Ein dag i heimebruket. Etter denne dagen har folk i dis triktet kalla han den galne måndagen. Han. mål natureng, altså noko mindre enn på hovud

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Ein dag i 1848. heimebruket. Etter denne dagen har folk i dis triktet kalla han den galne måndagen. Han. mål natureng, altså noko mindre enn på hovud"

Transkript

1 Ein dag i 1848 heimebruket. Etter denne dagen har folk i dis triktet kalla han den galne måndagen. Han men Tor klarte å kome seg opp på kvelven. Han skreik etter hjelp og folk på land høyrde og såg han, men kunne ikkje gjere noko i det fæle veret. Vinden kom frå nordvest og båten med Tor klamrande fast dreiv inn til Etnesjøen. Dagen etter klarte folk å få tak i båten, men for seint. For at han ikkje skulle fare på sjøen hadde Tor stukke kniven sin gjennom trøya og inn i båtborda, men det var så kaldt at Tor hadde frøse i hel. Igjen sat enkja med ansvar ho ikkje å sitte med garden og ho måtte selje sine og fekk kår der. For havre er det er omtrent det same som på hovud bruket, men mindre enn på hovudbruket for poteter. Frå naturenga hausta Lars 600 våger høy (11 tonn) mål natureng, altså noko mindre enn på hovud enga blei driven betre eller at jorda i (natur)enga var betre på hovudbruket. Forskjellen kan også skuldast at opplysningane i matrikkelen ikkje var heilt nøyak shilling, altså ein liten auke i høve til før (som på hovudbruket). tvangsauksjon. I auksjonsprotokollen frå Fjelberg hatt ei vanskeleg tid for han hadde heller ikkje betalt Lars Helgesen og kona Anna Torkelsdotter med sine tre søner og ei dotter brukte retten sin og busette seg på heimebruket. Her budde også Husmoder og Føderaadskone Kari Aarentsdotter med fem søner som alle farer tilsøs og to døtre omtalte som Skrædderinder. Kari var kona til Tor som koll sigla men ho hadde altså framleis kår på garden. I Makkøyr. Figur 11. Isak ( ) og Guro ( ) lag den tida. 16

2 Figur 12. Isakfolket samla framføre husa. Frå venstre Isak, Isak (son til Helene og Anton), Guro, Anna Dalen, Anton (son til Isak og Guro) og Helene Romsø Dalen (Anton si kone, søster til Anna). Huset til venstre er reve, 1910/11. Figur 13. Romsagarden omkring Guro står til venstre. Bak Anton og svigerinna Anna. I midten Helene

3 måtte kona drive garden mykje aleine, for eldste og to ungdyr, 21 sauer og ein gris. I åkeren sådde Isak fekk sju born. Fire av sønene drog til Amerika og 13). Han hadde motorbåt og dreiv mykje med Det var Arne Monsson Haukeland som då kjøpte Kari Knutsdotter Stusdal, også frå Fana. Dei fekk Haukelandstunet var Kari og Arne Haukeland med familie. Dei kom gått under namnet Haukelandstunet. Arne dreiv som viser båten hans. bonde, men i tillegg hadde han ansvar for posten og for rutebåtekspedisjonen. Familien hadde også båt, motorbåten Kvikk, i tillegg til robåtar. Naust hadde dei i Naustvika. Kari og Arne hadde sju born, fem jenter og to gutar huspost der. Der var det mykje å lære, fortel ho. va ein stor overgang med andre skikkar og vanar. Eg kalvar og stutar. Dei hadde også hest og om lag 30 høns (kvite) og ein hane. Kubeitene låg mellom Figur 15. Haukelandstunet i 1930-åra. Frå venstre ser me hønsehuset, utedoen, våningshuset, eldhuset, vedhuset/smalahuset og løa. 18

4 Figur 16. Haukelandsfamilien samla i tunet. Framme sit foreldra Arne og Kari. Bak frå venstre: Konrad, Lillian tunet: Mathilde, Klara, Amanda, Ida og Lillian. I bakgrunnen Dammaberget. Figur 18. Lillian i kaiakken i Naustvika, Litle Romsa i bakgrunnen. Lillian padla ofte til Haugsgjerde etter post. Brødrene Malvin og Konrad hadde lagd kaiakken.

5 ho til Bergen og der bur ho framleis. Foto: AL. For å kunne fø husdyra gjennom vinteren måtte dei skaffe høy og anna fôr. Høyet kom frå engene som blei slått med slåmaskin hesten drog. Engstykkene var ikkje store og kvar av dei hadde sitt eige namn, blei tørka i hesjer. Den siste tida det var drift på 38 mål blei slått med slåmaskin, mens to mål blei stort og for å få nok høy til vinteren måtte dei slå hadde rettar på Haugsholmane og der slo dei også. Tenk på det neste gong du drar forbi med båten det er ikkje innlysande i dag at desse holmane inntil for ein generasjon eller så sia var viktige for å skaffe med stuttorv og med børatoget blei graset bore til hadde dei høyvogn så hesten drog lasset opp landstunet er laga av solid rundtømmer, for å kunne bere vekta av dei store, tjukke takhellene (inntil 1 m 2 store og 4 5 cm tjukke). Foto: AL. 20

6 bakkane til låven. Dei brukte også lyng som tilleggs fôr og dei skar bjørkegreiner. Dette blei hengt til tørk i løa og gitt til dyra om vinteren det likte dei godt. I tillegg til beitemark og eng hadde dei åker der dei dyrka korn (bygg, havre og kveite) og poteter det, men det blei dyrt og dermed ville dei ikkje ha straum. Dei hadde vedomn i stua og på kjøkkenet. her steikte dei brød og kaker. I eldhuset bakte dei smør og hadde sukker på. Smøret lagde dei sjølv med separering og kinning. Smøret selde dei i Ølen kvar fredag. Om hausten var det tid for å lage syltetøy frå bær i hagen og i utmarka. Dei lagde syltetøy av stikkelsbær, tyttebær, blåbær og plom mer. Fruktre (plommer og eple) sto nedanfor huset. strips. Frukttrea blei sagde ned når dei planta gran og bunta dei saman for sal. Konrad, sonen til Kari og Arne, sådde også frø av kristtorn på var med å bunta saman beinveden med streng og Torget. Sonen til Lavik sel framleis blomster på for å treffe leverandørane sine. Det var stor Drifta på garden blei etter kvart overtatt av Konrad Haugsgjerdet og busette seg der. Lillian, dotter å ein veldig god plass å vokse opp, trygt og godt. Og me hadde gode naboar. Figur 21. Kari og Lillian ved kornåkeren. I bakgrunnen Børkjenesnuten. 21

7 Grindanes før den tid var det ein husmannsplass. I første halvdelen Noko seinare var Ommund Tjerandson husmann på dei to saltebuene som stod der. I 1830 gifta han seg med Siri Johannesdotter. Ommund enda sine dagar slått over bord og drukna. Skiftet etter Ommund på året etter. Det gjekk føre seg i skifteretten på garden Kårevik på Stord og er omtalt i sorenskrivaren sin Då Ommund døydde, overtok bror hans, Erik gifta seg med den seks år eldre svigerinna, Siri Jo Erik seg for andre gong, med Martha Monsdotter kone og dei to borna hennar. Eldste sonen hjelpte mora med gardsdrifta mens faren var på sjøen. hjelper sin Moder der er svak. Sonen var skipper bruket, men husmannsfamilien eigde berre fem av sauene. Dei andre åtte høyrde tydelegvis til heime bruket. I åkeren sådde dei ei tønne havre og dei sette 22

8 Figur 23. Vinjetunet med skogen som pressar seg fram i bakgrunnen. Foto: AL. Dei noverande husa på bruket, våningshus og løe, med kona Stina Marie Hauge med tre born. Stina fekk dei seks born. Sonen Olav Olsson Vinje overtok seinare garden etter foreldra. Etter dei siste brukarane til Ølensjøen. Ørevik Ørevik blei skild ut som eigen matrikkelgard i 1832, fekk Ørevik og busette seg der med familien sin. Figur 24. Katrine Vinje utanfor huset. 23

9 adresse på bruket, men det er opplyst at dei farer Logerende og ho er omtalt som Skrædderinde. gruppa. god kvalitet, og seks mål dyrka eng, av god kvalitet. tønner poteter. Dei hausta 18 tønner havre og 18 godt dyrka og dei ytte mykje. Frå den dyrka enga og høy/mål dyrka eng og natureng, som er langt høgare enn både hovudbruket og heimebruket. Tydelegvis hadde Ørevik godt england og det kom sjølvsagt godt med om vinteren når dyra skulle fôrast med ha vore ein framifrå dugande bonde som visste å stort, men veldreve. Den nye skylda blei sett til 1 Me kan berre gjette os til kva Johannes og familien hans meinte om det døtre, to tenestejenter og to brør som begge var matrosar. Familien hadde då tre kyr, 21 sauer og ein første kona hans, og same året fekk dei sitt første fekk åtte born i lag. Dei tre eldste sønene drog til Amerika og det var yngste sonen, Sigvald Johan i Odda). Dei tre borna blei alle fødde på Ørevik; jordmora kom med båt frå Innbjoa. Figur 25. Familien Sigvald Romsa utanfor huset i Ørevik. Frå venstre Johannes, Sigvald (far), Anne Gurine (mor), Nils Johan og Berta. leis. Ho har mange gode minne frå Romsa. Foto: AL.

10 Ørevik var som nemnt opphavleg ein husmanns 1832 då garden blei skild ut frå hovudbruket. Øre vik var eit småbruk samanlikna med dei to andre derfor måtte alle bruka ta sauene sine til fastlandet med robåt. I åkeren på Ørevik dyrka dei korn (havre og bygg), poteter og litt grønsaker (gulrot og kålrabi). Enga slo dei med slåmaskin og heile familien deltok Figur 29. Kua beiter i tjore like ved huset. eple i Ølen. Eplene var søteple, av dei gamle sortane Den første er opphavleg fransk, den siste er ein god bordfrukt, mens Jakob Lebell blei rekna som svært god hushaldningsfrukt. I tillegg hadde dei plommer, solbær, rips og stikkelsbær. Dei hadde også litt bringebær som dei selde og i utmarka plukka dei tytebær som også blei selt. Figur 28. Katten på trappa. I skogen tok dei ut ved og tømmer som blei selt til på skogen så dei som kom etter han også skulle ha, dag, to eller tre veker i slengen. Så fekk dei fri før neste runde med skulegang tok til. Hilda Lunde frå Ølensvåg var lærar. Ho var ein god lærar, ikkje gjekk på skulen på Haugsgjerd, og faren rodde han kvar dag, også om vinteren. Om været for gale, måtte han vere heime. Faren fekk litt betalt frå Ølen auka til kr 100 pr. skuleår rekna etter 18 veker skuletid (108 skuledagar).

11 Nils Johan. nesvika og ein i støa i Tommelsvik. Naustet er i seinare år restaurert av Friluftsrådet. Husa låg opp blei det selt og står no på Halsnøy kloster. I tillegg hadde dei løe, eldhus og grishus/utedo. I eldhuset hummar og då hadde me mykje godt, legg ho til. Faren lagde teinene sjølv og han brukte brakje til huset. Det meste av året gjekk husdyra ute, men om vin teren måtte det skaffast vinterfôr. Kyra fekk høy og sauene fekk lyng. Viss dei hadde lite høy, måtte dei lønga (bruke lyng som tilleggsfôr). Andre på i utmarka, der dei også pitla tytebær. Far skar lyng fyre med når dei steikte potetkaker dei va god, blikket. Dei va møkje bere enn dei me kjøpe, dei e så tynne dei. Dei me laga va tjukkare. Me lagde Då Sigvald blei overraska av ruskever på sjøen Ein gong Sigvald var på sjøen blei han over Sjøen var grov og Sigvald havna i sjøen. Han mange gonger handtere vanskelege og uventa søltetøy og ost. Maten va kje te å klaga på, nei. Det bøen på Ørevik tilplanta med gran og i dag står planteskogen tett i tett og skjuler både hustufter og Herøy Herøy er i grunnen ikkje ei øy, men ei halvøy, skild Eidet er ikkje høgare enn at sjøen går over på spring Herøy. Han er omtalt som gardbrukar og sjølveigar. 26

12 eine sonen er det opplyst at han farer tilsøs, dei og dei sette ei tønne poteter. Johannes var eigentleg arving til hovudbruket, men han reiste så mykje på sjøen at han ikkje kunne drive som bonde. Derfor selde han farsgarden, men heldt unna Herøy, som då var ein del av utmarka på garden. Der bygde han seg hus, visstnok av eige tømmer som blei tatt ut frå skogen på Herøy. Om tømmeret verkeleg kom frå Herøy, er vanskeleg å kontrollere i dag. Johannes Ingebrigtsen var framleis eigar på Herøy i spørsmål om bruket hadde udyrka jord som var skikka for oppdyrking blei det sagt ikke med potetåkeren var den minst grøderike. Frå naturenga kunne dei hauste 110 våger høy (2 tonn) og 18 våger produserer moderne enger i Hordaland om lag 600 seks sauer. Havnegangen (beitet) er oppgitt som hed og tilstrekkeleg til halvparten av buskapen. fordi Johannes var mykje på sjøen, men skylda blei likevel sett opp til 1 ort og 12 shilling. Det må ha vore dårleg nytt for Johannes og familien hans. Herøy. No var han blitt los og truleg var det kona som dreiv garden saman med ein av sønene, Tjerand, som er nemnd som gaardsdreng. Johannes og kona saman med mora og mora si svigerdotter. Ho var gift med eldste sonen som segla på Nordland som skipper saman med to brødre (som var matrosar). Eldste dottera hjelper Moderen med Hus og ei anna dotter er omtalt som budeie. Familien hadde i

13 Herøy sådde dei 2/3 tønne havre og dei sette to tønner poteter. Johannesdotter, Herøy etter faren. Ho var gift med på Herøy til ho selde til Sigurd Erikson Tindeland i Figur 33. Kristoffer og Anna Seed. Seed frå Tysnes. Etter den tida har garden vore kalla stod på sørsida av den grunne pollen innanfor blei familien hardt ramma ved at våningshuset brann ned og eit av borna omkom av skadane. Murane etter det gamle huset er framleis lette å sjå på sørsida av pollen. Seed kjøpte så eit hus som var for sal og sette det opp i Makkøyra, like ved løa. Der står det framleis. Kristoffer Seed hadde hatt arbeid på fabrikk før han jamt arbeid som maskinist ved mursteinsfabrikken til Ølensjøen. I seinare år har Ølen båtlag disponert skapet endra seg mykje, både pga. granplanting og 28

14 gamle kulturlandskapet. høgre.

15 30

Notat om historie og kulturlandskap

Notat om historie og kulturlandskap Notat om historie og kulturlandskap på del av g.nr. 40, br.nr. 1 og 13 Hauge i Kvinnherad planlagt regulert til bustadføremål. Tunet 2012 Hatlestrand november 2012 Karin Rabben Vangdal og Svein-Åge Vangdal

Detaljer

Romsa. ei perle i Sunnhordland. Frå lokalsamfunn via frøplantasje til friluftsliv. Anders Lundberg

Romsa. ei perle i Sunnhordland. Frå lokalsamfunn via frøplantasje til friluftsliv. Anders Lundberg Romsa ei perle i Sunnhordland Frå lokalsamfunn via frøplantasje til friluftsliv Anders Lundberg Friluftsrådet Vest og Statskog 2007 Føreord Initiativet til å skrive øybiografien om Romsa kom frå Friluftsrådet

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

Skjervheim 279 1/6. Moderne gardsdri i pakt med kulturlandskapet. Myrkdalen Voss kommune

Skjervheim 279 1/6. Moderne gardsdri i pakt med kulturlandskapet. Myrkdalen Voss kommune Skjervheim 279 1/6 Moderne gardsdri i pakt med kulturlandskapet Myrkdalen Voss kommune Kulturlandskapsprisen for Hordaland 2012 Garden Historie Gardsnamnet Skjervheim med endinga heim vitnar om gamal busetnad.

Detaljer

Makkøyr. Glåp, Litle Romsa. for havre samanlikna med dei andre bruka på. Makkøyr ein husmannsplass under heimebruket. I

Makkøyr. Glåp, Litle Romsa. for havre samanlikna med dei andre bruka på. Makkøyr ein husmannsplass under heimebruket. I Makkøyr Makkøyr ein husmannsplass under heimebruket. I kona Martha og dottera Ili Oline på seks år. Om Ole blei det opplyst at han farer tilsøs. Husmanns familien hadde ei ku og 11 sauer. I åkeren sådde

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Geitekillingen som kunne telje til ti av Alf Prøysen

Geitekillingen som kunne telje til ti av Alf Prøysen Geitekillingen som kunne telje til ti av Alf Prøysen Det var ein gong ein liten geitekilling som hadde lært å telje til ti. Da han kom til ein vasspytt, stod han lenge og såg på spegelbiletet sitt i vatnet,

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

* * * F O T O K O R T * * *

* * * F O T O K O R T * * * FAKf-0338.00001 MOTIV: Slåttonn, gruppeu8, kvinner, menn, barn, hest, høylass, rive, seter, Kommune: Aure Datering: 1943- Distrikt: Aursundet Format: 5.5 x8.0 cm Stad: Heimsetra, Myran Tilstand: Nokså

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Jon Fosse. Andvake. Forteljing

Jon Fosse. Andvake. Forteljing Jon Fosse Andvake Forteljing 2007 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Omslag: Stian Hole/Blæst design Printed in Denmark Trykk og innbinding: Nørhaven Paperback AS, 2008 Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia,

Detaljer

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter.

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter. RAPPORT FRÅ STRANDEBARM SKULE TYSDAG 18/10-05 Gruppa vart delt i 3. Det me skulle gjera i dag var: gjera klar grønsaker til marknad, stell i fjøset og steike pannekaker på stormkjøkken. Poteter og gulrøter

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 1 TEIKNSETJING Punktum (.) Vi bruker punktum for å lage pausar i teksta. Mellom to punktum må det

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Brannsår, rus eller friheit?

Brannsår, rus eller friheit? Brannsår, rus eller friheit? Eg la hendene bak ryggen og kneip meg sjølv i armen. Eg hadde førebudd meg på dette. Førebudd meg for den vonde heksa. Ho sat der, i sofaen, rusa. Alt var gitt opp, og no var

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

Romsa. ei perle i Sunnhordland. Frå lokalsamfunn via frøplantasje til friluftsliv. Anders Lundberg

Romsa. ei perle i Sunnhordland. Frå lokalsamfunn via frøplantasje til friluftsliv. Anders Lundberg Romsa ei perle i Sunnhordland Frå lokalsamfunn via frøplantasje til friluftsliv Anders Lundberg Friluftsrådet Vest og Statskog 2007 Føreord frå Friluftsrådet Vest og Statskog, ved Oddvin Øvernes og Kjell

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Kom skal vi klippe sauen

Kom skal vi klippe sauen Kom skal vi klippe sauen KOM SKAL VI KLIPPE SAUEN Kom skal vi klippe sauen i dag Klippe den bra, ja klippe den bra Så skal vi strikke strømper til far Surr, surr, surr, surr, surr. surr Rokken vår går,

Detaljer

RANDA Slekt- henta frå Gaularsoga bygdebok for Sande (side 395 397)

RANDA Slekt- henta frå Gaularsoga bygdebok for Sande (side 395 397) RANDA Slekt- henta frå Gaularsoga bygdebok for Sande (side 395 397) Baltzer Ivarson Sande, som var lensmann, hadde ein del av Randa på slutten av 1600-talet. Han var fosterson til lensmann Anders Sivertsson.

Detaljer

Det var spådd frå gammal tid at Øyvære skulde gå under. Uti have låg det, og have skulde ta det. Det hadde

Det var spådd frå gammal tid at Øyvære skulde gå under. Uti have låg det, og have skulde ta det. Det hadde Det norske språk- og litteraturselskap 2010. Olav Duun: Menneske og maktene. Utgave ved Bjørg Dale Spørck. ISBN: 978-82-93134-46-6 (digital, bokselskap.no), 978-82- 93134-47-3 (epub), 978-82-93134-48-0

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 2. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 2. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 2 og 5 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett svar

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Maria Parr Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Illustrert av Bo Gaustad Det Norske Samlaget Oslo 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av eboknorden 2013 ISBN 978-82-521-8583-6

Detaljer

Kva er økologisk matproduksjon?

Kva er økologisk matproduksjon? Nynorsk Arbeidshefte om økologisk landbruk for elevar i grunnskulen Nynorsk Arbeidsheftet er utarbeidd av og utgjeve av Norsk senter for økologisk landbruk med økonomisk støtte frå Fylkesmannens landbruksavdeling

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 3, 4, 7 og 8 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett

Detaljer

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg 5. JANUAR 2016 Mors friluftsliv - nyttig og naturleg Friluftslivsseminar Sogndal 5. januar 2016 Inger Marie Vingdal, HIOA Livslangt liv i natur Kvinne født 1927 Gardbrukar og budeie til1994 Enke, pensjonist

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

TURKESTOVA. 5. Dersom fleire hadde turkestove saman, var det då faste reglar for bruken, eller retta dei seg etter kvarandre som best dei kunne?

TURKESTOVA. 5. Dersom fleire hadde turkestove saman, var det då faste reglar for bruken, eller retta dei seg etter kvarandre som best dei kunne? Norsk etnologisk gransking Desember 1956 Emne 61 TURKESTOVA 1. Var det vanleg i Dykkar bygd å ha eit hus som dei kalla turkestova, tørrstugu, tørrstua, tørrstoga, trøstogo, tørrstugu, trystugu, trysty,

Detaljer

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Norsk etnologisk gransking Emne nr. 38 Mai 1953 SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Det har i eldre tid vore ymse seremoniar og festar i samband med husbygginga, og er slik ennå. Vi kjenner tolleg

Detaljer

Tarzan 3 og 4 åringane Fredagane Neste månad nformasjonstavla Nyttar høvet til å minne om :

Tarzan 3 og 4 åringane Fredagane Neste månad nformasjonstavla Nyttar høvet til å minne om : Denne månaden har me blant anna arbeid med «Barn hjelper barn» som ei førebuing til haustfesten vår 3. november, der inntektene vil gå til SOS-barnebyer Bergen. Barna har mellom anna laga epletrykk og

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv...

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv... Innhald 1. Fritid og bibliotek... 1 2. Hos legen... 7 3. Høgtider... 12 4. Mattradisjonar... 18 5. Sunnheit og kosthald... 25 6. Arbeidsliv... 30 7. Jobb i sikte... 35 8. Skule og utdanning... 40 9. Familie

Detaljer

ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE

ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE LESEKORT 1 A D Å B O V N F G I P L Y Ø U M S T Æ R E H J K a d å b o v N f g i p l y ø U m s t æ r e h J k LESEKORT 2 sa Vi ål du ør våt dyr syl klo båt lys tak Hest føle

Detaljer

Nasjonale prøver 2005. Matematikk 7. trinn

Nasjonale prøver 2005. Matematikk 7. trinn Nasjonale prøver 2005 Matematikk 7. trinn Skolenr.... Elevnr.... Gut Jente Nynorsk 9. februar 2005 TIL ELEVEN Slik svarer du på matematikkoppgåvene I dette heftet finn du nokre oppgåver i matematikk. Dei

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman

Trude Teige. Lene seg mot vinden. Roman Trude Teige Lene seg mot vinden Roman Om forfatteren: Trude Teige (f. 1960) har jobbet som politisk reporter, nyhetsanker og programleder i TV2. I 2002 debuterte hun med Havet syng, oppfølgeren Lene seg

Detaljer

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme 04.januar Møtet denne kvelden starta med songen Du ska få ein dag i mårå av Alf Prøysen, 1971. Bernhard H. ønskte vel møtt og informerte

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

VOLLASETRA I SUNNDAL

VOLLASETRA I SUNNDAL VOLLASETRA I SUNNDAL Side 1 Skjøtsel 2012 Denne rapporten er ein oppfølgjer av ein liknande rapport frå 2011 og bygger direkte på denne. Rapporten er skriven av Øystein Folden. Side 2 Slått blei i 2012

Detaljer

Sandvin. Gardsnummer 75, bruksnummer 8 i Gaular kommune

Sandvin. Gardsnummer 75, bruksnummer 8 i Gaular kommune Sandvin Gardsnummer 75, bruksnummer 8 i Gaular kommune Joar Sande 2012 1 Historie Bruk 8 vart utskilt som kårbustad frå bruk 4 i 1928. Bruket har rett til å bruke rennesteinen under øllhuset, og rett til

Detaljer

Barnevern 2012. Tall fra Statistisk Sentralbyrå (SSB)

Barnevern 2012. Tall fra Statistisk Sentralbyrå (SSB) Barnevern 2012 Tall fra Statistisk Sentralbyrå (SSB) Fleire barn under omsorg I 2012 mottok 53 200 barn og unge i alderen 0-22 år tiltak frå barnevernet, dette er ein svak vekst på 2 prosent frå 2011,

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Norsk etnologisk gransking Desember 1953 R E I P O G T A U. R e i p

Norsk etnologisk gransking Desember 1953 R E I P O G T A U. R e i p Norsk etnologisk gransking Desember 1953 Emne nr. 41. R E I P O G T A U R e i p Med spørjelistene nr 41 og 42 vil vi freista få eit oversyn over dei ymse slag tau og reip som har vore nytta på bygdene

Detaljer

G A M A L E N G K U L T U R

G A M A L E N G K U L T U R Norsk etnologisk gransking Emne nr. 12 Oktober 1948 G A M A L E N G K U L T U R Den gjennomgripande utviklinga i jordbruket dei siste mannsaldrane har ført med seg store omskifte når det gjeld engkulturen.

Detaljer

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Kvifor kan ikkje alle krølle tunga Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Innhaldsliste: Framside med problemstilling Hypoteser Plan Spørjeskjema Arbeid med prosjektet Kjønn Trening Alder

Detaljer

Norsk etnologisk gransking Februar 1955 GRENSER OG GRENSEMERKE MELLOM EIGEDOMAR

Norsk etnologisk gransking Februar 1955 GRENSER OG GRENSEMERKE MELLOM EIGEDOMAR Norsk etnologisk gransking Februar 1955 Emne nr. 48 GRENSER OG GRENSEMERKE MELLOM EIGEDOMAR Med denne lista vil vi freista å få greie på dei nemningane ( benevnelsene ) som bygdemålet frå gamalt nytta

Detaljer

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 -------------------------------------------------------------------------------- DATO: LOV-1950-12-08-3 OPPHEVET DEPARTEMENT: AID (Arbeids- og inkluderingsdepartementet)

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda Oslo Om denne boka Ei ung jente blir funnen knivdrepen i heimen sin. Mordet blir aldri oppklart. Leilegheita som var åstaden for mordet, står tom i 20 år. Når Elisabeth

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Stiftelsen Alvhild`s Minne til Værlandet`s vel

Stiftelsen Alvhild`s Minne til Værlandet`s vel Informasjon om: Stiftelsen Alvhild`s Minne til Værlandet`s vel Stifta i 2005 Adresse: 6986 VÆRLANDET Organisasjonsnummer: 989 086 383 Etter ynskje i testamentet til Alvhild Værøy, vart det oppretta ein

Detaljer

Sildaprosjektet - Øygarden Ungdomsskule

Sildaprosjektet - Øygarden Ungdomsskule Sildaprosjektet - Øygarden Ungdomsskule Eit prosjekt om sild Dette prosjektet kom i gang ved eit besøk på Kystmuseet i Ovågen. Det var 8. klasse som var på omvisning, og på museet var det tønner og tørka

Detaljer

Tormod Haugland MØRK MATERIE

Tormod Haugland MØRK MATERIE Tormod Haugland MØRK MATERIE Roman FORLAGET OKTOBER 2015 TORMOD HAUGLAND Mørk Materie Forlaget Oktober AS 2015 Omslag: Egil Haraldsen & Ellen Lindeberg Exil Design hos OZ Fotosats AS Tilrettelagt for ebok

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Eksklusive leilegheiter ved Grytafjorden EIDSVIK STRANDA

Eksklusive leilegheiter ved Grytafjorden EIDSVIK STRANDA Eksklusive leilegheiter ved Grytafjorden EIDSVIK STRANDA 02-03 Eidsvikstranda Velkommen til Eidsvikstranda! I Eidsvika, sørvendt inst i Grytafjorden, kjem eit eksklusivt knippe sjølveigarleilegheiter med

Detaljer

Inspirasjon og erfaring i Natural Horsemanship, for bruk i Folkehøgskulen.

Inspirasjon og erfaring i Natural Horsemanship, for bruk i Folkehøgskulen. Rapport frå studiereise til USA: Tema: Inspirasjon og erfaring i Natural Horsemanship, for bruk i Folkehøgskulen. 1.1 Presentasjon. 1.2 Formålet med reisa. 2.1 Skildring av reiserute. 2.2 Litt om Athens.

Detaljer

Uke Mandag Tirsdag Onsdag Torsdag Fredag 31.08

Uke Mandag Tirsdag Onsdag Torsdag Fredag 31.08 Uke Mandag Tirsdag Onsdag Torsdag Fredag 31.08 01.09 02.10 Røyskattene: Jakob 4 år og hausting av urter 35 rom rom Førskulegruppe Mathea 4 år David 5 år!! 36 05.09 06.09 07.09 Gruppe fotografering 08.09

Detaljer

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad Først i denne delen om Giske OS står skrive om korleis vi bygde stasjonsbygninga. Der står nemnt at vi rekna med

Detaljer

TIDSUR. Svartedauden. Dei første norske byane vert grunnlagt. Dei første menneske kjem til Noreg. Julius Cæsar

TIDSUR. Svartedauden. Dei første norske byane vert grunnlagt. Dei første menneske kjem til Noreg. Julius Cæsar TIDSUR Dei første norske byane vert grunnlagt Julius Cæsar 10 11 Svartedauden 12 Dei første menneske kjem til Noreg 1 2 9 8 Jordbruk vert innført i Noreg Pyramidane i Egypt vert bygd Skriftspråk vert 7

Detaljer

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Straumen går Vatnet kom som regn frå skyene det kom inn frå havet i tunge mørke skyer dei drog seg lågt inn over kysten og lét dropane falle det

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

VINJE SKOLE SOM MUSEUM. Notat om tilpassing av Vinje skole til museumsformål

VINJE SKOLE SOM MUSEUM. Notat om tilpassing av Vinje skole til museumsformål VINJE SKOLE SOM MUSEUM Notat om tilpassing av Vinje skole til museumsformål Vinje skole som museum Innleiing Dette notatet er laga etter at eg på vegne av Sparbyggja fortidsminnelag (av Fortidsminneforeninga)

Detaljer

Julebrev 2015 fra familien Jansen

Julebrev 2015 fra familien Jansen Julebrev 2015 fra familien Jansen Nok et år, ja to år faktisk, er gått unna. Hei venner og familie :) Hos oss har de siste 2 årene vært så stadig i endring og travel at vi ikke rakk å skrive noe julebrev

Detaljer

Vidar Kristensen Illustrert av Lars Tothammer. leseser ie Nynorsk. Norsk for barnetrinnet

Vidar Kristensen Illustrert av Lars Tothammer. leseser ie Nynorsk. Norsk for barnetrinnet Vidar Kristensen Illustrert av Lars Tothammer leseser ie Nynorsk Julius Cæsar Norsk for barnetrinnet slaget Ved alesia Den mest berømte av motstandarane til Cæsar under gallarkrigen var gallarhovdingen

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Plassebakken Barnehage BA

Plassebakken Barnehage BA Plassebakken Post AUSTIGARD Januar 2012 www.plassebakken.no Godt nyttår No har vi starta på eit nytt år, tenk dei er ferdige med det første halve året i barnehagen allereie! I desember har vi gjort fole

Detaljer

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź marit kaldhol det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź roman Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2014 ISBN 978-82-521-8437-2 Om boka

Detaljer

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo Ein farleg klatretur Døveskolernes Materialelaboratorium, 1994 2. udgave 1. oplag Forfatter: H. P. Rismark Illustrationer: Henrik Taarnby Thomsen Tilrettelægging, layout, dtp, repro og tryk: Døveskolernes

Detaljer

Månadsbrev for Rosa oktober 2014

Månadsbrev for Rosa oktober 2014 Månadsbrev for Rosa oktober 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Leik Då har også oktober passert, og vi merkar at hausten har kome for alvor. Uteaktiviteter har framleis hatt stor

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

Heilårsbruk av hus på gard og i grend

Heilårsbruk av hus på gard og i grend Heilårsbruk av hus på gard og i grend Historikk 1999: Gardsformidlingsprosjektet. Samarbeid med bondeorganisasjonane. Kartlegging av ledige gardsbruk. Kr.150 000 til seljar. På 1,5 år vart denne ordninga

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Eidegrend klyngjetun

Eidegrend klyngjetun Eidegrend klyngjetun og sentrum Faktaark Korleis blir eit bygdesentrum til? Utgangspunktet er gjerne geografi, naturtilhøve og kommunikasjonar. Der vegar (vassvegar og landevegar) kryssar kvarandre, veks

Detaljer

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman Carl Frode Tiller Innsirkling 3 Roman OM FORFATTEREN: Carl Frode Tiller (f. 1970) er ein av dei fremste forfattarane i norsk samtidslitteratur. For dei fire romanane Skråninga (2001), Bipersonar (2003),

Detaljer

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14 5 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 5 014-10-14 15:08:14 Algebra MÅL for opplæringa er at eleven skal kunne forenkle fleirledda uttrykk og løyse likningar av første grad og enkle potenslikningar

Detaljer

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar «Alt kveg bør ut å beite i utmarka», skriv Torbjørn Tufte. Foto: Mariann Tvete Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar Jordbruksnæringa no må samle seg og velje kva kampar dei vil ta til fulle,

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

M/S NYBAKK SI HISTORIE

M/S NYBAKK SI HISTORIE M/S NYBAKK SI HISTORIE M/S Nybakk vart bygd på Vaagland Båtbyggeri, rett nord for Kristiansund N, i 1961. Nybygget vart tildelt kallesignalet JXPH då kjølen vart strekt. Bueland Det var brødrene Jakob,

Detaljer

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Side 1 Tingvoll, 21. september 2013 NVE FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Naturvernforbundet har gått langs elva på den planlagde utbyggingsstrekninga 15.9.2013. Vi har ikkje gått traseen

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer