FISKAREN OG FLØYFISKEN

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "FISKAREN OG FLØYFISKEN"

Transkript

1 FISKAREN OG FLØYFISKEN Eventyret om fiskarjenta Birte som budde ved Sogne orden. Fri e er eit kinesisk eventyr ved Bjørn Skanke Sande Illustrert av elevar ved Kringsjå leirskule hausten 2002.

2 FISKAREN OG FLØYFISKEN

3 FØREORD Kringsjå leirskule har snart vore i drift i 25 år. Til Balestrand har 6. og 7. klassingar kome langvegs for å studere livet i havet. Den løyndomsfulle og framande verda under ordoverflata er framleis ei rik kjelde for kunnskapstørste born og vaksne. Gjennom åra har leirskulen bygd opp eit innhaldsrikt undervisningssenter som vi har kalla Sogne ord Akvarium. Her finn ein 24 ulike akvarium, filmsal, galleri og utstillingar. Utandørs er der kontaktbasseng, kaiar og flytebrygger. Vi har valt fløyfisken som logo og maskot for akvariet. Denne vesle fisken er heilt spesiell. Om våren får hannfisken ein særs vakker gytedrakt med blågrøne, metalliske fargar. Ryggfinnen skyt den opp som eit segl for å imponere hoa. I mudderbotnen utafor akvariet er den ganske tallrik. På jakt e er mat ligg den nedgreven i leirbotnen og ventar på at eit by e skal kome forbi. Soga om Fritjof den Frøkne (djerve) som vart omdikta av den svenske diktaren Esaias Tegnér, gjorde Sogn og Balestrand kjend over heiile verda i byrjinga av 1800-talet. Ein kan sjå statua av Kong Bele på toppen av ein gravhaug li utanfor sentrum. Over orden, på Vangsnes, ragar den enorme bronsestatua av Fritjof den Frøkne. På Hammarsnes var der ein liten husmannsplass. Om vinteren var vegen mange gonger ikkje farbar. Is og skredfare gjorde det heller risikabelt å kome ned til orden. Men på sjøen og fisket må e ein skulle folk og fe berge livet gjennom ein lang vinter og vår.

4 Ved Sogne orden budde det ei ung jente som hei e Birte. Den vesle åkerflekken rundt husmannsplassen i Ese kunne ikkje brødfø henne. Kvar dag drog ho difor ut for å fiske. Ein stille vårmorgon låg Birte ved ilen ute på orden. Regndropane laga små boblar på vassflata og skodda hang nedover Raudmelen. Men fisken ville ikkje bite. Sjølv om ho mata med knuste blåskjel, fekk ho ikkje så mykje som ein knurr på snøret. Ho dreiv på heilt til kvelden kom,men ikkje ein einaste fisk fekk ho. Då med ei kjende ho eit vart drag i handa. Snøret var le, og Birte trudde kroken hadde vore i botnen. Då ho trekte opp, kom ein liten fløyfisk over båtripa. De e var lite å stille svolten med, tenkte ho og kasta den bak i robåten. Men straks fløyfisken da ned på tilja tok den til å tala, og den skapte seg om til ein vakker ung gut med strålande blå auge. Han var kledd i ein stasleg bunad og hadde ein svart ha med ei lang ør som nådde heilt ned til Vassflata. Kjære, slepp meg uti a, sa han og gret og bad. Eg har to brør og dei leitar e er meg.

5 Dersom eg ikkje kjem heim vert dei så redde for meg. Birte tykte alt de e var meir enn merkeleg, men som den forstandige fiskaren ho var, tok ho hendinga med fatning. Ho fann fram ei brødskive frå nistepakken sin og bydde fløyfiskguten å ete. Ikkje ver redd, du. sa Birte. Ta no og et, og så kan du fortelje meg li om deg sjølv. Det var tydeleg at guten var svolten og e erkvart som han åt, roa han seg. Eg heiter Vetle og er den yngste av tre brør, sa han, Brørne mine heiter Glimt og Stråle, og vi bur alle saman nede i orden under Hammarsnes. Du treng ikkje frykte meg, eg skal ro deg heim til brørne dine, sa Birte og la seg på årene. Sjølv om ho ikkje hadde fiskelukka med seg denne dagen, vart ho i godt humør av den underlege skapningen. Sognabåten glei le gjennom vatnet, og på kort tid dukka dei svarte, gla e svaberga ved H a m m a r s - nes opp. Birte la den vakre fløyfisken med den lange ryggfinnen forsiktig i vatnet, snudde båten og rodde heimover.

6 Re e er at ho hadde runda Veganeset vart ho var noko som steig opp i kjølvatnet e er båten. Forundra såg ho at guten ho hadde fiska kom opp i overflata, og bak han symde to andre fløyfiskgutar. Dei var alle kledde i staslege bunader i blå og grønt. Vakre gullsnorer hang ned frå skuldrane, og frå dei lange ha e ørene blinka eit blå lys. Birte venta, og gutane omringa båten og smilte venleg til ho. Sjå her, brør, sa Vetle, her har de fiskaren som sparde livet mi. Den største av dei vakre gutane symde helt bort til båten. Han bukka og svinga med ha en slik at Birte vart omkransa av den blinkande ha e øra. Den tunge, grå regnversdagen vart med ei borte. Det var som om Birte vart førd av stad på ei sky. Ho kjende ein sval vind over andletet, lyset funkla i dei mest fantastiske fargar og ho kjende ei duft av vill-jordbær. Langt borte høyrde ho ei stemme som tala: Vi vil berre takke deg, unge jente, for at du har teke deg av Vetle som hadde stukke av. sa den venleg. Han er så nyfiken at han ofte rotar seg bort. Du er eit godt menneske som ikkje berre spara livet hans, men også gav han mat og rodde han heilt heim. Vi vil gjerne løne

7 deg for det. Her på botnen av Sogne orden, 1000 meter under oss, ligg det skip fulle med gull og edelsteinar. Sei oss kva det største ønskje di er, så skal vi oppfylle det. Kva skal eg med skip fullasta med gull og edelsteinar, sa Birte og lo. Eg trivst med livet, og det eg ønskjer er berre fridom til å dra ut på orden for å fiske, eller gå ein tur i ellet for å sanke urter og ville bær. Då vil vi finne på noko høveleg for deg, sa Stråle, den eldste av brørne. Glimt, den mellomste av fløyfiskgutane, nappa ut ei av gullsnorene i bunaden sin og hekta på ei lita glaskule fylt med ei gyllen væske. Men Birte vegra seg og ville ikkje ta imot den vakre gåva. Slikt noko høver ikkje for meg. Det er berre rikfolk som pyntar seg på denne måten, ikkje vi husmannsfolk. De e er noko meir enn eit smykke, sa Stråle. Vi har få denne oljefylte glaskula av venen vår havmusa. Eitkvart menneske som har sår som ikkje vil gro, vert straks bra dersom du smør ein oljedrope på såret. Då Birte høyrde de e, gjekk tankane hennar til søstra som låg heime utan å kunne røre seg. Ho hadde akkurat eit slikt sår, som berre vart verre for kvar dag som gjekk.ho tok med takk imot gåva og vinka farvel til fløyfiskane. Med nye krefter greip ho godt tak i årene, tok spenntak for føtene i båten og fossrodde heimover. Ho var så ivrig e er å prøve lækjekrafta på såret til søstra.

8 Søstra var ikkje særleg blid da ho såg at Birte kom heim uten fangst, men ho vart stum av undring då ho fekk sjå den vakre halspynten. Du må ikkje tru eg har tenkt å ny e de e smykket til å pynte meg med sa Birte og lo. Det hende meg noko undarleg i dag, og smykket har eg få fordi eg sparde livet til ein fløyfiskgut. De e halskjedet har trolldomskraft, det lækjer folk som har sår som ikkje vil gro, slik som det du har. Kom, så prøver vi med det same. Eg gleda meg heile vegen heim til å fortelje deg om de e. Den eldste såg mistruisk på den yngre søstra. Men straks oljedropen kom på såret, kjende ho krafta. Det var som om rommet vart fylt av lys, og gode dufter strøymde mot ho. Som ved et under merka ho at såret i foten grodde og snart kunne ein ikkje sjå meir til det. Søstra hoppa ut or senga, greip tak i Birte og dei dansa rundt på golvet i glede. Ut på kvelden fall den eldste søstra i tankar. Tenk på det, Birte, at dersom vi tek to gullpengar for kvar vi lækjer for verkande sår, så kan vi verte rike på kort tid. Grådigskapen lyste ut or augo på ho medan ho tenkte på alt ho kunne ny e pengane til. Det kjem ikkje på tale å ta betaling for å gjere folk friske, sa Birte bestemt.birte var ei viljesterk jente som ikkje let seg presse, difor hjelpte det ikkje kor mykje søstra masa. Det vart som ho hadde sagt. Snart vart det kjend over heile landet at det budde ei ung fiskarjente ved Sogne orden som kunne lækje sår som ikkje ville gro.

9 Folk kom langvegs ifrå for å oppsøkje den vesle husmannsplassen ved orden. Dei fleste som kom var fattige og vart ekstra takksame då dei slapp å betale. Folk kom i båt og folk kom til fots. Heile dagen var det kø framfor huset og Birte lækte folk frå tidleg om morgonen til seint på e ermiddagen. Ho livberga seg som før av fiske, og sjølv om ho no må e ta kvelden og na a i bruk, fekk ho meir fisk enn før.dei store fangstane gjorde at ho tok til å undre seg over kva som var grunnen. Ein dag ho fekk ei stor kveite på over 50 kg på kroken, se e ho seg føre å finne ut av mysteriet.

10 Av ei uthola trestamme laga ho seg ein god sjøkikert. Birte rodde ut til ilen og slengde snøret uti. Ho stakk sjøkikerten nedi vatnet og såg kroken med agnet sakte søkkje mot botnen. Først skjedde ingen ting, men om li dukka nokre svære torskar og ein steinbit opp og tok til å snuse på agnet. Au då se e Birte i, då den største av torskane beit på og tok til å nappe og dra i snøret. Ho må e slenge sjøkikerten opp i båten slik at ho fekk hale inn den største torsken ho nokon gong hadde se. Denne skal tørkast på hjellen og verte til lutefisk i julehelga, tenkte ho glad. Ho stakk sjøkikkerten ned i sjøen a og såg ein stor stim av svære fiskar hadde samla seg under båten. Der var hyse, kviting, lusuer, berggylt, skrubbe, ein stor piggvar, mange glinsande seiar og ei sky brosme. Sjøen funkla i blå og grønt på ein merkeleg måte.

11 Nei, skulle du ha se på maken! ropte Birte høgt då ho fekk auge på dei tre fløyfiskgutane. Dei for rundt i ring og samla fisken. Med eit skarpt glimt svinga dei ryggfinnane som ein pisk.birte tok av seg det funklande halssmykket og ny a det til å sende teikn ned til fløyfiskane. Med Vetle i spissen kom fløyfiskgutane straks til overflata. For nokre snille og gode hjelparar de er som samlar fisken på denne måten sa Birte. Det er så moro å hjelpe deg lo Vetle. Glimt la til Sidan du ny ar heile dagen til å lækje folk med verkande sår, og a på gjer det gratis, må vi passe på så du ikkje svelt. No ser eg ei svær lange! ropte Stråle og pilte avgarde med ryggfinnen viftande rundt seg. Fangsten denne dagen gjorde Birte ekstra glad. Ikkje berre fekk ho torsk som skulle verte til lutefisk, ho hadde også drege opp feite, fine pigghå og berggylt. God i hugen rodde ho heimover medan ho tenkte ut oppskrifta på fiskesuppa ho skulle lage til. Slik gjekk dagane. Birte lækte sjuke folk om dagane, og når kvelden kom, for ho på sjøen for å fiske. Ho sende venlege tankar til dei tre fløyfiskgutane, Vetle, Stråle og Glimt, når ho drog opp den eine storfangsten e er den andre.

12 Men ein dag søstra hadde vore til Balestrand for å selje fisk på torget, kom ho farande inn døra og ropte opphissa: No har vi sjansen til å verte rike! I dag såg eg Fritjov, svigerson til kong Bele, kome heim frå tokt i vesterveg. Tre store skip fylte med alle slags kostesame ska ar, la inn til bryggja framfor kongsgarden. Men Fritjov må e berast på land. Eit sverdslag hadde gi han eit stygt, verkande sår i foten. Eg har høyrt, sa søstra stadig ivrigare at Kong Bele har lyst ut at den som kan gjere Fritjov frisk skal få vekta si i gull, og i tillegg bli sjølveigande bonde på den største garden langs orden. Kva bryr vel eg meg om det, sa Birte, å kunne hjelpe stakkars fa ige husmenn som slit og strevar for kongar og stormenn, gir meg nok ære og heider. Og kva skal eg med meir gull, når eg kvar dag får fisk nok, både til å selje og til å ete Nei, Fritjov tykkjer eg ikkje synd i, han får stille seg i kø ved hageporten i lag med andre som treng hjelp. De e svaret likte ikkje søstra, og alt neste kveld då Birte reiste på fiske, stal ho halssmykket og la i veg til kongsgarden. Om kvelden for Birte på sjøen som vanleg, og då ho kom heim, la ho seg straks til å sove utan å få mistanke om kva som hadde hendt. Om morgonen venta pasientane som før, men enn kor Birte leita, så fann ho ikkje halssmykket. Då ho oppdaga at søstra også var borte, var det ikkje vanskeleg å gisse samanhengen. Birte hoppa i robåten og la i veg til kongsgarden. Då ho nærma seg bryggja til kongsgarden, mø e ho eit skip på veg ut. Det var høg stemning og la er ombord. Eg skal bli storbonde på Vangsnes med skip og mannskap

13 høyrde ho ei stemme som sang. Ho hamla båten for ikkje å kome i vegen for skipet, då ho forskrekka drog kjensel på stemma. Det var hennar eiga søster som alt hadde få belønninga hjå kong Bele. Gje meg straks tilbake halssmykket! ropte Birte. Eg har mange folk heime som ventar på å bli friske. Sodå, ikkje ta den tonen, høyrde ho søstra svara. Det var tydeleg at ho alt kjende seg som ein storbonde som ikkje let seg kommandere av ei fa ig husmannsjente, sjølv om det var si eiga søster. Fritjov er alt vorten frisk, men han ville ta vare på smykket i fall såret skulle kome fram a. Dersom du absolu vil ha det a får du gå og be om det sjølv, lo ho idet vinden fylte seglet og førde båten avstad over Sogne orden mot Vangsnes på andre sida. Ho var sikker på at Birte var altfor redd til å gjere krav på smykket. Men der tok ho feil. Birte la til kai og gjekk strake vegen opp til hovuddøra. Ho vart førd fram til kongssalen der kong Bele og Fritjov sat benka rundt eit langbord. Så du er denne strie jenta som ikkje ville lækje svigerson min sa kong Bele. Han gav beskjed til vakta om å hente to gullpengar. Søstra di har få gull, ære og storgarden på Vangsnes i løn for lækjargjerninga. Men sidan vi alle er glade for at Fritjov er vorten frisk, skal du også få god pris for smykket før du fer heim sa kong Bele og slo ut med handa. Røvargullet kan du behalde, eg skal ha halssmykket, slik at eg kan reise heim og gjere folk som ventar på meg friske sa Birte bestemt.sjølv om kong Bele sle ikkje ville gje frå seg det verdfulle smykket, tykte han at de e var ein god dag til å ha li moro med den vesle fa igjenta. Dersom du kan løyse to oppgåver, skal du få det som du

14 vil smilte kong Bele lurt. Det er greit sa Birte og forstod at ho ikkje hadde noko val. Fritjov er svolten e er ei lang reise. Innan tre timar skal du lage ei fiskesuppe til han som er betre enn noko han før har smakt sa kong Bele og fortalde ingenting om at Fritjov ne opp hadde lovprisa alle dei himmelske rettane han hadde smakt i vesterveg. Birte hadde fiskesnøret i båten og rodde ut til den vanlege fiskeplassen sin. Her drog ho opp den eine rare fisken e er den andre: Ein fæl breiflabb, mange små tungevar, to knurr, ei feit, grådig ulke, glinsande vassild, ein slapp hågjel og fleire ulike leppefiskar. Felles for dei alle var at dei ikkje var vanleg å ny e til menneskemat. På vegen opp frå sjøen plukka ho friske urter og sopp. Før dei tre timane var omme, se e ho ein rykande suppebolle på bordet framfor kong Bele og Fritjov. Dufta spreidde seg i rommet og den første smaken gjorde Fritjov heilt stum. E er å ha se til livs alt, må e han berre innrømme at så frisk suppe med så mange spennanede nye smakar, hadde han aldri smakt. De e gjorde kong Bele tankefull.

15 Han gav ordre om at kongsskipet skulle gjerast klart, og så førde han Birte ombord saman med alle stormennene sine.då dei var komne 300 meter frå land tok kongen fram ein liten sølvkniv han hadde i beltet. Kong Bele visste at orden var svært djup, men sidan han ikkje var fiskar kunne han ikkje vite at re under dei var ein god fiskegrunne. Denne kniven ber namnet mi, finn du den, får du a smykket sa kong Bele og kasta kniven ut i bølgjene.utan å tenkje seg om, stupte Birte e er kniven. Det kalde ordvatnet skjerpa sansane hennar, men botnen var full av sprekker og steinar som gjorde leitinga vanskeleg. Her voks også tang og tare og ho såg mange sjøstjerner, syputer, sjøroser og anemoner. Ein trollhummar rømde baklengs vekk frå ho, og ein taskekrabbe sprang sidelengs forbi. Kniven var for liten til at ho fekk auge på den mellom alt det rare på botnen. Akkurat då ho hadde gi opp og finne kniven, dukka dei tre fløyfiskane: Vetle, Stråle og Glimt opp. Kva gjer du her spurde dei forundra. Birte fortalde om søstra, halssmykket og kong Bele. Vetle, som hadde lang erfaring med å leite e er merkelege ting på botnen, fann kniven på eit blunk.

16 Oppe på skipet gjekk kong Bele a og fram medan han fryda seg meir og meir. No må nok husmannsjenta vere drukna, tenkte han. Men då med eit plask dukka Birte opp frå vatnet. Ho klatra ombord, rekte kniven til kong Bele og sa: Her har du kniven, herre konge, gje meg halssmykket mi og lat meg få kome heim Men kong Bele ville ikkje gje frå seg smykket. Arg ropte han: Vakt, denne stakkarslege jenta har stole smykket mi, grip ho, fest ankeret til føtene hennar og sleng ho over bord Vakta gjorde som dei fekk ordre om, og Birte sokk nedover i sjøen utan å kunne røre seg. Då fløyfiskgutane fekk sjå de e vart dei rasande. Med dei lange ryggfinnane sine piska dei opp sjøen slik at bølgjene slo innover kongsskipet og det sokk til botn. Kong Bele og heile følgjet hans hamna i vatnet og klarde med naud og neppe å berge seg til lands. Fl ø y f i s k g u t a n e gjorde Birte fri frå ankeret, og så førde dei ho varleg a ende til husmannsplassen i Esebotn. Bakerst kom Vetle viftande med halssmykket som han fann like ved det søkte kongsskipet. Kong Bele og Fritjov fekk ein tankevekkar av denne hendinga. E erpå vart alltid husmennene handsama med respekt, og dei gjorde ikkje fleire forsøk på å røve til seg gods og gull.

17 Birte levde lukkeleg alle sine dagar i det vesle huset ved orden. Ho var oppteken med å lækje fa igfolk om dagen, og når kvelden kom reiste ho på sjøen for å fiske. Fiskelukka varte ved, og ho kom heim med den eine storfangsten e er den andre. Men fløyfiskgutane såg ingen noko meir til.

18 Takk til alle som har sendt teikningar. Vi har mo eke 314 teikningar frå elevar som var på leirskule hausten Tusen takk!! Vi har valt ut dei teikningane vi tykte passa best som illustrasjonar til eventyret. Men valet var ikkje le, og mange flo e teikningar vart ikkje ny a fordi det var fleire med det same motivet. Vinnaren av konkurransen og Kr 1000 vart : Laurits B. Bertelsen, 7a, Bønes skole. Ei flo teikning av Birte som ror og dei tre fløyfiskgutane med lange hatte ører i kjølvatnet. Flo!! Eventyret kan lastast ned frå interne : ( sjå side 9 under leirskule ) Desse fekk t-skjorte og caps med logo: side 1 Therese Karlsen, 7b Stange skole, 2335 Stange side 4 Marte Akselberg, 7b Skulestad skule, Strandav. 334, 5710 Skulestadmo side 5 Borghild Marie Jorde, Rukkedalen skule, 3540 Nesbyen side 6 Laurits B. Bertelsen, 7a, Bønes skole, Bønesberget 1, 5152 Bønes side 7 Torbjørn Olset, 7b, Halbrend skule, boks 7, 6801 Førde side 8 Michelle Vu, St.Paul skole, Christiesgt. 16, 5015 Bergen side 9 Ida Merete Ørbekk, Fredheim skole, Kronprinsm Olavsvei 31, 2819 Gjøvik side 10 Kristine Hornnes, 7b Halbrend skule, Boks 7, 6801 Førde side 11 Odd Geir Brateng, Etnedal sentralskule, 2890 Etnedal side 12 Johan Skare Moe, Slå en skule, 6800 Førde side 13 Irene Andesen, Ågotnes skule, 5363 Ågotnes side 14 Fillip-Andre Baarøy, 7c, Skjold skole Fanaveien 59, 5239 Rådal side 15 Anna Solheim, Fredheim skole, Kronprinsm Olavsvei 31, 2819 Gjøvik side 16 Preben Falch Jakoben, Bønes skole, Bønesberget 1, 5152 Bønes side 17 Katrine Nødtvedt, 7a, Bønes skole, Bønesberget 1, 5152 Bønes

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 1 TEIKNSETJING Punktum (.) Vi bruker punktum for å lage pausar i teksta. Mellom to punktum må det

Detaljer

Brannsår, rus eller friheit?

Brannsår, rus eller friheit? Brannsår, rus eller friheit? Eg la hendene bak ryggen og kneip meg sjølv i armen. Eg hadde førebudd meg på dette. Førebudd meg for den vonde heksa. Ho sat der, i sofaen, rusa. Alt var gitt opp, og no var

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman Trude Teige Lene seg mot vinden Roman Om forfatteren: Trude Teige (f. 1960) har jobbet som politisk reporter, nyhetsanker og programleder i TV2. I 2002 debuterte hun med Havet syng, oppfølgeren Lene seg

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Straumen går Vatnet kom som regn frå skyene det kom inn frå havet i tunge mørke skyer dei drog seg lågt inn over kysten og lét dropane falle det

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź marit kaldhol det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź roman Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2014 ISBN 978-82-521-8437-2 Om boka

Detaljer

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Maria Parr Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Illustrert av Bo Gaustad Det Norske Samlaget Oslo 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av eboknorden 2013 ISBN 978-82-521-8583-6

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Kvifor kan ikkje alle krølle tunga Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Innhaldsliste: Framside med problemstilling Hypoteser Plan Spørjeskjema Arbeid med prosjektet Kjønn Trening Alder

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Jon Fosse. Andvake. Forteljing

Jon Fosse. Andvake. Forteljing Jon Fosse Andvake Forteljing 2007 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Omslag: Stian Hole/Blæst design Printed in Denmark Trykk og innbinding: Nørhaven Paperback AS, 2008 Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia,

Detaljer

m j ø s o r m e n leseserie Nynorsk Norsk for barnetrinnet Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad

m j ø s o r m e n leseserie Nynorsk Norsk for barnetrinnet Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad Wenche Hoel Røine Illustrert av Anette Grøstad leseserie Nynorsk m j ø s o r m e n og andre uhyre Norsk for barnetrinnet 15795_Mjosormen_M_NN.indd 1 09-11-07 13:04:28 Mjøsa er den største innsjøen i Noreg.

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

Det var spådd frå gammal tid at Øyvære skulde gå under. Uti have låg det, og have skulde ta det. Det hadde

Det var spådd frå gammal tid at Øyvære skulde gå under. Uti have låg det, og have skulde ta det. Det hadde Det norske språk- og litteraturselskap 2010. Olav Duun: Menneske og maktene. Utgave ved Bjørg Dale Spørck. ISBN: 978-82-93134-46-6 (digital, bokselskap.no), 978-82- 93134-47-3 (epub), 978-82-93134-48-0

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1 Nynorsk Lundefuglnettene av Bruce McMillan Hvert år besøker svarte og hvite fugler med orangefarget nebb den islandske Kvart år besøkjer øya Heimøy.

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3 Nynorsk Leite etter mat Her er tre prosjekt som handlar om kva små skapningar et, og korleis dei leiter etter mat. Først må du finne verkelege maur,

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. Eg må kjøpe ei nynorsk ordbok. Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. I tillegg må eg kjøpe ei nynorsk ordbok.

Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. Eg må kjøpe ei nynorsk ordbok. Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. I tillegg må eg kjøpe ei nynorsk ordbok. Å BINDE SAMAN SETNINGAR 1 Kva ordklasse høyrer dei utheva orda til? Då eg var i London, besøkte eg tanta mi. Ein hund beit Leo. Derfor er han redd hundar. Arne går på spanskkurs, for han vil lære spansk.

Detaljer

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Formål med pasienthotelllet: Hovudoppgåva er å vere eit tilbod for at pasientane skal behandlast på beste

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 3, 4, 7 og 8 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett

Detaljer

Geitekillingen som kunne telje til ti av Alf Prøysen

Geitekillingen som kunne telje til ti av Alf Prøysen Geitekillingen som kunne telje til ti av Alf Prøysen Det var ein gong ein liten geitekilling som hadde lært å telje til ti. Da han kom til ein vasspytt, stod han lenge og såg på spegelbiletet sitt i vatnet,

Detaljer

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslag: Stian Hole. Tilrettelagd for ebok av BookPartnerMedia, København 2015 ISBN 978-82-521-8777-9

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslag: Stian Hole. Tilrettelagd for ebok av BookPartnerMedia, København 2015 ISBN 978-82-521-8777-9 Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no Omslag: Stian Hole Tilrettelagd for ebok av BookPartnerMedia, København 2015 ISBN 978-82-521-8777-9 Om denne boka Tidleg ein sommar flyttar Agnes og dottera Maja

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE

ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE LESEKORT 1 A D Å B O V N F G I P L Y Ø U M S T Æ R E H J K a d å b o v N f g i p l y ø U m s t æ r e h J k LESEKORT 2 sa Vi ål du ør våt dyr syl klo båt lys tak Hest føle

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Austigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei alle sammen! Plassebakken Barnehage BA I januar har vi nytta oss av det fine veret å vøre mykje ute! Sjølv om det

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

Halvårsrapport raud gruppe haust 2015

Halvårsrapport raud gruppe haust 2015 Halvårsrapport raud gruppe haust 2015 Det har vore eit flott halvår på raud gruppe. I gruppa har me 13 born, 10 jenter og 3 gutar, ein pedagog og ein assistent. Me har hatt tre studentar denne hausten.

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

APOSTELGJERNINGANE Av Linn og Jonas

APOSTELGJERNINGANE Av Linn og Jonas APOSTELGJERNINGANE Av Linn og Jonas 1,6 Kristi himmelferd: Jesus reiste frå jorda og opp til himmelen. Han skal koma att på same måten som han reiste. 2,1 Anden kjem pinsedagen: Læresveinane vart fylte

Detaljer

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman Carl Frode Tiller Innsirkling 3 Roman OM FORFATTEREN: Carl Frode Tiller (f. 1970) er ein av dei fremste forfattarane i norsk samtidslitteratur. For dei fire romanane Skråninga (2001), Bipersonar (2003),

Detaljer

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik (Basert på opplysningane i artikkelen nedanfor.) Brukt blåsesand inneheld komponentar av det som er sandblåst, og er å rekne

Detaljer

VEDLEGG TINDRA - 1.07H.131 EVENTYR. Ordforklaringer: bold = tapper uforsakt = ubekymret. Inger Hagerup (1905-1985)

VEDLEGG TINDRA - 1.07H.131 EVENTYR. Ordforklaringer: bold = tapper uforsakt = ubekymret. Inger Hagerup (1905-1985) Inger Hagerup (1905-1985) EVENTYR Det var en gang en ridder bold, en skjønn prinsesse og et troll. Prinsessen var i trollets makt, men ridderen var uforsakt. Han sprengte frem i veldig trav, og hugget

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse KOMPETANSEMÅL Generelt om naturfag: Kunnskap om, forståelse av og opplevelser i naturen kan fremme viljen til å verne om naturressursene, bevare

Detaljer

FANTASTISK FORTELJING

FANTASTISK FORTELJING FANTASTISK FORTELJING Leiken går ut på at alle som er med, diktar ei fantastisk forteljing. Ein av deltakarane byrjar på ein historie, men stoppar etter ei stund og let nestemann halde fram. Slik går det

Detaljer

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7 Bønn «Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet: «I ein by var det ein dommar som ikkje hadde ærefrykt for Gud og ikkje tok omsyn til noko menneske.i same byen var det

Detaljer

Hallo i nedslagsfeltet!

Hallo i nedslagsfeltet! Hallo i nedslagsfeltet! Her i Valdres flyg tida av stad, og eg har det supert! Kvar dag skjer det nye og spanande ting, og eg har storkosa meg dei siste vekene, sjølv med ribbeinsbrudd. Logisk nok har

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda Oslo Om denne boka Ei ung jente blir funnen knivdrepen i heimen sin. Mordet blir aldri oppklart. Leilegheita som var åstaden for mordet, står tom i 20 år. Når Elisabeth

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Sørigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei og hå! I månaden som er gått har vi leika oss ute i snøen, så nær som kvar dag. Vi sila i bakkane og mala på snøen

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Innhaldsliste. 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt

Innhaldsliste. 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt Innhaldsliste 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt Sidetal Innleiing 3 Helsetvatnet 3 Insekt i Helse tvatnet 4 Planter i og ved Helsetvatnet 6 Fisk i Helsetvatnet 7 Fisk og ph 8 Kva kvalitet

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også.

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også. ADVERB 1 Set inn adverb med motsett tyding. Luisa skriv pent. Leo skriv stygt. Maten luktar godt. Søpla luktar dårleg/vondt. Han spurde høfleg. Ho svarte uhøfleg. Leo gjekk seint. Luisa gjekk fort. Jentene

Detaljer

SUNDAG Morgonbøn (Laudes)

SUNDAG Morgonbøn (Laudes) SUNDAG Morgonbøn (Laudes) Inngang L Herre, lat opp mine lepper! A Så min munn kan lovprisa deg. A no og alltid og i alle Song Sal 93 I Herren råder, * han har kledd seg i høgd. II Herren har kledd seg

Detaljer

Å læra mange ulike måtar å måla bilete på

Å læra mange ulike måtar å måla bilete på Å læra mange ulike måtar å måla bilete på Å måle eit bilete med tre fjør Eg ville læra å lage trykk med den gamle klesrulla i Lars og Peter sin garasje, Det heile gjekk veldig bra, avtrykket viste tre

Detaljer

Valdres vidaregåande skule

Valdres vidaregåande skule Valdres vidaregåande skule Organiseringa av skriftleg vurdering på vg3 Kvifor prosesskriving? Opplegg for skriveøkter Kvifor hjelpe ein medelev? Døme på elevtekst Kva er ei god framovermelding? KOR MYKJE

Detaljer

04.04.2015. 2. Mos.25:23-30, 3.Mos. 24:5-9 Av akasietre. Kledd med gull. Berestenger Fat, skåler, kanner og beger av gull.

04.04.2015. 2. Mos.25:23-30, 3.Mos. 24:5-9 Av akasietre. Kledd med gull. Berestenger Fat, skåler, kanner og beger av gull. Vi kan lese om offer gjennom heile Bibelen. Både Kain og Abel, Noah, Abraham, Isak, Jakob osv. bar fram offer. Seinare vart det gitt særskilte ordningar knytta til ofringa ved heialgdomen / tabernakelet.

Detaljer

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Namn: Klasse: 1. Gjennomgang av skjemaet «Førebuing til elev- og foreldresamtale» 2. Gjennomgang av samtaleskjemaet 3. Gjennomgang av IUP og skriving av avtale

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv...

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv... Innhald 1. Fritid og bibliotek... 1 2. Hos legen... 7 3. Høgtider... 12 4. Mattradisjonar... 18 5. Sunnheit og kosthald... 25 6. Arbeidsliv... 30 7. Jobb i sikte... 35 8. Skule og utdanning... 40 9. Familie

Detaljer

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Velkomsthelsing. Leiar: Forsamlinga skal i dag ta imot dette barnet (bruk gjerne namnet). Vi gjer dette med glede og i bevissthet om det ansvaret dette legg på

Detaljer

BIBELEN SITT TIDSPERSPEKTIV.

BIBELEN SITT TIDSPERSPEKTIV. BIBELEN SITT TIDSPERSPEKTIV. Hensikten med denne artikkelen er å visa kva Bibelen lærer om kor lenge det er sidan Adam og Eva levde og kva tid me kan forventa Jesu gjenkomst. Dette seier Bibelen: år e.

Detaljer

Rom ved havet, rom i byen

Rom ved havet, rom i byen Frode Grytten Rom ved havet, rom i byen Noveller Oslo 2012 Det Norske Samlaget 2007 www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8441-9 4. utgåva Om denne boka

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

Norsk etnologisk gransking Desember 1953 R E I P O G T A U. R e i p

Norsk etnologisk gransking Desember 1953 R E I P O G T A U. R e i p Norsk etnologisk gransking Desember 1953 Emne nr. 41. R E I P O G T A U R e i p Med spørjelistene nr 41 og 42 vil vi freista få eit oversyn over dei ymse slag tau og reip som har vore nytta på bygdene

Detaljer