarbeidet med styret har fungert utmerka, men eg trur NRK vil ha meir nytte av ein kringkastingssjef som har nye idear og annan kompetanse, seier Bjerkaas. Styreleiar i NRK, William Nygaard, må nå starte jakta på ein ny NRK-sjef. - Bjerkaas har gjort en særs god jobb og vi ville gjerne at han skulle halde fram, men vi må respektere avgjerda hans. Styret vil allereie på styremøtet i neste veke legge til rette for prosessen med å finne ein ny kringkastingssjef. Nygaard understrekar at skiftet ikkje betyr ein ny kurs for NRK. - Bjerkaas har ført NRK til ein særs sterk posisjon hos det norske publikummet. Under hans leiing har styret vedtatt ein ny strategi som gjeld fram til Eg har bedt Bjerkaas og leiinga i selskapet om å halde full fart til skiftet skjer. Det krevst i en hard konkurransesituasjon, sier Nygaard. Hans-Tore Bjerkaas (61) begynte i stillinga som kringkastingssjef 19. mars 2007 og er tilsett i eit åremål på seks år. (NRK) 4 Kringom

5 Kringkastingsprisen 2012 Kringkastingsprisen 2012 til Knut Magnus Berge Kringkastingsprisen for 2012 blei tildelt Knut Magnus Berge, journalist og kommentator i NRK. Eg eg er både overraska og glad, svarar han på spørsmålet om korleis det kjenst å bli tildelt prisen. Knut Magnus Berge (fødd 1966) har sidan han tok til i NRK på byrjinga av 1990-talet, arbeidd i NRK Dagsnytt og NRK Dagsrevyen. I tillegg har han vore NRKs korrespondent i Berlin sidan 2005, og det siste året fungert som kommentator. I føremålet for Kringkastingsprisen står det at han skal gå til «ei røyst som utmerkar seg med godt språk i radio eller fjernsyn, og som på ein framifrå måte brukar nynorsk eller dialekt i det daglege arbeidet». I grunngjevinga for årets vinnar skriv styret at Berge nyttar eit tydeleg, men levande språk som folk forstår, både skriftleg og munnleg. Dette gjer han til ein framifrå ambassadør for nynorsk som etermediespråk, og han er slik sett godt innanfor føremålet for prisen. Jamvel om han ikkje nyttar ei fullt ut normalisert tale i eteren, har fleire nominert han med den grunngjevinga at han brukar eit godt og konsekvent nynorsk. Han uttrykkjer seg tydeleg og forståeleg, med former som er lette å føre attende til nynorsk skriftspråk, og har klår setningsbygnad og godt oppbygde tekstar. Ingen barrikadestormar Valet av nynorsk har falle meg heilt naturleg, svarar prisvinnaren Kringom

6 Kringkastingsprisen 2012 på det obligatoriske spørsmålet om kvifor han nyttar nynorsk i arbeidet sitt. Eg er nok ingen barrikadestormar for nynorsken. Kva tykkjer du om å motta kringkastingsprisen? Eg vart både glad og overraska då eg fekk meldinga. Overraska fordi eg ikkje kjenner meg som nokon faneberar for nynorsken, og glad fordi det jo alltid er fint å bli sett pris på. Eg måtte jo nesten gå inn og sjå på dei tidlegare vinnarane. Det er ei stor ære. Tenkjer du nokon gong på deg sjølv som eit førebilete for andre journalistar? Sjølv om eg ikkje er noko fyrtårn for nynorsken, veit eg at eg når ut til mange og slik gjer ein viktig jobb, også for språket. Eg vonar eg kan vera eit førebilete for andre på sannferdig og interessant analyse. Har det påverka arbeidsdagen din at dei to språkkonsulentane som var tilsette i 20 prosent kvar blei oppsagde i juni? Det kan eg ikkje seia at det har. Eg var ikkje den flinkaste til å nytta dei då me hadde dei heller. Berge har positive erfaringar knytt til dei lokale språkkontaktane, som no får auka ansvar i NRK. Dei lokale språkkontaktane er jo kolleger eg pratar med fleire gonger til dagen. Rett nok om andre ting enn språk, men dei er tilgjengelege når ein treng rask tilbakemelding. Men ei slik ordning er sjølvsagt veldig personavhengig. Kva tilbakemeldingar har du fått frå sjåarar og lyttarar på språket ditt? Eg har fått både ris og ros, seier han. Språket mitt tilfredsstiller visst ikkje alle, men eg har òg fått mange positive tilbakemeldingar, legg han til. Berge seier han aldri har fått negative tilbakemeldingar på språket sitt frå bokmålsmiljø. Manusfri arbeidsdag Terroråtaket kl. 1525, 22. juli 2011 endra arbeidsdagen til Knut Magnus Berge. Han gjekk i studio klokka fire og blei der til halv tolv på natta. Nyhenderedaksjonen, som han var ein del av, sende samanhengande i 39 timar, og han tok til i kommentator-rolla me har sett og høyrd han i det siste året fram til dommen fall mot terroristen fredag 24. august i år. Oppgåva mi som kommentator blei å setja ting i samanheng, seier han. Og då bruker ein ikkje manus, og eg har difor vore fritatt frå å halda meg til normert språk. Likevel var ein del av grunngjevinga i fleire av nominasjonane me fekk av deg at du nytta eit «korrekt nynorsk». Korleis trur du det kan ha seg? Med foreldre frå Sogn, og oppvekst på Sunnmøre frå eg var ti, har eg eit godt utgangspunkt for ei dialekt som ligg tett opp til nynorsk. Dessutan har eg budd i Oslo tre gonger lengre enn nokon annan stad. Når eg i så mange av dei åra har arbeidd i NRK, har det nok ført til at dialekta mi har endra seg i retning av nynorsk heller enn noko anna. For meg handlar språk fyrst og fremst om kommunikasjon og det å bli forstått. Å snakka tydeleg og forståeleg har alltid vore idealet for meg, og der er nok dialekta mi eit godt utgangspunkt, seier han. og til å skilja seg frå hopen av austlendingar, legg han til lurt smilande. B-MSS 6 Kringom

7 Grønland Eit medieblikk mot Grønland Med ein folkesetnad på storleik med Sandnes spreidd utover ei bueleg pizzaskorpe rundt innlandsisen, har medielandskapet på Grønland ei rad utfordringar det er vanskeleg å hanskast med i eit land med lågt utdanningsnivå og skyhøge byggje- og transportpriser. Og på toppen av det heile kjem ein unådig tospråkssituasjon. Bror-Magnus Sviland Strand Dagleg leiar for Kringkastingsringen I likskap med mange andre land, var det misjonen som brakte skrivekunna til Grønland. I 1721 kom Harstad-guten Hans Egede, på kongeleg oppdrag, til Grønland i den tru at nordbuarane ein visste at hadde vore der på 1300-talet framleis var der og at dei framleis måtte vera katolikkar! Men Egede fann ingen nordbuarar. Og dei han fann snakka i alle fall ingen form for «forkvakla dansk». Dermed fekk dei bibelen på sitt eige språk, ført i pennen av euro- peiske misjonærar. Katekismer blei skrivne, skular blei oppretta og i 1825 blei det rapportert at alle grønlendarar kunne skriva. Dette får vera historisk ramme nok for denne overflatiske innføringa i stoda for og historia til Grønlands media berre toppen av isfjellet, for å bruka ein høveleg metafor. Tranavis Den fyrste avisa, Atuagagdliutit, blei gitt ut fyrste gong i 1861 som ei rein grønlandskspråkleg avis. Kringom Foto: Olga Hario

8 Grønland Fordi avisa i byrjinga blei betalt av ei «avisavgift» på sal av tran, blei ho sensurert av Den Kongelige Grønlandske Handel. Og for at det skulle gjerast måtte ho omsetjast til dansk. Under andre verdskrigen blei Grønland i stor grad avskore frå Europa. I Nuuk blei danskspråklege Grønlandsposten starta, hovudsakeleg for å halda danskar på Grønland oppdaterte på kva som gjekk føre seg i heimlandet under krigen. Grønlandsposten blei populær nok til å halda fram etter krigen, men blei samanslege med Atuagagdliutit til den tospråklege AG. I 1958 byrja den tospråklege lokalavisa Sermitsiaq å koma ut i Nuuk. To år seinare blei ho landsdekkjande. Etter ein ny «avisdød», er no AG og Sermitsiaq fusjonert til mediekonsernet Sermitsiaq.AG, og delar redaksjonslokale, heimesider og omsetjarar. Etter at Grønlands Trykkeri gjekk konkurs, har avisene blitt prenta i Danmark for så å bli floge over Atlanteren og kjem fire eller fem dagar seint. Dette og det faktum at Sermitsiaq og AG kjem ut høvesvis ein og to gonger i veka, gjer at det å kunne presentera ferske nyhende er eit privilegium for etermedia og elektroniske media. Då er det lett å tenkja at avisene burde satsa mindre på tabloid stoff, og meir på djup, undersøkande journalistikk. Men med knappe resursar blir kritisk og gravande journalistikk eit prioriteringsspørsmål. I tillegg syner det seg vanskeleg å finna kjelder i det vesle samfunnet. Dagsferske nyhende finst på 8 Kringom nettsida til avisene, men då bør ein kunna dansk, ettersom det kan gå opptil ei veke før alle nyhenda blir omsette til grønlandsk av dei fire omsetjarane redaksjonane deler på. Det kan heller ikkje seiast å vera gratis å lesa nettavisa, ettersom TELE Greenland, som har monopol som internettleverandør, har volumtakstar på internetttrafikk, for å kompensera for kostnadane ved å levera internett til heile landet. Frå tapp til TV Grønlands landsdekkjande radiokanal, Kalaallit Nuunaata Radioa (KNR) blir omtala som «limet» i det grønlandske samfunnet. KNR starta sendingane i Då hadde dei eit mål om ei fordeling av grønlandsk og dansk på 80/20, ei fordeling dei har klart å halda sidan fyrste sendedag. KNR sender 24 timer i døgnet alle dagar. Radioen var eit initiativ frå styresmaktene. Dette gjeld ikkje for fjernsynet, som kom til grønland gjennom bakdøra på 60-talet frambore av illegale TVforeiningar. Kvar foreining hyra ein person til å tappa tv-program i Danmark. Etterpå blei banda smugla over Atlanteren, og sende ut lokalt på grønland over kablar. Den kronglete prosessen gjorde sjølvsagt at produktet hjå den einskilde foreiningsmedlem kunne vera særs varierande. Mellom anna var det eit problem at sledehundar gnog sund dei utlagde kablane og signalet blei brote. På denne tida, etter 1953, var Grønland eit dansk amt, og dei danske styresmaktene såg mellom fingrane på dei illegale tappetenestene. Men med det grønlandske Heimestyret i 1979, måtte ein finna ei løysing på problemet. Noko som var lettare sagt enn gjort. For det fyrste er demografien i landet eit stort problem, som gjer det særs kostbart å få i gang fjernsynskringkasting i det heile. Og kvar skulle pengane koma frå, og kvar skulle ein få profesjonelt personale frå? Etter protestaksjonar og hissig diskusjon, der folk var redde for kva umoral og språkleg øydeleg-

9 Grønland ging TV-mediet ville bringa med seg, blei KNR TV starta i Dei sette ut med den same målsetnaden om språkleg fordeling som radioen i 1958, men starta med ei fordeling på 19/81-fordeling, altså den stikk motsette, utan å vera noko nemneverdig nærare målet i dag. Det har òg blitt meint at det ville vera umogleg å teksta TV-sendingar på grønlandsk, fordi orda var for lange. Dette stemmer sjølvsagt ikkje. hovudstaden Nuuk, med fjellet Sermitsiaq i bakgrunnen Lite hjelper det på språksituasjonen at KNR 24. august i år meldte at dei av spareomsyn må kutta 11 stillingar, og går med det frå 94 til 83 tilsette. Når dette blir skrive er det enno ikkje avgjort nøyaktig kvar kutta skal takast, men det er heilt sikkert at KNRs eigen barnetv-produksjon, «pikkorissuaqqat», blir eit offer for sparekniven. Desse produksjonane har vore ei av dei største kjeldene til grønlandsk på KNRs sendeflate. Det lukkast diverre ikkje å få eit intervju med KNR-direktør Ivalo Egede. DR, både TV og radio blir òg kringkasta på Grønland, men fire timer «på forskot» på grunn av tidsskilnaden, så nattkinoen går på kvelden, og kvelds-sendingane på føremiddagen. Tospråksproblemet I 2010 blei det publisert ei utgreiing frå ei statleg nedsett mediearbeidsgruppe, «Stærke meider». Denne melder om problema dei grønlandske media har å stri med, og ei smørbrødliste med framlegg til tiltak for å retta opp problema til kvart medium. Her blir det sett lys på den økonomiske situasjonen til KNR, og det kan synast som at problema ikkje kjenner grenser: Lokala i den gamle helikopterhangaren til Air Greenland er ikkje høvelege, og fuktskadar heimsøker bygget og øydelegg dyrt elektronisk utstyr, KNR har nesten berre halvparten så mykje å rutta med per tilsett som Danmark og dei andre Nordiske landa, og sidan 1994 har stønaden frå styresmaktene berre blitt indeksjustert, og talet på tilsetta har falle frå 140 til 83, og at KNR sklir lengre og lengre vekk frå måla i Public Service-avtalen. Etter ein debattrunde i media etter kutta som blei varsla 24. august, ser det no ut til å vera fleirtal i Inatsisartut (stortinget) for å løyva KNR ytterlegare 10 mill. danske kroner. KNR får i dag i overkant av 60 mill. i året. Dei grønlandske media har blitt kritisert for for dårleg språk. Mykje av skulden for dette, har blitt skyve over på skuleverket, som det blir meint gir for dårleg opplæring, særleg i grønlandsk. I tillegg kjem den stramme økonomien, som fører til få tilsette, som igjen fører til høgt tidspress. Når alle aviser, på nett og papir, er tospråklege, må redaksjonane halda seg med omsetjarar. Omsetjarar og tolkar blir fort ettertrakta i eit gjennomført tospråkleg samfunn. Særleg i eitt som ikkje før no har hatt ei eiga omsetjarutdanning. På Grønland er dei som kan omsetja frå grønlandsk til dansk dei mest ettertrakta, og dei tar sjølvsagt dei best betalte jobbane i Sjølvstyret. I Sermitsiaq.AG har dei fire tilsette omsetjarar. Desse er primært grønlandskspråklege, og føretrekk difor å omsetja frå dansk til grønlandsk. Dette gjer at journalistane må skriva ariklane på dansk om dei ikkje vil omsetja artiklane sine sjølve og bruka dobbelt så lang tid. I tillegg har ikkje omsetjarane journalistisk utdanning, og på grunn av tidspress blir tekstane i stor grad omsette ord for ord. Alt dette går hardt utover kvaliteten på språket, der grønlandsk ofte får dansk subjekt-verbal-objektsyntaks (SVO) i staden for den grønlandske (SOV). Uttrykksmåtar, humor og satire med utgangspunkt i dansk språk og kultur, blir uforståelege og til tider berre Kringom

10 Medlemssider Kringom trur det finst like mange grunnar til å vera med i Kringkastingsringen som det finst medlemmer. I von om å overtyda fleire om at dei burde vera med i Kringkastingsrinfoto: Tom A. Kolstad forvirrande i grønlandsk omsetting. Alt dette blir det sett fingeren på i «Stærke medier». Det dårleg omsette språket i skriftlege media, gjer at grønlendarar som elles er primært grønlandskspråklege les dei danske versjonane av artiklane, fordi språket er så Medlemmen mykje betre. I tillegg hemmar det utviklinga av eit grønlandsk journalistspråk. Me kan berre håpa at den nye utdanninga i «erhvervssprog og oversættelse» som startar i desember i år ved Grønlands Universitet (Ilisimatusarfik) kan hjelpa til å bøta på problemet. gen, vil me prenta nokre av grunnane for å melda seg inn. Og kvar er det vel meir logisk å begynna, enn med nynorsktenkjar og -dramatikar Jon Fosse: Kvifor er du medlem i Kringkastingsringen? Eg vil gjerne vera med og gje mi støtte til dei som arbeider organisert for nynorsken, om ikkje på anna vis, så som medlem i organisasjonen. Og mi meining er at nynorsk også bør høyrast som talt språk, og eg vonar at Krinkastingsringen vil arbeida for det. Dialektane klarer seg godt på eiga hand. Det er nynorsken som no Bakanfor tospråkssituasjonen ligg ei språklov som fastslår at grønlandsk er hovudspråket på Grønland, men at det skal undervisast grundig i dansk. Grønland er med andre ord juridisk og prinisipielt einspråkleg grønlandsk, men likevel slit språket med posisjonen i samfunnsberande domene. treng støtte. Kva er den største utfordringa for nynorsk i etermedia? Rett og slett at han blir brukt. Normalisert nynorsk. Det vil sjølvsagt seia med melodi og anna preg frå ulike dialektar, men normalisert. Mang ein journalist kunne hatt godt av litt opplæring av Oddgeir Bruaset. Kva er dei viktigaste arbeidsoppgåvene til Kringkastingsringen? Å arbeida for at normalnynorsk blir å høyra. Det er ikkje noko gale med dialektar, sjølvsagt, men oppgåva til Kringkastingsringen bør vera å arbeida for nynorskbruk, ikkje for dialektbruk. 10 Kringom

11 VERVEKUPONG namn: adresse: postnr.: tlf.: e-post: fødeår: medlemskapstype: stad: ordinært (kr. 300 i året) under 26 år (kr. 150 i året) (valfritt) (valfritt) (valfritt) Kjenner du nokon som vil vera medlem i Kringkastingsringen? Det kan lett ordnast ved å fylla ut kupongen, frankera han og senda han i posten, eller fylla ut den same informasjonen i ein e-post til Det er alltid plass til fleire! Kringom

12 Sendar/retur: KRINGKASTINGSRINGEN Postboks 9161 Grønland 0134 OSLO

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Namn: Klasse: 1. Gjennomgang av skjemaet «Førebuing til elev- og foreldresamtale» 2. Gjennomgang av samtaleskjemaet 3. Gjennomgang av IUP og skriving av avtale

Detaljer

KULTURDEPARTEMENTET SIN

KULTURDEPARTEMENTET SIN KULTURDEPARTEMENTET SIN NYNORSKPRIS FOR JOURNALISTAR Årsrapport 2014 NRK-journalist Ingunn Solheim fekk Kulturdepartementet sin nynorskpris for journalistar i 2014. Ho er ein svært stødig språkbrukar,

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Kulturdepartementets nynorskpris for journalistar

Kulturdepartementets nynorskpris for journalistar Kulturdepartementets nynorskpris for journalistar Årsrapport 2012 - Prisar som dette gjev nynorsken klientstatus Kulturdepartementet sin nynorskpris for journalistar i 2012 vart delt mellom journalist

Detaljer

Nynorskprisen for journalistar

Nynorskprisen for journalistar Nynorskprisen for journalistar Årsrapport 2008 Prisvinnar Odd Reidar Solem : - Kjekt å få denne prisen Den røynde mediemannen og nyhendeanker i TV 2, Odd Reidar Solem, fekk Kulturdepartementet sin nynorskpris

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande opplæringa». Opplæringslova: http://www.lovdata.no/ all/nl-19980717-061.html Opplæringslova kapittel 9a. Elevane sitt

Detaljer

Nynorsk i nordisk perspektiv

Nynorsk i nordisk perspektiv 1 Nynorsk i nordisk perspektiv Språk i Norden I dei nordiske landa finn vi i dag desse språka: 1. Grønlandsk 2. Islandsk 3. Færøysk 4. Norsk (bokmål og nynorsk) 5. Dansk 6. Svensk 7. Samisk 8. Finsk Av

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

13. Sendetida på TV aukar

13. Sendetida på TV aukar Kulturstatistikk 2004 Radio og TV 3. Sendetida på TV aukar Dei siste fire åra ser det ut til at folk brukte mindre tid på radiolytting og fjernsynssjåing. Samstundes har sendetida i TV auka, medan sendetida

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære?

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Innlevert av 6. og 7. ved Marvik Skule (Suldal, Rogaland) Årets nysgjerrigper 2015 Det er første gong både lærar og elevar i 6. og 7. ved Marvik skule

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Frå novelle til teikneserie

Frå novelle til teikneserie Frå novelle til teikneserie Å arbeide umarkert med nynorsk som sidemål Undervisningsopplegget Mykje av inspirasjonen til arbeidet med novella, er henta frå i praksis: nynorsk sidemål i grunnskule 1 (2008).

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

Innspelsmøte NRK og konkurranse Kulturdepartementet mandag 23. mars

Innspelsmøte NRK og konkurranse Kulturdepartementet mandag 23. mars Landslaget for lokalaviser Telefon 452 89 111 Organisasjonsnummer Kongens gate 14 lla@lla.no 969 970 864 MVA 0153 Oslo www.lla.no Innspelsmøte NRK og konkurranse Kulturdepartementet mandag 23. mars Notat

Detaljer

REGIONRÅDET FOR HALLINGDAL MEDLEMSKAP I LANDSSAMANSLUTNINGA AV NYNORSKKOMMUNAR (LNK)

REGIONRÅDET FOR HALLINGDAL MEDLEMSKAP I LANDSSAMANSLUTNINGA AV NYNORSKKOMMUNAR (LNK) SAK 55/13 REGIONRÅDET FOR HALLINGDAL MEDLEMSKAP I LANDSSAMANSLUTNINGA AV NYNORSKKOMMUNAR (LNK) Saksopplysning I sak 49/13, under eventuelt var eit punkt spørsmålet om ikkje Regionrådet for Hallingdal burde

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007 Rapport om målbruk i offentleg teneste 27 Institusjon: Adresse: Postnummer og -stad: Kontaktperson: E-post: Tlf.: Dato: Høgskolen i Sør-Trøndelag 74 Trondheim Lisbeth Viken lisbeth.viken@hist.no 7355927

Detaljer

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Ved Kari Vik Stuhaug Helsepedagogikk Helse Fonna 5. Mars 2015 09.03.2015 Kari Vik Stuhaug, LMS Helse Fonna 1 Kva gjer du når du får eit problem? Og kva

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN

LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN Lov for Jotun, skipa 30.03.1923. Vedteken den 10.06.1945, med seinare endringar seinast av 29.06.2000. Revidert etter årsmøte i 2007 og 2011. Godkjend av Idrettsstyret: 18.02.02

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Innhold Om rapporten... 2 Forklaring til statistikken... 2 Resultat... 2 Nettsider... 2 Statistikk... 2 Korte tekstar 1 10 sider og tekstar over 10 sider...

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

SAMNANGER KOMMUNE MÅLBRUKSPLAN

SAMNANGER KOMMUNE MÅLBRUKSPLAN SAMNANGER KOMMUNE MÅLBRUKSPLAN vedteke av kommunestyret 29.01.1998 1. HISTORISK BAKGRUNN Dei første skulekrinsane i Samnanger gjekk over til nynorsk («landsmål») i 1909. Sidan 1938 har nynorsk vore einerådande

Detaljer

STATUSRAPPORT. 30.09.2013 NRK Nynorsk mediesenter

STATUSRAPPORT. 30.09.2013 NRK Nynorsk mediesenter 30.09.2013 NRK Nynorsk mediesenter Kull 20 er lyst ut med søknadsfrist 15. oktober. Kull 19 er under opplæring, og 72 prosent av dei 90 nynorskpraktikantane vi har lært opp arbeider i media. Vi har fått

Detaljer

Fråsegn om norskfaget og nynorsken

Fråsegn om norskfaget og nynorsken Fråsegn om norskfaget og nynorsken På landsstyremøtet i helga vedtok SV ei rekkje innspel til korleis ein kan styrkje nynorsken både som hovud- og sidemål i arbeidet med ny læreplan i norsk. Denne gjennomgangen

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Journalisthandbok for elevar

Journalisthandbok for elevar Journalisthandbok for elevar Tekst: Katrine Nybø, NRK Illustrasjon: Johan Sæther, NRK Foto: Mirjam Svendsen, NRK LITTERATURLISTE Allern, Sigurd og Roppen, Johann: (2010) Journalistikken samfunnsoppdrag.

Detaljer

Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Krav ved godkjenning av lærebedrifter OPPLÆRINGSAVDELINGA Fagopplæringskontoret - OPPL AVD Notat Dato: 20.01.2015 Arkivsak: 2015/727-1 Saksbehandlar: aseloh Til: Yrkesopplæringsnemnda Frå: Fagopplæringssjefen Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Vurdering av allianse og alternativ

Vurdering av allianse og alternativ Leiinga Høgskulen i Volda Kunnskapsdepartementet Postboks 8119 Dep 0032 OSLO Postboks 500 6101 Volda Telefon: 70 07 50 00 Besøksadresse: Joplassvegen 11 6103 Volda postmottak@hivolda.no www.hivolda.no

Detaljer

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Sakspapir Saksbehandlar Arkiv ArkivsakID Ingvild Hjelmtveit FE - 002 15/709 Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Kommunestruktur - oppstart reelle drøftingar Vedlegg: Etablering

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Jon Fosse. Andvake. Forteljing

Jon Fosse. Andvake. Forteljing Jon Fosse Andvake Forteljing 2007 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Omslag: Stian Hole/Blæst design Printed in Denmark Trykk og innbinding: Nørhaven Paperback AS, 2008 Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia,

Detaljer

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet Samtaleguide om lesing Innleiing Samtaleguiden er meint som ei støtte for opne samtalar mellom lærar, elev og foreldre. Merksemda blir retta mot lesevanar, lesaridentitet

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

FORELDREMØTE 10. TRINN ONSDAG 22.02.10. Elevvurdering, eksamen og klagebehandling

FORELDREMØTE 10. TRINN ONSDAG 22.02.10. Elevvurdering, eksamen og klagebehandling FORELDREMØTE 10. TRINN ONSDAG 22.02.10 Elevvurdering, eksamen og klagebehandling Elevvurdering Opplæringslova Forskrift til Opplæringslova Kunnskapsløftet 06 læreplanen Desse dokumenta bestemmer korleis

Detaljer

HANDLINGS OG TILTAKSPLAN MOT MOBBING FOR BARNEHAGANE I VINJE KOMMUNE. Erta, berta, sukkererta - korleis unngå å skape mobbarar.

HANDLINGS OG TILTAKSPLAN MOT MOBBING FOR BARNEHAGANE I VINJE KOMMUNE. Erta, berta, sukkererta - korleis unngå å skape mobbarar. HANDLINGS OG TILTAKSPLAN MOT MOBBING FOR BARNEHAGANE I VINJE KOMMUNE Erta, berta, sukkererta - korleis unngå å skape mobbarar. Vårt ynskje: Alle barn skal ha eit trygt miljø i barnehagen utan mobbing.

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M

FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M Elevvurdering Opplæringslova Forskrift til Opplæringslova Kunnskapsløftet 06 læreplanen Desse dokumenta bestemmer korleis me skal drive skulen

Detaljer

FANTASTISK FORTELJING

FANTASTISK FORTELJING FANTASTISK FORTELJING Leiken går ut på at alle som er med, diktar ei fantastisk forteljing. Ein av deltakarane byrjar på ein historie, men stoppar etter ei stund og let nestemann halde fram. Slik går det

Detaljer

Vurderingsrettleiing 2011

Vurderingsrettleiing 2011 Vurderingsrettleiing 2011 ENG0012 Engelsk 10.trinn Til sentralt gitt skriftleg eksamen Nynorsk Vurderingsrettleiing til sentralt gitt skriftleg eksamen 2011 Denne vurderingsrettleiinga gir informasjon

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning navn på profil/kortversjon NORSKE ARBEIDSTAKARAR MED BERRE GRUNNSKOLE BØR TA MEIR UTDANNING 1 Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning Årets Vox-barometer syner at tilsette med

Detaljer

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder Det psykososiale skolemiljøet til elevane Til deg som er forelder Brosjyren gir ei oversikt over dei reglane som gjeld for det psykososiale skolemiljøet til elevane. Vi gir deg hjelp til korleis du bør

Detaljer

SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE

SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE SPØRJEGRANSKING Om leselyst og lesevanar blant unge SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE Irene, Terese, Sigurd, Lars i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 INNHALD Innleiing... 3 Diagram og Kommentarar...

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

SPRÅKRÅDET REF. VÅR REF. DATO 200200633-2 JG/SIG/ER 13.1.2006. Endringar i forskrift til opplæringslova 28. juni 1999 nr. 722 Fråsegn frå Språkrådet

SPRÅKRÅDET REF. VÅR REF. DATO 200200633-2 JG/SIG/ER 13.1.2006. Endringar i forskrift til opplæringslova 28. juni 1999 nr. 722 Fråsegn frå Språkrådet SPRÅKRÅDET Utdanningsdirektoratet Postboks 2924 Tøyen 0608 OSLO REF. VÅR REF. DATO 200200633-2 JG/SIG/ER 13.1.2006 Endringar i forskrift til opplæringslova 28. juni 1999 nr. 722 Fråsegn frå Språkrådet

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Jobbstrategien. KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne

Jobbstrategien. KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne Jobbstrategien KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne Ein døropnar til arbeidslivet Unge, positive og motiverte medarbeidarar er velkomne hos dei fleste arbeidsgivarar. Men unge med nedsett funksjonsevne

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Kvifor kan ikkje alle krølle tunga Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Innhaldsliste: Framside med problemstilling Hypoteser Plan Spørjeskjema Arbeid med prosjektet Kjønn Trening Alder

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Innledning Eg valde å tolke oppgåva slik at ein skulle framstille ein «historie» kun ved hjelp av bilete. Eg tolka det òg slik

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer