Sted: Gol: Fastset Tittel eigedomsskatten Side xx11. Vegvesenet hadde 15 mill. til Herad Forsvann med vegreform

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Sted: Gol: Fastset Tittel eigedomsskatten Side xx11. Vegvesenet hadde 15 mill. til Herad Forsvann med vegreform"

Transkript

1 lesarar TYSDAG 7. september 2010 nr. 103 På tur med a-ha Side årg. kr. 15 Følg med på hallingdølen.no Sted: Hemsedal: Tittel Fryktar dødsfall Side xx5 Sted: Hol: Skular Tittel kan bli nedlagde Side Side xx7 Sted: Gol: Fastset Tittel eigedomsskatten Side xx11 MEINER: «Mange bygdelister rundt om i landet er komne til i kjølvatnet av skulestrid. Om dette blir utfallet i Hol, står att å sjå. Det går iallfall mot ein spennande valkamp» Side 2 Fjerna løyvinga Vegvesenet hadde 15 mill. til Herad Forsvann med vegreform Samba med Jansen To brasilianske fotballspelarar frå Karanba skal spela fotball for HFK neste år. Tvillingane Jenderson og Vanderson Alves da Silva (19) skal bu på Gol og hjelpe HFK oppover i divisjonane. Side 26 Farleg skuleveg: Oliver (6) og Laurits (9) blir henta av faren Ole Roar Hagen når dei skal heim frå skulen. Foreldra håpar det ikkje må skje ei alvorleg ulykke før Rv7 gjennom Herad blir utbetra. Laurdag påpeikte fortvilte foreldre at Rv7 i Herad er farleg som skuleveg. Statens vegvesen ville i fjor bruke Smilte om kapp med festivalsola Fauskivalen i Hemsedal fekk ein strålande start. Verten Knut Fausko (biletet) var strålande fornøgd og lovar ny musikkfest same helga neste år. Side mill. på å sikre vegen. Pengane vart strokne då Buskerud fylkeskommune overtok fleire riksvegar. SIDE 4 SEPTEMBERTILBUD DUSJKABINETT 90x90, hvit fasett kr 5500, ÅL GULVVARME Tlf SALG 25 & 907 SERVICE RENSEANLEGG SANITÆR Søbstad Elektroengineering gas På tide med varmepumpe? KIRIGAMINE Best i test! Søbstad Elektro AS 3540 Nesbyen Tlf NÅR DU TRENGER ELEKTRIKER 13 ÅR på Nesbyen

2 2 SYNSPUNKT TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Ansvarleg redaktør Bjarne Tormodsgard Adm.direktør Kjell Vidar Bergo Det er ikke bare en prinsesse som har begynt på skolen i høst. Tusenvis av forventningsfulle prinser og prinsesser har møtt til sin første skoledag. For aller første gang, eller som start på et nytt skoleår. Partipolitisk uavhengig lokalavis for Hallingdal Grunnlagt 1936 Skule og valkamp Framtidig skulestruktur kan bli den store kampsaka i Hol når kommunalvalkampen brakar laus for alvor. I så fall kan me garantere høg temperatur. Hol kommune har i mange år nytt godt av store kraftinntekter. Men utgiftene er i ferd med å vekse over hovudet på administrasjonen og politikarane. Dette har rådmann Lars Ole Skogen ved fleire høve tatt opp med politikarane. Seinast i samband med budsjettforslaget for Skogen viste til at kommunen har ein svært kostnadskrevjande struktur og sikta til skule- og helsesektoren. I budsjettkommentaren oppmoda han politikarane til å ta ein strukturdebatt. Dette er bakgrunnen for det siste skuleutspelet. «Partia vil bli tvinga til å klargjere sine standpunkt» Hol har i dag fire barneskular frå 1. til 7. klasse; Hovet skole (60 elevar), Holet skule (60 elevar), Geilo skole (225 elevar) og Dagali og Skurdalen oppvekstsenter (20 elevar). Hovudutval for kultur og oppvekst har bede administrasjonen gjere ei vurdering basert på økonomi, rammetimetal, pedagogisk leiing/ miljø og sosialt miljø. Det mest ytterleggåande alternativet vil vere ein reduksjon frå fire til to barneskular ein i kvart dalføre. I så fall vil Hovet skole og Skurdalen og Dagali oppvekstsenter bli lagt ned. Eit anna alternativ kan vere å oppretthalde begge skulane i øystre Hol, men at den eine blir 1 4 skule medan den andre bli ein 5 7 skule. Utgreiinga vil venteleg kome opp for kommunestyret utpå seinhausten. Eitt er sikkert alle forslag til endringar vil vekkje debatt og engasjement. Ikkje berre i kommunestyresalen, men også blant folk flest. Dessutan er skulenedlegging kjenslelada. Det går på identitet og framtidstru for grender som slit med fråflytting. Men like interessant for Hol sitt vedkomande er tidspunktet berre nokre månader før kommunevalet. Partia vil bli tvinga til å klargjere sine standpunkt. Dei politiske skiljelinene vil bli tydelegare for veljarane. Men debatten kan også avsløre indre rivingar i partia. Kanskje fyrst og fremst i Arbeiderpartiet og Høgre. Mange bygdelister rundt om i landet er kome til i kjølvatnet av skulestrid. Om dette blir utfallet i Hol, står att å sjå. Det går iallfall mot ein spennande valkamp. Godt nytt skoleår! Noen med ny sekk på ryggen. Nytt pennal og nykvessede blyanter. Noen stilte med forventning, andre med spenning. Til nye venner og nye lærere. Til nye gleder og nye utfordringer. Barneminner Jeg pleide å glede meg til skolestart. Jeg husker lyden av pennalet og matboksen som danset i ranselen på vei til skolen. Husker forventningen til å få nye lærebøker og kladdebøker. Jeg syntes det var stas å gå til bokhandelen og kjøpe bokpapir og etiketter. Klippe tape i passe store biter, og sette dem bortover bordplata. Sette bind på bøkene, og legge alt systematisk tilbake i sekken. De største bøkene bakerst. Det var som å fylle sekken med gaver. Klare til å bli åpnet. Det er ikke alle som har det slik. De fleste møter nok skolen med forventning. De har gledet seg til å møte lærere og venner. Andre har kjent at spenningsnivået har steget i løpet av sommeren. Noen gruer seg Det holder ikke med ny skolesekk eller kule klær. Noen er redd for at de ikke dagens ytring Vigdis Moen Storhaug Prost i Hallingdal knekker lesekoden. Andre er redd for å føle seg utenfor. Noen har konsentrasjonsproblemer på grunn av lese- og skrivevansker, andre på grunn av forholdene hjemme. Nyhetsoppslag i august har fortalt om barn og foreldre som gruer seg til skolehverdagen. De er redd for mobbing, eller for at eleven ikke vil klare å følge med rent faglig. Noen steder er lærerdekningen redusert med tanke på å hjelpe elever med lese- og skrivevansker. Noen forteller at de gleder seg til å få PC, mens andre gruer seg til å få karakterer. Noen er mest redd for å bli mobbet. Det er mye en kan bli ertet for her i verden. Jeg «De fleste møter nok skolen med forventning» flytta fra Halden til Røyken mellom første og andre skoletrinn. Vi var blant de første innflytterne i bygda. På skolen ble jeg ertet for at jeg snakket annerledes, og for at jeg bodde i et hus med flatt tak. Ikke så alvorlig, egentlig, men ille nok der og da. Mangfoldig rolle Lærerne skal kunne mye mer enn å undervise. De skal helst være både miljøskapere, psykologer, meklere, omsorgsarbeidere og mye mer. De skal først og fremst skape en trygg og positiv atmosfære. Der elevene kan trives og utvikle seg. Der hver og en kan tegne skolehverdagen sin med de fargestiftene en har fått her i livet. Og utvide antall farger etter hvert som en når nye læringsmål. Læreplaner og pedagogiske grep er avgjørende viktige, både som grunnlag, rammer og innhold i skolehverdagen. Men det viktigste, og trolig det vanskeligste i en travel hverdag, er at den enkelte eleven blir sett og hørt. Som den unike prinsen eller prinsessen en faktisk er. Godt nytt skoleår til både elever og lærere! Postboks Ål Kjem ut tysdag, torsdag og laurdag. Kontortid: Måndag-fredag: Telefon fax annonseavd: fax redaksjon: nyheitstips kveldstid: distribusjonsansvarleg: tlf Avdelingskontor Nesbyen (måndag/onsdag/fredag) tlf E-postadresser Abonnementsprisar 12 mndr... kr. 1640,- 6 mndr...kr. 890,- 3 mndr...kr. 480,- Bankgiro Annonsefristar Tysdagsavisa innan måndag kl Barnebileta innan fredag kl Torsdagsavisa innan onsdag kl Barnebileta innan tysdag kl Laurdagsavisa innan fredag kl Barnebileta innan torsdag kl Sats/montasje: Hallingdølen AS Trykk: Dagblad-Trykk AS Avfotografering eller gjenbruk av stoff, bilete og annonser utan avtale er ikkje tillatt. Innsendt stoff blir til vanleg ikkje honorert med mindre anna er avtala. Hallingdølen forbeheld seg retten til å publisere innsendt stoff også i vår nettutgåve. er eit klageorgan oppnemnt av Norsk Presseforbund. PFU behandlar klager mot pressa i presse etiske spørsmål. Adr.: Rådhusgt. 17. Postboks 46 Sentr Oslo tlf fax E-post:

3 TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 NYHEITER 3 Mange nye jobbar I alt 115 nye jobbar er oppretta i Hallingdal siste månaden. Av desse er heile 44 innan reiseliv og transport. Arne Sigurd Haugen Svært gledeleg utvikling, seier avdelingsdirektør Gretha Sletten i NAV Buskerud. Til dømes er det lyst ut stillingar for 16 kokkar og 19 hovmeistrar innan turistnæringa i dalen. Helse og omsorg Innan helse- og omsorg er det 23 stillingar, butikk og sal søkjer etter 10 nye tilsette, og bygg- og anlegg har åtte stillingar, det same innan transport. Resten, i alt 30 stillingar, fordeler seg på dei fleste typar bransjar. Finst det søkjarar til alle desse jobbane? Talet på ledige i Hallingdal er jo relativt lite frå før, så det kan nok hende me må ut på den europeiske arbeidsmarknaden for å fylle opp. Men me skal nok greie det, seier Gretha Sletten. Men utviklinga i Hallingdal er veldig positiv, legg ho til. NAV har registrert ledige stillingar i Buskerud. Av desse er 340 innanfor reiseliv og transport, 153 innan butikk og sal og 140 innan industri. Det er 12 prosent fleire ledige stillingar no enn på same tid i fjor. Det er altså gode forhold på arbeidsmarknaden i heile fylket, seier Sletten. Stabil arbeidsmarknad I Buskerud er det i slutten av august registrert heilt ledige personar. Dette utgjer 2,8 prosent av arbeidsstyrken, og det er ein auke på 4 prosent samanlikna med året før. Langtidsledige har ein auke på 50 prosent i same periode. Det blir stadig fleire langtidsledige som følgje av konjunkturnedgangen i fjor. I slutten av august var det personar i Buskerud som har vore arbeidsledige i meir enn 26 veker. Av desse er 638 menn og 385 kvinner. 10 prosent av dei langtidsledige er under 24 år. Dei yngste langtidsledige har tett oppfølging av NAV. Det er ei prioritert oppgåve for oss å hindre at nokon hamnar utanfor arbeidslivet i ung alder, seier NAV-direktør Elisabeth Holen i NAV Buskerud. Asfalt på Eggedosisvegen Rv51 over Golsfjellet har i sommar fått ny asfalt. Meir er i vente. Stein Torleif Bjella I sommar er det lagt 1800 tonn ny asfalt frå avkøyringa til Storefjell ved Fjellheim, og inn til fylkesgrensa på Golsfjellet. Me hadde sett av 1,2 millionar kroner til formålet i sommar, og det har me no brukt opp, forklarar Sigmund Haugen som er byggeleiar for asfalt hjå Statens vegvesen i øvre Buskerud. Embrik Rudningen 1522 ungdommar i Buskerud har vore med på ei stor undersøking. Spørsmåla famnar frå politikk og bumiljø til det fyrste samleiet. Ungdommane, som er mellom 15 og 22 år, har òg vorte spurde om korleis dei oppdaterer seg på nyheiter. Hallingdølen nr. 2 Både i Hallingdal og resten av fylket er det VG på nett som er mest populært, 79 prosent av hallingane har svara at dei bruker den nettstaden. Hallingdolen.no hamnar på andreplass med 76 prosent. Redaktør i Hallingdølen, Hol i hol: Fv51 over Golsfjellet er blitt betre. (Foto: Arkiv.) Flatlapping Det er såkalla flatlapping som er utført i sommar, opplyser Haugen. Det betyr at det ikkje er eit fullverdig dekke. Ein del stader må me utføre ein del forsterkingstiltak i tillegg. På ein del stader går blant anna asfaltdekket breiare enn isolasjonen under, forklarar Haugen. På vegstrekninga frå avkøyringa mot Robru i Åsgardane, og fram til Fjellheim ventar eit større grunnarbeid. Meir i vente Neste år og i 2012 er planen Først VG, så Hallingdølen Ungdommen i Hallingdal les VG-nett framfor Bjarne Tormodsgard, seier han ikkje er overraska over dette: Det er nok fordi VG-nett er papiraviser. mykje breiare. Der får dei både sport, utanriks og innanriks. Men det står ingenting der om lokale ting, som Hallingdølen kan tilby. Eg tykkjer uansett dett viser viser at Hallingdølen står sterkt, seier han. Papir lite pop Til gjengjeld er TV2-nyheitene på tredjeplass blant hallingungdommen, medan unge drammensarar føretrekkjer papirutgåva til Drammens Tidene før fjernsynsnyheiter. Det er eit tankekors. Berre seks-sju prosent av nyheitene til Hallingdølen blir publisert på nettet. Ungdommen går med andre ord glipp av over 90 prosent dersom dei ikkje les papiravisa, seier Tormodsgard. Undersøkinga viser berre dei at me skal forsterke kantane, sprengje og utbetre grøfter, samt erstatte masse, før nytt asfaltdekke på denne strekninga. Det er eit større arbeid, seier Haugen. Han kjenner ikkje til kva slags utbetringar eller asfaltplanar som er lagt på Oppland-sida av Golsfjellet. Fornøgd: Redaktør Bjarne Tormodsgard. tre viktigaste aktørane, og redaktøren set si lit til at papiravisa ikkje ligg langt under 60 prosent. Men dette er uansett ikkje nytt. Det har lenge vore slik at folk for alvor begynner å lese aviser når dei blir over 25 år, seier redaktøren. Ungdommen brukar i alle fall internett mykje. I snitt er dei på nettet mellom fire og seks timar dagleg. 91 prosent brukar både Facebook og YouTube. OPPLEV NYE VOLVO S60 Med helt nye Volvo S60 tar Volvo enda et stort steg innen design, kjøreegenskaper og sikkerhet. Volvo S60 har det prisvinnende sikkerhetssystemet City Safety som standard. Systemet kan ved kø og bytrafikk bremse bilen om det registrerer at en kollisjon er i ferd med å inntreffe. I tillegg er Volvo S60 DEN FØRSTE BILEN I VERDEN som kan stoppe for fotgjengere av seg selv (tilleggsutstyr). Faktisk er det så mye nytt på Volvo S60 at vi ikke klarer å forklare og vise det her - det må sees og oppleves. Velkommen til prøvekjøring og testing av sikkerhetssystemene. Vi lover deg en fantastisk opplevelse! Volvo S60 D3 163 hk Fra ,- Volvo S60 Fra ,- Illustrasjonsfoto. Frakt- og lev.omk. er inkl. Forbehold om trykkfeil. D3 gj.sn. forbruk 5,3-5,9 l/100 km. CO 2 -utslipp g/km. Forbruksdata og leveringstid for DRIVe er ikke klar og pris kan derfor bli endret. Hagaskogen 3550 Gol. Tlf Man-ons+fre , tors , lør betjent med edialog24 - døgnet rundt, året rundt! Flere Volvo-avdelinger: Drammen Foll0 Fornebu Gjøvik Hamar Hønefoss Jessheim Kongsvinger Lillehammer Lillestrøm Økern Stavanger: Bryne Forus

4 LAURDAG 4. SEPTEMBER 2010 Farleg skuleveg: Oliver (6) og Laurits (9) blir i dag møtt av faren Ole Roger Hagen når dei skal heim frå skulen. LAURDAG 4. SEPTEMBER 2010 Til vanleg er det tilsette frå skulen som hentar og bringer dei trygt over den trafikkerte Rv7 ved Herad skule i Gol. MSTAD 4 NYHEITER TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Strauk 15 mill. til Rv7 Statens vegvesen skulle utbetre bruer i Herad No er det utsett Buskerud fylkeskommune overtok i år 60 mil med riksvegar frå staten. Det førte til utsetjing av Herad-prosjektet. Bernt Ivar Bergum I 2009 var planen å setje av 15 millionar kroner til å utbetre flaskehalsen på Rv7 ved Herad. 400 meter smal, svingete og uoversiktleg veg låg an til å bli utbetra i inneverande periode av Nasjonal transportplan (NTP). Etter arveoppgjeret mellom staten og fylket frå nyttårsskiftet må no Heradbebuarane på ny stille seg i kø for å bli prioritert. Siste del av NTP-perioden skal til rullering i Skuleveg må vente Laurdag fortalde Hallingdølen om skuleelevar som må ha følje når dei kvar dag må krysse Rv7 for å kome seg til skulen. I tillegg til to skumle fotgjengarfelt skapar tre mindre bruer eit farleg trafikkbilete. Utbetring av bruene vart for halvtanna år sidan kostnadsrekna til 15 millionar kroner. Breiare bruer vil gjere sjåførar meir merksame på fotgjengarar. Eg trudde bruene alt var på teiknebrettet, seier Ole Roar Hagen. Han er ein blant fleire foreldre i Herad som vart glad då vegstrekka skulle bli utbetra. Folk i Herad er engstelege for to ting: At trafikantar ikkje stoppar for ungane deira, og møteulukker på dei smale bruene. No er utbetringa av bruene sett på vent. Meir veg mindre pengar Me måtte ta konsekvensen av at 60 mil med riksvegar fekk endra status. Sjølv om den økonomiske ramma ikkje er mindre, vart budsjettet likevel relativt trongare. Noko måtte Møteulykker: Ole Roar Hagen plukkar stadig bildelar etter nestenulukker i Herad. To vogntog kan ikkje passere kvarandre utan å køyre i autovern eller ta speglane, seier Hagen. (Foto: Knut Erik Jetlund) 6 NYHEITER NYHEITER 7 Politiet vil sjå nærare på Rv7 gjennom Herad Politiet varslar kontrollar trygge norske skulevegar, og blir i dag vidareført av politiet, Trygg og Statens vegvesen har Trafikk og Statens vegvesen. Over strakstiltak. Prosjektet heile landet blir det gjennomført «Aksjon skoleveg» kan samordna kontrollar i skulenære område. Utrykkingspolitiet samarbeider med lokalt politi om tid kome alt i haust. Både lokalt politi og utrykkingspolitiet (UP) er positive til å sjå aktuelle aksjonsveker. og stad for kontrollane innanfor nærare på skulevegar i Hallingdal. Distriktsleiar i UP, Anne Trur på strakstiltak Grethe Bakkegaard, stadfestar UP vil gjerne også ha ein dialog at UP ikkje er mykje i regionen med Statens vegvesen og andre vår, men varslar at det kan bli aktørar om eventuelle andre besøk i framtida. tiltak på denne konkrete strekninga, fortel Bakkegaard. In- UP har relativt liten dekning i Hallingdal i forhold til talet på vesteringskoordinator i Statens skular. Samarbeidet med lokalt vegvesen Knut Erik Skogen, vil politi står her sentralt, seier ho. ikkje forskottere løysingar, men han vedgår at heile Herad-området er både trongt og vanskeleg. Truleg aksjon i haust Kva med tilhøva i Herad spesieltblema fokusert frå involverte Eg trur det er viktig å få pro- Heilt konkret vil UP kunne partar, seier Skogen. Han trur intensivere kontrollaktiviteten det kan finnast strakstiltak, rundt denne særskilde skulevegen alt i haust, seier Bakkegaard. løysingar. Vegvesenet har eigne uavhengig av langsiktige veg- Ho ser ikkje bort frå det vil skje satsingsområde når det gjeld tiltak for kryssingspunkt for mjuke under parolen «Aksjon skoleveg». Prosjektet er kome i gang for å trafikantar i skulenære område. Siste mulighet for innløsning av gamle 5-kronemynter uten hull De gamle 5-kronemyntene ble trukket tilbake i juli Fristen for innløsning er 31. desember Innløsning av myntene kan skje ved: Norges Banks hovedkontor i Oslo Risikerer livet på veg til skulen Mange bryt fartsgrensa Uoversiktleg skuleveg Tiltak kan bli vurdert Kvar dag må Oliver klare det. Det tek tid å stoppe dinga godt. Den gongen var dig restar etter speglar, seier mykje å gjere med problemetdingar frå dei som brukar vegkje i tvil om kva fartssyndarane Me set pris på tilbakemelfikktryggleik Hallingdal, er ik- eit vogntog på 60 tonn. Området er heller ikkje spesielt glatt. Men utfordringa er der trailer og stadfestar at «dårleg Vegstrekninga er merkt som nettet, og må vurdere tiltak utset skuleungane for. det vinter og vegbanen var Ole Roger. Han køyrer sjølv (6) og Laurits (9) oversiktleg. Ved fleire høve har heile året. Foreldre med barnevogn har måtta springe ut ein dårleg kombinasjon. leiar i Statens vegvesen Bjørn ting. Men at folk ikkje følgjer timen utgjer eit dødspotensial veg» og mjuke trafikantar er den skal vere. Det seier bygge- som til dømes forsterka skil- Både 70 og 80 kilometer i ha følgje av vaksne det nesten gått gale. over Rv7 i Herad. av både veg og fortaug. Nyhus. Han har ansvaret for skiltinga er ikkje vårt bord, her, seier han. Enn så lenge får Farta må ned Bilistar, gjerne både med Dødspotensial drift og vedlikehald på riksvegane i Hallingdal. Knut Erik Jetlund, frå Tra- heller ikkje på fritida. seier Nyhus. dei to gutane aldri gå åleine, Stor fart gjer skulevegen farleg. Hagen. Foreldra til dei to sku- fryktar Kari. Det er fart som er hovudproblemet, seier Kari og Ole Roger fart vil før eller sidan ta liv, mobiltelefonar og med for stor Tilsynelatande er det ikkje leelevane er bekymra og fortel B ti B Faksimile frå Hallingdølen 4. september vike, fortel seksjonsleiar i Statens Vegvesen Øvre Buskerud Knut Erik Skogen. Det var frå januar i år at Buskerud fekk overført ansvaret Klagar på Furuheim Fortidsminneforeningen hevdar at Gol kommune har brote regelverket på mange punkt ved å seie ja til å rive Furuheim. Torbjørn Gunhildgard Det blir fleire og fleire aktørar i dramaet og føljetongen om eigedommen Furuheim i Gol. Like etter at Utval for natur og næring (UNN) sa ja til riving tysdag, greip Riksantikvaren inn og freda eigedommen mellombels. Lovstridig No har også Fortidsminneforeningen kome på banen og klaga på rivingsvedtaket. Det blir vist til paragraf 28 i forvaltningslova og peikt på mange moment som tilseier at vedtaket er ugyldig. «Manglene og lovstridighetene i vedtaket er så alvorlige at vi vil se på det som en alvorlig uthuling av regelverket dersom ikke klagen tas til følge» skriv Fortidsminneforeningen i Buskerud, signert av leiar Dag Erlend Lohne Mohn og Ola H. Fjeldheim. Seks ankepunkt Det er lista opp seks punkt der alle golingar som har vore involvert i Furuheimsaka blir irettesett. Både administrasjonen, politikarane og utbyggjaren/kjøparen får på pukkelen. Det blir peikt på fleire feil i saksbehandlinga. Det mest alvorlege er at kommunen ikkje har kunngjort godt nok at det er ei dispensasjonssak, og at det strir mot tidlegare vedtak i Gol kommune. Fortidsminneforeningen hevdar også at rivingsvedtaket er i strid med rikspolitiske retningslinjer, kulturminnelova og god forvaltningsskikk. for 610 ekstra kilometer med fylkesvegar. Overføringa av vegane kom frå staten. I Hallingdal vart Rv40 gjennom Nore og Uvdal til Geilo, Rv50, frå Bilp Hagafoss til Sogn og Fjordane og Rv51, frå Gol sentrum mot Valdres Buskerud fylke sitt ansvar. Konsekvensen vart mindre pengar att til Rv7 og Rv52, fortel Skogen. Statens vegvesen fekk likevel prioritert to undergangar på Rv7 Svenkerud i Gol og Trøo på Geilo. 380 gonger i skuleåret Hallingdølen omtala i si tid planen etter at vegvesenet hadde hatt møte med Gol kommune. Varsla me utbygginga for tidleg? Me hadde ikkje landa noko. Det er alltid større optimisme når me er i ein slik planprosess enn det som blir resultatet, seier Skogen og refererer til møte fakta Trafikkbilete Rv7 - Gol Årsdøgntrafikk (ÅDT) er definert som talet på kjøretøy som i snitt passerar ein vegstrekning i løpet av eit år, dividert med køyretøy passerte i snitt tellepunktet i Flå kvart døgn i fjor. 15,5 prosent, eller 625 av desse, var vogntog. Frå 1996 til 2005 har 2 personar fått lettare skader i ulukker ved å krysse bilveg i Gol. 75 prosent av alle trafikkulukker i Gol skjedde i perioden på riksveg. I Herad har det enno berre vore nestenulukker. Kjelde: Trafikktryggleiksplan for Gol og vegvesenet hadde med Gol kommune i februar Det var skuffande, seier Hagen. I 2013 vil eldstesonen ha starta på ungdomsskulen. Med 190 skuledagar i året skal han likevel krysse Rv7 760 gonger til og frå skulen før han er ferdig på Herad skule. I 2013 startar også dottera på skulen. Eg vil nok ha to ungar som må over vegen då også, fortel Hagen. Lokal plan for tryggleik Trafikktryggleiksplanen i Gol skal rullerast neste år. Fotgjengarovergangane og bruene i Herad er nemnt som eitt av 12 trafikkfarlege objekt. Innbyggjarane var i sommar invitert til å kome med innspel. I hovudsak gjeld dette kommunale vegar, men alle spørsmål knytt til trafikktryggleik innanfor kommunegrensene er omfatta av planen. Kryssing av Rv7 er også tema ved Narvebrøten. Levering og henting av skulebarn ved Vonheim tett ved Rv52 er også blant punkta. Sauen storma heim frå fjellet Sauen som gjekk i bjørneområdet i Hemsedal sist veke, kom fredag kveld stormande heim til gards. Line Sandvik Sauebonde Petter Brennhovd var på saueleit i helga i området der bjørnen tok to sauer torsdag. Men der var heilt sauetomt no. Dei som var i området storma heim fredagskvelden, fortel han. Sauen har gått i Trøimslia og ved Myljofjell og er tydeleg vorte skremt av noko. Høgst sannsynleg bjørn. Då tok dei like godt beina på nakken og storma den lange vegen heim. Vandra langt Ein radiomerkt sau fann han att langt utanfor det vanlege området, heilt borte ved Storhovda ved Gravset. Den hadde vandra langt på berre tre timar, fortel han. Brennhovd ser ikkje bort ifrå at bjørnen kan ha teke fleire dyr. Men dei kan vere vanskelege å finne i terrenget. Den eine som vart funne torsdag hadde GPSsendar på seg, og kunne på det viset lokaliserast. Då fann dei også den andre sauen. Såg bjørnespor Ein barnehage som var på tur onsdag forrige veke skal ha sett bjørnespor ved Fekjan. Det kan jo stemme det, meiner Brennhovd. Skulle du hente ned all sauen din no? Dei som er i dette området ja, svarar han. Også sauebonde Tor Grøthe har vore og sett etter sauene sine i området der bjørn tok sau torsdag. Sauene har trekt vekk frå dette området, seier han. Grøthe trur bjørnen kan vere på veg mot Vang i Valdres. Eg snakka med ein sauebonde som har slept 300 sau i området ved Langetjern på innsida av Harahorn. Han fann ikkje att ein sau i dette området sundag, fortel han. Også kviger skal ha flytta seg vekk frå dette området.

5 TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 NYHEITER 5 Fryktar nokon vil døy Kollektivsatsing kan stoppe drosjenæringa i Hemsedal Drosjenæringa trur folk kan få det vondt i drosjekøane i Hemsedal til vinteren, og fortvilar over det nye nattbuss-tilbod til Hemsedal Skisenter. Bernt Ivar Bergum Kollektivsatsinga tek trafikken frå drosjene på dagtid. Fulle gjester som skal heim, blir derimot drosjene sitt ansvar. Kven skal køyre gjestene heim etter ein tur på «byen», spør Jan Roger Wølneberg. Han er ein av fleire drosjeeigarar i Hemsedal som går vanskelege tider i møte etter at Hemsedal turistkontor, Hemsedal Turisttrafikklag og Hemsedal Skisenter har bestemt seg for å satse på skyssing fram til midnatt. Når meir eller mindre fulle turistar skal heim etter midnatt, er det drosjene som må trå til. Det er ikkje grunnlag for slik drift, meiner drosjenæringa. Færre drosjer neste år Gjennom Salls Fjellservice eig Wølneberg 15 drosjebilar. Det er nær halvparten av bilane som køyrer under Hemsedal Taxisentral sitt namn. Knut Møllerplass og Morten Halbjørhus har resten. Vinterstid Fylket reknar med eigendel for bussen Fylkeskommunen lovar ikkje langvarig støtte til kollektivsatsinga i Hemsedal. Satsar på trim Teknisk utval i Nes har gitt grønt lys for etablering av trimstudio i lokala til den tidlegare Maxboforretninga i Nesbyen sentrum. Utvalet gav i siste møte mellombels bruksendring. Det er Christer Svenkerud og Torben Wall Andersen som skal drive trimstudio i lokala. Dei opnar i oktober/november. rår dei over nær 40 bilar med like mange sjåførar. Dersom dei held fram å ta marknaden vår, må eg nok selje mellom 6 og 10 bilar til våren, seier Wølneberg. Det kan også bli aktuelt å levere frå seg drosjeløyvet. Med berre turvognløyve fell pliktvaktene bort. Då kan han konsentrere seg om helgar og høgsesong. Kundane vil tape på det, meiner han. Det er vintersesongen som til no har fått drosjedrifta til å gå rundt økonomisk. Sommarstid har han no berre tre bilar gåande. Blir den varsla nattbussen ein realitet frå midten av desember, blir komande vinter siste sesong med full drift. Hemsedal har truleg eit av dei beste drosjetilboda i Norge. No vil ventetida gå opp. Me har åtvara mot både fyll, slagsmål og at folk kan fryse i hel av mangel på transporttilbod, utan å bli høyrde, seier Wølneberg. Ikkje på billegsal Medan det uttala målet har vore å redusere privatbilismen Tysdag gav hovudutval for samferdsel i Buskerud Hemsedal Turistkontor avslag på søknaden om til buss mellom Gol og Hemsedal. Innstillinga frå administrasjonen var positiv, men Høgre, KrF og Frp sette seg i mot. Fredag var ein annan søknad til ein annan del av prosjektet også til behandling. Hovudutval for regionalutvikling skulle avgjere om tiltaket om gratis skibuss internt i Hemsedal skulle få fornya støtte. Høgre og Frp (4) stemte mot. Det er eit positivt tiltak, men ikkje noko fylkeskommunen kan drive i evig framtid, sa Kjell Ålien (Ap). Fleirtalet (6) fekk likevel gjennom støtte på Gulsvik aleine på varmetoppen Gulsvik jernbanestasjon var i særklasse den staden som hadde flest dagar som varmast i landet i sommar. I laurdagsavisa hevda vêrstatistikar Bernt Lie at Gulsvik delte topplassen med Gvarv i Telemark, kvar av dei med 10 dagar som varmast i landet. Men kompletterte data frå Meteorologisk institutt ved månadsslutt viser at Gulsvik tronar aleine på toppen suverent. Den oppdaterte oversikta viser Skuffa: Jan Roger Wølneberg er ein av tre store drosjeeigarar som køyrer under namnet Hemsedal Taxisentral. Han fryktar få kan basere drosjedrift berre på nattekøyring, og meiner kollektivsatsinga slik øydelegg drosjenæringa. (Arkivfoto) at Gulsvik var varmaste stad i Norge heilt 15 av dei i alt 92 sommardagane i juni, juli og august. Gvarv på andreplass hadde topplassen berre ni dagar, medan Kvamsøy på tredje var åtte dagar på topp. Men den «gjævaste» topplasseringa går likevel til Gvarv med 28,7 grader den 10. juli, som landets høgaste temperatur i I fjor var Gulsvik varmast i landet med 34,2 grader, nærast fylgd av Nesbyen med 33,4. internt i Hemsedal, kan det no synast som det er drosjenæringa som får den største reduksjonen. Etter at kollektivsatsinga tok til frå desember i fjor, er talet på dag- og kveldsturar kraftig redusert. Kva kommentar har de til kritikken om at de prisar for høgt? Me følgjer lovleg takst og ligg vel så vidt under Oslo-prisane. Kvifor skal det vere billegare å køyre taxi på bygda, spør Wølneberg. Både han og kollega Morten Halbjørhus melde seg i fjor vinter ut av turisttrafikklaget. Det var ein protest mot at kollektivprosjektet kom i gang. Etter at nattbuss-tilbodet no er lansert, stadfestar Knut Møllerplass at han også melder seg ut av Hemsedal turisttrafikklag. Møllerplass vil elles ikkje kommentere saka eit år til. Men kravet frå Høgre om innføring av eigenbetaling var samrøystes. Prosjektet bør hente finansiering frå brukarane i framtida var politikarane sin konklusjon. Det er også eit signal om at det ikkje ligg meir støtte frå fylket til neste år. Innbrot i skule Det vart i helga meldt om innbrot i Gol ungdomsskule. Det er førebels uvisst om det er stole noko. Hund ute av kurs Ein liten «labbetus»-hund dukka opp utanfor ei hytte i Grønlio i Gol i helga. Hytteeigaren melde frå om den eigarlause til politiet og tok vare på den. Fotografert: Spurvehauken går nokre spennande dagar i møte. Kanskje får den leva. (Foto: Thomas Mørch) Kritisk for spurvehauk Det er usikkert om rovfuglen vil overleve etter samanstøyt med ein bil på Bromma i helga. Embrik Rudningen Laurdag vart ein flott spurvehauk observert haltande over jordet til Leif Inge Reime på Bromma. Ved hjelp av rovfuglentusiast Tore Haraldset fekk Reime fanga den påkøyrde. Han gøymde seg inne i nokre busker. Eg ville ikkje gå rett på fuglen, han har jo både nebb og klør. Men til slutt fekk me han fram, og klarde å fange han med eit teppe, seier Leif Inge Reime. Dei tok kontakt med Per Furuseth i Hovet. Furuseth kan faget. Sist vinter tok han seg av ei skadd kongeørn. I trygge hender Eg har spurvehauken i eit bur heime. Eine vengen er skadd, men ikkje broten, seier rovfuglentusiasten. Furuseth seier det ikkje er godt å seie om hofuglen vil klare seg: Det har ingen hensikt å ha han i vekevis om han ikkje blir betre, også ut frå eit dyrevernprinsipp. Ein rovfugl som fangar byttedyr må vera i god form for å klare seg, seier Furuseth. Om ei veke kan han truleg bestemme om fuglen skal sleppast fri eller avlivast. Og for å seie det litt kynisk, er det ikkje så farleg med ein spurvehauk som med kongeørna. «Vanleg» er eit vanskeleg begrep. Men spurvehauken er i alle fall meir talrik enn både hønsehauk og ørn, seier Furuseth. Spurvehauken er noko mindre enn hønsehauken, og hekkar gjerne i nærleiken av folk. Han er til dømes ikkje redd for å jakte småfugl på fuglebrettet til folk. Finnaren av fuglen håpar på det beste. Det er livets gang om han døyr. Men det er ein flott fugl, og eg håpar sjølvsagt han klarar seg, seier Leif Inge Reime.

6 6 NYHEITER TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Lave priser hver dag! Fiskegrateng Findus, 500 g, 39,80/kg Har nok Sorenskrivar: Stein Arne Vedde. (Arkivfoto) Wienerpølser Gilde, 520 g, 47,88/kg Smågodt Candy King, løsvekt, pr. hg 6 90 Isbergsalat Pr. stk 9 90 Plommer Pr. kg mannskap Straffesakene aukar i Hallingdal tingrett Hallingdal tingrett går på høggir men det er ingen krise. Arne O. Lindahl Saksmengda aukar. Det har vore ein urovekkjande auke i innkomne straffesaker i juli og august, seier sorenskrivar Stein Arne Vedde. Men situasjonen er likevel ikkje så prekær i Hallingdal som ved andre domstolar. Talet på straffesaker som kom inn til domstolane i første halvår har nemleg auka vesentleg. Domstolane klarer ikkje lenger å få avvikla saker i same tempo som det kjem inn nye. Det viser halvårsstatistikken til domstolane her i landet. Kraftig auke Tor Langbach i Domstoladministrasjonen meiner at ein er på veg mot auka saksbehandlingstid, og at det ikkje er mogleg å møte denne situasjonen utan auka ressursar. I einedommarsaker har saksinngangen første halvår auka kraftig og er 30 prosent høgare enn i Meddomsrettssaker til tingrettane har auka med seks prosent samanlikna med same periode i fjor. For tvistesakene er auken noko høgare enn i fjor, og heile 16 prosent høgare enn i Hallingdal Tala for Hallingdal tingrett i første halvår er ikkje fullt så dramatiske: Innkomne tvistesaker har auka med åtte til 35. Det er behandla 35 tvistesaker, ein auke på 13. Det er kome inn 54 einedommarsaker, ein auke på ni. Retten har behandla 50 saker, som er ti fleire enn i fjor. Saksbehandlingstida har gått ned og er den lågaste sidan Kaldaste sidan 90-talet 25 meddomsrettssaker er komne inn, ein auke på to. Retten har behandla 32, ein auke på seks. Saksbehandlingstida har gått opp litt, til 2,4 månader. Alvorlege saker Fleire alvorlege saker er elles på veg inn i tingretten. Om kort tid skal det opp for retten fleire såkalla seksårsaker, ein av dei er ei overgrepssak. Dette er brotsverk der strafferamma er på seks års fengsel, eller meir. Desse vil dra opp saksbehandlingstida på statistikken fordi dette er tyngre saker med mykje detaljrikdom som vil ta lengre tid å behandle. Samstundes ligg Hallingdal erfaringsmessig noko etter utviklinga på landsbasis. Den illevarslande auken i saker til domstolane kjem seinare hit. Men det er ingen krise hjå oss, og eg kjem ikkje til å mase om meir hjelp, seier Stein Arne Vedde. Vi tar forbehold om eventuelle trykkfeil og at noen varer kan være utsolgt. Kun for private husholdninger. Prisen gjelder til Dei siste 12- månadene har vore dei kaldaste sidan midten av 90- talet. I resten av verda derimot har dei hatt éin av dei høgaste gjennomsnittstemperaturane som er registrert. I Oslo er middeltemperaturen for 12-månadersperioden september 2009 til august 2010 berre 5,8 C. Ein må tilbake til perioden februar januar 1997 for å finne ein kaldare periode. Det same gjeld for Bergen og Tromsø. Der må ein 14 år tilbake for å finne ein kaldare 12-månaders periode, skriv Meteorologisk institutt. Årets vinter var den 11. kaldaste sidan år 1900 for landet som heilskap. Temperaturvariasjonane me ser dei siste 50 åra stadfestar at kalde periodar ikkje er uvanlege. Variasjonar i vêret er det normale- slik har det vore og slik vil det vere. Sjølv i ei tid med aukande temperatur både globalt og regionalt, vil me oppleve kalde periodar slik som no, seier klimaforskar Ketil Isaksen ved Meteorologisk institutt. ( NPK)

7 TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 NYHEITER 7 Under lupa: Hovet skole er mellom dei som blir sett under lupa når administrasjonen i Hol kommune skal vurdere skulestrukturen i kommunen. (Arkivfoto) Ser på skulestruktur Éin skule i kvart dalføre i Hol? Administrasjonen greier ut Éin skule i vestre dalføre og éin i øystre. Det er eitt av alternativa som administrasjonen i Hol kommune no vurderer. Kjell Slåtten Skulestrukturen er sett under lupa i Hol. Det skjer med bakgrunn i utspel som kom under strategikonferansen i april, og som vart fylgt opp av hovudutval for kultur og oppvekst i møte før sommarferien. Den eigentlege opptakta kom alt då rådmannen presenterte budsjettforslaget sitt for 2010 i slutten av oktober i fjor. Rådmann Lars Ole Skogen viste der til at Hol kommune har ein svært kostnadskrevjande struktur og oppmoda politikarane til å ta ein strukturdebatt. Raud klut Å foreslå nedlegging eller samanslåing av skular er dei fleste stader som å vifte med ein raud klut for ein olm okse. Det viste seg alt i hovudutvalsmøtet i juni at meiningane er ulike. Mest kategorisk der var Line S. Persson (Frp) som ville ha vedtak om at ein ønskjer å behalde dagens skulestruktur. Det vart nedstemt. Hovudutvalet ber i staden administrasjonen gjere ei vurdering av skuletilbodet i kommunen i forhold til økonomi, rammetimetal, pedagogisk leiing/miljø og sosialt miljø. Politikarane ber om å få utgreidd fleire konkrete løysingar. Den mest ytterleggåande er éin 1 7 skule i øystre dalføre og éin 1 7, eventuelt 1 10 skule, i vestre dalføre. Samanslåing Dette vil i tilfelle bety at skulane i Holet og Hovet blir slått saman, og det same med skulane i Skurdalen og på Geilo. Ingen av skulane er store nok slik dei står i dag, til å ta imot den andre. I det øystre dalføret er det også eit alternativ at éin av skulane blir ein 1 4 skule, og den andre ein 5 7 skule. Ei slik løysing skal også greiast ut. Administrasjonen blir bedt om å leggje fram ei vurdering/ evaluering av korleis oppvekstsenteret i Dagali/Skurdalen fungerer. Ein 1 4 skule i Dagali/Skurdalen er også eit alternativ administrasjonen er bedt om å greie ut. Heit haust? Sjølv om mykje har endra seg dei seinare åra, er det stadig svært mykje kjensler knytt til skulen i ei grend eller bygd. I Hol viste det seg seinast i 2004, då Dagali skole vart lagt ned. Når skulestrukturen no på nytt er sett på kartet, kan det ganske sikkert ventast sterkt engasjement og høg temperatur utover hausten. Når hovudutval for kultur og oppvekst møtest 14. september, vil kulturog oppvekstsjef Børre Evensen lufte det vidare opplegget med utvalet. Administrasjonen har inga utgreiing å presentere enno. Den vil bli lagt fram for hovudutvalet i oktober eller november, før ho går vidare til kommunestyret. ERNÆRING FOR AKTIVE BRUKSHUNDER I KVELD kl inviterer vi til kurset Ernæring for aktive brukshunder. Det blir også et innlegg om førstehjelp denne kvelden. Velkommen! Sted: Veterinærene Nedre Hallingdal Gjensidigegården - Sentrumsvegen Gol. Tlf.:

8 8 hallingnytt Innleveringsfrist for bursdagshelsingar til barn t.o.m. 12 år: Tys dags avi sa...fre dag kl Tors dags avi sa...tys dag kl !Laur dags avi sa...tors dag kl Papirbilete blir berre returnert når det ligg ved frankert og adressert konvolutt. fødde Den 30. august vart me stolte foreldre til vår lille prins, Sevat Leander. Han vog 3930 gram og var 53 cm lang. Kine og Kjetil Moslåtten. Sykehuset Innlandet, Lillehammer. Vi fikk en nydelig gutt mandag 30.august. Stolte foreldre er Solveig Rueslåtten og Espen Nordby Andersen. Ullevål sykehus. Elise ble født 16. august, 3842 gram og 52 cm. Stolte foreldre er Ingvild Sørhus og Per Kristian Holde. Kristiansund sykehus. 12. august kom «Keiserinna vår» til verden. Stolt storesøster Randi, og lykkelige foreldre Bente Bjørbekk og Ole-Andreas Tryti Fossgard. bursdagsbarn Amund Sveingar Daltveit, Elverum, fyller 2 år i dag. Mange bursdagsklemmer til deg fra mamma og pappa, gommo og goffa og farmor og farfar. Vår kveke griugfugl æ Anne Berg, 5 år, Hemsedøl. Må mørgodagen bia sabbende fin, vona heile famelien din. Varme sysjinkjaka frå Olav og Eivor. Hurra for godjenta vår, Bjonda Lokaj, som fylte 8 år 4. september. Varme klemmer fra pappa og mamma, Mergime, Mailinda og Besnike. Camilla Øen Haugen, Torpo, fyller år 8. september. Stor bursdagsklem fra Joakim, Susanne, Tommy, pappa og mamma. Blanka sender også en hilsen. Hurra for Ida Aasvangen Hagen som fyller 2 år den 8. september. Mange klemmer fra tante og onkel, Eivind og Astrid, gommo og goffa. Trimmen på Skaga Me startar opp att 15. september. Gamle og nye trimmarar ønskes velkommen til ein lett fin trim som passar for alle. Vel møtt. L.H.L. v/styret Hemsedalsmarsjen Den tradisjonsrike Hemsedalsmarsjen går sundag 12. september langs den gamle Kongevegen frå Bjøberg, Bakkestølane eller Storeskar, og til mål ved Krik Høyfjellssenter eller Skinnfellgården. Turen passar for alle, og distansen kan varierast frå 4 20 km i ganske lett terreng. Det vert også i år busstransport frå Skinnfellgården/Krik, rasteplass med kiosksal, sportsandakt og naturstig. Nytt i år er Hemsedalsløpet, der det også blir mogleg for dei sprekaste å springe 15 km frå Bjøberg til Krik! Her må ein sørge for å melde seg på i forkant. Trimgruppa håpar på godt frammøte og ein nydeleg dag i fjellet! Trimgruppa i Hemsedal idrettslag v/norunn Rivedal Verdens beste gutter, Tore og Simen Skogheim, Geilo, blir 10 år 8. september. Gratulerer så mye med dagen. Klem fra pappa, mamma, Roger og Henriette. Resten av familien hilser også. Me gratulerer godjenta, Siri Lise K. Asgrimplass, med 10 årsdagen 5. september. Klemmar frå gommo, mamma, pappa og bror. Hipp Hurra for skolegutten vår Elias Schømer som fyller 6 år 8. september. Mange gode klemmer fra tante Laila, onkel Petter, Celine og Christine. Besten, mamo, farmor og Kjell. Den hjelpsomme, snille storbroren min, Gard Carlsen, fyller 11 år idag. Massevis av klemmer fra Vetle og resten av famillien. Håkon Breie i Asker fyller 2 år 8. september. Vi gratulerer godgutten vår. Klem fra Henrik, mamma og pappa, oldemor, bestemor, goffa og resten av slekta på Ål. Milla Ødegård, Torpo, fyller 1 år 7. september. Maria, Anniken, Noah, mamma og pappa gratulerer den blide solstrålen med dagen. Hurra for Torstein Opheim Auning som fylte 5 år 6. september. Klemmar frå Solveig, mamma, pappa, gommo, gofa og bestemor. Bursdagshelsingar Send ei helsing til ein som fortener det. Alle bursdagshelsingar skal ha fullt namn på den som blir gratulert, alder og bursdagsdato. Bursdagshelsingar kan sendast til: telefaks , eller til Hallingdølen, postboks 193, 3571 Ål Mange bursdagsklemmer til Ida Hagen Aasvangen, som fyller 2 år 8. september fra mamma og pappa. Vi er veldig glad i deg. Jørund Li til Geilo Jørund Li er tilsett som dagleg leiar for verksemdene skiskule, skiutleige/skishop, arrangement og aktivitetar i Geilo Taubane AS. Jørund Li har dei siste 14 åra jobba i Norges Skiforbund og har dei siste 5 åra vore Sportssjef og har hatt ansvaret for heile alpinavdelinga i NSF. Li jobba som trenar på NTG Geilo frå og har eit godt forhold til Geilo. Jørund Li ønskjer å utvikle ei skiskule og aktivitetar som legg til rette for god opplæring og gode opplevingar for både nybegynnarar, jibbarar, brettkøyrarar og aktive alpinistar i alle aldrar. Målet vårt er kort og Godjenta vår, Lea Uthus, fyller 5 år 8. september. Mali, mamma og pappa ønsker deg en super dag. Vi er glad i deg. enkelt sagt å bli best på service og innhald, seier Li i ei pressemelding. Jørund Lie. Mi erfaring frå breidde og utviklingsarbeidet i NSF viser at det er utruleg viktig å ha eit høgt nivå på kompetansen og tenestene ein skidestinasjon har å tilby. Styreleiar Christian Wessel i Geilo Taubane er svært fornøgd med endeleg å ha fått på plass Jørund Li i jobben. Me synest det er utruleg spennande med bakgrunnen hans, kompetansen, kapasiteten og resultata, seier Wessel. Me gler oss stort til å koma i gang med å utvikle selskapet saman med han og å gi vårt bidrag til at Geilo skal lykkast endå betre som destinasjon. Privattelefonar ANSVARLEG REDAKTØR Bjarne Tormodsgard REDAKSJONSSJEF Knut Olav Kvissel UTGÅVEANSVARLEG Olav J. Bøthun Embrik Luksengard FOTO Sigmund Krøvel-Velle NETTANSVARLEG Erlend Hagen DATAANSVARLEG Odd Ingvar Bergo JOURNALISTAR Bernt Ivar Bergum Stein Torleif Bjella Håvard Folkedal Torbjørn Gunhildgard Arne Ole Lindahl Line Sandvik Kjell Slåtten Tor Folgerø Arne Sigurd Haugen ADM. DIREKTØR Kjell Vidar Bergo MARKNADSSJEF Rolf Sveinhaug ANNONSEKONSULENTAR Kjell Olav Braathen Linda Løvås Bjørn Åke Økland DISTRIBUSJON Odd Steinar Skarsbø TEIKNESTUGU Trond Andersson

9 Innleveringsfrist for gratulasjonsannonser: Tys dags avi sa... Måndag innan kl Tors dags avi sa... Onsdag innan kl !Laur dags avi sa... Fredag innan kl Pris: Kr 250,- med bilete. Kr 150,- utan bilete. E-post: Adresse: Hallingdølen, Boks 193, 3571 Ål. Dødsannonser og takkeannonser blir fakturert med millimeterpris. Redaksjonelt stoff til desse sidene: E-post: Tlf: , faks: Adr: Hallingdølen, Boks 193, 3571 Ål (mrk. hallingnytt). 9 takk Hjertelig takk for deltakelse ved Margrethe Juvhaugens bortgang. Takk for trøstende ord, blomster, kranser og pengegaven til Nes kirke. dødsfall Bjarne m/familie Busstur: Hol Pensjonistlag hadde tysdag 31. august bedt medlemmer å bli med på «blåtur». Pensjonistar på blåtur turen vår Aktivitetsnemnda i Hol Pensjonistlag hadde tysdag 31. august bedt medlemmer å bli med på «blåtur». Det var 41 spente som møtte opp på Geilojordet denne morgonen, med mange spådomar og spørsmål: «Kor hamna me i dag?» Det var forslag både om Villa Fridheim, Hardangervidda Natursenter, Ringerike fengsel og Kongsberg sølvverk, mellom anna. Nokon meinte Thon-senteret på Flå, så dette var spennande. Så viste det seg at han Sverre Fossgård køyrde oss nedover, og dermed var halve spenninga borte. Det bar i uvissa heilt fram til Bromma, då det barka oppover bakkane med første stopp på Haglebu Blant dei beste leiarane Gisle Glück Evensen er einaste halling på lista over dei 100 mest lovande leiarane i Norge. Det er Schibstedtnettstaden E24 som årleg lagar denne kåringa. Gisle Glück Evensen (34) er fødd og oppvaksen på Geilo. Ein gjennomgang av lista viser at sivilingeniørane er i overvekt. Heile 23 av topp 100 er utdanna ved NTNU, dei fleste ved linja for industriell økonomi og teknologileiing. På en god andreplass følgjer Norges Handelshøyskole i Bergen, som har 20 siviløkonomar representert på lista. BI følgjer på ein tredjeplass med 18 siviløkonomar. Konsulentbransjen er ofte både en stopp- og endestasjon for gode leiartalent, skriv E personar på lista jobbar eller har vore innom McKinsey & Company, medan tre har vore i høvesvis Boston Consulting Group og Accenture. Sjølv om lista blir dominert av folk som jobbar i Oslo-området, er det til saman 18 personar med base andre stader. Både Trondheim, Bergen, Stavanger, Tromsø og Ulsteinvik er representert på lista. 22 kvinner og 78 menn er på lista Fjellstue, der nysteikte vaflar med rømme og syltetøy stod klar og venta på oss. Etter denne rasten var det berre å følgja fylkesveg 287 der han Sverre måtte køyra litt slalåm mellom både kvite og «sorte får» som hadde teke sin siesta midt i vegen. Vel komne ned i Eggedal bar det opp bratte bakkar, til me hamna på Hagen, heimen til målaren Chr. Skredsvig. I eit lite dusjregn tok to bunadskledde guidar i mot oss, delte gruppa i to, og gjennom ein og ein halv time følgde dei oss rundt i Hagen, fortalde om kunstnaren sitt liv og hans kunst. For dei aller fleste var dette eit stort høgdepunkt sidan få hadde vore der tidlegare. No lei det på dagen, og til trøyst for svoltne magar, kunne han Sverre fortelja at om vel ein halv time vert det lunsj på Quality Spa & Resort Norefjell. Dette digre anlegget var heilt nytt for oss alle. Denne vesle stølsgrenda vart i mars 2009 omgjort til Norges flottaste fjellresort. Ein heil liten by med 405 hotellrom og 1900 sengeplassar. I matsalen der alt gjekk i svart, tak så vel som bord og stolar, der fekk me servert steikt laks med tilbehør, karamellpudding og kaffi. For oss pensjonistar var den flotte «visningsleilegheiten» til ein sum av kroner verkeleg eit syn. Sengeplass til minst 6 på 3 soverom, kjøkken, 2 bad, og tenk deg: Ekstra badekar på det eine soverommet mest ute på verandaen og utsyn over Norefjell, hadde dette vore noko å satsa Bjørn Olav Hansen til Ål I morgon vil pastor Bjørn Olav Hansen frå Gjøvik tale på fellesskapskveld på Evjens Minne. Han har i mange år vore engasjert i nasjonalt og internasjonalt bønnearbeid, halde seminar og vore talar i ulike kyrkjelege samanhengar. I sumar heldt han 3 seminar på Oase-stemnet i Fredrikstad. Han har skrive fleire bøker, og skriv for Dagen/Magazinet. Han er og å møte i sin daglege blogg på internett, til oppbygging for mange. Vi gler oss til å høyre han på Evjens Minne, der han vil undervise om korleis ein får bønelivet til å fungere i kvardagen. Willy Gryting på som omsorgsbustad? (72 leilegheiter var uselde). Innsjøen Krøderen strekte seg i all sin lengde etter som me tok oss ned bakkane til Noresund. Og for ikkje å skuffa spådomane frå morgonen av, vart det «iskremstopp» på Thonsenteret på Flå. Takk til Gunhild Lien, Bibbi Åsberg og Guri Ødegård for påfunnet med «blåtur», og Sverre som trygg og god «kusk» bak rattet. Jostein Seljelid Klesinnsamling Klesinnsamling Betel, Nes til Halvard Hasseløys arbeid utsettes til oktober pga. ombyggingsarbeid ved lokalet. Kai Glenn Borgersen gratulasjonar Verdens snilleste mamma Mona Røv fyller 30 år i dag. Gratulerer. Stor klem fra godgutane dine Halvor og Endre takk Takk for all vennlig oppmerksomhet og deltagelse, blomster, kranser og pengegave til Kreftforeningen ved vår kjære mor Marit Ødegaard sin begravelse. Odd-Arild og Lars Birger Vår alles kjære Per Simensen født 23. september 1916 sovnet stille inn i dag. Vestfossen/Lurdalen, 5. september Kusiner og fettere Øvrige familie Thorbjørg Bisettes i Fiskum kirke fredag 10. september kl I stedet for blomster ønskes heller en gave til trygdepensjonatet. Sørgehøytideligheten avsluttes ved kirken. Vår kjære Marion Sylvia Svendsen født 19. mars 1933, sovnet stille i sitt hjem, 30. august Svein Freddy Kjell Ove Frank Erling Barnebarn og oldebarn Øvrige familie Begravelse fra Hemsedal kirke fredag 10. september kl Sørgehøytiden avsluttes ved graven. Vår kjære mor, svigerinne og tante Ragna Kristine Svarteberg født Sletten 26. mars 1916 døydde 4. september Stille susar trea kring heimen du elska, farvel vinkar blomane du fekk til å gro. Takk kvitrar fuglane som kvar morgon deg helsa. Stille kviskrar vinden; - sov i ro. Toralv og Oddmund og familien elles. Gravferd fredag 10. september kl i Herad kyrkje og etterfølgjande jordfesting på Gol kyrkjegard. Minnesamvær på Eidsgaard hotel.

10 10 NYHEITER TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Trekkjer motsegn i Dagali Miljøvernavdelinga hjå fylkesmannen trekkjer motsegna dei har hatt til reguleringsplan for Dagali Vest Dagali Handel. Kjell Slåtten Planforslaget omfattar nytt forretningsbygg for Dagali Handel, med inntil seks leilegheiter i andre etasje. Miljøvernavdelinga fremja motsegn til planen i desember i fjor, med bakgrunn i at dei støymessige tilhøva i forhold til leilegheitsdelen, ikkje var godt nok ivaretekne. Omsider fornøgd Hol kommune oversende seinare eit nytt forslag til støyvedtekter, men miljøvernavdelinga heldt fast på motsegna og bad om ytterlegare endringar i vedtektene. Det er gjort, og kommunen har m.a. foreslått eit nytt punkt om at det ikkje kan gjevast rammeløyve eller igangsetjingsløyve før det er dokumentert at støykrava blir tilfredsstilt. Med bakgrunn i det siste forslaget finn miljøvernavdelinga å kunne trekkje motsegna si. Dei vil framleis tilrå å utforme planløysingar og støyskjermar på ein måte som sikrar støyforhold i tråd med grenseverdiane utanfor alle vindauge i stover og soverom. Det vil i praksis seie av balkongen på vestsida av bygget bør forlengjast og dekkje heile fasaden. Enno hinder Eitt hinder for den planlagde utbygginga er dermed rydda av vegen, men det er enno ikkje fritt fram. Også Statens vegvesen har motsegn til planen, og det står att å kome til semje der. Det same gjeld i forhold til enkelte private merknader og innspel. Når det er gjort, vil planen kunne sluttbehandlast i teknisk hovudutval og kommunestyre. Deretter er det opna for at tiltakshavarane kan levere byggesøknad. Vil ikkje betale for sjøkablar Berre 14 prosent av oss er villige til å betale rekninga for å bruke fleire sjøkablar i samband med kraftutbygging. Ei undersøking InFact har gjort for NRK viser at tre av ti nordmenn ikkje vil betale ei krone meir i nettleige for å unngå naturinngrep i samband med kraftutbygging. Betalingsviljen er størst på Vestlandet, men også her er 22,6 prosent uvillige til å betale for å unngå naturinngrep. ( NPK) Til Hallingdal: Regionrådet ynskjer svar på om tida er inne for å forsterke Hallingdal som merkevare for å trekke fleire turistar. Regionsamarbeid Arbeidsgruppe Saman med regionrådsleiar Knut Arne Gurigard, turistsjefen i Nes, Jan Roar Strandenes, styreleiaren i Hallingdal Reiseliv, Ragnhild Kvernberg og regionrådsordførar Oddvar Grøthe skal Sandnes utgjere arbeidsgruppa som skal koma med framlegg til vidare prosess, mandat og kostnader for arbeidet. Regionrådet ønskjer ei vur- bra for reiselivet Reiselivsnæringa slit, og treng hjelpetiltak. Rekneskapstala frå 2008 viser at det gjeld ikkje minst reiselivet. ta ein posisjon i forhold til dei andre regionane i landet. Dette Er det naturleg å skilje reiselivet ut som eiga sak i profi- berre er ei handfull bedrifter i Hallingdal som faktisk tener pengar. leringa av Hallingdal som region? Er ikkje dette to sider av Arne Sigurd Haugen dering av reiselivssamarbeidet i Hallingdal, ikkje minst forslaget same sak? Jau, eg er langt på veg samd frå Hallingdal Reiseliv i det. Men eg synest personleg om å vurdere Hallingdal som at initiativet frå regionrådet merkevare. er så bra at eg vil vente med å meine meir detaljert om dette til me har kome skikkeleg i gang med prosessen, seier Rasmus Sandnes. Resten har raude tal på botnlinja. I bakkant av finanskrisa er det dette som er situasjonen når Regionrådet for Hallingdal no set profilering av dalen og reiselivet på dagsorden. Eit svært positivt tiltak frå regionrådet si side, seier direktør Rasmus Sandnes ved Dr. Holms Hotel på Geilo til Hallingdølen. Signalet frå regionrådet er startskotet for ein nødvendig prosess som berre er positiv sett frå reiselivet si side, seier Sandnes, ikkje minst som indremedisin for å utvikle nye perspektiv på oss sjølve. Ikkje berre reiseliv Men vedtaket i regiområdet er todelt. Rådet vil også setja i gang ein prosess med tanke på ei sterkare og tydelegare profilering av Hallingdal som region. Regionrådsleiar Knut Arne Gurigard er svært nøye på at dette handlar om to forskjellige ting. Hallingdalsregionen er mykje meir enn reiseliv. Det er også ein bu- og arbeidsmarknadsregion i vid forstand. Alle saker i skjeringspunktet næring/politikk, der kommunane deltek i finansieringa, er sentrale her. Spørsmålet er korleis me hallingar vil bruke Hallingdal i framtida og om me ikkje bør bli tydelegare på å bruke fellesnemninga Hallingdal mykje meir bevisst når me profilerer oss mot resten av landet og verda. Slit Hallingdalsregionen slit med å Ikkje attraktiv nok Dr. oecon. Sondre Svalastog ved Høgskolen i Lillehammer har utarbeidd analysen «Om den raskt avtagende konkurransekraft i norsk reiseliv». Han konkluderer med at Norge ikkje er attraktivt nok for velståande og betalingsviljuge turistar. Til Aftenposten seier Svalastog at Norge knapt får tak i ein liten promille av desse turistane. Det framgår klart av «turistrekneskapen» og det blir dessutan stadfesta i ein fersk analyse av konkurranseevna i reiselivet. Analysen fortel blant anna at andre høgkostnadsland har langt større tiltrekkingskraft på pengesterke turistar enn kva Norge har. Reiselivet slit med å tiltrekkje seg turistar som legg att meir enn småpengar. Rasmus Sandnes. Eg trur Svalastog har heilt rett, seier Rasmus Sandnes. Me gjer altfor lite på nasjonalt plan for å utvikle produkt som er attraktive og gode nok. Og altfor ofte sel me tre stjerners produkt til fem stjerners prisar. Regionstenking På regionsnivå kan det også gjerast mykje. Men eg trur det er nødvendig å ta inn over seg at innfallsvinkelen til problemet kan variere veldig frå sesong til sesong. Destinasjonane er svært forskjellige, og sommar og vinter set heilt ulike krav til oss som reisemål. Men at det er behov for eit mykje større og tettare samarbeid på regionsnivå er eg ikkje i tvil om, seier Rasmus Sandnes.

11 TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 NYHEITER 11 Motvillig ja til eigedomsskatt Gol kommunestyre tek stilling i dag Høgre og Fremskrittspartiet i Gol la opp til omkamp om eigedomsskatten i formannskapet, men snudde når det kom til røysting. Stein Torleif Bjella I dag kjem vedtektene for eigedomsskatten opp i kommunestyret i Gol. Dei er i hovudtrekk som før, med den vesentlege forskjellen at skatten no skal gjelde for heile kommunen, ikkje berre for sentrumsområdet. Saka var i formannskapet førre veke. Der vart rammene for eigedomsskatten samrøystes vedteke, slik rådmannen tilrådde. Men det vart ein lengre debatt. Steinar Medhus og Høgre la opp til omkamp om heile «hytteskatten». Medhus sit ikkje til vanleg i formannskapet, men stilte for Kåre Olav Solhjell (KrF). Sviktande grunnlag Eg er mot eigedomsskatt i heile kommunen. Eg syns vedtaket som vart gjort om å innføre skatten før jul i fjor vart tatt på sviktande grunnlag. Saka kom for kjapt. Det er berre synsing frå a til å. Gol er einaste kommunen i Hallingdal som innfører denne skatten i heile kommunen, og me vil samstundes vera tilflyttingskommune. Eigentleg vart me skremt av eit stort underskot til å innføre utvida eigedomsskatt. Men Gol har aldri vurderte konsekvensane av dette skikkeleg, sa Medhus og fekk støtte frå Jan Nordahl og Frp. Eg høyrer Steinar Medhus og Høgre no vil ha omkamp. Venstre har ingen ynskje om å skattleggje folk mest mogeleg, men denne skatten vil dei fleste ikkje merke noko til. Og det du seier om tilflytting er feil. Erfaring frå andre kommunar er at det ikkje påverkar tilflyttinga, sa Halvor Lilleslett (V). Må ta over fjellvegane Eg reknar med at Gol kommunen no tek over ansvaret for vegane Fjellheim Oset og Rekkjeset Einarset. Det seier Arne Nibstad ved Storefjell Høgfjellshotell. Han er ikkje glad i utvida eigedomsskatt. Når me no truleg får eigedomsskatt i heile kommunen, er det naturleg at kommunen også tek over ansvaret for dei to viktigaste vegane på Golsfjellet; nemleg Fjellheim Oset og Rekkjeset Einarset. Situasjonen må jo vera lik i sentrum og på fjellet. Nibstad syner til eit kommunalt vedtak i 2003 om at kommunen skal ta over dei to viktigaste fjellvegane. Ifølgje kommunestyrevedtak 14/03, frå april 2003, skal kommunen ta over vedlikehaldet på desse strekningane, seier Nibstad og siterer høgt frå vedtaket. «Tidspunkt for kommunal overtaking av vedlikehaldet blir avgjort seinare etter vedtak i Gol kommune og innanfor vedtekne budsjettrammer. Ved overtaking skal vegane ha den vegstandarden som kommunen krev». Tidspunktet kan ikkje bli betre. Me mista all offentleg støtte til vedlikehald av vegane i budsjetthandsaminga for I tillegg går kommunen no inn for eigedomsskatt. Me på fjellet skal sjølvsagt bli handsama likt med sentrum. Derfor er tida inne for at Gol kommune tek over dei to viktigaste vegane på fjellet, meiner Nibstad. Heller ikkje SV let seg imponere. Vedtaket med utvida eigedomsskatt vart ikkje gjort på sviktande grunnlag. Me hadde tvert om ei grundig konsekvensutgreiing. Eg syns du som mindretal skal føye deg i denne saka. Eg syns du skal droppe dette no. Me var ferdig med å diskutere grunnlaget for skatten i fjor. Din kamp burde handle om nivået på eigedomsskattenivået, sa Dag Wollebæk (SV) som meinte debatten gjekk i feil retning. Krev opprydding i Kleivi Ei produksjonsbedrift i Kleivi næringspark risikerer kommunalt pålegg om opprydding. Håvard Folkedal Store mengder avfall frå produksjonen i form av honved og trematerialar ligg lagra på tomta. Deler av dette ligg heilt innåt vegen gjennom næringsparken som fører vidare til Sangefjell. I eit brev til eigaren av bedrifta slår Ål kommune fast at dette er skjemmande og dessutan trafikkfarleg fordi det hindrar sikt. Dette er ei form for forsøpling som er i strid Me er invitert til å diskutere vedtektene til eigedomsskatten, ikkje om den skal innførast. Me ynskjer ingen omkamp om eigedomsskatten no, presiserte Gunn Astrid Frøysok (Sp). Før kveldsmat Det er lov å lufte meiningar. Eg synest saka er handsama på ein lite tilfredsstillande måte. Dette når taket på sju promille før me har fått i oss kveldsmaten. Derfor burde saka vore utsett. Dette handlar ikkje minst om konkurransesituasjonen i med forureiningslova, meiner kommunen. Krev rydding I samsvar med reglane i forvaltningslova blir eigaren førehandsvarsla om at Ål kommune vurderer pålegg om fjerning av avfallet som ligg innåt vegen gjennom næringsparken. Fristen er sett til 1. oktober. Eigaren må gi melding til kommunen når avfallet er fjerna og dokumentere at det er levert til godkjent mottak. Tre vil bli ny sokneprest i Hol Det har meldt seg tre søkjarar til den utlyste stillinga som sokneprest i Hol etter Arne Jensen, som har gått over i ny stilling som prostiprest i Hallingdal: Maria Vassli Gjære, fødd 1983, Sigurdur Runar Ragnarsson, fødd 1951, og den tredje, som ikkje vil ha namnet sitt offentleggjort, men som er ein mann fødd Vedtekter til kommunestyret: Her er takstmann Hans Eirik Follesø, Bjørn Tore Moger og prosjektleiar for eigedomsskatt i Gol kommune Lars Riise i gang med registrering og oppmåling. Gol. Det går nedover med oss, meinte Medhus og synte til at politikarane på Nes hadde snudd i saka. Og dei har strengt tatt større økonomiske problem enn Gol kommune, sa han. Eg ser fram til Høgre og Fremskrittspartiets sine budsjettforslag for neste år. Då vil me ha konkrete forslag på bordet, sa Hallvor Lilleslett (V). Trass i sterk kritikk av den nye eigedomsskatten vart vedtaket i formannskapet samrøystes. Kleivi-sak Styret i Kleivi næringspark bad tidleg i august Ål kommune ta affære overfor den aktuelle bedrifta. Styreleigar Knut Medhus skriv i brevet at styret i lengre tid har prøvd å få rydda opp i området, men utan å ha lykkast med oppfordringar og innspel til løysing overfor bedrifta. På denne bakgrunn ber styret kommunen gå inn med tiltak som lovverket opnar for. Styret for Kleivi har som mål at næringsparken, i tillegg til å vera ein viktig arbeidsplass, også skal stå fram som ein ryddig og velstelt park, heiter det i brevet. Samtidig ber styret i Kleivi næringspark kommunen syte for gjennomføring av brannsyn i lokala for å få sjekka i kva grad dei kan nyttast som bustad for tilsette, slik praksis tydelegvis har vore, meiner styret.

12 12 NYHEITER TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Vil ikkje vite av tamrein Tamrein høyrer ikkje heime i Ynglesdalen eller på Haugastøleigedommane. Hol fjellstyre trugar i tilfelle med å seie opp sine avtalar med Hol kommune. Kjell Slåtten Som omtala i avisa tidlegare, har Østre Hol Tamreinlag A/L søkt Hol kommune om å få leige beite på dei to ovannemnde kommunale fjelleigedommane. Viltnemnda i Hol og Nordfjella og Fjellheimen villreinnemnd har gått sterkt imot planane om ny tamreindrift i kommunen. Hol fjellstyre, som også er bedt om å kome med uttale, viser til at Nordfjella villreinområde er definert som villreinareal og gir si fulle tilslutning til høyringsuttalen frå Nordfjella og Fjellheimen villreinnemnd. Handspålegging på nyekyrkja Det nærmar seg innviing av Geilo kulturkyrkje. Laurdag var det handspålegging. Arne O. Lindahl Eit 20 tals frivillige dugnadsarbeidarar frå heile bygda klatra opp på taket på nyekyrkja. I løpet av dagen vart over eitt hundre tonn med torv heist opp på taket. Frivillige hender fekk torva kom på plass. Det er verkeleg artig at folk heilt frivillig stiller opp og tek eit tak på denne måten. Dette er skikkeleg lagarbeid, seier Stein Lauvrud. Han var dugnadsbas. Solid jobb Det var ein tung jobb å få torva på plass på dei 600 kvadratmetrane med tak. Me må vel kunne seie at det er ein solid jobb som blir gjort, seier Lauvrud. Sjølv om folk er opptekne med både sauesank og reinsjakt for tida var det ingen problem å samle ein gjeng med frivillige. Det er jo berre moro å kunne gjere ein innsats, seier Kjellaug Mietle som brukte laurdagen på kyrkjetaket. Eit landemerke Ei kyrkje med torv på taket er ikkje heilt vanleg for å seie det forsiktig. Men så er ikkje den flunkande nye Geilo kulturkyrkje på Bruhaugen av det vanlege slaget heller. Original i sin form, og med eit tårn som vil bli eit landemerke på Geilo. Første sundag i advent, nærmare bestemt 28. november, blir nyekyrkja innvigd. Det blir ein stor dag. Treng barrierar Fjellstyret er av den oppfatning at villreinareal og beiteområde for tamrein ikkje kan liggje nær opp til kvarandre, og at ein ikkje kan ha samanblanding verken på små eller store areal. Mellom villrein og tamrein bør det i tillegg vere geografiske barrierar, slik som stup, djupe dalar, store elvar o.l. Eller fysiske barrierar som trafikkerte vegar, jernbane, gjerde o.l. Hol fjellstyre er sikker på at desse vurderingane har full støtte i fagmiljøa og blant erfarne villreinforvaltarar i heile landet. Illojalt og gale Dersom Hol kommune skulle ønske å omdisponere dei to fjelleigedommane og opne for beitande tamrein, vil det vere nødvendig med ei omdisponering av heile, eller store delar av, Nordfjella villreinområde. Det er ein stor og tung prosess, som vil ta lang tid. Fjellstyret kjenner seg også rimeleg sikker på at ei slik omdisponering ikkje vil bli tillate. I forhold til det nasjonale ansvaret for villrein, meiner fjellstyret at det vil vere illojalt og gale av Hol kommune å søkje omdisponering av dei to nemnde kommuneeigedommane til tamreinbeite. Fjellstyret vil i så fall blir tvinga til å seie opp den/dei avtalar som no gjeld. Dugnad: Mange frivillige er i sving på taket på Geilo kulturkyrkje.

13 TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 NYHEITER 13 Tek eit tak: Mange frivillige hender stilte opp for å få torva på plass. Til venstre Bjørn Petter Markegård, dugnadsbas Stein Lauvrud, Anders Ilsøy og Kjellaug Mietle. Tung: Over eitt hundre tonn med torv vart heist opp på taket. Entusiasme: Det er moro at så mange stiller opp, seier dugnadsbas Stein Lauvrud.

14 14 NYHEITER TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Har gjort Snart smell det: Fjellstyra har tru på ei langt betre rypejakt denne hausten. (Arkivfoto) Meir rype i år enn i fjor Etter eit generelt dårleg rypeår i 2009, ser det ut til at bestanden er i ferd med å auke. Arne Sigurd Haugen Dette er gladmeldinga frå dei 94 fjellstyra som nyleg har taksert rypeterrenget i statsallmenningane i Sør-Norge. Takseringa gir eit godt grunnlag for småviltforvaltning, og gir ein peikepinn på kva for tiltak som evt. må setjast i verk for å hindre ei for stor avskyting. Lokale fjellstyre forvaltar småviltjakta på nær 30 mill. daa statsallmenning i Sør-Norge. Samla sel dei om lag småviltkort og er Norges største tilbydar av jakt og fiske til allmenta. Jakt og fiske i desse områda er populært på grunn av generelt god forvalting, tilgjenge og akseptable prisar. Trass i at mange område viser større rypebestand enn i fjor, er det framleis svært lite rype mange stader. Difor må ein rekne med at mange fjellstyre vil regulere uttaket i år. Eidfjord fjellstyre har valt å frede li- og fjellrype i 2010 fordi takseringsresultata framleis viser låg tettleik. Alle takseringsresultat er førebels ikkje klare, men ei oppdatert liste vil heile tida vera tilgjengeleg på www. fjellstyrene.no Mange fjellstyre har valt å regulere kortsalet i første del av jakta. Deretter er det i mange område fritt kortsal. I mange område er det også mogleg g å overnatte i dei mange fjellstyrehyttene som enten står opne eller er til leige for ein rimeleg pris. Vare, båt, hest, skap, bil, maskin, uni og tipphengere. 52 modeller m/totalvekt fra kg Norge kjent St. Olavsmedaljen til Molstad Andresen Øystein Molstad Andresen har gjort mykje for å gjera Norge kjent i utlandet, så mykje at det står til ein St. Olavsmedalje. Nyleg var han på audiens hos HM Kongen. Tor Folgerø Journalist og forfattar Øystein Molstad Andresen (75) frå Ål fekk i oktober i fjor St. Olavsmedaljen. Molstad Andresen bur på New Zealand der han arbeider med å setja i stand eit dokumentasjonssenter om innvandringa frå Norge. Han har gjeve ut fleire bøker, m.a. «Johannas World», om norsk innvandring til Norsewood på New Zealand. Og no arbeider han med ei bok om den norske utvandringa til Australia. Grunngjevinga for tildelinga er det arbeidet han har lagt ned for breie ut kjennskap til Norge i New Zealand og for å fremje samarbeid mellom nordmenn i eksil og heimlandet. nes, som var slått til Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden. Etter kvart var det min tur til å koma inn til kongen til eit 15 minuttars møte. Han veit mykje om det eg var oppteken av, og om bakgrunnen for at eg fekk medaljen. Han er ein folkeleg kar som er lett å prate med, seier Øystein Molstad Andresen. Likte det han såg Det var veldig uventa at eg fekk St. Olavsmedaljen, men eg trur det var den norske ambassadøren i Canberra i Australia som var opphavsmannen til at eg fekk denne tildelinga. Han har besøkt dokumentasjonssenteret eg jobbar med på New Zealand, og må ha likt det han såg. Eg har tidlegare gjeve ut bøker om norske innvandrarar, og no er eg i innspurten på ei bok om utbygginga av vasskraft og vatningsanlegg som det norske firmaet Selmer stod for søraust i Australia frå 1950-talet og utetter. Research Heime i Norge har han elles nytta sommaren til å engasjere seg i kampen mot utbygging av Kulufossen på Ål, og til å drive research til den nye boka. Eg kom over noko nytt stoff som gjer at eg må skrive om innleiinga og gjera nokre endringar i boka, men eg reknar med å ha manuskriptet klart i løpet av hausten, seier Molstad Andresen. «Han er ein folkeleg kar som er lett å prate med» Øystein Molstad Andresen Gol, Felleskjøpet MESTKJØPT Kutyme Sjølve medaljen fekk han i oktober i fjor. Men i sommar har Molstad Andresen besøkt heimlandet, m.a. for å takke HM Kong Harald for tildelinga. Det er jo kutyme at du skal takka for ein slik gjev medalje. Det gjekk føre seg slik at eg fekk følgje av ein adjutant til Fuglerommet, der eg venta til det var min tur. Der sat det fleire andre som også skulle inn og takka for medaljen, m.a. fekk eg høve til å snakka litt med Georg Ape- Protokoll: Øystein Molstad Andresen set namnet sitt i protokollen på Slottet før audiensen hos HM Kongen. LYST TIL Å SLUTTE? Ta kontakt for informasjon om røykesluttkurs. Frisklivssentralen Kursleder Heidi Myklemyr: / Marit Grimnes: Fysioteket - Drammen Kursleder Mona Tillerås: / Legekontoret - Gol Kursleder Bjørg Hoftun: / Sigdal helsestasjon Kursleder Gunhild Albjerk: Røyketelefonen I kø: Øystein Molstad Andresen ventar på tur til å sleppe inn til HM Kongen, her saman med Georg Apenes, Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.

15 TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 NYHEITER 15 Tek lappen for tidleg Unge menn bør ikkje få lappen før dei er 23, meiner trafikkforskar. Risikoterskelen er nok lågare for gutar enn for jenter, seier trafikkskulelærar Per Magne Lund Roland. Arne Sigurd Haugen Unge menn har umodne hjernar og strengt sagt bør ikkje unge menn få lappen før dei er minst 23, seier seniorforskar Dagfinn Moe til Bergens Tidende. Unge menn er ikkje berre uerfarne sjåførar, men også umodne menneske, seier Moe. Han er seniorforskar ved avdeling for transporttryggleik på SINTEF, og har dei siste åra sett nærare på korleis ungdomshjerna er i endring. Konklusjonen er at unge menn har problem med å vurdere risiko og tenkje over konsekvensar. Frontallappen Det er frontallappen i hjernen som styrer desse vurderingane, og dei har ikkje modna før i 25- årsalderen, seier Moe. Ungdom tek risikable val på mange arenaer. Forskjellen er at i trafikken kan det gå veldig galt, seier forskaren, som sjølv har jobba som trafikklærar i studietida. Funna stemmer godt overeins med det trafikklærarar landet over møter på jobben. Audiens: Øystein Molstad Andresen fekk i oktober St. Olavsmedaljen. Fredag var han i audiens på Slottet for å takka for utmerkinga. (Foto: Heidi Molstad Andresen) Statistikk Han er nok inne på noko, seier Per Magne Lund Roland, som i år kan feire 30 årsjubileum med trafikkskole i Hallingdal. Dette er jo problemstillingar me snakkar om ofte, me som driv med opplæring av nye sjåførar. Risikoterskelen er mykje lågare blant gutar enn blant jenter. For gutar er alt berre artig like til det smell. Då blir dei som regel veldig overraska. Lund Roland vil ikkje uttale seg konkret om innføring av aldersgrense. Men det er jo berre å sjå på ulykkesstatistikken, seier han. Når unge menn er innblanda i ulykker er det nesten alltid farten si skuld. Når jentene køyrer gale er det som regel snakk om at dei har rygga inn i garasjen til naboen eller noko i den dur. Det er forskjell på jenter og gutar, det har me sett lenge. Gutane er lite modne. Med jentene er det motsett, seier Tor Inge Soma, som er leiar i Autoriserte trafikkskulars forbund. Dagfinn Moe har fleire gonger foreslått å auke aldersgrensa på førarkort til minst 23 år for menn, men trur forslaget ikkje er like populært blant politikarane.

16 16 NYHEITER TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Vårflaum: Skriu under vårflaumen i Flaumsikringa var kryssfinerplater som skulle leia vatnet attende i elveløpet. (Arkivfoto) Skriu er sikra Hol gamle kyrkje står trygt Berre små detaljar står att før flaumsikringa av den vesle elva Skriu i Hol er sluttført. Tor Folgerø Vårflaumen i Skriu i 2004 truga både gamlekyrkja og delar av sentrum i Holet. Også i 2005 var det flaum der, men av noko mindre omfang. Dette fekk Norges Vassdrags- og Energidirektorat (NVE) til å engasjere seg, ikkje berre i flaumsikring, men i ei landskapsmessig utvikling av området. Arbeidet med utbetringane av elva starta sommaren 2009, og no er det berre små detaljar att før heile anlegget mellom kyrkjebakken og brua ved Kvalitet: Prosjektleiar, Eirik Traae. Nerolsvegen er ferdig. Torsdag hadde prosjektgruppa med seg kollegaer frå NVE for å visa fram anlegget. Pilotprosjekt Dette er fyrste gongen me gjennomfører eit flaumsikringsprosjekt med så høg kvalitet i alle detaljane, fortel prosjektleiar Eirik Traae i NVE. Krava til presisjon har vore så høge i alle ledd at delar av anlegget har vorte rive ned og bygd opp att tre gonger før me vart fornøgde, seier han. Det sette naturlegvis samarbeidet med anleggsarbeidarane på prøve. Det var ein periode då det var like før dei pakka saman og reiste sin veg, innrømmer Traae. Parkmessige kvalitetar Ved vanleg vasstand er Skriu berre ein liten bekk, men prosjektet har opna opp og gjeve bekken

17 TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 NYHEITER 17 Detalj: Brurekkverk innfelt i granitt. Flaumsikra: Den nye Skriu er steinsett og har natursteinsmurar som skal tryggja gamlekyrkja mot flaumvatn. ein større vasspegel. I staden for å sprenga ei renne i fjellet for å sikra elva ved flaumstor vassføring, har dei vald å mura opp tersklar i naturstein for å tryggja elva på utsette stader. I dette prosjektet er det ei blanding av natursteinsmur og elva sitt løp over ubehandla grunnfjell. Å unngå skjeringar i grunnfjellet er viktig for å gje anlegget det fine parkmessige uttrykket, seier Anne Cathrine Sverdrup, regionssjef i NVE region Sør. For NVE har det vore viktig å hausta erfaringar i arbeidet med dette prosjektet. Som pilotprosjekt har det vore ein interessant læreprosess. Det som skil dette anlegget frå andre er dei mange estetiske detaljane, seier Traae. I utforminga av murane er lagt vekt på flaumsikring, m.a. ved at det er lagt inn «styresteinar» i muren som skal leia flaumvatnet i sikker retning. I tillegg er det lagt stor vekt på estetiske element som fosseslør og fine bruer med naturstein og tredekke i eik. Det er også lagt innsats i å gjera stikkrennene frå tilførselsbekkane fine. I staden for å leggja stikkrennene mellom steinane, kjem stikkrennene gjennom kjernebora naturstein i muren. Dyre detaljar? Dette må ha gjort anlegget dyrt? «Dette er fyrste gongen me gjennomfører eit flaumsikringsprosjekt med så høg kvalitet i alle detaljane» Prosjektleiar Eirik Traae i NVE Hovudkostnaden ligg i å steinsetja elva for å gjera det trygt. Det måtte me uansett ha gjort, så økonomisk er det ikkje så veldig stor forskjell. Men det er klart at t.d. utforminga av dei fine bruene har fordyra anlegget. Ekstrakostnadene er det Hol kommune som har kosta. Men det er også det som har gjort at det som tidlegare hadde preg av ein bakgardsbekk, no har fått parkmessige kvalitetar, seier Traae. Me håpar at dette er eit anlegg der oppfatninga blir at det står i stil med den gamle kyrkja, sa Harald Sakshaug, distriktsingeniør og byggeleiar i NVE. Framtidsvisjon: Landskapsarkitekt Tormod Sikkeland sine idear om å opna opp området mellom den gamle kyrkja og Holsfjorden og laga ein strandpromenade er utsett på ubestemt tid. (Illustrasjon: Multiconsult) Utsett på ubestemt tid Landskapsarkitekt Sikkeland sine planar om å etablera ein «fjordpark» ved Holsfjorden blir neppe prioritert. Ordførar Erik Kaupang er godt nøgd med det estetiske resultatet av flaumsikringsarbeidet, men kan ikkje lova at prosjektet med å laga ein fjordpark ned mot Holsfjorden blir realisert med det fyrste. Teikningane til landskapsarkitekt Tormod Sikkeland, som er grunnlaget for flaumsikringa av Skriu, legg også opp til å opna opp mot Holsfjorden og laga ein fjordpark med strandpromenade. Er det planar om å realisera det i neste trinn? Hol kommune har hatt eit godt samarbeid med NVE i dette prosjektet og det er svært gledeleg å sjå det ferdige resultatet av samarbeidet. For oss har det vore viktig at anlegget vart hydrologisk sikkert og at det var sett i ein estetisk samanheng med den gamle kyrkja, seier ordførar Erik Kaupang. Det arbeidet som er gjort har hatt fokus på å tryggja området mot ein framtidig flaum. Det er me i mål med. Ideen om å laga ein fjordpark er spennande. Som ein framtidsvisjon er ideen god, men det krev både at Statens vegvesen samtykkjer til ei omfattande omlegging av Rv50, og ein politisk vilje til å setja av pengar til prosjektet. Det ligg ikkje pengar på budsjettet til å realisera dette med det fyrste.

18 18 NYHEITER TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 Kårstugu 20 år: Sigrid Halstensgård var bunadskledd fyritalskvinne for høvet utstyrt med mikrofon-mygg. Frå venstre sit Sigrunn Kalsegard og Guri Ekse, begge aktive i markeringa av Kårstugu i Ål sitt 20-årsjubileum. «La oss leve Stel refleks frå brurekkverket Ei smal bru over eit bratt juv ved Øvrestølen i Hemsedal vart nyleg merka med refleksar. Nokon hadde før det køyrt ned rekkverket. Etter at hyttefolk og grunneigarar hadde fått opp eit nytt rekkverk på dugnad vart ein samde om merke det med «kattauge». No har nokon skrudd ned refleksane og den smale brua står igjen umerka. Det er irriterande, men og litt søtt, seier ein av hytteeigarane Tore Gautneb til Hallingdølen. Det er stadig meir trafikk på vegane i området Torsetstølane. Dette har gjort sitt til at vegen også er blitt bomveg i seinare tid. Fleire forgifta av kvit flugesopp Minst 20 personar har dei siste vekene blitt lagt inn på sjukehus fordi dei har ete giftig sopp. Mange har truleg fått i seg kvit flugesopp. Personane er lagt inn på sjukehus etter at dei sjølv har teke kontakt med Giftinformasjonen og det har vore mistanke om soppforgifting, skriv Aftenposten. Giftinformasjonen går no ut og åtvarar og seier det er fleire alvorlege forgiftingar med kvit flugesopp enn før. Mange tek sjansar på å plukke sopp utan gode rutinar eller nok kunnskap. Overlege ved Giftinformasjonen, Tarjei Rygnestad seier at soppforgifting kan vere svært alvorleg. ( NPK) for hverandre» I 20 år har rad når Kårstugu i Ål markerer 20 års drift. Lokalet var pensjonistane på fullt for høvet, og programmet spente frå trompetspel og Kårstugu i Ål halde fellessong, til andakt og talar. liv i songen. Ål Sigrid «Diddi» Halstensgård ønskte velkommen og var fyritalskvinne. Deretter kom sin første og største kjende songar som perler på ei frisklivsentral, sa snor. Det gjekk i «La oss leve ordførar Torleif for hverandre» og «Himmelen blåner». T. Dalseide. Bernt Ivar Bergum Om me er gamle nok til å vere med her? Me er akkurat gamle nok, seier pensjonistane Sigrunn Kaslegard og Guri Ekse. Dei sit på fremste Lang og tru teneste Høyrer de me? spurde Guri Ekse. Ho ville takke alle dei frivillige som stiller opp for å gi samlingsstunda dei eldre har hatt i 20 år eit innhald. Ho nytta høvet og det gode frammøtet til å oppfordre også andre utover brukarar av Ål buog behandlingssenter til å vere med. Kårstugu er for alle som har fri fredagar klokka 11, sa ho. Sidan vart det mimra over sakspapira frå Fleire av dei sentrale personane frå den gongen er ikkje lenger med oss, sa Kjellaug Romslo. Ho har sjølv vore koordinator og administrator. Sjølv kalla ho seg helst «husmor», og på jubileumsdagen fortalde ho om den spede spira Ål kommune sådde då dei opna for ei særskild stugu for eldre. Svineinfluensaen kjem også i år Også i år kjem svineinfluensaen til landet, men forskjellen er stor frå fjoråret. Folkehelseinstituttet meiner denne gongen at det er liten grunn til å vere redde og at utbrotet ikkje blir stort. Folk i risikogrupper blir likevel oppfordra til å ta vaksinen mot sesonginfluensaen, som kjem på marknaden i slutten av månaden, skriv Aftenposten. Ansvar for eigen helse Målet var å skape ein alderdom med meining. Det skulle ikkje vere ein gøymestad for eldre, fortalde Romslo og undra seg på i kva grad målet var nådd. Kårstugu skulle vere ei rik kjelde å ause av for yngre, heldt ho fram. Ordførar Torleif T. Dalseide var yngre enn dei fleste og stadfesta i alle fall at han lærte mykje av den grundige gjennomgangen. Det mest imponerande er alle dei frivillige som tek ansvar for eiga helse. Dette er jo i realiteten Ål sin første og største frisklivsentral, sa han. Etter det vel to timar lange programmet var det klart for festmiddag. Dette fordi ein ikkje veit sikkert kva influensa som kjem, men også fordi den i tillegg vernar mot svineinfluensaviruset. Helsestyresmaktene meiner at 60 prosent av folkemengda er immune enten fordi dei er vaksinert, eller fordi dei har hatt sjukdommen. ( NPK)

19 bilagettysdag 7. september 2010 AUTORISERTE MERKEFORHANDLARAR I HALLINGDAL 19 Flere modeller: De tre viktigste Mini-modellene er Countryman, Clubman og Mini. (Foto: BMW) Mini Countryman mest for asfalt Flere Du kommer neppe til å påtreffe Mini Countryman ute i skogen. Øivind Skar Firetallet går igjen når Mini Countryman slippes løs på norske veier om kort tid: Countryman er fjerde variant av BMWs Mini. Første Mini med lengde over fire meter. Første Mini med firehjulsdrift. Første Mini med fire dører. Første Mini med god plass til fire i fire individuelle stoler. Stasjonsvogn Countryman er en liten stasjonsvogn, 4,11 meter lang, med fire dører, stor bakluke og flatt bagasjeromsgulv. Bagasjerommet kan varieres fra 350 til 1170 liter. Baksetene kan lengdereguleres med 11 centimeter. Likevel er Countryman så spesiell at den knapt har noen konkurrenter. Knapt noen bil på denne størrelsen er morsommere på svingete veier heller. Motor Bilen selges med tre bensinmotorer: 98, 122 og 184 hk, eller to dieselmotorer: 90 og 112 hk. De to største bensin- og dieselmotorene leveres med firehjulsdrift. En smart skinne i gulvet er der for å hekte på koppholdere, brilleholder, ipod-holder og lignende. Lang: Dette er første Mini over fire meter. Hva er bilens svakheter? Det måtte i så fall være den høye prisen og lave bakkeklaringen på 14,9 cm for firehjulstrekkeren. I tillegg må enhver Mini ekstrautstyres for minst kroner for å gi rett Mini-følelse. Mini Countryman leveres som One, Cooper, Cooper S, Cooper S All4, One D, Cooper D og Cooper D All4. 2 WD bensin: Fra kroner (98 hk) 2 WD diesel: Fra kroner (90 hk) 4 WD diesel:fra kroner (112 hk) 4 WD bensin: Fra kroner (184 hk) Konkurrenter? Knapt noen i de lavere prisklasser. God plass: Første Mini med god plass i baksetet. fakta: De ulike Minivariantane Mini Mini cabriolet Mini Clubman Mini Countryman Mini for enhver smak modeller skal gjøre Mini til bilen for folk flest. Da BMW for snaut ti år siden kvittet seg med Rover og beholdt erkebritiske Mini, var det knapt mulig å forestille seg at oppfølgeren til et 40 år gammelt bilknøtt, gjort til latter av flere enn Mr Bean, skulle komme til å bli en av bilhistoriens store suksesser. Men snart skulle det vise seg at BMW hadde skutt innertier med nettopp Mini. Skikkelig retro var den ikke, kun en oppfølger med tydelige røtter i Minis historie. Mens Mini la verden under sine hjul, endte den likevel opp som et litt smalsporet nisjemerke i Norge. Det vil importøren nå endre når den fjerde Mini-varianten snart er på plass. Ja, vi innrømmer at vi har gjort en for dårlig jobb med Mini i Norge. Mini har vært et nisjemerke, og vi ønsker ikke å være så små. Mini skal ut til flere. Med Countryman entrer vi en ny arena. Dette er en bil vi har forsøkt å gjøre så praktisk som mulig. Derfor ønsker vi heller ikke å være så urbane, sier Øystein Sponheim, salgsdirektør for Mini hos den norske importøren. Årlig selges det 300 til 400 nye Mini i Norge. I tillegg henter entusiaster hjem et nesten like stort antall brukte hvert år. Målet er å gjøre Countryman til landets mest kjøpte Mini. Samtidig håper vi å vokse til rundt 1000 nye Mini i året, konkluderer Sponheim.

20 20 BILAGET TYSDAG 7. SEPTEMBER 2010 MIN ARBEIDS- PLASS Til deg som har bilen som arbeidsplass PÅ 4 HJUL Volkswagen Nyttekjøretøy er Norges mest populære arbeidsplass på fire hjul. For femte år på rad er Volkswagen Norges mest kjøpte arbeidsbil. Kanskje fordi et nyttekjøretøy bør være sikkert og komfortabelt i tillegg til en optimal praktisk løsning. Hjørnekontor. I samarbeid med Volkswagen Nyttekjøretøy gir vi våre lesere en morsom utfordring. Har du arbeidsplass på fire hjul, og er daglig på farten? Da er vi klare for å motta bilde/r på MMS av deg og bilen i en arbeidssituasjon. Kanskje du er på en spesiell, original, morsom eller spennende jobb? Eller bare en vanlig jobb? Uansett: Ta opp mobilen og send oss et bilde av din arbeidsplass på 4 hjul. En jury vil kåre de beste bildene. De tre beste deltagerne vinner en eksklusiv guttetur for deg og en venn på besøk i Volkswagen verden i Tyskland. Vi flyr til Berlin og kjører bil til Wolfsburg der vi skal besøke Autostadt (http://www.autostadt.de/) som er et av Tysklands best besøkte turistattraksjoner. Her kan man få oppleve bilens historie, utvikling, design og teknikk i fantastiske omgivelser rett ved Volkswagenfabrikken. Vi skal bo på Ritz Carlton i Wolfsburg/Autostadt (http://www.ritzcarlton.com/en/properties/ Wolfsburg/Default.htm) som er et luksuriøst 5 stjerners hotell liggende i tilknytning til Autostadt. Vi skal også til Volkswagen Nyttekjøretøy sitt hovedkvarter i Hannover og få en guidet omvisning på en av Europas mest moderne bilfabrikker. Her kommer vi tett innpå alt fra de enorme karosseristansene, sveiseroboter og menneskene som bygger bilene. Vi avslutter med å oppleve Berlin før vi returnerer til Norge. Vi lover tre opplevelsesrike dager fylt med bil og moro i Volkswagens hjemland. Ta bilde og VINN tur til Tyskland for to Send kodeord Arbeidsbil først i meldingen til 2205 svarfrist 20/9 PREMIEN

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Midsund kommune Arkivsak: - Arkiv: 144 Saksbeh: Dato:

Midsund kommune Arkivsak: - Arkiv: 144 Saksbeh: Dato: Midsund kommune Arkivsak: - Arkiv: 144 Saksbeh: Dato: Saksframlegg Rullering av trafikktryggingsplana forslag til plan Utvalsak Utval Møtedato 14/2 Planutvalet 27.01.2014 Forslag til vedtak: Planutvalet

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes. AUD-notat nr. 1-2015

Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes. AUD-notat nr. 1-2015 Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes AUD-notat nr. 1-2015 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå Næringsseksjonen i Hordaland fylkeskommune Bakgrunnen

Detaljer

Nasjonale prøver 2005. Matematikk 7. trinn

Nasjonale prøver 2005. Matematikk 7. trinn Nasjonale prøver 2005 Matematikk 7. trinn Skolenr.... Elevnr.... Gut Jente Nynorsk 9. februar 2005 TIL ELEVEN Slik svarer du på matematikkoppgåvene I dette heftet finn du nokre oppgåver i matematikk. Dei

Detaljer

ÅL IDRETTSLAG - langrennsgruppa Sesongen 2010/2011

ÅL IDRETTSLAG - langrennsgruppa Sesongen 2010/2011 ÅL IDRETTSLAG - langrennsgruppa Full fart i løypa! Velkommen til ein ny langrennssesong! Velkommen til ny langrennssesong! Me håpar å sjå mange store og små skiløparar i dei fine skiløypene me har i Ål

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Kom skal vi klippe sauen

Kom skal vi klippe sauen Kom skal vi klippe sauen KOM SKAL VI KLIPPE SAUEN Kom skal vi klippe sauen i dag Klippe den bra, ja klippe den bra Så skal vi strikke strømper til far Surr, surr, surr, surr, surr. surr Rokken vår går,

Detaljer

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse

Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Gjennomføring av foreldresamtale 5.-7. klasse Namn: Klasse: 1. Gjennomgang av skjemaet «Førebuing til elev- og foreldresamtale» 2. Gjennomgang av samtaleskjemaet 3. Gjennomgang av IUP og skriving av avtale

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

MØTEPROTOKOLL. Personalutvalet. Møtestad: Formannskapssalen Møtedato: 30.11.2009 Frå: 18.00 til 19.30

MØTEPROTOKOLL. Personalutvalet. Møtestad: Formannskapssalen Møtedato: 30.11.2009 Frå: 18.00 til 19.30 OS KOMMUNE Personalavdelinga MØTEPROTOKOLL Personalutvalet Møtestad: Formannskapssalen Møtedato: 30.11.2009 Frå: 18.00 til 19.30 Innkalte: Funksjon Leiar Nestleiar Medlem Tilsette repr Tilsette repr Namn

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14 5 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 5 014-10-14 15:08:14 Algebra MÅL for opplæringa er at eleven skal kunne forenkle fleirledda uttrykk og løyse likningar av første grad og enkle potenslikningar

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2 Rolf Lystad 18.09.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder Det psykososiale skolemiljøet til elevane Til deg som er forelder Brosjyren gir ei oversikt over dei reglane som gjeld for det psykososiale skolemiljøet til elevane. Vi gir deg hjelp til korleis du bør

Detaljer

MØTEPROTOKOLL. Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30

MØTEPROTOKOLL. Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30 MØTEPROTOKOLL Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30 Innkalling til møtet vart gjort i samsvar med 32 i kommunelova. Sakslista vart sendt medlemene

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak.

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak. Vi takkar for mulegheita til å vere til stades og kommentere nye og spennande tal. For oss som interesseorganisasjon er det naturleg å gå rett på operasjonalisering av ny kunnskap. Bør funna vi har fått

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule 10. september var Anne Brit og Mari frå Leikanger kommune på besøk hjå 9. trinn på Leikanger ungdomsskule. Tema for samlinga var lokaldemokrati,

Detaljer

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo Ein farleg klatretur Døveskolernes Materialelaboratorium, 1994 2. udgave 1. oplag Forfatter: H. P. Rismark Illustrationer: Henrik Taarnby Thomsen Tilrettelægging, layout, dtp, repro og tryk: Døveskolernes

Detaljer

Den europeiske samfunnsundersøkelsen - hvordan lever vi i Norge og andre land i Europa?

Den europeiske samfunnsundersøkelsen - hvordan lever vi i Norge og andre land i Europa? Seksjon for intervjuundersøkelser Oslo, august 2006 Saksbehandler: Telefon 800 83 028 (gratis) Den europeiske samfunnsundersøkelsen - hvordan lever vi i Norge og andre Du vil i løpet av kort tid bli kontaktet

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 3, 4, 7 og 8 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

RULLERING AV TRAFIKKSIKRINGSPLAN - UTLEGGING AV PLANPROGRAM TIL OFFENTLEG ETTERSYN, VARSEL OM OPPSTART

RULLERING AV TRAFIKKSIKRINGSPLAN - UTLEGGING AV PLANPROGRAM TIL OFFENTLEG ETTERSYN, VARSEL OM OPPSTART Saksnr Utval Møtedato Saksbeh. Utval for plan og miljø OHA Råd for seniorar og menneske med OHA nedsett funksjonsevne 012/14 Ungdomsrådet 08.04.2014 OHA Sakshandsamer: Øystein Havsgård Arkivsaknr 13/1119

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter.

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter. RAPPORT FRÅ STRANDEBARM SKULE TYSDAG 18/10-05 Gruppa vart delt i 3. Det me skulle gjera i dag var: gjera klar grønsaker til marknad, stell i fjøset og steike pannekaker på stormkjøkken. Poteter og gulrøter

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN

RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN SOGN & FJORDANE FYLKESKOMMUNE KULTURAVDELINGA RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN I SAMARBEID MED FLORA HISTORIELAG FLORA KOMMUNE Torleif Reksten og Hermod Seim ved skiltet på rutekaia.

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1 Nynorsk Lundefuglnettene av Bruce McMillan Hvert år besøker svarte og hvite fugler med orangefarget nebb den islandske Kvart år besøkjer øya Heimøy.

Detaljer

Barnevernsfaglege vurderingar. Fylkesmannen sine erfaringar. Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014

Barnevernsfaglege vurderingar. Fylkesmannen sine erfaringar. Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014 Barnevernsfaglege vurderingar Fylkesmannen sine erfaringar Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014 Heimel Dokumentasjonskrav 1. Barnevernlova og forvaltningslova Formål 1. Arbeidsverktøy for dei

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER

KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER Indre Sogn Vassområde Gaupne 31.01.2014 Aurland kommune v/ Bjørn Sture Rosenvold 5745 Aurland KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER Me har fått opplyst at miljøproblem knytt til vassdragsutbygging

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

HØYRING OM SKULESTRUKTUR I STRANDA TETTSTAD

HØYRING OM SKULESTRUKTUR I STRANDA TETTSTAD HØYRING OM SKULESTRUKTUR I STRANDA TETTSTAD Utgangspunktet for saka er budsjettvedtak i KOM 21.12.2011 der innsparing ved nedlegging av Helstad skule ligg som føresetnad for balanse i framlagt budsjett.

Detaljer

SØKNAD OM UTVIDING AV BANDTVANGSTIDA FOR HUND I HEMSEDAL - HEMSEDAL SAU OG GEIT/HEMSEDAL SANKELAG

SØKNAD OM UTVIDING AV BANDTVANGSTIDA FOR HUND I HEMSEDAL - HEMSEDAL SAU OG GEIT/HEMSEDAL SANKELAG Arkivsak-dok. 16/00431-2 Saksbehandlar Viel Ribberud Saksgang Vilt- og innlandsfiskenemnda SØKNAD OM UTVIDING AV BANDTVANGSTIDA FOR HUND I HEMSEDAL - HEMSEDAL SAU OG GEIT/HEMSEDAL SANKELAG Saka vert avgjort

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere!

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere! SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE Å R G A N G 2 0 1 3 N R. 3 2 5. 1 0. 2 0 1 3 ningslaust å gjere masse arbeid for å få l noko som vi meinar er eit bra opplegg dersom dei vi lagar det for ikkje bryr seg/prioriterar

Detaljer

Miljøsertifisering av offentlige og private verksemder i Gol kommune Bruk av Miljøfyrtårn som sertifiseringsordning

Miljøsertifisering av offentlige og private verksemder i Gol kommune Bruk av Miljøfyrtårn som sertifiseringsordning Miljøsertifisering av offentlige og private verksemder i Gol kommune Bruk av Miljøfyrtårn som sertifiseringsordning Plan for 2010 2012 Næringsavdelinga hausten 2009 Bakgrunn: Formannskapet i Gol vedtok

Detaljer

Høyring av forslag til klassifisering av øvrige riksvegar ved gjennomføring av forvaltningsreforma - uttale

Høyring av forslag til klassifisering av øvrige riksvegar ved gjennomføring av forvaltningsreforma - uttale Statens vegvesen Vegdirektoratet Postboks 8142 Dep. 0033 Oslo SEKRETARIATET IS RV7 Telefon 32 08 51 40 Telefaks 32 08 16 44 E-post: regionraadet@hallingnett.no Kontor: Ål kulturhus 3570 Ål Dykkar referanse:

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Tilleggsinnkalling til Formannskapet

Tilleggsinnkalling til Formannskapet FLORA KOMMUNE Tilleggsinnkalling til Formannskapet Møtedato: 17.02.2015 Møtestad: Flora Samfunnshus Møtetid: 12:00 Den som har lovleg forfall, eller er ugild i nokon av sakene, må melde frå så snart råd

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

SØKNAD OM STATLEG STØTTE TIL KOLLEKTIVTRANSPORT I DISTRIKTA FOR 2010

SØKNAD OM STATLEG STØTTE TIL KOLLEKTIVTRANSPORT I DISTRIKTA FOR 2010 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Samferdselsavdelinga Arkivsak 200703590-60 Arkivnr. 8 Saksh. Raddum, Gunhild Saksgang Samferdselsutvalet Fylkesutvalet Møtedato 13.01.2010 21.01.2010 SØKNAD OM STATLEG STØTTE TIL

Detaljer

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv...

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv... Innhald 1. Fritid og bibliotek... 1 2. Hos legen... 7 3. Høgtider... 12 4. Mattradisjonar... 18 5. Sunnheit og kosthald... 25 6. Arbeidsliv... 30 7. Jobb i sikte... 35 8. Skule og utdanning... 40 9. Familie

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa Ungdom i klubb Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa CASE - FORGUBBING SSFK hadde i lengre tid merka ei «forgubbing» i trenar, leiar og dommarstanden i SFFK. Etter fleire rundar

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

Spørjeundersøking om sentrumsområde

Spørjeundersøking om sentrumsområde Spørjeundersøking om sentrumsområde Befolkningsundersøking i Hordaland 2013 AUD-rapport nr. 1 2013 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå, og i samarbeid med Planseksjonen i Hordaland

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Evaluering av offentleglova bakgrunn, ramme, tematikk, prosess, erfaringar og status. Vegen vidare?

Evaluering av offentleglova bakgrunn, ramme, tematikk, prosess, erfaringar og status. Vegen vidare? bakgrunn, ramme, tematikk, prosess, erfaringar og status. Vegen vidare? Kst. lovrådgjevar Ole Knut Løstegaard Evalueringskonferansen, Bergen 19. september 2014 Evaluering av offentleglova bakgrunn Prosessen

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

TRAFIKKTRYGGINGSPLAN FOR VIK KOMMUNE 2008 2012

TRAFIKKTRYGGINGSPLAN FOR VIK KOMMUNE 2008 2012 TRAFIKKTRYGGINGSPLAN FOR VIK KOMMUNE 2008 2012 Forord: Planen gjeld vegnettet i heile kommunen og omfattar både fysiske tiltak og tiltak innan opplæring, informasjon, trafikkontroll m.m. Dokumentet er

Detaljer

Innspel til stortingsmelding om Nasjonal transportplan (NTP) 2018-2029

Innspel til stortingsmelding om Nasjonal transportplan (NTP) 2018-2029 Til Sogn og Fjordane fylkeskommune V/ samferdsleavdelinga. Att.: Dina Lefdal Frå Trygg Trafikk i Sogn og Fjordane Dato: 18.5.2016 v/ Audun Heggestad Innspel til stortingsmelding om Nasjonal transportplan

Detaljer

Bygdeblad. Bygdesentralen/Frivillighetssentralen. Tlf. 35024868 Faks: 35024825 bygdesentralen@hjartdalsbygda.no www.hjartdalsbygda.no.

Bygdeblad. Bygdesentralen/Frivillighetssentralen. Tlf. 35024868 Faks: 35024825 bygdesentralen@hjartdalsbygda.no www.hjartdalsbygda.no. Bygdeblad Nr 4 09 Bygdesentralen/Frivillighetssentralen Tlf. 35024868 Faks: 35024825 bygdesentralen@hjartdalsbygda.no www.hjartdalsbygda.no Innhald: Pensjonistlaget Misjonshuset Sentralen Møte/arrangement

Detaljer

Vil du vera med å byggja ein ny kommune?

Vil du vera med å byggja ein ny kommune? Vil du vera med å byggja ein ny kommune? - Skal Fjell, Sund eller Øygarden halda fram som eigne kommunar, eller skal vi saman byggja Nye Øygarden kommune? Trygg framtid... Vi håpar at du opplever det godt

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 1. FØREMÅL Det skal vere ein SFO i kommunen. Skulefritidsordninga skal leggja til rette for leik, kultur- og fritidsaktivitetar

Detaljer

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Vaksdal kommune SAKSFRAMLEGG Saksnr: Utval: Dato Formannskap/plan- og økonomiutvalet Kommunestyret Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Revisjon av retningsliner

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer