«Jeg har lært mye å skrive og» Skrivemapper i norskfaget i lærarutdanninga

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "«Jeg har lært mye å skrive og» Skrivemapper i norskfaget i lærarutdanninga"

Transkript

1 «Jeg har lært mye å skrive og» Skrivemapper i norskfaget i lærarutdanninga Utvikling av skriftspråkskompetanse i nynorsk som del av generell skrivekompetanse og utvikling av didaktisk kompetanse modell for skriveopplæring. Refleksjonar på bakgrunn av eit fou-prosjekt frå

2 Skrivemappe i norskfaget ved allmennlærarutdanninga ved HiO frå haust vår 2010 ALU : Norskfaget lagt over to år ( ). Første år skriftspråksopplæring i nynorsk ved hjelp av mappedidaktikk. FoU prosjekt frå omlegginga 2005 til i dag, Skjong og Vederhus Vekt på registrering og drøfting av moglege haldningsendringar Vekt på registrering og drøfting av læringsutbytte Refleksjonar over respons som sentralt element ved mappedidaktikk, spesielt i forhold til nynorsklæring, og generelt i forhold til skriveopplæring GLU: Skriftspråksopplæring i nynorsk ved hjelp av mappe er ført vidare, både på og med norsk som fag.

3 Mappedidaktikk - skriftspråkopplæring respons - seleksjon og refleksjon Arbeidsmappe med 5 sakprosatekstar: Fagnotat om språk og læring (respons frå faglærar) Omtale av barne- og ungdomsbok (respons frå faglærar 05>responsgrupper 08 >) Sakprosatekst/artikkel om barne- og ungdomsbok (medstudentrespons) Responstekst til medstudents artikkel A05 >refleksjonstekst over mottatt respons A08> (utan respons) Elevtekstanalyse (respons frå faglærar) Vurderingsmappe med 4 tekstar: 3 av tekstane over og eit refleksjonsnotat som presenterer tekstutvalet og oppsummerer og kommenterer mappearbeidet og eiga skriveutvikling.

4 Læringskonteksten: For at eg skal bli flink i nynorsk, så treng eg ei ku og eit par sauer og ein bondegard i utkantlanda. Støttar lånekassen det? (Fronter -09) Brukskompetanse ved studiestart: 2005: 280 studentar. Av dei 3.9 % nynorsk son hovudmål. I 3 av dei 8 klassane var det ingen studentar med nynorsk som hovudmål. Haldningar i profesjonsperspektiv: 56% av kullet før oppgav at dei grudde seg til å undervise i nynorsk som sidemål p g a negative elevhaldningar. 45 % oppgav eigne negative haldingar som årsak til at dei grudde seg til sidemålsundervisning i nynorsk. 55% sa seg heilt eller delvis einige med påstanden om at eigne manglande ferdigheiter i skriftspråket nynorsk var ei årsak til at dei grudde seg. (Nordhagen (2006): Nynorsk som sidemål i skolen en undersøkelse av allmennlærerstudenters personlige og yrkesprofesjonelle holdninger A08 > Mest negative haldningar, mange likegyldige (må jo lære det), men også ein god del positive.

5 Haldningsutvikling? Våren 06: ca. 80% uttrykkjer positiv eller meir reflektert haldning til nynorsk, mot 20% ved studiestart. Eg har alltid meint at det har vore vanskeleg å skrive nynorsk. Derfor har eg heller ikkje satt meg grundig inn språket. Eg har no slått meg til ro med at nynorsk er ein del av vår kulturarv, og at dette er eit språk eg som lærarstudent må kunne skrive. Eg kan jo ein dag komme til å undervise i det. Derfor har eg gått inn for å få meg eit overblikk over nynorsken, og prøve på best mogleg måte å forbetre han. Dette kunne eg ikkje ha gjort om vi ikkje hadde hatt ein slik vurderingsmetode som Høgskulen i Oslo har praktisert i år. ( ) På denne måten har vi hatt tid og høve til å setje oss skikkeleg inn i språket. På denne måten får ein tid til å fokusere like mykje på språket, som innhaldet i tekstane. (K-C-05 Refleksjonsnotat i vurderingsmappa)

6 Samanheng mellom vurderingsutteljing og vilje til å investere i læringsarbeid. ALU: Kompetanse i skriftleg nynorsk og kompetanse i skriftleg bokmål utgjorde likeverdige delar av sluttkarakteren Mappeeksamen, 1. studieår (7 stp) Digital vurderingsmappe med 4 tekstar på nynorsk, tre frå arbeidsmappa og ein refleksjonstekst 2. Skriftleg eksamen (6t) på bokmål (7 stp, no 8 stp) 3. Munnleg eksamen (7 stp) GLU: 1.-7: Skrivemappe på nynorsk utgjer 15 stp, altså 50% av vurderingsgrunnlaget : Skrivemappe på nynorsk utgjer 15 stp, altså 25% av vurderingsgrunnlaget

7 Læring? Endring i karakterresultat og strykprosent. (2004 (13%), 2005 (13%), 2006 (22%), 2007(13%) og 2008 (13%) 2009 (6%) 2010 (6%) A B C D E

8 Studentane (A05) sjølv om læringsutbyttet: Har dei lært å bruke nynorsk som skriftspråk gjennom arbeidet med skrivemappa? Samla svarte studentane (A05)ja på dette spørsmålet. Den elektroniske evalueringa vår 2006: 80% av studentane var heilt einige eller ganske einige i denne påstanden: Arbeidet med skrivemappa hjelper meg til å skrive bedre nynorsk. Refleksjonsteksten i skrivemappa: Nesten bare eintydig positive utsegner om læringsutbytte ved mappedidaktikk. Studentintervju 05 og 06: Eintydig positive utsegner om læringsutbytte ved mappedidaktikk. Dette gjeld og for studentintervjua 2009 SS Seksjonen 2010

9 Frå refleksjonstekstane i 05: Når eg vurderer tekstane formativt, altså vurderer arbeidsprosessen med tekstene,ser eg at språket har forandra seg frå første til siste tekst. Det var ei stor utfordring å skrive nynorsk igjen, og eg var i begynninga heilt avhengig av ordbøker og språkrådet sine nettsider.( ) I denne teksta (om fagartikkelen) trur eg at eg fann språket mitt på nynorsk. Eg har bokmål som skriftleg hovudmål, og eg bestemte meg for å legge nynorskspråket så nære mitt naturlege skriftspråk som mulig. ( ) (student frå A gruppa A05) Det har vore ein veldig slitsam prosess, men det har vore utrolig lærerikt og eg føler at eg sit att med masse kunnskap. Eg vil difor seie det at heile denne mappevurderingsprosessen har gitt meg veldig mykje i form av ny kompetanse i norskfaget. Det har til tider vore ekstremt frustrerande å jobbe med oppgåvene og det nynorske språket i tekstane, men eg har heile tida prøvd å tenke positivt på det. Alt i alt så har eg nok fått mykj e meir ut av denne prosessen en kva eg hadde trudd på førehand, før eg tok til med mappene. (student frå C gruppa A05)

10 Men har studentane verkeleg lært å skrive nynorsk - eller er det bare tekstane som er blitt meir feilfrie? Analyse av endringar Systemisk-funksjonell grammatikk som utgangspunkt for analysen av tekstane (på tekstnivået). Mikronivået strukturelle val bestemt av regelverket i nynorsk. Vala er bestemt av grad av meistring av nynorsk formverk og frasestruktur/stiltrekk. - 6 mapper med karakteren A - 7 mapper med karakteren C - 7 mappe med karakteren F

11 Eit døme på endringsmønster på mikronivået (F-A05): Førstetekst A1(98 feil) Respons frå lærar (53 kom. i margen) Revidert tekst, A 2 Innlevert tekst Refleksjons -notat, V1 Refleksjons -notat, V2 elever Elevar elevar elevar elevane elevane Være Vere Vere Vere Være Vere Vært Vært Vært Vært Vore vært vore vore vore vore disse disse disse disse Desse tiden tida tida tida Tiden (2g) Tida ble blei blei blei ble blei hjalp hjalp hjalp sammen saman saman saman Sammen saman SS Seksjonen 2010

12 Utvikling på mikronivået for C - gruppa Alle studentane har færre feil i innlevert tekst enn i den første versjonen av teksten. All respons som digitale merknader (rettingsforslag) frå lærar er følgt Men feil som ikkje er kommenterte, er ført vidare hos nesten alle studentane. Refleksjonstekstane har nye feil. Talet på feil varierer sterkt (frå20 til bare få feil), men feil som tidlegare er retta, blir vanlegvis ikkje gjentatt Har desse studentane blitt betre til å skrive nynorsk, eller er det tekstane som har fått færre feil? Læringsvilkåra ved mappeskriving > SS Seksjonen 2010

13 Sentrale element i læringsprosessen ved mappeskriving : respons omarbeiding - refleksjon Respons frå lærar, digitale merknader og oppsummerande vurdering på først tre, så to av tekstane i arbeidsmappa Respons frå medstudent, digitale merknader og oppsummerande vurdering til slutt Respons til medstudent, digitale merknader og oppsummerande vurdering A05: Respons til medstudent. Responstekst i arbeidsmappa A08 >: Refleksjon over mottatt respons. Refleksjonstekst i arbeidsmappa Refleksjon over skrivemappearbeidet som heilskap Refleksjonsteksten Denne forma for refleksjon har som mål å generalisere skriveerfaringar slik at skrivaren har ein slags (prototypisk) modell for skriving som kan utnyttast i nye skrivesituasjonar. (Reflection in presentation (Yancey) Eige arbeid med tekstane, med utgangspunkt i refleksjon over mottatt respons.

14 Didaktisk utgangspunkt: Responsen > potensial som læringsstøttande vurdering Fokus på individuell utvikling > Fokus på sjølvregulering. Studenten skal sjølv velje retning på det vidare arbeidet med teksten med utgangspunkt i responsen. Refleksjon som hjelp til sjølvregulering. Refleksjonsteksten over mottatt respons Refleksjon som hjelp til å utvikle eiga evne til å gje respons Formative strategiar > kva støtter læring Læring i sosial kontekst: student medstudent faglærar og i denne spesifikke lærarutdanningskonteksten: Nynorsk som likeverdig del av norskfaget.

15 Individuell tilpassing: Respons innanfor fagleg forståings- og meistringssone Det kom respons frå både norsklærar og mattelærar. Utkastet blei endra i forhold til det norsklæraren foreslo, men utfordringa til mattelæraren skjønte eg ikkje på dette tidspunktet. Eg valte derfor å leggje teksten bort. Det gjekk mange veker før eg tok fatt på han igjen. I mellomtida hadde eg lært og erfart mykje meir enn tidlegare i skuleåret. Plutseleg forstod eg kommentarane til mattelæraren og det var lett å sjå kva som måtte gjerast med teksten. Eg tok fatt på oppgåva med iver og følte sjølv at eg fekk vidareutvikla teksten ytterlegare, noko som gav meg ei enorm meistring. Samtaler og samarbeid med andre har hjelpt meg og mine medelevar vidare i den nærmaste utviklingssona og vi har fungert som dynamiske stilas for kvarandre». (A05)

16 Respons og læring, lærarrespons og medstudentrespons Vårt materiale dokumenterer at lærarresponsen er avgjerande. (mikronivået) Den fungerer også som modell for respons. Matreialet viser at medstudentrespons stimulerer i høg grad til fagleg refleksjon. Gjennom å måtte gje respons og reflektere over responsen eg har fått, har eg lært mykje om verdien av å dele tekstar med andre. Samtidig som ein får øvd seg på å gi konstruktiv respons til medstudentar, får ein god trening i eigenvurdering». (A08- SO- JGA) Dette samsvarar med forskinga td: Black og Wiliam (1998) og Hattie og Timperley (2007). Begge desse viser at tilbakemeldingar har stor verdi for læring. Men dei peiker også på at det ikkje er noko enkel samanheng mellom tilbakemelding (respons) og læring. Hattie (2009) rangerer feedback som nr.10 av 138 på lista over kva som «works best ( ) in schools».

17 Hattie (2009): Visible learning. A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement: Feedback nr.10 av 138

18 A05- materiale viser tydeleg samanheng mellom mottatt lærarrespons, og den dei gir sjølv: Studentar som fekk grammatiske kommentarar eller forklaringar, gir også slike som medstudentrespons Men dei grammatiske kommentarane er få i forhold til andre: t d: 12 av 116, 3 av 61, 4 av 113 Rett form og sletting dominerer i responsen gitt som digitale merknader til medstudent. (A -gruppa) Heile materialet dokumenter modellfunksjonen til lærarresponsen.

19 B: Medstudentrespons og læring Vi ser ein tydeleg tendens til at studentane i A08 og A09 kulla oppfattar studentrespons meir positivt og nyttig enn studentane i A05-kullet. Refleksjonsteksten over mottatt respons stimulerer til å vurdere og reflektere meir fagleg over den mottatte responsen og gir medstudentresponsen meir vekt. Medstudentrespons etablerer eit kommunikasjonsfellesskap i vurderingsfeltet som støttar læring. Den stimulerer også til sjølvstendig vurdering og refleksjon innanfor faglege rammer, kanskje i større grad enn lærarrespons.

20 Kva legg studentane i A 09 vekt på i refleksjonen over mottatt medstudentrespons? Materiale: Tilfeldig utvalde refleksjonstekstar frå 8 klassar i alle karakterkategoriar, c a 40 tekstar (par- refleksjonar) Vanskeleg å vise eintydige samanhengar mellom tekstutvikling og medstudentrespons. Men visse tematiske fellestrekk ved refleksjonane >

21 Samanlikning mellom lærarrespons og medstudentrespons: Vektlegging av fagleg nivå Det er sjølvsagt ikkje like hjelpsamt å få respons frå ein medstudent som det er å få frå ein lærer. Medstudenten min ligger på det same nivået faglig og skriftlig som eg gjør, så eg veit at fagartikkelen min trenger meir etterarbeid enn det ho har kommentert. (2j REE k:c)

22 Skepsis til fagleg nivå hos responsgjevar > refleksjonar over eige ansvar for bruk av responsen.. Nynorsken min får eg også skryt for, eg veit ikkje om det er fortent. Noko av problemet med å få respons frå ein medelev på ein tekst skrive på nynorsk, er at ein risikerer at responsgivaren ikkje har betre nynorskkunnskapar enn ein sjølv har.(6j A-gr) Eg synast eg i det store og heile har fått ein snill respons, da eg sjølv har sett feila mine fleire stader enn det lesaren har sett. Men tenkjer at ein kan ikkje forvente for mykje respons frå ein medelev når ho skal sjå på ei oppgåve skrivi på nynorsk. Ho er ikkje verdsmeister i nynorsk, og heller ikkje lærar i norsk, så her må ein verkeleg finne ut ting sjølv( B.gr 1j SFT ) Eg har fått nokon kommentarar på nynorskfeil der eg ikkje har skreve feil. Ta verbet å finne som døme. Det bøyest å finne, -finn fann- funne/funni. I presens skriv ein finn, noko eg har fått beskjed om er feil. Det er kanskje fort gjort at noko slikt skjer, men det er litt uheldig viss eg hadde forandra teksten utan å stille spørsmålsteikn ved responsen.(b.gruppa 3j)

23 3 ISj :Responsen ikkje så stor effekt når ein i utgangspunktet har relativt lik fagleg kompetanse. Døme retting av presensforma finn. Eg er blitt bevisst på at responsgivaren må ha ein større fagleg kompetanse for at responsen skal bli mest mulig verdifull. Vanskeleg å gi respons på innhold, nettopp fordi eg ikkje føler meg meir kompetent enn medstudenten min. A09-4 i.ba: Sjølv om eg trur at ein ikkje får eit optimalt utbytte av ein slik responsgiving, er det sjølvsagt nyttig både for den som gir respons og for mottakaren. Det gjeld bare å finne den balansen mellom å vere open for nye idear, samtidig som ein også stiller seg litt kritisk til responsen og ikkje tek alt for god fisk. Meir avvising av respons, eksplisitt refleksjon og drøfting

24 Sjølvstendig vurdering på alle tekstnivå 6 j HI: Eg har fått tilbakemeldingar om at teksten min er svært bra, og at det er god flyt gjennom heile teksten.. har kommentert litt i innleiinga mi, som eg ikkje veit om eg er heilt einig i. Eg trur eg vil behalde innleiinga slik eg har ho, fordi eg synst ho er betre formulert slik som eg har gjort det.

25 Men da eg fekk igjen responsen på mappekrav 3, blei eg positivt overraska. Denne responsen var veldig konstruktiv og responsgivaren har tatt tak i aspekt ved teksten, som generelt er gjennomgåande i alle tekstane mine. Døme på dette er presentasjonen av problemstilling i innleiinga og overskrifter. Ho har også kommentert mykje generelt ved teksten, mellom anna om avsnittsinndeling og innhald, noko eg ikkje har opplevd før frå medelevar.. Ein seier at ein blir blind på eigen tekst, og det var eg. Denne responsen måtte eg sjå grundig igjennom og den har verkeleg satt i gang tankeprosessar omkring mi eiga tekst. Det blei som å sjå teksten på ny, og eg fekk nokre aha- opplevelsar. Eg har tidligare vore dårleg til å sjå grundig på respons frå lærarar også, så dette var omtrent ei ny oppleving for meg.. (A092 MF)

26 Responsarbeidet støttar utvikling av profesjonskompetanse Eg skal innrømma at eg var litt skeptisk til at ein medstudent skulle gje meg respons på fagartikkelen om barne- og ungdomslitteratur. Eg følte at dette var ein viktig tekst for innleveringsmappa og at ein respons frå faglærar ville vera det mest naturlege. Dei fleste av studentane har lite eller inga erfaring med å gi respons på andre sine tekstar. Det var både unaturleg og vanskeleg å gje ein medstudent kritisk, konstruktiv og positiv tilbakemelding. Men eg kom til å tenkje på at om ikkje lengre enn tre år sitt vi sjølv og har hovudansvaret for akkurat dette, nemleg å gje elevane respons. Det fekk meg til å skjønna kor utruleg viktig det er at vi som studentar må gje kvarandre respons på mappetekstane

27 Å gje respons utviklar eiga skriving Eg tykkjar at det er ei god ide at medstudentar gir tilbakemelding/rettar på kvarandre. Det med å rette medstudentens oppgåve, tror eg gjer at vi setjer oss ekstra godt inn i oppgåva. Av og til er det også lettare å sjå andres feil og det dei andre gjer rett, enn på kva ein sjøl gjer rett eller galt. Dermed kan ein gjennom rettinga sjå kva ein sjøl skulle ha gjort anderledes. Slik var det iallefall i mitt tilfelle. Eg hadde ikkje komme langt i rettinga av medstudentens oppgåve før eg allereie hadde kome på mange ting i mi eiga oppgåve eg ville rette på. Min medstudent hadde ei veldig god oppgåve, og eg henta mange gode tips allereie då. o 5C09J:JTJ: Eg synst også det var ein fin erfaring og kunne gi, og ta imot respons av medstudentar. Eg måtte verkelig ta meg saman når eg retta ein annen tekst, fordi eg måtte klare å gå inn i teksten, men samtidig sjå den utanfrå. Dette var lærerikt, og eg kunne på denne måten legge merke til ting eg sjølv gjør feil, ved å sjå ein annans tekst. (4jC kb- 09B):

28 Responsen hjelper til å skifte perspektiv på eigen tekst 6J: RSR A: Etter å ha lest setningane eit par gonger, forstår eg godt kva responsgjevaren meiner. Eg synest det er fort gjort å gløyme at ein skriv for andre, og då kan forklaringane ofte vere meint for seg sjølv og ikkje for utanforståande ( ) Eg har no forstått at andre lesarar ikkje har dei same føresetnader for forståing, som forfattaren av ein tekst. Forklaringane må vere skrivne deretter.

29 Å gje respons til medstudent utviklar eiga skriving: Rolleskifte: frå elev til rettleiar (Er dette komplementære roller?) Perspektivskifte> Dette inviterer til ein reorganisering av eigen kunnskap. Den som gir respons, kan oppdage manglar i eigen fagleg kunnskap ved å prøve å forklare for andre. (Fagleg tillit til responsgjevaren er avgjerande). Medfører auka kompetanse som kan brukast i eiga skriving og i vurdering av eiga skriving Men: Halvhjerta forsøk på bruk av medstudentrespons verkar negativ og demotiverande > refleksjon over mottatt respons

30 «Redsel for å såre hemmer lærerstudenters respons». (Mette Nergård: Utdanning nr Ho fann desse generelle trekka ved medstudentresponsen: Lite bruk av metaspråk/fagspråk Få systematiske råd Meir retting enn respons Redd for å fornærme eller såre Eg må slengje på nokre smilefjes for å få henne til å skjønne at kritikken ikkje er vondt meint (Nergård 2009:55) Studentene ønsket mer arbeid med respons i lærerstudiet. Både faglærere og øvingslærere i praksisskolen kunne gjerne være med på dette, mente de

31 Venn og/eller fagleg rettleiar? Det å få respons av ein medstudent synest eg har vore givande og lærerikt. Som eg skreiv i innleiinga var det godt at ein nær ven gav meg tilbakemeldingar på teksten min. Ho har gitt meg gode råd og moglegheit til å tenkje litt annleis. Dette håper eg og vil betre den nynorske skrivinga mi. (A09 6j HI) Eg fekk få negative tilbakemeldingar, og det kan tenkjast at ho vil vere snill. Om det er tilfelle, er det misoppfatta snillheit.) (A08- LG- JGA)

32 Refleksjonsretorikken : Rituell oppsummering eller dokumentering av didaktisk kompetanse utvikla gjennom mappeskriving? A1 (k): Det har vore ei bra oppleving, og eg trur det vil fungere også i grunnskulen. A 2 (k) : Responsarbeidet set i gong tankar i eit metaperspektiv, og ein vert i stand til å vurdere seg sjølv og andre. Det er viktig at elevane får lov til å vere med å utvikle tekstane sine samstundes som dei får sjansen til å evaluere seg sjølve. Vi som lærarstudentar må sjølvsagt ta del i og utføre denne arbeidsforma på lik linje med elevane i skulen.

33 Når det gjelder bruk av nynorsk som et likeverdig skriftspråk i norskfaget, har det åpnet både sinnet og øynene mine for verdiene i språket. Jeg har opplevd at Høgskolens positive fokus på nynorsk har påvirket meg, selv om jeg har vært både skeptisk og fortvilet underveis i skriveprosessen. Jeg skriver betre nå. Jeg vil ta med meg denne nyerhvervede positive holdningen til nynorsk skriftspråk videre ut i livet som kommende norsklærer, og utsette de yngste elevene for denne varianten av det norske språket slik at de, helt fra starten, skal få et mer positivt forhold til nynorsk enn jeg selv har hatt. (IJ-N2-09)

34 Oppsummerande om tendensar: Skrivemappedidaktikk : Tydeleg potensial til å gjere studentane medvetne når det gjeld nynorsk språksystem og nynorsk skriftspråk> til å utvikle skrivekompetanse spesifikt på nynorsk og til å utvikle generell skrivekompetanse. (sjanger og tekstkompetanse - skrivestrategiar) Men dette blir ikkje blir realisert automatisk. Nødvendig med arbeid for å utnytte dei moglegheitene for læring som ligg i mappeskrivinga, spesielt når det gjeld respons og refleksjon (formativ undervegsvurdering). Responsen er eit avgjerande og kritisk punkt når det gjeld å utnytte læringspotensialet, men å gje kvalitativt god respons er eit tidkrevjande arbeid, også for læraren. Nødvendig å arbeide medvete for å utvikle medstudentresponsen >

35 In summary, feedback is what happens second, is one of the most powerful influences on learning, occurs too rarely, and needs to be more fully researched by qualitatively and qantitatively investigating how feedback works in the classroom and learning process. (Hattie 2009: 178)

Digitale mapper i norskfaget i lærarutdanninga

Digitale mapper i norskfaget i lærarutdanninga Digitale mapper i norskfaget i lærarutdanninga Sluttevaluering og læringsreiskap Digital skrivemappe på nynorsk frå studieåret 05/06 Nynorsk og bokmål som jamstilte målformer i norskfaget i lærarutdanninga

Detaljer

Nynorsk i lærarutdanninga 1. og 2. studieår, vurdering av eit opplegg knytt til skrivemappe på nynorsk

Nynorsk i lærarutdanninga 1. og 2. studieår, vurdering av eit opplegg knytt til skrivemappe på nynorsk Nynorsk i lærarutdanninga 1. og 2. studieår, vurdering av eit opp knytt til skrivemappe på nynorsk Tredje delrapport januar 07 Utvikling av skriftleg kompetanse i nynorsk gjennom arbeid med skrivemappe

Detaljer

Gira på å skrive nynorsk i år. Mappeskriving og nynorsklæring. Modell med rom for skriving på nynorsk over lang tid

Gira på å skrive nynorsk i år. Mappeskriving og nynorsklæring. Modell med rom for skriving på nynorsk over lang tid Førstelektor Synnøve Skjong og høgskolelektor Inger Vederhus Gira på å skrive nynorsk i år Mappeskriving og nynorsklæring Det verkar som om alle er veldig gira på å skrive nynorsk i år, skriv ein ung lærarstudent

Detaljer

Tilsynelatande nynorskundervisning eller reell opplæring?

Tilsynelatande nynorskundervisning eller reell opplæring? 19. OKTOBER 2015 Tilsynelatande nynorskundervisning eller reell opplæring? Stoda nasjonalt, og eitt lokalt døme frå grunnskolelærarutdanninga ved HiOA. Samfunnskonteksten: Norsk med to jamstilte språkformer

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

NORSKLÆRAR? lese, skrive, tenkje, fortelje

NORSKLÆRAR? lese, skrive, tenkje, fortelje NORSKLÆRAR? lese, skrive, tenkje, fortelje NORSKFAGET FOR STUDENTAR OG ELEVAR Norskfaget i grunnskolelærarutdanninga handlar om identitet, kultur, danning og tilhøvet vårt til samtid og fortid. Faget skal

Detaljer

Valdres vidaregåande skule

Valdres vidaregåande skule Valdres vidaregåande skule Organiseringa av skriftleg vurdering på vg3 Kvifor prosesskriving? Opplegg for skriveøkter Kvifor hjelpe ein medelev? Døme på elevtekst Kva er ei god framovermelding? KOR MYKJE

Detaljer

3.2.4 Døme for vidaregåande opplæring: Religiøs, etnisk og kulturell variasjon

3.2.4 Døme for vidaregåande opplæring: Religiøs, etnisk og kulturell variasjon Uansett om elevane skal svare på den individuelle oppgåva skriftleg eller munnleg, kan læraren og elevane avtale når og korleis det kan vere formålstenleg med tilbakemeldingar. Læraren kan bruke undervegsvurderinga

Detaljer

Felles forståing av ord og omgrep (1.1) Beste praksis (1.2) Fagleg grunngjeving (1.3) Kvaliteten på tilpassa opplæring er god når:

Felles forståing av ord og omgrep (1.1) Beste praksis (1.2) Fagleg grunngjeving (1.3) Kvaliteten på tilpassa opplæring er god når: Prosessplan for arbeidet med standarden Sett inn einingsnamn her Standard: Tilpassa opplæring og tidleg innsats Sist oppdatert: 15.09.2014 Sjå nedst for rettleiing utfylling og frist for innsending. For

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Frå novelle til teikneserie

Frå novelle til teikneserie Frå novelle til teikneserie Å arbeide umarkert med nynorsk som sidemål Undervisningsopplegget Mykje av inspirasjonen til arbeidet med novella, er henta frå i praksis: nynorsk sidemål i grunnskule 1 (2008).

Detaljer

IKT-kompetanse for øvingsskular

IKT-kompetanse for øvingsskular Notat / Svein Arnesen IKT-kompetanse for øvingsskular Spørjeundersøking ved Vartdal skule VOLDA Forfattar Ansvarleg utgjevar ISSN Sats Distribusjon Svein Arnesen Høgskulen i Volda -7 Svein Arnesen http://www.hivolda.no/fou

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak;

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak; saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 14.08.2013 49823/2013 Sverre Hollen Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013 Anonym retting av prøver våren 2013 Bakgrunn I sak Ud-6/12 om anonym

Detaljer

Å byggja stillas rundt elevane si skriving. Anne Håland, Ny Giv Finnmark, 2014

Å byggja stillas rundt elevane si skriving. Anne Håland, Ny Giv Finnmark, 2014 Å byggja stillas rundt elevane si skriving Anne Håland, Ny Giv Finnmark, 2014 Å byggja stillas i skriveopplæringa: 1. Emnebygging Innhald, emne, sjanger 2. Modellering Læraren modellerer korleis ho tenkjer

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet Samtaleguide om lesing Innleiing Samtaleguiden er meint som ei støtte for opne samtalar mellom lærar, elev og foreldre. Merksemda blir retta mot lesevanar, lesaridentitet

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 Fag: Norsk Klassetrinn: 2. Lærar: Linn Merethe Myrtveit Veke Kompetansemål Tema Læringsmål Vurderings- kriterier Forslag til Heile haust en Fortelje samanhengande om opplevingar

Detaljer

Retten til spesialundervisning

Retten til spesialundervisning Retten til spesialundervisning Elevens individuelle rett til spesialundervisning Gunda Kallestad OT/PPT Opplæringslova 5-1, første ledd Elevar som ikkje har, eller som ikkje kan få tilfredsstillande utbytte

Detaljer

Eksamensrettleiing for vurdering av sentralt gitt eksamen. 1 Organisering av sentralt gitt skriftleg eksamen

Eksamensrettleiing for vurdering av sentralt gitt eksamen. 1 Organisering av sentralt gitt skriftleg eksamen Eksamensrettleiing for vurdering av sentralt gitt eksamen Denne eksamensrettleiinga gir informasjon om sentralt gitt eksamen, og korleis denne eksamen skal vurderast. Rettleiinga skal vere kjend for elever,

Detaljer

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 200903324-51 Arkivnr. 520 Saksh. Farestveit, Linda Saksgang Møtedato Opplærings- og helseutvalet 17.09.2013 EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER

Detaljer

Oppmannsrapport etter fellessensur i norsk skriftleg i Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal

Oppmannsrapport etter fellessensur i norsk skriftleg i Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal Oppmannsrapport etter fellessensur i norsk skriftleg i Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal Sentralt gitt eksamen NOR0214, NOR0215 og NOR1415, 10. årstrinn Våren 2015 Åndalsnes 29.06.15 Anne Mette Korneliussen

Detaljer

Kapittel 3. Individuell vurdering i grunnskolen og i vidaregåande opplæring http://www.lovdata.no/for/sf/kd/xd-20060623-0724.

Kapittel 3. Individuell vurdering i grunnskolen og i vidaregåande opplæring http://www.lovdata.no/for/sf/kd/xd-20060623-0724. Kapittel 3. Individuell vurdering i grunnskolen og i vidaregåande opplæring http://www.lovdata.no/for/sf/kd/xd-20060623-0724.html#map004 I. Generelle føresegner 3-1. Rett til vurdering Elevar i offentleg

Detaljer

Vurderingsrettleiing 2011

Vurderingsrettleiing 2011 Vurderingsrettleiing 2011 ENG0012 Engelsk 10.trinn Til sentralt gitt skriftleg eksamen Nynorsk Vurderingsrettleiing til sentralt gitt skriftleg eksamen 2011 Denne vurderingsrettleiinga gir informasjon

Detaljer

Samansette tekster og Sjanger og stil

Samansette tekster og Sjanger og stil MAPPEOPPGÅVE 5 Samansette tekster og Sjanger og stil Skreve av Kristiane, Renate, Espen og Marthe Glu 5-10, vår 2011 I denne oppgåva skal me først forklare kva ein samansett tekst er, og kvifor samansette

Detaljer

Skulebasert kompetanseutvikling med fokus på lesing

Skulebasert kompetanseutvikling med fokus på lesing Skulebasert kompetanseutvikling med fokus på lesing Kvifor satse på lesing? si rolle i ungdomstrinnsatsinga Praktiske eksempel / erfaringar frå piloteringa Nettresurssar Kva er tilgjengeleg for kven Eksempel

Detaljer

Nynorsk er eit bokmål Stemmer om nynorsk frå lærarutdanninga ved Høgskolen i Oslo

Nynorsk er eit bokmål Stemmer om nynorsk frå lærarutdanninga ved Høgskolen i Oslo Nynorsk er eit bokmål Stemmer om nynorsk frå lærarutdanninga ved Høgskolen i Oslo Eg sit overfor ei ung kvinne, eg kallar henne Anna, som nett har mottatt beskjeden om at ho ikkje har bestått i norsk det

Detaljer

Vurdering for læring - prosjektsamarbeid mellom skulane i Jærnettverket

Vurdering for læring - prosjektsamarbeid mellom skulane i Jærnettverket Vurdering for læring - prosjektsamarbeid mellom skulane i Jærnettverket OB Starta med å besøkja alle ressursgruppene 25 stk Skulebesøk Ca 1 2 timar på kvar plass Skulane hadde svært ulikt utgangspunkt

Detaljer

FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M

FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M Elevvurdering Opplæringslova Forskrift til Opplæringslova Kunnskapsløftet 06 læreplanen Desse dokumenta bestemmer korleis me skal drive skulen

Detaljer

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Alternative titlar: Vurderingsarbeid: Arbeid med kvalitet i skolen i spenning mellom

Detaljer

Vurdering for læring. Sund ungdomsskule Tone Haglund og Anne Hufthammer

Vurdering for læring. Sund ungdomsskule Tone Haglund og Anne Hufthammer Vurdering for læring Sund ungdomsskule Tone Haglund og Anne Hufthammer Dei fire prinsippa: 1: Elevane skal forstå kva dei skal læra og kva som blir forventa av dei 2: Elevane skal ha tilbakemeldingar

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016 www.hivolda.no/glu 1 2 Innhald Tid til studiar og undervising... 4 Frammøte... 4 Arbeidskrav, eksamen og progresjon

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

FORELDREMØTE 10. TRINN ONSDAG 22.02.10. Elevvurdering, eksamen og klagebehandling

FORELDREMØTE 10. TRINN ONSDAG 22.02.10. Elevvurdering, eksamen og klagebehandling FORELDREMØTE 10. TRINN ONSDAG 22.02.10 Elevvurdering, eksamen og klagebehandling Elevvurdering Opplæringslova Forskrift til Opplæringslova Kunnskapsløftet 06 læreplanen Desse dokumenta bestemmer korleis

Detaljer

Frå Ivar Aasen-musikalen Grammatikk og kjærleik

Frå Ivar Aasen-musikalen Grammatikk og kjærleik Frå Ivar Aasen-musikalen Grammatikk og kjærleik Mandat Nynorsksenteret er eit nasjonalt ressurssenter etablert for å styrkje nynorskopplæringa NORSK = BOKMÅL + NYNORSK Språk i hundre strategidokument frå

Detaljer

«VURDERING FOR LÆRING» Retningsliner for skulane i Lindås

«VURDERING FOR LÆRING» Retningsliner for skulane i Lindås «VURDERING FOR LÆRING» Retningsliner for skulane i Lindås 1 Forord For å kunne styrkje kvaliteten i undervisninga og vurderinga, må vi vite kva god undervisning og vurdering er. God undervisning og vurdering

Detaljer

ÅRSPLAN I NORSK 2. TRINN 2015 2016. Tid Kompetansemål Delmål Arbeidsmåte Vurdering

ÅRSPLAN I NORSK 2. TRINN 2015 2016. Tid Kompetansemål Delmål Arbeidsmåte Vurdering ÅRSPLAN I NORSK 2. TRINN 2015 2016 Hovudområda i norsk er munnleg kommunikasjon, skriftleg kommunikasjon og språk, litteratur og kultur. Kvart av kompetansemåla er brotne ned i mindre einingar. Vi sett

Detaljer

FYR. 13.-14.oktober 2014. Britt Iren Nordeide, Sogn og Fjordane. Tomas Bjørnstad, Østfold. Ingrid Metliaas ingrid@skrivesenteret.

FYR. 13.-14.oktober 2014. Britt Iren Nordeide, Sogn og Fjordane. Tomas Bjørnstad, Østfold. Ingrid Metliaas ingrid@skrivesenteret. FYR 13.-14.oktober 2014 Britt Iren Nordeide, Sogn og Fjordane Ingrid Metliaas ingrid@skrivesenteret.no Tomas Bjørnstad, Østfold FYR høst 2014 MÅL OG MØTEPLASSER TIP OG NORSK Å presentere kunnskap skriftlig,

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Årsplan i norsk, skuleåret 2015-2016

Årsplan i norsk, skuleåret 2015-2016 Årsplan i norsk, skuleåret 2015-2016 Klasse: 8a b Lindås ungdomsskule 5955 LINDÅS Tlf. 56375054 Faglærarar: Solveig Skeidsvoll Frode Waardal Hovudkjelder: Frå Saga til CD, læreverk frå Forlaget Fag Kultur

Detaljer

Elevane skriv og lærarane vurderer. Forskjellig.

Elevane skriv og lærarane vurderer. Forskjellig. I PRAKSIS: Læraren Torun Sødal rettleiar elevane i skriving. Elevane skriv og lærarane vurderer. Forskjellig. Men det var før. No skal det verte slutt på tilfeldige vurderingar av elevtekstar. Normprosjektet

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

Mappevurdering tilfeldig, tileigna eller tilpassa læring? Ein punktstudie

Mappevurdering tilfeldig, tileigna eller tilpassa læring? Ein punktstudie Mappevurdering tilfeldig, tileigna eller tilpassa læring? Ein punktstudie Det er i fleire studiar (Skjong og Vederhus 2005, 2006, 2007 og 2008, Skjong 2009) gjort greie for omlegginga av skriveundervisning

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

ØYSTESE BARNESKULE ÅRSPLAN FOR FAG

ØYSTESE BARNESKULE ÅRSPLAN FOR FAG ØYSTESE BARNESKULE ÅRSPLAN FOR FAG Skuleår: 2010-2011 Fag: Norsk Trinn: 4 Grunnbok: Zeppelin lesebok, Zeppelin arbeidsbok til lesebok, Zeppelin språkbok, Zeppelin arbeidsbok til språkbok Mål frå læreplanen

Detaljer

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Namn: Klasse: 1. Gjennomgang av skjemaet «Førebuing til elev- og foreldresamtale» 2. Gjennomgang av samtaleskjemaet 3. Gjennomgang av IUP og skriving av avtale

Detaljer

Om bruk av egenvurderinger i arbeidet med argumenterende tekster. Jeg skjønte hva jeg skulle gjøre da læreren ba meg slåi bordet!

Om bruk av egenvurderinger i arbeidet med argumenterende tekster. Jeg skjønte hva jeg skulle gjøre da læreren ba meg slåi bordet! Om bruk av egenvurderinger i arbeidet med argumenterende tekster Jeg skjønte hva jeg skulle gjøre da læreren ba meg slåi bordet! Torill Strand, HiO 2011 Prosjektet Sakprosaskriving i ungdomsskolen. En

Detaljer

Lesarhistoria - ny veg til lesaren (Ref #9c6d0318)

Lesarhistoria - ny veg til lesaren (Ref #9c6d0318) Lesarhistoria - ny veg til lesaren (Ref #9c6d0318) Søknadssum: 180 000 Varighet: Ettårig Kategori: Forprosjekt Opplysninger om søker Organisasjonsnavn / nr Sogn og Fjordane fylkesbibliotek / 974570971

Detaljer

Idear og råd til foreldre med barn på 5. Og 7. trinn. Framleis rom for lesing heime

Idear og råd til foreldre med barn på 5. Og 7. trinn. Framleis rom for lesing heime Idear og råd til foreldre med barn på 5. Og 7. trinn Framleis rom for lesing heime Leseutviklinga held fram Dei første skuleåra lærte barnet ditt å lese. Men lesedugleik er ikkje noko som blir utvikla

Detaljer

VFL på Rommetveit skule.

VFL på Rommetveit skule. VFL på Rommetveit skule. Rommetveit skule starta systematisk arbeid med VFL hausten 2012. Skuleåret 2012-2013 vart det gjenomført opplæring i lover og forskrifter knytta til VFL, oversikt over praksis

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Eit lærande utdanningssystem?

Eit lærande utdanningssystem? 07.Mai 2015 Øyvind Glosvik: Eit lærande utdanningssystem? 1 http://www.utdanningsnytt.no/magasin/2015/mysteriet-i-vestsogn-og-fjordane-er-fylket-som-forundrar-forskarane/ Mitt prosjekt: Kva er «annleis»

Detaljer

PRAKSISKONTRAKT. Eg har også jobba eit halvt år som nattevakt og halvannan år på dagtid på avlastningsbolig for barn med ulike behov.

PRAKSISKONTRAKT. Eg har også jobba eit halvt år som nattevakt og halvannan år på dagtid på avlastningsbolig for barn med ulike behov. PRAKSISKONTRAKT Barnehagens forutsetningar Praksislærers forventning til studenten Eige ark Studentens forutsetninger (faglige, personlige, praktiske) Eg har ikkje noko erfaring med barnehage før eg starta

Detaljer

VÅGE SKULE BESØKSSKULE

VÅGE SKULE BESØKSSKULE VÅGE SKULE BESØKSSKULE Velkommen til Våge skule på Bømlo. Du finn skulen vår ca 2 km sør for Kulleseidkanalen. Skulen ligg godt plassert i naturen, noko som gjer det lett for store og små elevar å vera

Detaljer

Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune

Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune 1 Bedriftspedagogisk Senter A.S bps@bps.as Medarbeidarsamtalar i Radøy kommune - slik gjer vi det Leiar har ansvar for å gjennomføra samtalane sine slik det

Detaljer

Foreldrekurs for foreldre på 3 og 4 trinn

Foreldrekurs for foreldre på 3 og 4 trinn Foreldrekurs for foreldre på 3 og 4 trinn Lesing er grunnlaget for suksess i neste alle skulefag. Lesesvake elevar får ofte problem med å fullføre vidaregåande skule. Lesesvake vil møte mange stengte dører

Detaljer

Overordna leseplan for barnehagane og skulane i Luster kommune

Overordna leseplan for barnehagane og skulane i Luster kommune Overordna leseplan for barnehagane og skulane i Luster kommune 23.07.2014 Side 1 av 8 Forord Dette er ein plan som skal vere forpliktande for alle barnehagane og grunnskulane i Luster kommune. Den skal

Detaljer

Vurderingsrettleiing 2011

Vurderingsrettleiing 2011 Vurderingsrettleiing 2011 NOR0214/NOR0215 Norsk hovudmål og norsk sidemål Sentralt gitt skriftleg eksamen Nynorsk Vurderingsrettleiing til sentralt gitt skriftleg eksamen 2011 Denne vurderingsrettleiinga

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Innhold Om rapporten... 2 Forklaring til statistikken... 2 Resultat... 2 Nettsider... 2 Statistikk... 2 Korte tekstar 1 10 sider og tekstar over 10 sider...

Detaljer

«Jæ kke intrissert, ass» drammensdialekt som utgangspunkt for opplæring i nynorsk

«Jæ kke intrissert, ass» drammensdialekt som utgangspunkt for opplæring i nynorsk «Jæ kke intrissert, ass» drammensdialekt som utgangspunkt for opplæring i nynorsk av marthe berg reffhaug For mange elevar startar nynorskopplæringa med å bøye substantiv. Ei gruppe elevar som ikkje hadde

Detaljer

Metodiske verktøy ved kursleiing

Metodiske verktøy ved kursleiing Metodiske verktøy ved kursleiing Lærings- og Meistringssenter Helse Fonna 30.03.2015 Metodiske verktøy - LMS Helse Fonna 1 Runde Enkel måte å få alle til å delta: Gi ei enkel oppgåve som er mogeleg for

Detaljer

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Matpakkematematikk Data frå Miljølære til undervisning Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Lag riktig diagram Oppgåva går ut på å utarbeide ei grafisk framstilling

Detaljer

skriftlig eksamen i norsk - 2009

skriftlig eksamen i norsk - 2009 skriftlig eksamen i norsk - 2009 Ny eksamensordning for grunnskolen To eksamensdager : Fredag 8.mai: Norsk hovedmål Mandag 11.mai:Norsk sidemål På forberedelsesdagen blir elevene gjort kjent med hvilken

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes. AUD-notat nr. 1-2015

Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes. AUD-notat nr. 1-2015 Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes AUD-notat nr. 1-2015 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå Næringsseksjonen i Hordaland fylkeskommune Bakgrunnen

Detaljer

Halvårsplan, hausten 2011

Halvårsplan, hausten 2011 Halvårsplan, hausten 2011 Skule Straumen skule Rektor e-post Inger Marie Tørresdal imt@tysver.kommune.no Prosjektansvarleg Grete Fjeldheim Vestbø e-post GFVestbo@tysver.kommune.no Skriv kort kva skulen

Detaljer

KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule

KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule Kroppsøvingsseksjonen og kunnskapsløftet Kroppsøving - Fysisk aktiv skulekvardag/fysisk

Detaljer

Retningsliner for lokalt gitt munnleg eksamen og munnleg-praktisk eksamen i Møre og Romsdal fylkeskommune

Retningsliner for lokalt gitt munnleg eksamen og munnleg-praktisk eksamen i Møre og Romsdal fylkeskommune rundskriv nr. 5/15 Frå: Utdanningsavdelinga Til: Dei vidaregåande skolane i Møre og Romsdal Dei private vidaregåande skolane i Møre og Romsdal Dato: Ref: 29.01.2015 6082/2015/062 - Retningsliner for lokalt

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

Fråsegn om norskfaget og nynorsken

Fråsegn om norskfaget og nynorsken Fråsegn om norskfaget og nynorsken På landsstyremøtet i helga vedtok SV ei rekkje innspel til korleis ein kan styrkje nynorsken både som hovud- og sidemål i arbeidet med ny læreplan i norsk. Denne gjennomgangen

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

Engasjement og rekruttering

Engasjement og rekruttering Engasjement og rekruttering Det er eit viktig mål for ungdomslaga å gje god opplæring i demokratiske prosessar og å dyrke fram medlemer som engasjerer seg i lokalsamfunnet og storsamfunnet. Sameleis er

Detaljer

Profesjonsskriving på nynorsk

Profesjonsskriving på nynorsk Profesjonsskriving på nynorsk Ei utprøving ved Høgskolen i Østfold NOLES 1. februar 2012 Benthe Kolberg Jansson Norsk, Pel og grunnleggande ferdigheiter St. meld. Nr. 11 (2008-2009): Læreren. Rollen og

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Munnleg norsk frå B1 til B2

Munnleg norsk frå B1 til B2 Voxkonferansen 28.april 2015, Toril Kristin Sjo, Institutt for lingvistiske og nordiske studium Munnleg norsk frå B1 til B2 den sjølvstendige språkbrukaren på veg mot eit avansert språknivå Innhald Læreplanen

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE

SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE SPØRJEGRANSKING Om leselyst og lesevanar blant unge SPØRJEGRUPPE: HORNINDAL SKULE 8.-10 KLASSE Irene, Terese, Sigurd, Lars i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 INNHALD Innleiing... 3 Diagram og Kommentarar...

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Læreplan i felles programfag i Vg1 helse- og oppvekstfag

Læreplan i felles programfag i Vg1 helse- og oppvekstfag Læreplan i felles programfag i Vg1 helse- og oppvekstfag Fastsett som forskrift av Utdanningsdirektoratet 16. januar 2006 etter delegasjon i brev 26. september 2005 frå Utdannings- og forskingsdepartementet

Detaljer

Innlevering praksisrapport Randi, Marit og Marianne Brekke skule

Innlevering praksisrapport Randi, Marit og Marianne Brekke skule Innlevering praksisrapport Randi, Marit og Marianne Brekke skule Bakgrunn I denne rapporten er vi 3 lærarar og 28 elevar frå første til tredje klasse involverte. Vi gjennomførde rettleidd lesing i veke

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Emne: Norsk 1 (1-7) Kode: Studiepoeng: 30 stp Vedtatt: Vedtatt av avdelingsstyret i møte 25. mai 2010 (asak 20/10)

Emne: Norsk 1 (1-7) Kode: Studiepoeng: 30 stp Vedtatt: Vedtatt av avdelingsstyret i møte 25. mai 2010 (asak 20/10) Emne: Norsk 1 (1-7) Kode: Studiepoeng: 30 stp Vedtatt: Vedtatt av avdelingsstyret i møte 25. mai 2010 (asak 20/10) 1. Innleiing 1.1 Nasjonale retningslinjer 1.2 Norskfaget i lærarutdanninga Norsk er eit

Detaljer

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande opplæringa». Opplæringslova: http://www.lovdata.no/ all/nl-19980717-061.html Opplæringslova kapittel 9a. Elevane sitt

Detaljer

Med nynorsk til betre skriving med skriving til betre læring

Med nynorsk til betre skriving med skriving til betre læring Rapport nr. 5 Randi Bergem og Finn Ove Båtevik Med nynorsk til betre skriving med skriving til betre læring Ei kartlegging ved Ulstein vidaregåande skule Randi Bergem og Finn Ove Båtevik Med nynorsk til

Detaljer

EasyPublish Kravspesifikasjon. Versjon 1.0

EasyPublish Kravspesifikasjon. Versjon 1.0 EasyPublish Kravspesifikasjon Versjon 1.0 Endringshistorie Dato Versjon Kommentarar Person 12.04.2005 1.0 Første utkast Jesro Christoffer Cena Innhald 1 Innleiing...4 1.1 lsetjing... 4 1.2 Omfang... 4

Detaljer

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto TILSYNSRAPPORT første halvår 2012 - ei evaluering av marknadsføring frå januar til og med juni månad 2012 Tilsynsrapport marknadsføring nr. 2012-12 Lotteritilsynet

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer