KONTAKTINFORMASJON. Kyrkjelydsbladet for Balestrand Utgjeve av Balestrand sokneråd Nr , 42.årgang. DEN NORSKE KYRKJA Balestrand sokneråd

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "KONTAKTINFORMASJON. Kyrkjelydsbladet for Balestrand Utgjeve av Balestrand sokneråd Nr.1-2012, 42.årgang. DEN NORSKE KYRKJA Balestrand sokneråd"

Transkript

1

2 INNHALD Påskeandakt av prost Geir Sørebø s.3 Leiar "Barnevakt" s.4 Mi historie: Sjå, eg står for døra og bankar s.5 Nytt frå kyrkjetårnet s.7 Barnesider s.10 Intervju med Geir Apold s.12 Konfirmantsider s.16 Minikonfirmantside s.19 Revidert gravferdslov s.20 Stell av gravstein s.21 I glede og sorg s.22 Min salme Jan Herland s.22 Saman i bøn for s.23 Gudstenesteplan framover s.24 Kyrkjelydsbladet for Balestrand Utgjeve av Balestrand sokneråd Nr , 42.årgang Redaksjonsutvalet Solbjørg Angelskår, Rune Haugen, Audun Systad (sokneprest) og Jostein Risa (kyrkjeverje) Abonnement 3 utgjevingar i året (vår, sommar, jul) Fulldistribusjon i kommunen i tillegg til ikring 75 utanbygds abonnentar. Bladpengar: kr.150,- per år (friviljug) til konto: Sats auka frå Trykk / oppsett Ingvald Husabø Prenteverk, Leikanger Annonser Små annonser kr.400, store annonser kr.750. Heilside etter avtale. Framsidefoto: Biletet på framsida er teke av Solbjørg Angelskår den "fyrste vårdagen", laurdag 24.mars Ho er ny medarbeidar i redaksjonen og har vore tilsett som internatleiar på Sygna vgs sidan hausten DEN NORSKE KYRKJA Balestrand sokneråd KONTAKTINFORMASJON Balestrand kyrkjekontor Kjerneopningstid: Tysdag-fredag kl Sjøtunsvegen 6, 6899 BALESTRAND Telefon: Telefaks: E-post: Heimeside: Sokneprest Audun Systad Kontortid: Tysdag kl (elles etter avtale) Telefon: Telefon privat: Mobiltelefon: E-post: Kyrkjeverje/dagleg leiar Jostein Risa Telefon kontor: Mobiltelefon: E-post: Organist Jan Herland Telefon privat: Mobiltelefon: E-post: Prostidiakon Kjersti Brudvik Mobiltelefon: E-post: Kyrkjelydspedagog Tore Brudvik Mobiltelefon: E-post: Leiar i Balestrand sokneråd Helge Eilifsen Telefon privat: Mobiltelefon: E-post: Vakttelefon Ytre Sogn: Kvardagar: Helg/høgtid: Frå I desse tidsromma er ein av prestane i prostiet i beredskap. Vakttelefonen nyttast om ein har bruk for prestetenester som ikkje kan vente (t.d. dødsbod, soknebod for døyande, sjelesorg/støtte i kritiske situasjonar.) Heimeside: balestrand.kyrkja.no Her finn du oppdatert gudstenesteinformasjon, konfirmantinformasjon, skjema for innmelding av dåp og vigsel, kyrkjegardsføresegner. Vidare kan du søkje etter gravlagde på kyrkjegarden, laste ned årsrapporten og dette bladet i pdf-format osb. 2

3 Andakt Eg trur på oppstoda av lekamen Då rivna forhenget i tempelet i to, ovanfrå og heilt ned. Jorda skalv, og berga brast. Gravene opna seg, og kroppane til mange heilage som var avlidne, vart reiste opp frå dei døde. Etter Jesu oppstode gjekk dei ut av gravene og kom inn i den heilage byen, og der synte dei seg for mange. (Matt 27,51-53) Sitatet frå Matteus-evangeliet ovafor er eitt av dei merkelegaste og sterkaste i Bibelen. Jorda skalv og berga brast, står det. Eg opplevde ein gong eg var på jakt og gjekk under ein loddrett fjellvegg at det datt ut ein bergknaus på storleik med ein bil eit par hundre meter over meg. Han deisa i bakken meter til sides for meg. Eg opplevde braket og kjende korleis jorda skalv. Då kjende eg meg både liten og avskræmd. Det var beint fram ei rystande oppleving. Bibelteksten fortel om ei rystande oppleving i Jerusalem. På gravplassen opnar gravene seg utafor byen opna fleire graver seg, og folk som før var gravlagde, stod opp or graven og gjekk inn i byen, og der inne i Jerusalem var det mange som såg desse som var komne opp att or gravene. Slik fortel Matteus. Eg skal verken forklare eller bortforklare det som evangelisten fortel. Men eg vil knyte det til to andre tekstar. Først beretninga om Jesu oppstode. Alle evangelistane fortel med mindre variasjonar den same beretninga om grava som var tom og om den oppstadne Jesus som på ulike måtar kjem inn i byen og viser seg for mange vitne. Den andre teksten er henta frå den apostoliske truvedkjenninga som vi seier fram i dei fleste gudstenestene: Eg trur på oppstoda av lekamen. Eigentleg er dette ein rystande påstand. Dette er berget som brest. Dette er jorda som skjelv. Eg opplevde meg som liten då bergknausen datt ned ved sida av meg. Vi vil oppleve endå større krefter den dagen Guds skaparkraft reiser alle menneske opp frå grava. Først stod Jesus opp. Så var det nokre avdøde, heilage i Jerusalem som evangelisten seier vart dregne med. Og ein dag skal alle menneske oppleve den grenseprengane skaparkrafta som kyrkja gjennom si tru har vedkjent seg gjennom alle hundreår. Jesus lever gravi brast! Han sto opp med guddoms velde. Trøysti står som fjellet fast, Kristi strid og blod skal gjelde. Lynet blinkar, jordi bever, Gravi brast og Jesus lever. God påske! Geir Sørebø 3

4 Leiar: Barnevakt Som far til fire har eg og kona mi jamleg bruk for barnevakt. Også i medieverda kan vi trenge hjelp av ei barnevakt av og til. Dei fyrste heimedatamaskinane der vi lasta inn data frå ein kassettspelar kom medan eg gjekk i grunnskulen og i studietida mi hadde ivrige sjeler byrja kommunisere med medstudentar frå andre sida av Atlanterhavet - med grøne bokstavar på svarte skjermar. Eg har sett utviklinga i dataog medieverda kome, men borna i Noreg i dag kjenner ikkje ei verd utan dagens avanserte teknikk og tilbod. Og utviklinga held fram: Der mine born måtte lære koplinga mellom hand, mus og skjerm for å bruke sine "leik og lær"-spel, har dagens 1-2-åringar det enklare med mammas ipad - der små barnefingrar blar og peikar direkte på skjermen på dei dyra dei vil høyre dyrelydane til. Som far til fire aktivt mediebrukande born i alderen 7-13 år er det mykje å halde styr på og mange som er i aktivitet samstundes. Kva rammer skal vi som foreldre setje? Det er mange gode tilbod til borna, men vi høyrer ofte om det negative; t.d timane framfor skjermen som går ut over den fysiske formen og speling som skaper avhengighet. På den positive sida ser eg at mange spel krev og gjev øving i samarbeid. Borna øver også evna til analyse og problemløysing. Fleire spel opnar for å lage sine eigne spelebaner slik at ein brukar og utviklar kreativiteten - samstundes som ein får utforske enkel programmering. Ein kan også "leike inn" mykje kunnskap noko som også vert nytta i skulesamanheng. På problemsida finn ein også at det finst så mange tilgjengeleg tilbod som ikkje er eigna for dei ulike aldersgruppene og det dukkar opp mange mediespørsmål i kvardagen: Er 11-årsfilmen i kveld eigna for min 9-åring? Er det greitt at 7- eller 10-åringen ser på storebror spele eit spel med 12-årsgrense? Kven skal sjekke gratisspela borna finn tusenvis av på Internett (oftast utan alders merking)? Ville vi få det med oss dersom det gjekk føre seg mobbing via mobiltelefonar i vårt hus? Kor mange timar skal borna få spele dataspel i veka? Er det lurt å bruke speletid som "løn" for turen til Orrebenken? Skal vi setje grenser for total tid framfor ein skjerm i veka? Vi er langt frå å ha alle svara, men vi må berre hoppe i det og byrje prøve oss fram: Vi har starta med nokre rammer, men har justert desse fleire gonger etter innspel frå både born og vaksne. Vi held oss t.d. rimeleg strengt til aldersgrensene som står på spel og filmar. Vi testar også ut ulike modellar for å setje grenser for speletid eller skjermtid per veke vi har også prøvd modellar der denne tida kan aukast ved fysisk aktivitet. Vi ynskjer at borna våre skal bli det som på fint heiter "gode og medvitne mediebrukarar". (Kanskje det å drøfte desse spørsmåla kan gjere oss vaksne meir medvitne om vår eiga bruk av tid framfor ulike skjermar ) Vi er som foreldre ansvarlege for borna våre, men det kan vere greitt med hjelp utanfrå som også vil det beste for borna. Eg vil med dette tilrå "Barnevakten" med si heimeside "barnevakten.no". Dette er ein organisasjon som mange allereie kjenner gjennom media og foredrag på skulane. Dei fokuserer på det positive i medieverda og vil hjelpe oss å verne borna frå det negative. Eit døme på hjelp herifrå er eit konkret spørsmål frå ein far vedrørande eit for han ukjent dataspel sonen kom heim med. I staden for å kome med peikefingeren viste Barnevakten til ei sakleg analyse av innhald og verkemiddel med nokon som hadde testa spelet. Konklusjonen var at det var gode grunnar for den aldersgrensa som stod på spelet og at nett dette spelet dermed var frårådd. På "barnevakten.no" kan ein finne mange alternativ som er tilrådde. Stempelet "Anbefalt av Barnevakten" gjev oss som foreldre tryggleik og Barnevakten er alltid tydelege på kva aldersgruppe dei tilrår for. Nokre spel har 3-årsgrense, men vanskegrad som tilseier at det høver for eldre ungdomar, medan andre spel raskt kan meistrast av ein 7-åring, men har fått 12-årsgrense på grunn av banning eller graden av vald som er involvert. Slike nyansar kan det også vere greitt for meg som forelder å vite om. Barnevakten kjem med råd og tips for all mediebruk - både når det gjeld Internett, TV/film, mobil og spel. Dei legg også ut meldingar og tilrådingar av ulike spel og filmar. Dette er dermed ei påminning om at eg som far og vi som foreldre kan få hjelp av ei barnevakt også på dette området og at denne "Barnevakten" kan brukast som ein sakleg rådgjevar i mediekvardagen. Jostein Risa PS! Kanskje slike tema kunne drøftast på neste klasseforeldremøte? 4

5 Sjå, eg står for døra og bankar Svanhild si historie Svanhild Hundseth opplevde at Gud kalla henne til omvending gjennom under og draumar. Frå tru til fornekting Svanhild hadde eit godt forhold til kristendommen då ho var lita. Eg gjekk på søndagsskule og då var eg veldig nysgjerrig på Jesus og trudde på han. Og dei første åra på barneskulen hadde vi ei lærarinne som var svært levande kristen. Ho verkeleg elska Jesus og det merka vi ungane. Barnetrua til Svanhild vart imidlertid svekka dei neste åra i møte med kristne voksne som var respektlause i møte med andre og generelt var dårlege førebilete. Ho fortsette likevel å be Fadervår og hadde ei tru. Men utan kristne vener og kristne aktivitetar vart det stadig vanskelegare å tru. Brutale epokar i kyrkjehistoria var tunge å svelge, og det Bibelen fortalde om død og oppstode, teikn og under blei for henne naturstridig og ulogisk. Den trygge trua vart redusert til noko barnsleg som ikkje var for vaksne. Svanhild tok eit val som 17-åring. Eg ville ikkje tru lenger. Det var like godt å tru på meg sjølv seier ho. Seinare melde ho seg også ut av statskyrkja. Hjelp frå uventa hald Då Svanhild var tidleg i 30-åra var ho ein dag ute og dykka. Dei var på rundt 15 meters djup og skulle opp att. Svanhild var ikkje så erfaren som dykkar og fekk denne gangen tørrdrakt i staden for våtdrakt, noko ho ikkje var vand med. Du skal jo berre pumpe inn luft i henne, men eg hadde vest utanpå for å vere sikker på at eg kom opp igjen, og det gjorde eg verkeleg! seier ho og ler. Og då begynte eg å halde pusten mens eg prøvde å få lufta ut av drakta og eg fauk opp som ein rakett. Der nede er det jo trykk så ein får plass til meir luft i lungene. Og etterkvart som du stig oppover så utvider lufta seg for den vert lettare. Det som kan skje då er at du kan skade lungene. Svanhild var altså i ein farleg situasjon. Men då såg ho det nærma seg ein engleskikkelse. Eg visste at det var ein engel fortel ho engasjert. Skikkelsen la hendene på skuldrane hennar så oppdrifta bremsa. Og ho høyrde ei stemme, ikkje med øyret, men inne i hovudet. Pust ut, sa han. Og Svanhild pusta ut, vart tom for luft og steig sakte oppover mens engleskikkelsen løyste seg opp og forsvann. Ho kom seg opp til overflata og var trygg og i fin form. Meir mellom himmel og jord? Denne hendinga fekk Svanhild til å tenke. Ho lurte på kva som eigentleg skjedde der ute i sjøen. Først bortforklarte ho episoden, men så byrja ho å søke litt. Var det noko meir mellom himmel og jord? Svanhild melde seg inn i ein bokklubb med new age-litteratur, men der var det mykje rart. Eg synest bøkene motsa kvarandre og det var stadig nye teoriar og openberringar som slo kvarandre i hjel. Likevel skapte dette ein nysgjerrighet i meg. Og på den tida byrja ein tanke å kome til henne: Prøv Jesus. Då tenkte eg: Nei, han har eg vore borti" og "det er for barnsleg. Til Afrika I 1993 reiste dei til Tanzania. Mannen til Svanhild, Jørgen, jobba der i to år og ho og ungane var med. Ungane byrja på ein dansk skule for misjonærbarn i byen dei budde i, Iringa, og Svanhild køyrde dei til og frå skulen. Kvar morgon hadde dei andakt, sang og opplysningar der. Svanhild deltok berre for å få med seg opplysningane. Andaktane vart anten oppfatta som kjedelege, eller dei vart ikkje høyrd etter 5

6 på. Men så var det ein gong han las frå Johannes Openberring 3,20: Se jeg står for døren og banker. Om noen hører min røst og åpner døren, da vil Jeg gå inn til ham og holde måltid med ham og han med Meg. Og då han sa det så skjøna eg at det var Jesus som stod der og banka. Og det sette seg fast i hjernen min Ein spennande køyretur Ein gong var Svanhild på tur til Dar Es Salaam. På heimvegen fekk ho sitte på med Pamela, ein amerikansk misjonær. Svanhild spurte henne om ho alltid hadde vore kristen. Då fekk ho ei spennande forteljing om korleis Pamela vart kristen. Mens dei prata oppdaga dei at dei var nesten tomme for bensin. Neste bensinstasjon var heime i Iringa, fleire timar unna, og det var ikkje heilt ufarleg for to kvinner å overnatte åleine i øydemarka. Dette må vi be om! sa Pamela. Svanhild var skeptisk, men let Pamela be. Dei heldt fram køyreturen mens Pamela fortalde vidare. Og dei kom seg heilt fram til Iringa. Berre nokre meter før bensinstasjonen byrja bilen å hoste og hoppe før han stoppa heilt. Det var eit under. og så samla dei seg til eit heilt bilete. Og då tenkte eg at no blei noko satt på plass. Ein bekreftande draum Den første natta etter at ho har blitt kristen har Svanhild ein svært levande draum. Ho står inne i eit staseleg, reint og lyst slott med fine tepper på golva. Og ho veit at ho ikkje høyrer heime her. Ho er skitten frå topp til tå. Så skitten at det dryp ned på dei fine golvteppa. Så ser ho ein mann i døra. Ho berre veit at det er Jesus og at ho har sett han før der ho kom frå. Då var han berre ein kjedelig person som hadde prøvd å få tak i henne. No ser ho han på ein heilt ny måte. Er du her? spør ho han i draumen. Ja eg bur her. Eg eig denne plassen. Og du bur her og. No skal tenarane mine vise deg opp til rommet ditt og der skal du bli vaska rein. Og Svanhild vert rein og får skinande blankt hår og ein nydelig kvit kjole. Så går Jesus saman med henne og møter mange andre folk i slottet. Dei seier Endelig er du her, Hei Svanhild, Velkommen. Svanhild kjenner dei ikkje og byrjar å tvile. Ho er jo berre rein utanpå. Ser han ikkje det? Dei andre har aldri På veg Svanhild vart meir nysgjerrig etter dette. Ho spurde Helga, ein av lærararne på skulen, kva ho trudde på. Ho blei heilt stille og så sa ho til meg: Svanhild, hvis du vil, så kan vi godt begynne å lese bibelen i lag. For eg trur ikkje eg kan svare på det her og no. Dette er så djupt og omfattande. Og så sa eg okei. Eg ville jo berre vite kva ho egentlig trudde på. "Men du må ikkje tru at eg blir kristen for det. Dei møttest ein gong i veka og las Johannesevangeliet. Svanhild som er litteraturinteressert ante ikkje at bibelen kunne vere så vakkert skrive. Og Helga forklarte det dei las. Etter tredje samlinga var Svanhild på veg heim. Då høyrde ho for seg igjen; Se jeg står for døren og banker. Og der, mens ho manøvrerer bilen gjennom dei overfylte gatene, seier ho Ja, hvis det er deg Jesus, så kan du komme inn. Ho føler då at det skjer noko med henne. Då var det akkurat som han kom inn. Og så fekk eg eit bilete av mange puslespelbitar som først låg hulter til bulter 6

7 gjort noko gale. Då seier han Du er rein. Men ho nektar. Og ho må berre kome seg ut herifrå. Ho spring frå rom til rom mellom alle folka og leiter etter utgangen. Og han spring etter. Dette irriterer henne. Kan han ikkje berre gi opp? Så kjem Svanhild til ein svær hall med ei stor utgangsdør. Der er det to vakter med spyd. Lukk opp den døra, eg skal ut! ropar ho. Dei ser på Jesus og opnar døra. Svanhild bråbremsar. Der ute er det eit så intenst mørke at du kan skjære gjennom det med kniv. Var det verkeleg så mørkt der ho kom frå? Så seier Jesus. Det er ditt val. Ute eller inne. Men det er her du høyrer heime. Ho snur seg til han og seier Då vil eg vere her. Men då vil eg berre følge deg og ikkje noko menneske. Så vaknar Svanhild. Eit nytt liv med Jesus Svanhild merkar at ho vert ein ny person etter dette. No er det den Heilage Ande som bur i hjartet hennar. Ho merkar ein stor forskjell i seg sjølv. Eg blei gladare og fekk ei ro som eg ikkje hadde hatt før. Og Svanhild føler på ein nød for at andre også skal få møte Jesus. Det eg har opplevd er ikkje berre for meg. Det er for andre òg. Det er eit liv før og etter du har tatt imot Jesus. Tekst og foto: Solbjørg Angelskår Nytt frå kyrkjetårnet Årsrapport 2011 Balestrand sokneråd sin årsrapport for 2011 vart lagt fram for årsmøtet (soknemøtet) etter gudstenesta i Tjugum kyrkje 11.mars Vi har ikkje rom for å attgje innhaldet her i kyrkjelydsbladet og du vert difor oppmoda om å lese han på heimesida i kyrkjene, på Rådhuset, på grendaskulane, biblioteket eller kyrkjekontoret. I år skal rapporten vere meir lesarvenleg med fleire bilete og figurar enn tidlegare år. Årsrapporten gjev eit godt oversyn over kyrkjelyden, økonomien og året som har gått: Du kan mellom anna lese om trusopplæring, gudstenesteframmøte, offerstatistikk, innkjøp, vedlikehald, kven som har site i utvala, økonomi og kva saker soknerådet har hatt oppe. Årsrekneskap 2011 Soknerådet sin ureviderte rekneskap for 2011 er lagt ut offentleg same stader som årsrapporten (på skulane, rådhuset, biblioteket, kyrkjene og kyrkjekontoret.) Resultat: Rekneskapen for 2011 kom ut med eit lite overskot (eit mindreforbruk på kr 2.222,55) som er vedteke overført til disposisjonsfond. Det vert vist til sjølve rekneskapen med notar og årsrapporten som er nemnt i førre avsnitt. Årsstatistikk 2011 Kyrkjeleg årstatistikk for 2011 er sendt inn til Statistisk Sentralbyrå. Ein sentral del av statistikktala er presenterte og kommenterte i Årsrapporten. Ein kan få eit hefte med den innsende statistikken ved å vende seg til kyrkjekontoret. 7

8 Nytt frå kyrkjetårnet Elektronisk kyrkjebok frå Dei store, tjukke kyrkjebøkene som prestane i Noreg har ført i alle fall sidan 1700-talet er snart historie. Informasjon om dåp, konfirmasjon, vigsel og gravferd skal no registrerast elektronisk i eit sentralt register. Registeret vart opna for registrering i februar og skal omfatte kyrkjelege handlingar frå Hjå oss vert det i praksis kyrkjeverja som fører den elektroniske kyrkjeboka med ei stadfesting frå presten om at den enkelte handlinga har vore gjennomført. For å sikre informasjonen i oppstartfasen vil det ein periode verte ført dobbelt - både elektronisk og fysisk i kyrkjeboka på kyrkjekontoret. Endringar i gravferdslov og kyrkjelov frå Endringar i gravferdslova er omtala i ein eigen artikkel bak i bladet. Endringar i kyrkjelova i stikkordsform: Høve til å krevje politiattest ved tilsetjingar i kyrkjelege stillingar og engasjement av uløna medarbeidarar. Lovmessig tilrettelegging til den nye organiseringa av prestetenesta med prostiet som tenestedistrikt. Høve til å klage på vedtak i visse kyrkjelege organ etter offentleglova. Meir midlar frå Riksantikvaren til Kvamsøy kyrkje Før vi tek dei rykande ferske, gledelege nyhenda, startar vi med noko litt tristare: Det rentefrie lånet Balestrand kommune gjekk inn for å ta opp til ytre vedlikehald av Kvamsøy kyrkje er ikkje teke opp av di potten som var sett av til kyrkjeinvesteringar gjekk tom medan mange enno stod i kø. KA Kirkelig arbeidsgiver- og interesseorganisasjon jobbar no for å få regjeringa til å setje av meir midlar til ei slik ordning ved revidert nasjonalbudsjett, så vi lever i vona. Vedlikehaldsetterslepet på norske kyrkjer er i milliardklassen og for mange kommunar med trong økonomi er ei slik rentefri låneordning einaste løysing for å få gjort noko med kyrkjene. Vi har dei siste åra fått fleire større bidrag frå Riksantikvaren til arbeid knytt til innvendige vegger i Kvamsøy kyrkje og dei gamle kalkmåleria der. Rett før kyrkjelydsbladet skulle gå i trykken fekk kyrkjeverja ei førebels melding om at Riksantikvaren som svar på søknad har løyvd nye til å halde fram arbeidet med Kvamsøy kyrkje med fokus på innvendig arbeid. Dette er svært gode nyhende som gjer at vi kan fullføre arbeidet som vart påbyrja i fjor med også nedre del av murveggene som er svært dårlege med mykje laus leirpuss. Dette er arbeidet satsar vi på å få gjort sommaren

9 Kursing for soknerådet Soknerådet som vart valt i september skal fungere i 4 år og det har vore tilbydd kurs både frå KA Kirkelig arbeidsgiver og interesseorganisasjon og Bjørgvin bispedømeråd. Sidan soknerådsmedlemene i Balestrand både har sokneråds- og fellesrådsansvar er det eit breitt saksfelt å setje seg inn i og det har også vore noko kursing lokalt i fleire bolkar ved kyrkjeverja og prosten. KA var ansvarleg for kurs i Sogndal som gjekk på fellesrådsbiten (arbeidsgjevaransvar, kyrkjer, kyrkjegardardar, økonomi). Bjørgvin bispedømeråd sin kurspakke på Alværa misjonssenter i Lavik gjaldt soknerådsansvaret ("vekke og nære det åndelige liv") med gudstenesteansvar, trusopplæring, diakoni. I samband med gudstenestereforma der soknerådet jobbar med å lage ei "Balestrand-gudsteneste" var det også eit eige gudstenestekurs på Alværa som inkluderte konkret øving og utprøving. Jubileumsbok for Tjugum kyrkje 150 år (2013). Jubileumsboka har vore nemnt i tidlegare nummer. Redaksjonsnemnda ved leiar Margot Ryssdal har starta arbeidet med å samle inn stoff og søke om økonomisk stønad og har fått fleire gode tips og bilete. Nemnda vil understreke at dei framleis er interesserte i bidrag: Har du eit særskilt minne knytt til Tjugum kyrkje? Har du gamle bilete frå Tjugum kyrkje? Har du nyare blinkskot frå/av kyrkja? Ta gjerne kontakt med Margot Ryssdal eller sokneprest Audun Systad. Jakob Sande og Elvis i engelskkyrkja Koret Cantus frå Fjaler i Sunnfjord kjem 20.mai til Balestrand for å halde konsert. Dei har med seg solist Leif Gunnar Igelkjøn til å tolke kjende salmar Elvis arrangerte og song. og Sigurd Sande vil fortelje litt om bakgrunnen til ein del av songane. Koret er leia av Mark Taylor som har vore kantor i Fjaler i mange år. Det vert selt billettar til konserten. Veneforeininga til engelskkyrkja står som arrangør og overskotet vil gå til vedlikehald av kyrkja. Elvis- og Jakob Sande-konsert i St.Olafs kyrkje, Balestrand sundag 20. mai 2012 kl Leif Gunnar Igelkjøn (solist) med koret Cantus leia av Mark Taylor (dirigent og pianist) Arr:"Vener av St.Olafs kyrkje" 9

10 Balestrands juniorar fortel om påske 3 på Spiren Kva tenker de på når eg seier påske? - Hanna: Påsken! - Miriam: Påskeferie - Mathias: Eg har også det Veit de kvifor me feirer påske? - Miriam: Fordi Jesus dør Kvifor måtte Jesus dø då? - Hanna: Ingen trodde på han? Var det dumt at han måtte dø? Alle: Jaa! - Hanna. Men han er jo der! (Peiker opp) - Mathias: Han e jo her! Kva skjedde etterpå? - Mathias: Då våkna han! (dei andre nikker ivrig) Miriam Heier, Mathias Kyrvestad og Hanna Stokkebø Kortid skjedde det då? - Miriam: i jula? Hanna: Han har bursdag i jula for det veit eg for eg har sett på Jesus og Josefine 3 på Addis Kva tenker de på når eg seier påske? Maria Sofie: At Jesus reiste opp igjen frå grava Ådne: Jesus døydde på korset Veit de kvifor han måtte dø? Ådne: For å frelse menneska Dei andre: Ja! Trur de Jesus var redd då? Dei er usikre: - Jaaaaaa - Neeeeei - Litt redd i den hagen Veit de kva som skjedde palmesøndag? - Ådne: Då reid Jesus inn i byen på eit esel Rakel: Så la dei palmer foran han Ådne: -Palmeblad Rakel For at han kunne gå på dei Kva skjedde skjærtorsdag då? - Ådne: Det var påskemåltid Kven hadde måltid i lag då? Rakel: Jesus og Læresveinane Kva skjedde langfredag? Ådne: Då døydde Jesus Dei andre: Ja! - Og på påskedag? Ådne: Jesus stod opp Betyr det at Jesus fremdeles lever? Astrid Maria: Han lever ikkje her på jorda men i himmelen Ådne: Det var på Kristi himmelfartsdag han reiste til himmelen Tekst og Foto: Solbjørg Angelskår Bilete frå venstre: Maria Sofie Knudsen Bjerck, Rakel Knudsen Bjerk, Rakel Hjønnevåg Feten, Trine Beate Midtun Dale, Ådne Åm Risa. 10

11 11

12 Soknepresten som vart TV-predikant Geir Apold var sokneprest i Balestrand frå Mange har dei siste åra sett han på TVkanalen Visjon Norge, og kyrkjelydsbladet sende han nokre spørsmål. 1) Kvar er du no? Vi bur no i Hokksund i Øvre Eiker kommune, eit par mil vest for Drammen. Visjon Norge kjøpte i 2005 ein stor gard, der vi driv barnehage, bibelskule og held møter og konferansar. Jorda er utleigd til ein nabo. To bustader vart skilde ut frå garden, og vi kjøpte den eine. Vi var jo med og restaurerte prestegarden i Balestrand, og vi måtte også rehabilitere huset her. Her har vi det fredeleg og godt, huset ligg like inntil skogen og både rådyr og elg passerer like forbi hagen. Det høver godt for ein gamal jeger og det er også greitt å ha kort veg til arbeid. Vi kjenner det litt som at ringen no er slutta, ettersom Anne Grethe kjem frå Skotselv ca.7 km herifrå. På grunn av prestejobben har Anne Grethe alltid fylgd med meg, så det kjennest godt for oss at ho no kan ha meir kontakt med familien sin. 2) Trivst du i Visjon Norge, og kan du seie litt om oppgåvene dine der? Då eg fyrst kom til Visjon Norge i november i 2003, byrja det med at eg vart medpastor i Visjonskyrkja saman med Jan Hanvold. Vi var 8-10 medlemer i starten- i dag er det ca 100 med eige barneog ungdomsarbeid. Det er jo prestekallet som er det viktigaste for meg, så det er godt å vere med å byggje menigheit. Etter at Geir Apold held andakt i samband med nattverdfeiring i Gravhagen i Jerusalem. (Foto: Privat) eg gjekk ut av kyrkja, var det viktig for meg å vere med i eit kristent fellesskap der det var full fridom for Den Heilage Ande og å kunne gjere bruk av nådegåvene. Såleis er Visjonskyrkja rette staden for meg. Då eg kom som pastor til Visjonskyrkja, vart eg ganske snart trekt inn i sjølve TV-arbeidet, både som programleiar og callsentervert. Det er dette arbeidet som tek det meste av tida mi no. Eg fungerer som vikar for Jan Hanvold, og det kan bli både ein og to kveldar på TV i veka. Med det har eg fått ein viktig preikestol, slik at der eg i kyrkja tidlegare kunne tale til menneske i eit møte, har eg no kanskje tilhøyrarar ein kveld. Det er ei stor utfordring som gjer ein audmjuk! Men eg trivst godt med TV-vertoppgåva, og opplever at mange set pris på programmet Studio Direkte. Eg er svært glad for at vi og har mange sjåarar og støttepartnarar i Sogne-bygdene. Mange av Visjon Norge sine sjåarar er lutheranarar og statskyrkjefolk, og mange føler dei har ein alliert i meg, sidan eg har stått i den samanhengen. Mitt tredje arbeidsområde er "Følg meg"- bibelskulen som vart starta opp i I januar 2006 tok eg over som rektor. Eg har alltid hatt litt av læraren i meg, og eg hadde lenge sett kor viktig det var med bibelkunnskap og disippelgjering av dei truande. Vi har elevar kvart år. Eg har litt undervisning, men jobbar mest med skuleadministrasjon. I ein travel kvardag med mange ulike arbeidsoppgåver er eg veldig takksam for å få stå i ei meiningsfull teneste. Eg kjenner at Herren gjev styrke og kraft til å stå i kampen, sjølv om eg no har passert dei 60. Eg ba for nokre år sidan om å få vere med i fronten der dei største slaga vart utkjempa for Guds Rike i vårt 12

13 land. Kanskje Visjon Norge blei bønesvaret? 3) Visjon Norge har mange sjåarar som set pris på programma. Kva vil du seie til dei som ikkje likar "pengemaset"? Den innvendinga har eg høyrt mange gonger, og eg kan forstå at vi vert oppfatta på den måten. Men lat meg freiste å få fram korleis vi ser på dette. Det er dyrt å drive TV, men samstundes er det ein svært effektiv måte å få ut evangeliet på. Vi får ingen lisenspengar slik som NRK som har eit budsjett på fleire milliardar. Vi har 70 tilsette og eit budsjett på ca 100 millionar i året, og til å vere ein 24-timars kanal driv vi på ein rimeleg måte. TV 2 og dei andre store TV-kanalane har store reklameinntekter, men som ein kristen kanal står vi for mange verdiar som dei største annonsørane ikkje vågar å annonsere på. Vi er jo imot abort, homofilt samliv, den nye ekteskapslova m.m. og dei store annonsørane ynskjer ikkje å utfordre kundane sine. Til ein viss grad er kanalen finansiert med reklame, sal av sendetid til andre kristne organisasjonar og sal av musikk, filmar og bøker. Dette er likevel langt frå nok til å dekkje kostnadene. Herren tala også tydeleg til oss om at det var kristenfolket som skulle bere kanalen økonomisk. Dette skjer gjennom frie gåver, som støttepartnarar (fast stønad kvar månad) og ved offer og heilage gåver. Dersom mange tek ansvar, vert det ikkje så mykje på kvar einskild. Vi får større gåver innimellom, men i all hovudsak er det grasrota av kristenfolket som ber kanalen økonomisk. Vi har også tru på å gje tidenden. Tidenden skal normalt gjevast til den kyrkjelyden ein høyrer til og der ein får si åndelege føde. For nokre som bur i grisgrendte strok med få kristne tilbod fungerer Visjon Norge som deira menigheit, og då er det for mange naturleg at dei og gjev tidenden inn der. Det er leitt om nokon opplever det som «pengemas» - vi har ikkje tru på å manipulere folk til å gje. Men vi står for ei sterk undervisning om å så og å hauste, om å gje og å få, i tillegg til undervisninga om tidenden, offer og heilage gåver. Mange vitnar om at denne undervisninga har sett dei frie på det økonomiske området og at dei har vorte rikt velsigna på andre område i livet. 4) Har du noko kontakt med Sogn? Eg reiser i alle fall ofte dit bort i tankane, både til naturen og til folket som eg vart så glad i. Men eg har ikkje lenger attlevande familie i Høyanger - foreldra mine er gravlagde på Kyrkjebø. Eg prøver å ta ein tur i året for å sjå til grava, kombinert med eit opphald på familiehytta på Kyrkjebø. Når eg reiser forbi er det Anne Grethe og Geir med sitt fyrste barnebarn jula 2006 (Foto: Privat) 13 eit høgdepunkt å helse på gamle kjende. Eg er fortsatt ein ivrig rype - og hjortejeger, og jaktturane til Alrek like ovanfor Nessane er av det faste slaget. 5) Kva gode minne vil du trekkje fram frå tida som sokneprest i Balestrand? Det var jo eit privilegium å få bu i prestegarden på Lunde, som ligg midt i arboretet med alle dei sjeldne og fullvaksne trea frå Sverdrup si tid. Eg ser for meg gule teppe med påskeliljer, fruktbløming, frukthaust og hjortebølingar i måneskin. Også sterke inntrykk av naturens velde med ras, flaum og stengde vegar, ikkje minst orkannatta 1.januar 1992 då skogen i Esebotn vart lagd flat. Eg tenkjer på dei mange ferjeturane til Fjærland, inn den majestetiske Fjærlandsfjorden. Eller speedbåt-turane med eigen båt. Det gjekk helst bra, men ein gong eg og kona skulle på konfirmantfest, låg tåka så tjukk at eg måtte gjere vendereis. Eller då kastevinden tok tak i båten og rattwaieren rauk! Dei sterkaste inntrykka sit

14 Bestefar på traktortur med borneborn (Foto: Privat) likevel att etter møte med innbyggjarane i tilknyting til barnedåp, konfirmasjon, bryllaup og gravferd. Kan du tenkje deg ei vakrare ramme for vigsle enn pinsebryllaup i Tjugum-kyrkja med duft av syrin og hegg og dei små lamma som leikar seg i nabolaget? Eg tenkjer med glede på både konfirmantspela og konfirmasjonssøndagen - vårens vakraste eventyr! Gravferdene var alltid krevjande, men det var meiningsfullt å få stå saman med dei sørgjande og peike på Han som er Oppstoda og Livet. Det var spesielt då vi i Sæle kyrkje hadde dobbeltgravferd for «Smeden» og kona, dei som og var døypte i det same dåpsvatnet! 6) Er det noko i prossessen knytt til at du slutta som prest du ville ha gjort annleis i dag? Eg trur ikkje på såkalla «tilfeldigheter», i alle fall ikkje når vi snakkar om tenesta vår i Guds Rike. Og når det fyrst kom til at eg slutta som prest i Den norske kyrkja, så trur eg at det for min del var arrangert ovanfrå. Den umiddelberre grunnen til at eg slutta i kyrkja, var at eg døypte meg som truande på ein konferanse i Sverige i august Eg informerte straks biskop Hagesæther og sa at eg ville søkje avskjed i nåde. Eg fekk 3 månader permisjon med løn og Hagesæther gav klårt uttrykk for at eg hadde skapt ein ryddig prossess. Det er forståeleg at dette kom som eit sjokk på kyrkjelyden. Men for meg var dette berre endestasjonen på ein prossess som hadde vart i fleire år. Eg vart døypt i Den Heilage Ande i 1981, og det førte til at eg opna meg opp for ei vidare og meir heilbibelsk trusforståing. Mellom anna fekk eg ei ny forståing både av nådegåvene og også dei fem tenestegåvene. I tillegg til at det skjedde eit «ras» i mi teologiske forestillingsverd, så minna Gud meg på ulike vis om ei komande tid for oppbrot. Eg vart sjokkert då Rose Marie Køhn vart utnemnd til biskop 5. februar 1993, og det gjorde til at eg den søndagen berre ba ei bøn frå preikestolen. Nokre forstod dette som ei protestmarkering, men det var berre eit uttrykk for kor lamslegen eg var. Sidan fekk eg fleire profetiske ord om kva 14 som låg framfor meg, og eg erfarte at Gud bad meg gå "utanfor leiren og bera hans vanære» (Hebr 13,13). Det kunne ikkje misforståast. Eg trur dei fleste skjønar at det var eit stort skritt å forlate kyrkja. Eg hadde investert i eit langt universitetsstudium, eg hadde ei bra inntekt som sokneprest, eg budde rimeleg i eit godt hus og hadde gode pensjonsordningar mm. Ikkje minst ville det vere smertefullt i forhold til vener og kollegaer. Kva arbeid skulle eg gå til? Som mann kjende eg på det økonomiske ansvaret for familien. Ikkje rart at ikkje fleire gjer som eg! Men eg hadde ei kone som skjøna kva det stod om, og kvelden før eg drog på konferansen der eg døypte meg, sa vi til kvarandre: "På denne konferansen må det finne stad ei avklåring i spørsmålet om eg skal fortsetje i kyrkja eller ikkje». Og avklåringa kom! Etter at eg gjekk ut av kyrkja har eg aldri sett meg attende. Som mange veit, starta eg opp ei frikyrkje i Sogndal hausten 1996, men etter to år såg vi at det ikkje var grunnlag for å gå vidare og vi la ned arbeidet. Nye oppgåver venta, og i 2000 gjekk vegen til Tønsberg der eg var med i kyrkjelyden «The River» til eg starta i Visjon Norge i ) Vil du seie litt om familien og kor de er no? Det har som nemnt vore kjekt for Anne Grethe å flytte så nær heimstaden. I 2005 starta ho opp Rørensletta barnehage her på Visjon Gjestegard og det er no tre avdelingar med 37 born og ti tilsette. Mykje av tida går med til

15 administrativt arbeid, men ho er og ein del på avdelingane. Ho trivst godt med å arbeide med borna, men det krevjer henne fullt ut. Elles står det bra til med dei fire jentene våre. Eldstedottera Ann Margret og mannen bur i Fredrikstad med to born, der ho har sin eigen lækjarpraksis saman med ein kollega. Signe, den nest eldste, og mannen bur i Oslo med dei tre borna sine. Ho arbeider som fysioterapeut på Radiumhospitalet. Irene er utdanna sjukepleiar og i mai 2011 hadde eg gleda av å vie henne på Moldekanten. Ho ventar ein liten i mai. Yngstejenta Eli (27) studerer jus i Oslo. 8) Korleis ser du på tida framover for kristendommen i Norge? For truande er det berre eit svar på dette: Vi har ei strålande framtid! Det går berre ein veg og det er framover og oppover! Jesus vann siger og vi skal sigre ved Han. Vårt endemål er i himmelen, og det kan vi vere samde i: Der vert det herleg! Men så gjeld det å halde fast ved trua inntil enden. I denne kampen må vi rekne med nokre motbakkar, tårer og tilbakeslag. Vi har med ein fiende å gjere som ikkje ligg på latsida. Men kva gjer det, berre vi til sist vinn Livsens krone og får høyre: "Du gode og trugne tenar, kom inn til den store gleda!" Det er dei som meiner at enden som Jesus talar om, står like for døra, men i staden for å spekulere i dette vil eg bruke tida som best eg kan til å oppfylle misjonsbefalinga: "Dette evangeliet om riket skal forkynnast over heile jorda, og så skal enden koma». Når kristendommen stadig får Ann Margret og Signe med kvar sin baby i Sogn for nokre år sidan (Foto: Privat) trangare kår i Noreg er det avgjerande at vi som kallar oss med hans namn friskar opp Krønikebok-oppskrifta: «Dersom folket mitt audmykjer seg og ber og søkjer meg og vender om frå sine vonde vegar, då vil eg høyre frå himmelen og tilgje deira synd og lækje landet deira». Framtida for kristendommen i Norge ligg i dine og mine hender. Måtte han finne oss trufaste i å forkynne evangeliet, bere fram bønene og rense våre liv for all synd og urett. Då har vi ei ljos framtid! 9) Noko anna du gjerne har lyst å gje uttrykk for i kyrkjelydsbladet? Fyrst vil eg helse så mykje til alle eg møtte og knytte venskapsband med både i sjølve tenesta og elles i privatlivet den tida eg og familien var i Balestrand. Vi er takksame for dei åra vi fekk saman med dykk, og personleg betydde det mykje for meg at eg fekk vere så nær til far og mor i deira avslutningsfase av livet. Sjølv om avslutninga av prestetenesta vart annleis enn det eg hadde tenkt, så står det klårt for meg at tida i Balestrand var ein del av Guds gode leiing og plan med mitt liv. Det er vel litt av kvart eg kunne ynskt eg både hadde sagt og gjort på ein betre måte, men det var ei viktig læringstid for meg personleg og ei god tid for oss som familie. Jentene våre tenkjer med glede attende på Balestrandstida. Eg vil til slutt ta fram eit minne frå Balestrand, som kan illustrere 15 noko som ligg meg på hjartet. Eit år like oppunder jul drog politibetjent Gunnar Brevik og eg til fjells i Tenndalen for å sjå etter rype. Snøen hadde lagt seg og veret var ikkje det beste. Inst i dalbotnen råka vi på ryper som beita i bjørkeskogen. Men det var ikkje berre ryper å høyre: Innimellom vindkasta høyrde vi sauebræking høgt oppe i lia - fleire månader etter sauesankinga! Bøndene på Nessane rykkja ut, og etter mykje strabaser fekk dei berga heim fleire sauer. Den lokale skalden på Sæle skreiv og eit fint kvad om dette! Det som i fyrste rekkje låg meg på hjartet i mi prestetid i Balestrand, var å halde fram Jesus Kristus som den gode hyrdingen, som vi alle er avhengige av for å kome heim til himmelen. Eg har den vona for alle i Balestrand sokn at de finn inn på himmelvegen og at ingen går seg skårfaste. Måtte vi alle møtast att i Farshuset der gleda ikkje tek slutt. Eg helsar dykk alle med Guds fred!

16 Konfirmantsider Konfirmantane har sine faste samlingar på om lag annakvar onsdag på bedhuset, men to kanskje ekstra minnerike innslag i konfirmantida er konfirmantleir og nattcup. To av konfirmantane har skrive nokre linjer om sine opplevingar denne våren. Konfirmantleir på Alværa misjonssenter, januar 2012 På leiren på Alværa fekk gruppa eit betre samhald og vart betre kjent med kvarandre på grunn av mange kjekke samlingar og leikar. Vi hadde blant anna ei gudsteneste der vi vart delt inn i grupper som skulle gjere forskjellige oppgåver, blant anna lage druesaft, lage bøner og dramatisere eit stykke. Vi vart ikkje berre betre kjent med dei frå vår egen plass, men også svært godt kjent med andre frå Hyllestad, Fresvik, Bjordal og andre plassar. Noko som gjorde godt inntrykk på meg var bønnevandringa vi hadde den eine kvelden. Da tente vi lys, t.d. eit lys for nokon vi var glad i, og skreiv ein beskjed eller ei bøn for denne personen. Alt i alt var leiren utrulig koseleg, og eg angrar ikkje på at eg reiste. Kamilla Dale 16

17 Konfirmantar i Balestrand våren 2012 Tjugum kyrkje, sundag 6.mai kl Aslaug Abigail Magdalena Son Bale Jon Ivar Buene Kamilla Dale Thea Margrethe Stucki Kvikne Ulrik Stucki Kvikne Andreas Torset Midtbø Elsa Hrund Erlingsdottir Nesse Caroline Herland Nokken Ole-Johan Feidje Nordeide Andrea Sjøthun Alværa ligg nær fjorden og ei av gruppene på leiren knipsa m.a. dette biletet då dei skulle fotografere ut frå temaet "Levande vatn". Nattcup / Konfirmantnatt i Sogndal mars 2012 Nattcup vart gøy! Vi spelte kampar heile natta. Nokre sov litt, mens andre var oppe heile natta. Det var ikkje berre fotball, men også volleyball, karaoke, mat, konsert og vi teikna på t-skjorter! Jentene tapte to av fire kampar, men hadde det gøy, og det er det som tel! Så vart det båt heim att til Balestrand kl. 7 om morgonen. Aslaug Abigail Magdalena Son Bale Gutane spela seks kampar og dei vann også like mange som dei tapte. Gina Sæle Jørgensen og Oda Løken Andsjøn frå konfirmantteamet var leiarar og hadde god støtte av Gunn Anita Nyland Høyvik frå foreldra. Gudstenesta konfirmantnatta var ei flott oppleving med nattverd og mykje musikk. (Mobilfoto: Gunn Anita Nyland Høyvik) Hans Andreas Bakken * Stig Morten Bakken * * Desse konfirmantane har hatt tilpassa undervisning og vert konfirmerte i ei eiga gudsteneste i Tjugum kyrkje same helga. Favel Bermudez Morera er elev ved Sygna vgs og har fylgt konfirmantundervisninga i Balestrand. Ho vert konfirmert i Askvoll der familien bur. Sæle kyrkje, sundag 13.mai kl Silje Sande Grønsberg Ola Nyland Høyvik Lise-May Sæle Markus Tennefoss Vefring 17

18 Konfirmasjon frå plikt til fest Tradisjonen med konfirmasjon har gått frå ei plikt til eit friviljug val. Sjølve ordet konfirmasjon kjem frå det latinske ordet confirmare, som tyder å stadfeste. I katolsk tid var dette eit av sju sakrament. Luther forkasta konfirmasjonen som sakrament, men mange stader fekk ein ei konfirmasjonshandling med katekismeforhøyr og handspålegging. Kunne få straff På 1700-talet var kongeriket Danmark-Noreg pietistisk. Fokus var på det personlege tilhøvet til Gud hjå den enkelte. Staten tok på seg det religiøse oppdragaransvaret, og i 1736 vart det obligatorisk å konfirmere seg. Konfirmasjonen var ei innviing i kyrkjesamfunnet og er blitt kalla ein offentleg eksamen i religionen til Staten. Alle måtte lese boka til Erik Pontoppidan «Sandhed til gudfryktighed». Alt i 1743 var forklaringa Pontoppidan skreiv til den vesle katekismen til Luther, trykka i eksemplar. Den gongen var det ingen spøk å ikkje verte konfirmert. Vart du ikkje konfirmert før du fylte 19 år, risikerte du straff. Både gapestokk og tukthus venta. Frå born til vaksen Konfirmasjon reknast ofte som ein overgang frå born til vaksenliv, ikkje minst sidan konfirmasjonen i fleire hundre år fall saman med avslutninga av skulegangen. Konfirmasjon var også naudsynt for å kunne leve som eit vakse, sjølvstendig menneske. På 1700-tallet måtte du vere konfirmert for å få lov til å gifte deg. Du kunne ikkje bli soldat, reise over soknegrensene eller vere fadder utan å vere konfirmert. Fast arbeid var også vanskeleg å få. Forbøn og velsigning Påbodet om kristeleg konfirmasjon vart oppheva i Fram til 1981 var den kyrkjelege konfirmasjonen rekna som ei stadfesting av dåpen, medan det ved konfirmasjonshandlinga i dag med forbøn og velsigning, vert lagt vekt på at det er Gud som stadfester sine lovnader. Du må vere døypt for å bli konfirmert, men udøypt No består sjølve konfirmasjonshandlinga av forbøn og velsigning der Gud stadfester sine lovnader. (Foto: J.Risa) ungdom er velkomne til å delta i konfirmasjonstida. Kvart år vert døypte i løpet av denne tida, for å kunne la seg konfirmere. Alle konfirmantar i Noreg skal gjennom nokonlunde det same, men konfirmasjonstida kan likevel arte seg forskjellig. Nokre stader varer konfirmasjonstida eit halvt år og andre stader heile skuleåret i 9.klasse. Somme kyrkjelydar tilbyr som eit alternativ nesten all undervisninga i ei intensiv veke på leir. Presten eller kateketen er ansvarleg for konfirmasjonsundervisninga. Talet på konfirmantar i Den norske kyrkja har falle, men framleis vert 2/3-delar av 15-åringane i Noreg konfirmerte i Den norske kyrkja. Tekst: Kjetil S. Grønnestad/Red. Frilansbyrået Svart på Kvitt. Kjelder: kirken.no, Store norske leksikon, Wikipedia og arkivverket. = umenter/danske.html 18

19 Fakta: "Størst av alt" er tittelen på kyrkja sin trusopplæringsreform og viser til fleire vers i Bibelen: Minikonfirmantane med t-skjorter dei fekk utdelt på den siste skulesamlinga 14.mars. T- skjortene har "Størst av alt"-logoen. (Foto: J.Risa) Minikonfirmantar Minikonfirmantopplegget er vel etablert i Balestrand og har vore presentert jamleg i kyrkjelydsbladet, men det er stadig nye born som får glede av det. Som nytilsett kyrkjelydspedagog har Tore Brudvik hatt hovudansvaret for Minikonfirmantane i Balestrand, men både sokneprest Audun Systad, diakon Kjersti Brudvik og foreldre har teke del. Etter at det var MINI-konfirmasjon på grendaskulane i 2011 med tre grupper i sving, var det i år 5.klassingane på Sagatun som fekk tilbodet. Johanna Fagermoen har trufast stilt med ferskt bakverk som ein overgang frå vanleg skuledag til trusopplæring. Samanlikna med tilboda for dei yngre borna, får 11-åringane også tygge litt på nokre av bibeltekstane som ikkje berre kan svelgast direkte. Så blir dei verande desse tre: Tru, von og kjærleik. Og størst av dei er kjærleiken. 1. Kor. 13,13. Logoen inneheld både hjartet for kjærleiken, krossen som symboliserer trua og ankeret som symboliserer vona. Vidare frå Lukas 9, Tanken kom opp mellom læresveinane om kven som kunne vera den største av dei. Men Jesus skjøna kva dei tenkte i hjartet. Han tok eit lite barn, sette det attmed seg og sa til dei: «Den som tek imot dette barnet i mitt namn, tek imot meg. Og den som tek imot meg, tek imot han som har sendt meg. For den som er minst av dykk alle, er stor.» Tore Brudvik og leirdeltakarar på minikonformantleir på Alværa.Foto: Tore Handegård (som var med frå foreldra). Her frå bøn og lystenning som er ein del av avslutninga av kvar samling. Borna har mange bøneemner på hjartet. (Foto: J.Risa) 19

20 Revidert gravferdslov Gravferdslova er revidert av omsyn til livssynsminoritetane. Lova, som tredde i kraft 1.januar i år, får mindre konsekvensar for medlemer av Den norske kyrkja. Gravlegging skal skje i respekt for den enkeltes livssyn og religion, og den avdøde har krav på å verte gravlagd i ei spesielt tilrettelagt grav. Dersom krav om tilrettelagt grav ikkje kan oppfyllast i heimkommunen, må det lokale fellesrådet dekke alle kostnader ved bruk av tilrettelagd grav i ein annen kommune som tilbyr dette. Sjølv om omgrepet «kyrkjegard» som generell uttrykksform no er erstatta med «gravplass» i lova, har det ikkje noko å seie for namnet til kyrkjegarden. Til dømes vil Bodin kyrkjegard i Bodø framleis heite Bodin kyrkjegard. Kolbotn gravlund utanfor Oslo vil fortsett heite Kolbotn gravlund. Og skulle Østerås kyrkje i Bærum få gravplass, er det ikkje noko i vegen for at han kan få namnet Østerås kyrkjegard. Tidlegare var vigsling av ein kyrkjegard relatert til Den norske kyrkja. Dette er no tona ned, men det er ikkje noko som hindrar at Den norske kyrkja, eller eit anna trussamfunn, kan vigsle ein kyrkjegard. Det vert understreka at dei ulike seremoniane til trussamfunna korkje skal håne eller vise forakt for andre trussamfunn som gravlegg sine døde på staden. Oskespreiing Tidlegare var det ein føresetnad at ei gravferd med kyrkjeleg medverknad skulle avsluttast med kistegravferd eller kremasjon. Det for å forvisse seg om at gravferda ikkje vart avslutta med spreiing av oska, noko som strider mot kyrkjas tenking omkring gravferd. Denne føresegna er oppheva. Det er no opp til kvart enkelt trussamfunn sjølv å sette eventuelle avgrensingar for gravferda. Kyrkjemøtet tek endeleg stilling til sitt syn på oskespreiing på eit møte i april Heile gravferdslova finn du på nettet. Her er adressa: Departementet held også på med å revidere forskrifta til lovverket. Den nye forskrifta skal etter planen tre i kraft frå 1. juli Kjetil S. Grønnestad Frilansbyrået svart på kvitt Tjugum kyrkjegard sett frå kyrkjetårnet. (Foto: J. Risa) Lenger frist I over 300 år har me hatt ei føresegn som har sagt at den avdøde skal gravleggjast innan åtte dagar etter dødsfallet. Dette er endra. No skal gravlegging skje seinast ti vyrkedagar etter dødsfallet. Søndagar, og andre raude dagar på kalenderen, reknast ikkje med som vyrkedagar. Det kan no altså gå meir enn ti dagar før gravlegginga finn stad. Krigsgraver Gravene til utanlandske soldatar og krigsfangar, har frå før vore freda utan tidsavgrensing gjennom internasjonale avtalar. Dette vert no også slege fast i den nye gravferdslova. 20

21 Stell av gravstein Gravsteinar treng vedlikehald. Førebygging er som regel det beste alternativet. Ein gravstein skal vere tilnærma vedlikehaldsfri i mange år. Problema oppstår ofte når folk gjer noko som påverkar gravsteinen, seier Willy J. Nergård frå Nergård Stenindustri på Eide i Møre og Romsdal. Dei har lang røynsle etter å ha produsert gravsteinar i meir enn 50 år. Fakkel er fy Fleire og fleire tenner ljos på gravene. Det er ok så lenge ein bruker tilpassa lamper og gravljos. Open flamme er verre, og faklar er slettes ikkje bra. Sot, og sprut av olje og talg, trekker inn i porene i steinen. Det gir misfarging, åtvarar Nergård. Slik misfarging er vanskeleg å fjerne. I verste fall må steinen slipast ned for å bli fin att. Unngå ståltråd Kransar bundne opp med ståltråd er eit anna faremoment. Ståltråden kan ruste og må difor ikkje vere i direkte kontakt med gravsteinen. Som med sot og stearin, trengjer rust inn i porene til steinen med misfarging som resultat. Alt som kan ruste, er svineri for gravsteinen, slår Nergård fast. Vask Upolerte gravsteiner bør vaskast ein gong i året. Om ein ikkje ynskjer mose og algevekst, bør steinen vaskast ein gong i året. Då held han seg rein og fin. Hald sot, stearin og rust unna gravsteinane, oppfordrar Willy J. Nergård i Nergård Stenindustri. Bruk ein kost, til dømes ein oppvaskkost, og vatn. Bruk aldri stålbørste! Ein kan også bruke lett klorinvatn. Heile steinen kan vaskast, inkludert gravpynten. Bokstavane derimot, skal ein la vere i fred. Ein må vaske frå byrjinga av, før ein ser tendensane til mose og algevekst. Dersom dette får etablert seg, veks det inn i porene til gravsteinen og vert så godt som umogleg å verte kvitt, understrekar han. Dette er sjølvsagt ikkje noko problem dersom ein ynskjer at gravsteinen skal eldast med mose og grønske. Det er dei upolerte gravsteinane som krev mest stell. For dei polerte (blanke) gravsteinane, er det som regel nok å tørke med ein fuktig klut. Dei polerte gravsteinane tåler også syra i fugleskiten. Tekst: Kjetil S. Grønnestad Foto: Kjetil S. Grønnestad/Alf Bergin Frilansbyrået svart på kvitt 21

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Velkomsthelsing. Leiar: Forsamlinga skal i dag ta imot dette barnet (bruk gjerne namnet). Vi gjer dette med glede og i bevissthet om det ansvaret dette legg på

Detaljer

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A FORBØN ORDNING FOR Forbøn for borgarleg inngått ekteskap Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå festfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda,

Detaljer

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B ORDNING FOR Vigsel Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå bryllaupsfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda, og det kan vera tillegg til handlinga

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd VISJON I arbeidet for og med dei medarbeidarane i Fjell sokn har vi utarbeida ein visjon: I Fjell sokn vil vi

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon.

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon. Visitasforedrag i Vik 6. mars 2016 Kjære kyrkjelyd! Takk for flotte dagar her i Vik! Det er ei fantastisk vakker bygd. Og det handlar ikkje berre om naturen. Her har forfedrene dykkar bygd dei vakraste

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

ORDNING FOR KONFIRMASJON

ORDNING FOR KONFIRMASJON ORDNING FOR KONFIRMASJON NYNORSK INNHALD KVA ER KONFIRMASJONEN?... 2 MÅLSETJING FOR KONFIRMASJONSTIDA... 2 KONFIRMASJONSHANDLINGA... 2 ORDNING FOR KONFIRMASJON... 3 Godkjent av Hovudstyret mai 2011. 1

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste

Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste ORDNING FOR Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste Den Evangelisk Lutherske Frikyrkja Orientering 1. Til tenesta med Ord og sakrament (hyrdingtenesta) kallar og ordinerer

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

L Nåde vere med dykk og fred frå Gud vår Far og Herren Jesus Kristus.

L Nåde vere med dykk og fred frå Gud vår Far og Herren Jesus Kristus. ORDNING FOR Gravferd frå kyrkje eller krematorium 1 Klokkeringing Medan det vert ringt saman, tek liturgen plass i koret. 2 Preludium Som preludium kan det framførast høveleg instrumentalmusikk, korsong

Detaljer

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd I. SAMLING Klokkeringing Informasjon om gudstenesta i dag. (Evt. Korte kunngjeringar) Informasjonen blir avslutta med: Lat oss vera

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Kva seier bibelen om dåp? Ein presentasjon utarbeida av Styret for Holdhus Kristne Forsamling September 2011 www.hkrf.net

Kva seier bibelen om dåp? Ein presentasjon utarbeida av Styret for Holdhus Kristne Forsamling September 2011 www.hkrf.net Kva seier bibelen om dåp? Ein presentasjon utarbeida av Styret for Holdhus Kristne Forsamling September 2011 www.hkrf.net Kommentarar til innhald Presentasjonen er skrive på nynorsk, men bibelsitata er

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Da psbrosjyre ver nov 2007 1 21-01-08 15:03:33

Da psbrosjyre ver nov 2007 1 21-01-08 15:03:33 Da psbrosjyre ver nov 2007 1 21-01-08 15:03:33 Jesus var svært moderne! Den gong tenkte folk flest at barna ikkje var verdfulle. Mange foreldre kjenner at Jesus gjorde det einaste rette. For han såg barna

Detaljer

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7 Bønn «Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet: «I ein by var det ein dommar som ikkje hadde ærefrykt for Gud og ikkje tok omsyn til noko menneske.i same byen var det

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang

Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang Skattejakt for 8-åringar Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang Kort sagt Dette opplegget bygger på boka Skatten i Liljedal der dei tre hovudpersonane

Detaljer

Brødsbrytelsen - Nattverden

Brødsbrytelsen - Nattverden Brødsbrytelsen - Nattverden 1.Kor 11:17-34 17 Men når eg gjev dykk desse påboda, kan eg ikkje rosa at de kjem saman til skade, og ikkje til gagn. 18 For det fyrste høyrer eg at det er usemje mellom dykk

Detaljer

I dag er starten på resten av K15. www.t-dagen.no. Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen. - dagen. trus pplæringsdagen i Fjell

I dag er starten på resten av K15. www.t-dagen.no. Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen. - dagen. trus pplæringsdagen i Fjell K15 I dag er starten på resten av livet www.t-dagen.no Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen trus pplæringsdagen i Fjell Eg trur på Gud Fader... Velkomen heim! Innimellom kan foreldre vere ei utfordring!

Detaljer

Velkomen til soknerådskurs

Velkomen til soknerådskurs Velkomen til soknerådskurs 1 Rop det ut med hjertets jubel, gledesbudet fra ham selv: Livet kan bli nytt fra nå av, slettet ut er synd og gjeld! Ordet vitner høyt og hellig om hans kjærlighet og makt.

Detaljer

Strategidokument 2016-2018

Strategidokument 2016-2018 Strategidokument 2016-2018 Årsmøtet Varhaug Misjonshus 2015 12. Mars 2015 www.varhaug-misjonshus.no 1. Om Varhaug Misjonshus Varhaug Misjonshus er eit flott anlegg midt i Varhaug sentrum. Misjonshuset

Detaljer

ÅRSPLAN(TRUSOPPLÆRING Kvar%T'dag%er%merka%med%"T"%og%nummer,%samt%"S"%(for%Stord%kyrkjelyd)%eller%"N"%(for%Nysæter%kyrkjelyd) T14%er%ikkje%sett%inn%,%fordi%den%er%sett%saman%av%ei%rekkje%med%hendingar%over%eit%heilt%skuleår.%Det%pregar%likevel%oppsettet%av%andre%T'dagar,%t.d.%ved%at%det%er%liten%aktivitet%i%april/mai%som%er%tida%for%konfirmasjonar%hos%oss.

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID

STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID I. samling 1 Førebuing Kyrkjerommet kan vera ope ei stund før gudstenesta, med høve til å tenna lys og sitja stille,

Detaljer

Er Jesus den einaste vegen til frelse?

Er Jesus den einaste vegen til frelse? 1 Er Jesus den einaste vegen til frelse? Innleiing på opningsseminaret på Misjonsveka, MF, 5. Februar 2008 Munntleg form, Anne Anita Lillebø Takk for invitasjonen! Er Jesus den einaste vegen til frelse?

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

VIGSEL. 3. Handlinga skjer i kyrkja eller ein annan gudstenestestad som etter avgjerd av biskopen kan brukast til vigsel.

VIGSEL. 3. Handlinga skjer i kyrkja eller ein annan gudstenestestad som etter avgjerd av biskopen kan brukast til vigsel. VIGSEL Allmenne føresegner 1. Ekteskap vert inngått ved at kvinne og mann offentleg, i nærvere av vitne og for godkjend (borgarleg eller kyrkjeleg) styremakt, gjev løfte til kvarandre om at dei vil leva

Detaljer

Møteprotokoll for møte i

Møteprotokoll for møte i Møteprotokoll for møte i Masfjorden Kyrkjelege Fellesråd 27.01. 2015 kl. 1815 i kantina på kommunehuset. Desse møtte: Ragnhild Skuggedal Britt E. Nordland Åse Dyrkolbotn Øyvind Kristoffersen Egil Kvingedal

Detaljer

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA TORPO SOKN 5. Folkemusikkgudsteneste

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA TORPO SOKN 5. Folkemusikkgudsteneste ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA TORPO SOKN 5. Folkemusikkgudsteneste I. SAMLING Klokkeringing Informasjon om gudstenesta i dag. (Evt. Korte kunngjeringar) Informasjonen blir avslutta med: Lat oss vera stille

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja

VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja Vi deler tru og undring Vi deler kristne tradisjonar og verdiar Vi deler opplevingar og fellesskap Vi deler håp og kjærleik 2 Gjennom eit år skjer det om lag

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

PROTOKOLL FRÅ UNGDOMSTINGET BJØRGVIN BISPEDØME, ST JAKOK KYRKJE, BERGEN 17-19 april 2015:

PROTOKOLL FRÅ UNGDOMSTINGET BJØRGVIN BISPEDØME, ST JAKOK KYRKJE, BERGEN 17-19 april 2015: PROTOKOLL FRÅ UNGDOMSTINGET BJØRGVIN BISPEDØME, ST JAKOK KYRKJE, BERGEN 17-19 april 2015: UT 01/15: Konstituering og godkjenning Val av dirigentar, referentar og tellekorps Dirigentar: Nora Baartvedt og

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Ordning for dåp i hovudgudstenesta

Ordning for dåp i hovudgudstenesta Vedlegg til KR-sak 41/15 Revisjon av dåpsliturgien KR 41.2/15 Omsetjing til nynorsk av NFGs framlegg til revidert Ordning for dåp i hovudgudstenesta, vedteke i møtet 18.juni 2015 Ordning for dåp i hovudgudstenesta

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Brannsår, rus eller friheit?

Brannsår, rus eller friheit? Brannsår, rus eller friheit? Eg la hendene bak ryggen og kneip meg sjølv i armen. Eg hadde førebudd meg på dette. Førebudd meg for den vonde heksa. Ho sat der, i sofaen, rusa. Alt var gitt opp, og no var

Detaljer

Strategidokument Varhaug Misjonshus

Strategidokument Varhaug Misjonshus Strategidokument Varhaug Misjonshus 2016-2018 Strategidokument Varhaug Misjonshus 2016-2018 v0.2.docx2 under arbeid Side 1 Strategidokument Varhaug Misjonshus 2015-2018 Innhald 1. Om Varhaug Misjonshus...

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

1. ORDNING FOR FORENKLA GUDSTENESTE UTAN NATTVERD

1. ORDNING FOR FORENKLA GUDSTENESTE UTAN NATTVERD 1. ORDNING FOR FORENKLA GUDSTENESTE UTAN NATTVERD I. SAMLING 1. FØREBUING Kyrkjerommet er ope ein halv time før gudstenesta, med høve til å tenna lys, sitja stille i ettertanke og bøn. Ei krukke for skrivne

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

ÅRSMELDING FOR VANGSNES SOKNERÅD

ÅRSMELDING FOR VANGSNES SOKNERÅD ÅRSMELDING FOR VANGSNES SOKNERÅD 2014 Årsmelding for Vangsnes Sokneråd 2014. Medlemar: Oddveig Kristine Fimreite ( leiar) Gro Heimdal ( nestleiar og trusopplæring) Leif Audun Sætre ( medlem i fellesrådet)

Detaljer

MØTEBOK FOR SAMNANGER SOKNERÅD / SAMNANGER KYRKJESTYRE Onsdag 5. juni

MØTEBOK FOR SAMNANGER SOKNERÅD / SAMNANGER KYRKJESTYRE Onsdag 5. juni MØTEBOK FOR SAMNANGER SOKNERÅD / SAMNANGER KYRKJESTYRE Onsdag 5. juni Desse møtte: Frå soknerådet: Kommunal representant: Frå kyrkjebladnemnda: Skrivar: Forfall: Fungerande leiar Anlaug Røen Hauge, Solvor

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

04.04.2015. 2. Mos.25:23-30, 3.Mos. 24:5-9 Av akasietre. Kledd med gull. Berestenger Fat, skåler, kanner og beger av gull.

04.04.2015. 2. Mos.25:23-30, 3.Mos. 24:5-9 Av akasietre. Kledd med gull. Berestenger Fat, skåler, kanner og beger av gull. Vi kan lese om offer gjennom heile Bibelen. Både Kain og Abel, Noah, Abraham, Isak, Jakob osv. bar fram offer. Seinare vart det gitt særskilte ordningar knytta til ofringa ved heialgdomen / tabernakelet.

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

BREV I BIBELEN Av Marit og Preben

BREV I BIBELEN Av Marit og Preben BREV I BIBELEN Av Marit og Preben Brev Tid Forfattar Adressat Romarbrevet 56-57. e. kr. Paulus Romarane 1. Korintarane 55 e. kr. Paulus Korintarane 2. Korintarane 56 e. kr. Paulus Korintarane Galatarane

Detaljer

Unngår kvarandre Irritasjon Det vert stille Alliansar Terror. Brotne relasjonar

Unngår kvarandre Irritasjon Det vert stille Alliansar Terror. Brotne relasjonar Godøya 23.02.2014 Unngår kvarandre Irritasjon Det vert stille Alliansar Terror Brotne relasjonar Vi kan gjere det verre Ignorere Angripe person i staden for sak Manipulere Involvere feil menneske Snakke

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning).

Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning). Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning). A: Så seier Herren: Det folk som ferdast i mørkret, skal sjå eit stort ljos. Over dei som bur i skuggelandet skal ljoset stråla

Detaljer

Innleiande ritar. Syndevedkjenninga

Innleiande ritar. Syndevedkjenninga Norsk Den hellige Messe Innledende riter I Faderens og Sønnens og Den Hellige Ånds navn. Vår Herres Jesu Kristi nåde, Guds kjærlighet og Den Hellige Ånds samfunn være med dere alle. Og med din ånd. Nynorsk

Detaljer

MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD

MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD DEN NORSKE KYRKJA Bremnes sokneråd MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD Møtestad: Rådhuset Tid: Tysdag 26.11.2013 kl. 19.30-22.00 Desse møtte: Berit Hallaråker, Asbjørn Gundersen, Bjarte Aartun, Karl Mæland, Elin

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Jon Fosse. Andvake. Forteljing

Jon Fosse. Andvake. Forteljing Jon Fosse Andvake Forteljing 2007 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Omslag: Stian Hole/Blæst design Printed in Denmark Trykk og innbinding: Nørhaven Paperback AS, 2008 Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia,

Detaljer

DEN ORTODOKSE KYRKJA. Kap. 2

DEN ORTODOKSE KYRKJA. Kap. 2 DEN ORTODOKSE KYRKJA Kap. 2 s. 44-45 «Ortodoks»: frå gresk, tyder å halde seg til den rette trua og læra. Halde seg til den rette lovprisinga og tilbedinga av Gud. - Ortodokse kristne meiner at dei har

Detaljer

k o n f i r mant 2013

k o n f i r mant 2013 V e l k o m e n s o m k o n f i r mant 2013 VOSS OG RAUNDALEN KYRKJELYDAR - 2 - Innhald Kontaktinformasjon... s. 2 Inntroduksjon... s. 3 Konfirmantlærarane... s. 3 Innformasjonsmøte for foreldre/føresette...

Detaljer

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Ved Kari Vik Stuhaug Helsepedagogikk Helse Fonna 5. Mars 2015 09.03.2015 Kari Vik Stuhaug, LMS Helse Fonna 1 Kva gjer du når du får eit problem? Og kva

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

LIKNINGAR. N Nynorsk SNAKKE TENKJE SJØLV EI ANNLEIS VERD LESE GRUPPER

LIKNINGAR. N Nynorsk SNAKKE TENKJE SJØLV EI ANNLEIS VERD LESE GRUPPER TENKJE SJØLV SNAKKE LESE GRUPPER JESUS FORTALDE OFTE HISTORIER SOM OVERRASKA FOLK. OPP NED ER EIT SAMTALEOPPLEGG PÅ ÅTTE SAMLINGAR BASERT PÅ LIKNINGAR SOM JESUS FORTALDE. DET KAN BRUKAST MED MANGE ELLER

Detaljer

Rettleiing for revisor sin særattestasjon

Rettleiing for revisor sin særattestasjon Rettleiing for revisor sin særattestasjon Om grunnstønad til nasjonalt arbeid til frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar, statsbudsjettets kap. 857, post 70 (Jf. føresegn om tilskot til frivillige

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere!

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere! SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE Å R G A N G 2 0 1 3 N R. 3 2 5. 1 0. 2 0 1 3 ningslaust å gjere masse arbeid for å få l noko som vi meinar er eit bra opplegg dersom dei vi lagar det for ikkje bryr seg/prioriterar

Detaljer

Forbønn for borgarleg inngått ekteskap

Forbønn for borgarleg inngått ekteskap ORDNING FOR Forbønn for borgarleg inngått ekteskap Den Evangelisk Lutherske Frikyrkja I løpet av handlinga kan ein gje rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå festfølgjet ved enkelte

Detaljer

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo - Glytten 23. årgang Januar 2014 Helsing frå Lyngmo Når du mottek Lyngmoglytten denne gangen er det travelt arbeid i gang på kjøkkenet

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat 5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat Mat: Ingunn AU Arbeidsutvalet for soknerådet. Møter kvar månad ca 1 veke før soknerådsmøtet. Tar unna saker av meir forretningsmessig karakter. SR Soknerådet FR Klepp

Detaljer

post@efremforlag.no / www.efremforlag.no

post@efremforlag.no / www.efremforlag.no tidebøn Efrem Forlag 2009 Rune Richardsen Boka er laga i samarbeid med Svein Arne Myhren (omsetjing) etter mønster av Peter Halldorfs og Per Åkerlunds Tidegärd, Artos 2007. Med løyve. Bibeltekstane er

Detaljer

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14 5 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 5 014-10-14 15:08:14 Algebra MÅL for opplæringa er at eleven skal kunne forenkle fleirledda uttrykk og løyse likningar av første grad og enkle potenslikningar

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer