Politisk debut som 72 åring. Sjølvaste Doktor Dyregod. Generasjonsskifte. Den gode samtalen. Kunstgrasbane. sjå side 6. sjå side 4.

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Politisk debut som 72 åring. Sjølvaste Doktor Dyregod. Generasjonsskifte. Den gode samtalen. Kunstgrasbane. sjå side 6. sjå side 4."

Transkript

1 nr. 1 Januar årgang nr. 1 Januar årgang B Y G D E B L A D F O R D A L S T R O K A I N N A N F O R P A P I R U T G Å V E Politisk debut som 72 åring sjå side 6 Sjølvaste Doktor Dyregod sjå side 4 Kunstgrasbane Generasjonsskifte sjå side 8 Den gode samtalen sjå side 10 sjå side 20

2 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 3 redaktøren har ordet Eit delt Agder Tida er mogen Det meste er truleg sagt i den evigvarande ordkløyvinga om fylkesgrensa mellom Aust- og Vest Agder. Ein fullstendig meiningslaus strek på noregskartet. Øystein Moi Ingen av oss er tente med eit delt Agder. Eit delt Sørland. Samfunnsdebatten og dragninger i det lokale næringslivet denne vinteren ber prov om at no er tida mogen. Eit sameint agderfylke er den einaste rette løysinga. Ein uverdig sjukehusdebatt mellom Arendal og Kristiansand. Ein meiningslaus debatt der ingen personar, nokon gong, vil gå sigrande ut av holmgangen. Det einaste som er sikkert er at pasientane, kundane, er taparane oppe i denne konflikten. For kvar dag denne striden held fram så vert avgrunnen mellom dei to sørlandsfylka djupare og djupare. I dag ligg usemja, og diverre eit gryande hat, på politisk nivå. Det vil vere ei katastrofe den dagen desse strøymingane slær rot i folkedjupet. I fleire år er det arbeidd seriøst og målretta med å få til ei nasjonal flygarutdanning med hovudbase i Froland og på Evjemoen. Aust Agder Fylke. Luftfartshøyskolen Sør he brukt store ressursar, ikkje minst økonomisk, på å få dette viktige distriktspolitiske prosjektet i hamn. Det skjedde i dei dagar då frolendinger, myklendinger og honndølar kveikja det 3. adventsljoset at me fekk eit nytt døme på kva eit delt Agder fører til av politisk råskap og personlege nederlag. I privatfly, frå Torp flyplass i Sandefjord, kjem representantar frå «Luftfartsskolen» og signerer ei kontrakt med Universitetet i Agder. Vest Agder. Med eit smil kring etarholet, og med påhalden penn, vert ein intensjonsavtale om vidare samarbeid mellom desse to partane underskriven. Ei nasjonal flygarutdanning, delt mellom Kjevik og Torp. Draumen om ein flygarskule på Gullknapp og på Evje,vart på denne måten torpedert og øydelagt. Eit mogleg samarbeidsprosjekt som på denne uverdige måten vert skrinlagt på grunn av ein uskjøneleg strek på noregskartet. Dette er det vår sanne plikt å gjere noke med før me sager av den greina me sjølve sit på. Fylkeshovudstaden bør liggje i Kristiansand. Øystein Djupedal vert arbeidsledig, men det skal ingen av oss sjå på som noke samfunnsproblem. Det kjem, som dykk skjønar, alltid noke godt ut av slike prosessar Utgjevar: moisund-avis.com, Hannåsfeltet, 4737 Hornnes E-post: Redaktør: Øystein Moi, Daglig leiar: Odd Helge Liestøl, Annonser: Produksjon: Opplag: Ca Nedslagsfelt: Bygland kommune, Evje og Hornnes kommune, Iveland kommune, Åseral kommune, Bjelland, Byremo, Eiken, Engesland og Hægeland. Neste utgåve: Torsdag 18. februar. Evje Trelast A/S Tlf.: Tormod Helge Vi leverer alt innen trelast, byggevarer, maling, ovner, beslag, kjøkken osv Min lille hverdagsglede Vi glemmer så lett alle gode dage og vil helst bare gå rundt og klage, men vi har så mye å glede oss over; bare vi ikke går rundt og sover. Min lille hverdagsglede er ikke én, men fler, og det det kommer an på er øynene som ser: Et klokkeklemt på døren, et uventet besøk når strikkepinner klirrer til munter prat og spøk. Et rundstykke med ost på og deilig kaffeduft. En tur med barnebarnet i sol og herlig luft. Et dikt av Paasche Aasen, en vakker melodi En solnedgang med gull på i fred og harmoni. Et album fullt av bilder fra fjord og fjell og li, en rekke sommerminner som stille drar forbi. En hverdag full av glede, det kan vi alle få hvis vi kan se og finne det store i det små! Martha Eie

3 4 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 5 Olav Åsland Sjølvaste Doktor Dyregod Tekst: Odd Helge Liestøl Foto: Øystein Moi Det er i byrjinga av august, året er Juniorlaget til Otra spelar finalespel i Norwaycup. Fotballkampen vert spelt på ein bane på Abilsø. Motstandar er det svenske laget Vesta. Etter full tid stend det uavgjort på resultattavla, og kampen skal avgjerast på straffespark. Målmannen til Otra gjer sitt livs kamp. Han reddar heile tre straffespark. Han er som ein katt i mål. Olav Åsland, åleine, er med på å avgjere heile fotballkampen. Om det er dette som er årsaka til at Olav Åsland sitt hjarte no banker ekstra hardt for kattedyra i Kristiansand Dyrepark, skal vere usagt. Det er her Olav er tilsett som dyrepassar. Frå Åseral til Hægeland Olav er født på Åsland i Åseral. Her budde han fram til han var 9 år gamal. I 1970 flytte han saman med familien, til Hornnes, kor han vart buande til Etter ei utdanning som agroteknikar fann han kjær - leiken hjå ei odelsjente frå Lauvås i Hægeland. Etter kvart gifta dei seg, og øksla seg. Tida var mogen for å take over slektsgarden på Lauvås. Her dreiv dei i mange år med mjølkeproduksjon før spelsauen tok øve som fast innventar i fjoset. Slik er det i dag. Byrja i dyreparken i 2002 Rett før kyrkjeklokka ringa jola inn i 2002 byrja Olav som dyrepassar i dyreparken. Sjølv om guten he ein solid bakgrunn med kyr og sau så er det utan tvil kattedyra han trivst best med av alle dei kring seks hundre dyra i parken. Han er absolutt på talefot med gaupa, og me vart med innanfor gjerdet og fekk sjå då han mata desse dyra rett frå handa. «Dykk må vere forsiktige, me kan gå på ein smell» var dei orda me fekk høyre då me trødde på innsida av det fem meter høge gjerdet. Olav kalla på «gaupejentane» sine, og brått gjekk to velfødde gauper og sleikja vinterskorne våre. Blodtrykket steig og blodpumpa kom i ulage kvar gong gaupene skrapa klørne mot stål - isen i vasskulpen framføre oss. Spanande, men me kunne sjå at Olav var på talefot med desse prektige kattedyra. To velfødde bladfykar, frå indre Agder, ville truleg vere eit høveleg kveldsmåltid for desse kattedyra. Frå Nordisk til Afrika Olav he for det meste hatt ansvaret for dyra i den nordiske delen av parken. Han er difor som ein far for mange av desse dyra. Elgen Odin he han fora opp med tåteflaske. Odin er no fire år gamal og ein stasleg elg med eit gevir på heile 18 taggar, så han må ha fenge ein god start! Sibirsk tiger er og dyr som Olav er på førenamn med, men her er det ikkje tale om å gå inn i buret Gaupa og Olav he eit nært og godt tilhøve seg i mellom. for å mate dei frå handa. «Dette er ein drapsmaskin, så ikkje stikk handa di inn i buret», var det klare meldinga me fekk frå Olav då me gjekk kring innhenginga til verdas største kattedyr. Frå nyttår av byta Olav ansvars - område i parken. No skal den utflytta åsdølen ha ansvaret for «Afrikaavdelinga» i parken. I tida frammetter er det løvespråket han skal lære seg. Ein fin arbeidsplass Olav er svært nøgd med arbeidet i parken. Han he alltid vore glad i dyr og no kan han arbeide med dette heile dagen. Ein kan ikkje ha det betre, om Sibirsk tiger. Ikkje eit heilt vanleg kosedyr. Olav ber oss halde avstand. ein spør Olav. Eit godt arbeidsmiljø saman med gode kollegaer og ikkje minst det å kunne sjå korleis borna trivast når dei vert synt rundt i parken, til alle årstider. «Tryggleiken vert alltid sett i høgsetet. Ingen skal måtte vere redde eller utrygge når dei vitjar parken», seier Olav. Me trur han så vel. Ingen kjenner desse dyra betre enn Olav Åsland. Frå Lauvås. Sjølvaste Doktor Dyregod. Ein umåteleg gild gut som kan dei fleste dialektane i dyrespråket. Heime på Lauvås talar dei no løvespråket. Olav og kona. Det er greiast slik når ein er tilsett i Dyreparken.

4 6 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 Oscar Roel Politisk debut som 72 åring Tekst og foto: Odd Helge Liestøl Oscar Roel kom til Setesdal Meieri som «yster«hausten Guten, som vart fødd og alen på Røra i Nord Trøndelag, flytte til Byglandsfjord, og he sidan vore busett her. Etter kvart vart han styrar på meieriet og elles ein svært så aktiv kar innan idrotts laget i lokalmiljøet. Han starta med si politiske karriere i ein alder av 72 år! BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 7 info frå Evje og Hornnes kommune SERVICEKONTORET HAR ÅPENT MANDAG FREDAG KL Evje og Hornnes kommune I hjertet av Agder BARNE- OG UNGDOMSARBEIDER Det blir ledig fast 20 % stilling som barne- og ungdomsarbeider i kommunens ungdomsklubb. Klubben har i dag tre ansatte og ca. 50 positive og engasjerte medlemmer som vil gi deg varierte og spennende arbeidsdager. Ungdomsklubben har aktiviteter på ulike steder og arbeidet foregår på kveldstid og i helger. Det må påregnes å delta på ekskursjoner, turer og ulike arrangementer. Vi søker spesielt etter deg som er: Glad i å jobbe med barn og ungdom Fleksibel, kreativ og initiativrik Flink til å kommunisere og engasjere målgruppen Det er ønskelig med utdanning i barne- og ungdomsarbeiderfaget, men annen relevant kompetanse kan være dekkende. Personlig egnethet vektlegges. Se for full utlysning. Søknaden kun med CV sendes: Evje og Hornnes kommune, Evjemoen, 4735 Evje eller Frist: 12. februar 2010 BEDRE HELSE Aust-Agder - avdeling Evje Evje og Hornnes kommune Ønsker du hjelp til livsstilsendring? Har du for høyt blodtrykk, kolesterol eller er i generelt dårlig fysisk form? Trenger du hjelp til røykeslutt? Står du i fare for å utvikle diabetes? Ta kontakt med sykepleier og du kan få tilbud om et tilpasset program som er over en tolvukersperiode. Følgende tilbud; Individuelle helsesamtaler med fokus på egen helse og form. Gågrupper ute i naturen to ganger i uken Kostholdsveiledning Røykeslutt kurs Egenandel kr. 200,- Informasjon om tilbudet: Sykepleier, tlf fra kl på fredager. Innskriving i grunnskulen Barn født i 2004, er velkomne til innskriving på skulen onsdag Evje barneskule kl Hornnes barneskule kl Møteplan Formannskapet: Kommunestyret: Tirsdag Fredag Tirsdag Fredag Plan- og bygningsrådet: Fredag Fredag Saksdokumenter og protokoller bli lagt ut på kommunens hjemmeside. Statens Meieriskule Oscar tok utdanning ved Statens Meieriskule på 50 talet. Dei fyrste åra på Byglandsfjord hadde han ansvaret for produksjon av gaudaost, men stadige omveltninger innan meieriverksemda gjorde sitt til at han etter kvart tok til med andre arbeidsopp - gåver. Konsummjølk og gardssmør tok etter kvart over for osteproduk - sjonen. Etter at han tok over som styrar vart det etter kvart mykje fokus på å sikre framtida for det vesle meieriet på Byglandsfjord. Rasjonalisering, fusjonering og trugsmål om ned - leggjing vart ein del av arbeidsdagen for Oscar og dei tilsette på meieriet. Oscar vann den kampen. Det er framleis full drift hjå Tine Meierier Sør Setesdal. Dette skuldast mykje inn - satsen til Oscar fram til han gjekk av med pensjon i Han var og ein aktiv mann innan fagrørsla og ein vel omtykt leiar. Aktiv innan idrotten Oscar var leiar i Elgen IL i 1961 og ein av dei som var med på å slå i hop dette idrottslaget med Otra og Hornnes i Han er framleis heilt øvetydd om at dette var ei vetug avgjersle. Kvar for seg vart dei for små, men saman er dei no eit av dei største idrottslaga i landsdelen. Han he fleire år bak seg i styret i Otra IL og sat fleire år som områdesjef for Agder og Telemark innan langrennsbolken. Han dreg på smilebandet når eg spør han om si eiga karriere som idrottsutøvar. «Det er ikkje rare greiene», fær eg til svar. Etter kvart kjem det fram at han sjølv he ei lang karriere bak seg. Krinsmeister i hopp, handballspelar og ei lang karriere for seniorlaget til Otra i fotball. Alt dette ber bod om at det er ein tidlegare aktiv idrottsmann, no pensjonist, me he framføre oss. På sine eldre dagar var det bowlinga som tok over. Oscar vart etter kvart ein dugande bowlingspelar. Idrottsskader he knust mang ein draum for komande idrottsstjerner. Ein ulageleg tennis - alboge, som openberra seg for omlag fem år sidan, sette ein brutal stoppar for Oscar sitt vidare toppspel i bowling. Lokalt og nasjonalt. Inn i heradstyret som 72 åring I ein alder av 72 år sa Oscar Roel seg viljug til å vere «listefyll» på eit nyskipa parti til kommunevalet i Bygland i Den omtykte karen frå Byglandsfjord fauk rett inn til eit fast sete i heradstyret. Frå listefyll til folkevald representant på fyrste for - søket. Han trivast i politikken og møtar m.a. fast i formannskapet. Oscar er glad i kommunen han bur i og meiner at den største utfordringa for Bygland kommune i framtida er å finne ut kva dei er, kor dei er og kva som skal til for ei vidare utvikling for heile kommunen. Åleine eller i sambuarskap med gode grannar. Aktiviteter i ungdomsklubben i Furuly Flerbrukshus våren 2010 endringer i åpningstider Etter en spørreundersøkelse blant ungdommen har det utkrystallisert seg litt andre behov for åpningstider i klubben. Dette har vi forsøkt å ta hensyn til. Den kommunale ungdomsklubben har ungdom i alderen år som målgruppe. Enkelte kvelder er også satt av bare til unge i fra klasse. Disse kveldene fremgår spesielt. MERK: I klubben kan ungdom komme og gå, men de ansatte har ikke ansvar for dem som forlater klubblokalet eller klubbaktiviteten. Egne avtaler kan inngås med personalet. Er det noen spesielle behov som din ungdom har, som personalet bør vite om, ta gjerne kontakt. FASTE ÅPNINGSTIDER for ungdom i alderen 8. klasse og oppover, om ikke annet er oppgitt. Info settes opp på skolene. (Merk: endringer kan forekomme, p.g.a. spesielle arrangementer. De som ønsker det kan få beskjed om ungdomsklubbens aktiviteter på sms. Se under.) Tirsdager Kafe, og bading / ballspill (oddtallsuker) 18:00 22:00 Onsdager Klubb (og øving i rockeverksted) 15:00 18:00 Klubb (og øving i rockeverksted) 18:00 21:00 Fredager Studioinnspilling 15:00 18:00 Fredager Klubbkveld (kun partallsuker) 19:30 23:00 Merk: Øving i rockeverkstedet og innspilling i studio må avtales med Bjørn Thore Aas t- veitpå forhånd. MERK spesielt: Søndag 14. februar Skitur til Brokke 10:00 16:00 Lørdag 20. februar Ungdommens kulturmønstring i Evjemoen kino LINKING februar Vinterferie uke 9 Kveld for klasse Onsdag 17. februar Klubb 5 7 klasse (Øving i rockeverksted) 18:00 21:00 Har du spørsmål om klubben eller ønsker å få sms-beskjed om aktivitetene som skjer, send en sms til ungdomsleder Bjørn Thore Aastveit på tlf eller e-post: eller til klubbarbeider Liesell Zurcher på tlf eller e-post: Søndag Kl Kulturkalender Januar 2010 Evjemoen kino kinoprogram MERK DAG OG TID: Alvin og gjengen 2 Lengde: 1 t. 28 min. Sensur: Tillatt for alle I ALVIN OG GJENGEN 2 får vi et gledelig gjensyn med Alvin, Simon og Theodor. Søndag Kl Avatar 2D Lengde: 2 t. 42 min. Sensur: 11 år I dette fantastiske actioneventyret tar skaperen av Titanic, James Cameron, oss med til en ny og spektakulær verden. MERK: Neste kinoforestilling er søndag Fredag 5. februar utgår fordi lokalet er opptatt. Se EVJE OG HORNNES KOMMUNE, EVJEMOEN, 4735 EVJE TLF.: E-POST: HJEMMESIDE: Evje og Hornnes kommune I hjertet av Agder Fagleder - kulturskole Det er ledig en 50 % stilling som fagleder i Bygland, Evje og Hornnes kulturskole. Fagleder vil være underlagt enhetsleder for kultur og får ansvar for den daglige drift av kulturskolen. Vi søker spesielt etter deg som har: Høgskoleutdannelse innen musikk- kulturfag. Fagkompetanse innen administrasjon og ledelse Relevant erfaring og personlig egnethet God evne til å veilede, inspirere og utvikle medarbeidere. For stillingen tilbyr vi: Stor grad av muligheter og ansvar Påvirkning i endringsprosesser Et godt arbeidsmiljø og en utfordrende hverdag Lønn etter tariff Politiattest vil bli etterspurt. For informasjon: Irene Falck Jensen: / Søknaden kun med CV sendes: Evje og Hornnes kommune, Evjemoen, 4735 Evje eller Frist: 12. februar 2010 Innspill til kommune planens arealdel frist 1. februar Vi har nå innspillsperiode for arealdelen. Alle grunneiere som har tanker og ideer om utvikling på sin eiendom må komme med dette som innspill til kommuneplanen innen 1. februar Det er utarbeidet et eget skjema som skal fylles ut sammen med kartvedlegg i forbindelse med dette. Skjemaet kan lastes ned fra kommunens hjemmeside, eller fåes ved henvendelse til servicekontoret. LESESTUND PÅ BIBLIOTEKET Aina Brattfjord starter opp igjen med lesestund for barn følgende onsdager kl. 12: 3.februar 10. mars 7. april 5. mai Lesestunden varer ca en halv time og passer best for barn fra 3 år og oppover. info frå Evje og Hornnes kommune

5 8 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 9 Generasjonsskifte hjå Lars Kile Held fram i same låma Tekst og foto: Øystein Moi Den tradisjonsrike forretninga «Lars Kile» på Evje skifter eigar. Ei epoke i den lokale handelstanden er over. Frå årsskiftet er det eldste dottera etter Lars og Laila som tek øve styringa og eigarskapet i forretninga. Rita Kile (39) er utdanna lærar men vil no vidareføre livsverket til foreldra sine. Ei stor utfordring og ein ansvarsfull jobb. Lars tok til å drive forretninga for venndølen Ole Thomassen den 1. mars i Fem år seinare kjøpte han forretninga og sidan den dagen he han, og kona Laila, vore fast lausøyre både framføre og bakom disken. 12. desember i 1979 kunne dei opne dynna til ein flunkande ny butikk, midt i handlegata på Evje. Ein butikk som etter kvart fekk eit uvanleg godt omdøme øve heile Sørlandet. Det er noke særskilt med både miljø og vareutval hjå «Lars Kile». I alle år he dei veld å stå på eigne bein utan tilknyting til korkje Cubus, Dressmann eller Hennes & Mauritz. Slik he dei på ein framifrå måte kunne kjøpe inn varer frå ulike leverandørar og samstundes kunne presentere eit vareutval, som er unikt for deira eiga forretning. Dette er noke kundane set umåteleg pris på. Kjedebutikkar er stort set like i dag. Dette gjeld om du handlar vinterjakka di hjå Dressmann på Sørlandssenteret eller på Kvadrat i Sandnes. Lite spanande, og på mange måtar keisamt dersom du spør oss. Trufaste hyttefolk, stor turisttilstrøyming i sumarhalvåret og eit stort oppland er eit viktig grunnlag for all forretningsdrift i bygda meiner Lars, som he stor tru på Evje som eit framtidig handelssentrum for dei indre bygder. Laila he lova dottera, Rita, å hjelpe til i forretninga eit bel etter øve - takinga. 30 års røynsle i bransja er ikkje noke du hiv ut dynna fyrste dagen, sjølv om Laila no ser fram til meir ferie og meir fritid. Slik er det vel med dei fleste forretningsfolk som kan sjå attende på ei lang og aktiv yrkeskarriere. Lars vert nok og å finne i kor - ridorane når det er naudsynt. Ikkje så mykje som tidlegare. Den gamle ringreven vert nok mykje å finne i skogen med motorsaga. Det er i slike omgjevnader Lars trivast aller best. Kring kaffebålet kan han late tankane flyge attende til alle dei gilde kundane han he møtt gjennom eit langt liv bakom disken. Alle dei gode kommentarane og alle dei gode historiene som stundom dukkar opp i festlege lag. Dei to lokale bakarane, Arvid Pedersen og Anders Bakar stend vel sentralt i eit par av desse Lars og Laila he vore gift i 40 år. Dei he arbeidd i hop, kvar dag i 35 år. No er det slutt. Ja, me tenkjer sjølvsagt på arbeidsforholdet. Kjærleiken tykkjest framleis bløme. Då me vitjar forretninga, ein iskald laurdag i januar, sit dei båe framføre peisen og varmar kvarandre. Kaffe i koppen og glimt i augo. Ei epoke er over. Rita ser ingen vetug grunn til å endre på mykje i butikken. Ho legg vekt på at dette ikkje er eit oppdrag ho er pressa til av dei næraste på - rørande. Dette er ein jobb ho he lyst på. Grunnlaget, fundamentet, er det aller beste. Til og med elghovudet på veggen og bjørnen på utsida skal framleis ha sin faste plass. Rita vonar ho skal finne fram til eit vareutval som høver folk i alle aldre og av båe kjønn. Mannen som kvart år kjem vegen frå Lyngdal for å handle seg ny Rita Kile. pysjamas skal framleis finne kva han søkjer etter hjå «Lars Kile». Det same skal lokal ungdom på jakt etter det siste og mest «hippe» når det gjeld dongeribukser og tilhøyrande skjorte og genser. Forretninga vil halde fram som ei frittståande eining i bransjen, og Rita lovar at det framleis vil vere fyr på peisen, midt i butikklokalet. Når du les dette er det full fart på januarsalet. Kan hende du tek deg ein tur innom for å sjå etter om det meste gjeng greit føre seg. Ein ting er heilt sikkert. Rita tek vel i mot deg. Ho he gjenge ein god skule! Laila og Lars Kile.

6 10 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 11 Det knitra under skorne då eg traska opp gardsvegen på Ivedal. Få kilometer sør for kommunesenteret Birketveit i Iveland. Nysnøen ligg som eit kvitt slør øve landskapet. Gradestokken på husveggen syner 20 gradar. Røyken frå pipa stig rett til vers og himmelkvelven er meir blå enn vanleg på slike dagar. I aust, i nærleiken av Birkeland eller Mollestad, er sola på veg opp øve åskammen og fargar himmelen raud. Sjeldan syner naturen seg fram på ein slik måte. Fotografiapparatet ligg i sekken, men vert liggjande der. Hendene trivast best i bukselomma på slike dagar. Tomas Ivedal (84) «Den gode samtalen kan løyse mykje» Eg er på veg for å møte Tomas Ivedal. Fødd og oppvaksen her på garden. Tomas bur i kårbustaden. I hovudhuset på garden er det framleis myrkt. Is på vindaugsglasa i kjøk - kenet. Katten sit på steinhella framføre dynna og venter på å sleppe inn i omns kroken. Fånyttes. Ungdomen ligg framleis under dyna. Ei ny tid. Då eg kjem nærare kårbustaden er det tydeleg å sjå at det er rørsle bakom kjøkkengardina. Eg er venta til gards, og he avtale klokka 10. Då bør ein vere presis. Foreldregenerasjonen er meir nøtne på slikt. Klokka he nok passert den avtalte tida med 8 10 minutt då eg vert teken i Tekst og foto: Øystein Moi mot, på herskapeleg vis, inne i forstova hjå Tomas og Borgny Konstanse. Det sprakar livleg frå ein velfyld Jøtul midt i stova. Tomas finn fram ein velbrukt skinnstol med tilhøyrande fotskammel. Ikkje heilt vanleg rituale når ein vitjar ein framand heim for fyrste gong. Eg tek det som eit godt teikn, og føler meg velkomen frå fyrste stund. På bordet stend nykoka kaffe og rester av jolebaksten. Råvarene kjem truleg frå Joker-butikken på Birke - tveit. Etniske ivelendinger reiser ikkje ut or røystekrinsen når kjøleskåpet skal fyllast opp. «Gudstrua, som stadig vert sterkare, ligg i botnen for alt i livet mitt» seier Tomas, og ser meg djupt inn i augo. Eg freistar å flakke eit grann med blikket for på ein måte å vri samtalen øve på noke som høver meg betre. Det er på ingen måte ein «mørkemann» eg ser på hi sida av stovebordet. Låtten sit lett, oss to gutar i mellom. Livet he så avgjort ikkje berre vore lett for Tomas Ivedal. Til tider tøft og brutalt. Alltid he han funne trøyst hjå Gud. Når han i neste vende seier at «den gode samtalen kan løyse mykje», ja då tek det ikkje lang tid før eg skjøner kva han meiner. Han tenkjer mykje Tomas. Svara kjem ikkje alltid som erter or ein sekk. Han ser ut øve Borgny Konstanse og Tomas. jordene på Ivedal. Tenkjer. 10 år gamal missa han far sin, og eit tung ansvar vart lagt på hørene til den unge guten. Det var her på garden at unge Tomas brått møtte kvardagen, og fekk ei verdfull livsrøynsle. Ei røynsle han he bore med seg, og sjølvsagt he hatt umåteleg stor nytte av resten av livet. Han bur framleis på garden, 84 år gamal og sprek som ein fole. Tomas fortel om mor si. Faldar hendene i fanget og vert eit grann grautete i målet. Dei fekk nok eit heilt spesielt, og nært tilhøve. Mor og son på Ivedal. Med tre systre i huset var det Tomas som måtte take dei tyngste øktene på garden. Han minnast godt då han som liten gut måtte på skogen og hogge vinterved og drage denne heim på ein slede. I djupsnøen. Tomas Ivedal er ein uhyre interessant mann å tale med. Eg skjønar snart kva han meiner når han seier at den gode samtalen kan løyse mangt og mykje. Dette er ein leveregel han he nytta gjennom eit langt liv. Både ute og heime. I gode og onde dagar. Dagar då livet ikkje alltid gjekk på skeiner. Det er garden og skogen som he vore arbeidsstaden for Tomas. Heile livet. Eit bruk som famnar bortimot 5000 mål he alle dagar vore meir enn nok til å mette store og små magar på Ivedal. No er det annleis. Mykje er annleis. No er det sonen, Svein Egil, og familien som he teke øve garden og gardsdrifta. Kombinert med arbeid utanfor garden ser dei framleis ei framtid for det gode liv blant sauar, krettur og frittgåande høner. Når sumaren kjem, løvetanna sprett og myggen bit ja då leikar borneborna på tunet. Dei ber bod om at det også i komande generasjonar vert buande folk på Ivedal. Dei he ein viktig og ærefull arv å bere vidare. På stovebordet ligg eit par kryss - ordbøker, ei kristeleg avis og eit program for komande økter for Iveland bedehus. Eg vinklar samtalen inn på det kristelege. Her er Tomas på trygg grund, og gjenntek med fast røyst at trua vert sterkare for kvar einaste dag. «Tomas, du må sjå deg rundt i verda» seier eg. «Du må sjå lenger enn Iveland røystekrins. Naud, krig, svolt, daud og elende same kor du snur deg. Og du talar om ein kjærleg Gud. Vert du aldri i tvil? Du kan då ikkje vere så forbaska sikker på at alt detta er sannferdig.» Tomas ser ut øve dei snødekte jordene. Ned mot skytebanen og standplass 100 meter. «Tvilen følger troen som skyggen følger mannen.» Meir vert ikkje sagt om det emnet. Tomas er på trygg grund, og det veit han. Han lærte det av mor si i ung alder. Inn i stova kjem ei feiande flott jente frå Sunnmøre. Borgny Konstanse kjem opphaveleg frå Vannylven kommune, ikkje så himla langt frå Ålesund. Dialekten avslører raskt at ho ikkje er etnisk ivelending. Ho fann kjærleiken hjå Tomas, og dei lovde kvarandre evig truskap for omlag 14 år sidan. Dei lever på mange måtar som trekkfuglane, Borgny Konstanse og Tomas. Kvar vår, eller kan hende det er eit bel ut på sumaren, så pakker dei kofferten og handveska og dreg til Sunnmøre. Her vert dei verande eit halvt år før dei ei gong i løpet av haustsemesteret vender attende til bakkane og grasvollen, aust for skytebanen i Iveland. Ikkje ulikt Kjøttmeisa og Grågåsa. Tomas Ivedal vil så gjerne spele ei positiv rolle i venekrinsen, i lokal - miljøet og i misjonsforeininga. «Eg ynskjer så inderleg å bety noke for nærmiljøet». Han vender attende til den gode samtalen som han meiner er så umåteleg viktig. Mange personar he opp gjennom åra banka på dynna på Ivedal. Einskildmenneskje som t.d. he kome noke tvørkeleg ut på livsvegen og som treng eit medmennskje å tale med. Den gode samtalen kan løyse mange problem og mykje ufred. Både ute og heime. «Ei rettsak mellom to grannar kan nok stundom ordne opp i uklåre tilhøve, men dei kan aldri skape gode tilhøve.» Kloke ord frå ein vis mann. Borgny Konstanse serverer meir kaffe. Tomas hiv bjørkeved i omnen, timane gjeng raskt. Me he så uendeleg mykje å tale om. Er slett ikkje samde om alt, men respekterer kvarandre for ulikt syn på eitt og anna. Då yngste sonen, på tragisk vis, omkom i ei trafikkulykke vart livet på mange måtar snudd på hovudet for både Tomas og kona. For heile familien. Me talar om dette. Kjennslene er sterke og det er slett ikkje alt eg føler for å notere på blokka. Tomas he opplevd noke av det absolutt verste ein far- og ei mor kan oppleve. Også her finn han trøyst og lækjedom i skrifta. Den Heilage. Tomas er lett og ledig i lekamen, klår i hovudet og framleis stend bilen køyreklår i garasjen på tunet. Køyreturane vert ikkje så lange som før. Vetet, og livsrøynsla, set grenser for slikt. Bilen er grei å ha når det er kaffe, appelsinar og kjøttdeig på tilbod. På Joker. Han ser ljost på livet og framtida. Livet he ikkje gjenge heilt på skeiner for Tomas, men som han seier, etter ei lang tenkjepause: «Tida lækjer ikkje alle sår, men ho lindrar dei.» Så tek han Borgny i handa og dei fyer meg ut på tunet. Tida vart så altfor stutt og Tomas ber meg snart kome attende til Ivedal. «Det er så mykje me skulle tala om» seier han og stiller seg, helst eit grann motvillig, opp til fotografering. Med nevast, takker for laget, og dei siste orda eg fær med meg på heimvegen lyder slik: «Det er etter dei varme, rause ord det gror ikkje etter småskorenhet og pirk.»

7 12 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 13 Hjå Roland i Bjelland Samlingsstaden i bygda Tekst: Øystein Moi Foto: Odd Helge Liestøl sentrumsgata på Bjelland, i hop med kolonialbutikken. For vel 15 år sidan flytta dei til «Kvimoen» industriområde og her he dei fenge seg ein romsleg og grei plass både ute og inne. Det er 5 tilsette i verksemda som årleg syter for ein omsetnad på millionar kroner. Kundane kjem frå store delar av dei indre bygder og Kenneth legg ikkje skjul på at m.a. hyttefolk er trugne når dei treng eit eller anna til nybyggjing eller vedlikehald. Bjell - dølane sjølve er og flinke til å stø opp om sine eigne. Sli kvert det vekst og utvikling. Levande bygder og eit sosialt miljø på både Kvimoen, på Koland og på gardane hjå Jens Tønnesland og Lasse Trygsland. Kvar einaste morgon i 9-belet er det fullt i kaffekroken hjå handelsmannen Roland i Bjelland. I offentlege dokument stend visst verksemda omtala som «Byggfirma Arild Trygve Roland». Til morgonkaffe samlast gutane i bygda. Handverkarar, bussjåførar, gardbrukarar, anleggsfolk og stundom ein og annan offentleg tilsett. Midt på bordet stend ein sparegris. Her legg godtfolk på kaffepenger, og det et samvetet til kvar einskild som avgjer kaffeprisen. Fastpris- eller avtalepris er ukjende omkvede i denne delen av verda. Me møter Kenneth Roland (34), handelsmann i tredje generasjon. Minst. Eigentleg er Kenneth snikkar, men han tek sjølvsagt si økt i byggjeforretninga eller ved bensinpumpa når dette er naudsynt. Byggjeforretninga inneheld det meste av kva du treng til hus, heim, arbeid og fritid. Vareutvalet er enormt og ligg så men ikkje attende for kva du finn hjå store, profilerte varehus i meir kystnære strok. Hjå Roland i Bjelland klarar dei seg sjølve, utan tilknyting til landsdekkjande kjedekontor. I Bjelland er det lokale tilhøve som er avgjerande. Kunden i fokus. Måling, røyrdelar, elektrisk utstyr, verktøy, arbeidsklede, omnar, fiskekrokar, mjølkesjokolade, avisar og kondomar. Dei tykkjest vere fagfolk på det aller meste, gutane bak disken. Tidlegare låg forretninga midt i

8 14 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 Vinter i dalstroka innanfor BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 15 Jens M. Forgard 90-åring med klår tale Han er døypt Jens Forgard, men med fire andre gutar i grannelaget som var velsigna med det same namnet var det naudsynt å skilje desse. Han valde difor bokstaven M for Mortenson. Slik var det på Åsland og i Åseral for 90 år sidan. «Fantasien var ikkje stor den gong. Ein kunne beint fram verte arvelaus dersom ein ikkje vart kalla opp» seier Jens med eit lurt smil kring munnen. Han er fødd og oppvaksen på denne garden, rett vest for åna Monn. Her he han budd heile sitt liv og he framleis ingen planar om å flytte på seg. Tekst og foto: Odd Helge Liestøl «Raud-grønt styr» EVJEMOEN KINO Torsdag 11. februar kl. 19:00 Fredag 12. februar kl. 19:00 Laurdag 13. februar kl. 18:00 Sal av billetter tek til laurdag 30. januar på FARGEHUSET, Evje og ESSO, Dåsnes Pris kr. 200,00 (ingen telefonbestilling) Sjå meir på Det var bitande kaldt ute då eg var heime hjå Jens for å slå av ein prat. Inne i stova var det varmt og godt. Fjernsynet stod på. Lyden var høg som på eit diskotek. Jens sat og såg på kvinnestafett i skiskyting. Eg spurde om eg heller skulle kome attende ved eit seinare høve. I fylgje god folkeskikk skal ein helst ikkje avbryte einkvan som er ihuga interessert i sport. «Nei det er berre å kome inn. Desse kvinnfolka skyt som om det skulle vere bakenden dei skyt med. Åtte skot og tre strafferundar. Nei dette gidd eg ikkje sjå på.» Jens he fenge meir enn nok av sport for eit bel. Eg skjøner med det same at dette er ein kar som seier plent kva han meiner. Heilt utan filter. Anlegg, kvalfangst og bonde Jens he, som så mange andre åsdøler, ei fortid som anleggarbeidar på damog kraftanlegga i området. Han byrja på Nåvassdammen i 1941 og he sidan arbeidd på dei fleste utbyggingane i området etter dette. Iveland, Herefoss og Brokke berre for å nemne nokre stader utanfor Åseral. Etter krigen var han og ute på kvalfangst i ein periode på tre år, før han igjen tok til med anleggsverksemda. På byrjinga av 70 talet var tida mogen for å take over slektsgarden. Jens var odelsgut så no var det gardbrukar han skulle verte. I ein stutt bolk etter at han vart bonde vart han og hyra inn som konsulent i samband med kraftutbyggjinga på Bjelland. Jens var ein vel omtykt arbeidskar som kunne sitt fag. I 1996 slutta han som bonde og vart pen - sjonist på heiltid. Vart ordførar ved eit uhell Jens M Forgard he aldri vore særskilt interessert i politikk. Ved kommunevalet i 1975 stod han trygt plassert på ein fjortande plass på lista til Senterpartiet. Hen vart difor svært øveraska då han morgonen etter valet fekk melding om at han var tildelt fast sete i heradstyret dei neste fire åra. «Eg kom inn i politikken ved eit reint uhell» er forklåringa til Jens. Etter nokre dagar vart det klårt at Jens var ein så vel omtykt mann i kommunen at han fekk vervet som varaordførar. Ein av dei øvste tillitsvalde i heile soknet. No hadde det seg slik at ordføraren diverre vart sjuk, slik at Jens M Forgard tok øve ordførarklubba før han hadde rukke å verte varm i trøya. Det han minnast best frå denne tida var «dansedebatten», innføring av eigedomsskatt for verker og bruk og ikkje minst innføring av renovasjonsavgift. Tunge saker som var grobotn for kraftige og nådelause ordkløyvingar kringom i bygda. Ei av dei saker han og er stolt av er at i han sin ordførarperiode vart skulen for 8 9 klassa flytta attende til Åseral. Frå Byremo. «Eg ville ikkje samle alt av kommunale tenester i andre kommunar. Slettes ikkje i det myrke avholet som vert kalla Byremo.» No er Jens i sitt ess. Ein kan sjå på heile lekamen at dette er noko han meiner. Dette engasjerer 90-åringen. Han he alltid vore motstander av kommunesamanslåing. Jens M. Forgard he ikkje endra syn på dette dagsaktuelle temaet. Framleis sterk i trua og lite påverkeleg av meininger som kjem ute frå den store verda. Dette gjeld sjølvsagt og meininger om Byremo. Etter fire år som politikar, og ordførar meinte Jens at dette laut halde. Han hadde funne ein paragraf i lovkunna som sa at dersom ein var over 60 år så kunne ein nekte for å verta kopla til fleire kommunale verv. Ein grei måte å avslutte ei kort politisk karriere på. Jens M. trivast så mykje betre med fysisk arbeid. Føreslo 17 sauer i kommunevåpenet Den moderne tida kom etter kvart til Åseral. Kommunen måtte såleis kome fram til eit høgtideleg og offisielt kommunevåpen. Samstundes, og parallelt, med denne debatten om nytt kom munevåpen gjekk det og føre seg ein heftig debatt om kommunalt kjøp av ein eigedom i Åseral. Dette var ein handel som Jens tykte var hinsides all fornuft og beint fram galnesleg. Det vekkja difor ikkje så reint lite åtgaum då Jens M. leverte inn eit forslag om at det skulle vere 17 sauar i kommunevåpenet. Ein sau for kvart medlem i heradstyret. Klår tale! Sjølv om han ikkje he vore politisk aktiv sidan 1979 så he han meiningar om mangt og mykje. Han er framleis forbanna på det siste kommunestyret som selde 45 % av kraftaksjane. Sjølvaste arvesylvet. Jens M. er og klår i talen når det gjeld den nye betongklossen på «Minne» som han meiner ikkje he noko der å gjere! Det er tale om det nye kulturhuset i Kyrkjebygd. Ein arkitektur og ein utsjånad som ikkje den tidlegare ordføraren heilt kan identi - fisere seg med. Eg ser på fjernsynsskjermen at no byrjar ei ny spanande tevling. Langrenn for kvinnfolk. Jens he tru på Kristin Størmer Steira og he rulla ferdig ein røyk som skal nytast i fulle drag når spaninga dreg seg til for fullt. Etter dagleg tobakksrøykjing i 75 år er dette det sjølvsagte dopingmiddel i samband med ei kvar idrottstevling. Både på nasjonalt- og internasjonalt nivå. På veg ut dynna, halvvegs ut i forstova, vågar eg å spørje om Jens M. nokon gong he gjenge med alvorlege tankar om å finne seg eit dugand kvinnfolk å gifte seg med. «Det he vore nere på to tre gonger, men gudskjelov gjekk det øve av seg sjølve. Eg he det aller best slik eg he de i dag.» Klår tale frå ein vetug mann. Etnisk åsdøl og tidlegare ordførar.

9 16 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 17 Ein stad i gamle Hornnes Ilderdalen Av O.S.M. Ferga mellom Moisund og Klepp. Bilete he me lånt av Alf G. Kjetså Farne tider! Kring ei halv dagsleid vestanfor vanleg åndsliv ligg ei liti burtgøymd grend som nemnes Ilderdalen. Gardane er små, skogen skrinn og folki strevar med tunnestav, feal og arvesynd. Det finns korkje kino eller bedehus i denne bygdi, men basar, litt avindsjuke og noko småkrangel millom grannar er gamal tradisjon i grendi. Ingen stortingsmann er fødd og heller ingen ordførar er alen fram her. I heradstyret ville han inn, men på grunn av indre strid og usemje kom sjeldan nokon fram til det drøymde slott. Bygdi hev eigen bladmeldar som samlar upp alt som hender innan den vesle radiusen han rår yver, og mange synest detaljane vart noko intime når alt skal saumfarast og setjast på prent. Ilderdalen hev ein gamal innfødd folkerase som på ymse umkverve skil seg greidt ut frå vanlege folk. Dei er tunne og seneberre, hev godt næringsvit og er godt inne i jordlovi. Sume hev glupe talegåvur og kan ordleggja seg i sermerka vendingar. Ingen høyrer til Maran Ata. Dei fleste hev enno den gamle presteredsla sitjande i seg og bøyer seg sju gonger mot jordi når han far er i kjømdi. Kva tid dei slutta med bloting der i grendi er det ingen som veit, men skoggangsmenn og seidkjerringar herja lenge etter at Benedikt frå Nursia reiste klosteret på Monte Casino og Øystein erkebisp forkynte soga um kong David og Bathseba. Sidan hev ymse straumdrag både frå byen og Bjelland gjort seg gjeldande i Ilderdalen. Men i dag trøyster dei seg til sildefiske og trur på feitprosentar. I ufredstida når svolt og naud låg som lurande skuggar kring folk og land kom urdriftene fram i ilder - dølene. Då samla dei i kistor og kjer og «Pristidende» vart ein kjær lesnad. I den daglege striden for tilværet er dei tevleføre både med jærbuer og skipsmeklarar. Dei hev ei økonomisk uppdrift som kan få gamle utlevde sakførarar eller banksjefar til å bleikne av ovundsjuke. På det åndelege umkverve er ilderdølane konservative og sterke i trui. Korkje Jonas i vombi på kvalen eller jordi som allheimens midtpunkt kan laga uklåre gåtur eller vonde tankekrossar for dei. Heller ikkje endelause djupner i tid og rom hev nokon interesse der i dalen. Ingen ilderdøling hev vorte vidare kjend korkje for tråvkøyring, høgdehopp eller politiske bragder. Men dei hev god greie på kalvekjøt, blåstav og Odelslov. Vidare er sansene deira sers vakne når det gjeld statstilskot, trygde - premiar eller beinveges skattleggjing av eigen skog. I Ilderdalen finns enno den gamle reinavla og ublanda fedrelandskjærleiken frå Der held dei heilag kvar einaste 17. mai, hatar svenskane og meiner nordmennene er nokre yvermenneskje som er skapt til større uppgåver enn alle andre. Der syng dei «Ja vi elsker» og gløymer alt som ligg attanfor, medan dei tøygjer seg etter framtidi, so sant det samsvarar med dei økonomiske hugmåli deira. Frå gamalt av var det eit rikt fugle-og dyreliv i denne dalen. Terar toppa i store flokkar inn yver åsane, medan ei uhorveleg mengd med orrfugl og rjupo flaksa kring i skog og hei. Det yrja av harar i døkke dalar og reven for si nattlege ferd yver audne vidder medan ilderdølene sov og smørprisane steig i «Det Tredje Rike.» Men dette var lenge før det det vart laga viltkonsulentar her i landet og bøndene laut betale for jakt i eigi utmark. Det renn ei lita elv gjennom Ilderdalen. Sume stader vider ho seg ut til større vatn og her held storfisken til. Andre stader trengjer ho seg saman i tronge gjel. Der lagar ho viltre fossar og under desse, i myrke dulrame kulpar, spela Nøkken på harpe i blå disige sumarnetter. Enno gjeng elvi sin vanlege veg til upphavet. Men storfisken er burte og Nøkken hev drege seg attende til dei store djup. Harpelåt høyrast ikkje lenger ved den nattsvarte hølen. Strengjene brast og tonene tagna då grammafonen og radio fann vegen til Ilderdalen. I dag dansar gamle ung - domar til takta frå ymse negerorkester frå ein eller annan storby. Mystikken er burte. Bygdi hev fenge sentralskule, forplantningslære og levestandard. Fossekallen rymde redd undan og synte seg aldri i ljoset frå E-verket. Han kunne ikkje leve vidare i larmen frå fabrikkhjul eller fresande turbinar. Men livet gjengvidare, striden for tilværet hev fenge andre former, og pengane er mindre verd. Eventyr og tusse-soge druknar i bensin og maskinkultur. Det gamle verdfulle og sermerka er no berre som ein kvervande skugge i morgondimma, og dinglande sigarettar millom raudmåla lippor er no eit typisk tidbilete der i dalen. So sig nytidi inn yver Ilderdalen. Ungdomen dreg ut og dei gamle vert sitjande att åleine på tungbrukte bruk. Millom tidens kvernsteinar krasast alt det fedrene drøymde um og trudde på gjenom tusund år. Verktøy Kjøkkenutstyr Lys og varme til hytta Propan PARAFIN DIESEL OLJE SMØREMIDLER SERVICE OG MONTERING PÅ ALLE TYPER FYRINGSANLEGG Brødrene Hannås AS Olav Svein TING OG TANG SOM FOLK HAR BRUK FOR EVJE SENTRUM TELEFON

10 18 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 19 Sven Reiersen (50) gardbrukar Verda treng stadig meir mat ikkje mindre Tekst: Øystein Moi Foto: Odd Helge Liestøl Sven Reiersen er busett på garden Tveit i Hornnes i hop med kona Marit og dei to borna Magnus og Ingrid. Sven er ein ekte gardbrukar som he fenge bondeyrket inn med morsmjølka. Når ein så legg til at det i lekamen sirkulerer 100 % «jær-blod» ja då skjøner ein samstundes at guten er stolt av yrket sitt. Reiersen tok til å drive garden alt i Den gong i hop med far sin, Steinar Reiersen. Det var i 1989 at Sven fekk namnet sitt på skjøta og vart sjef i eiga verksemd. Eit veldrive og moderne gardbruk. På båsen stend 120 vinterfora sauar og 60 franske kjøttfe av edlaste slag. Dei ber alle rasenamnet «Limousine» og tykkjest trivast godt på Tveit. Det skulle då forresten berre mangle. For få år sidan kunne dei flytte inn i eit brenn nytt fjos til ein kostnad på vel 2 millionar. Ei investering som ber bod om ein gardbrukar som he tru på framtida og som tek godt vare på dyra sine. Det er vel helst som saueklyppar at info frå Bygland kommune HELSESTASJON FOR UNGDOM PÅ BYGLAND KVAR MÅNDAG Stad: kommunehuset, Bygland Tid: Måndag kl (stengt i skuleferiane) Samtale Prevensjon/graviditet Rusmiddel/røyk Mobbing, depresjon, sorg Råd/veiledning Søvn Kost/ernæring Kropp/helse Gratis! Ikkje timebestilling! Helsesyster: Liv-Marit Rosenblad mob , legekontoret: Er du ein dyktig og engasjert pedagog som søkjer nye utfordringar? Det vil bli ledig fleire undervisningsstillingar i Bygland kommune frå hausten Dette gjeld både faste stillingar og vikariat. Er du utdanna lærar eller tilsvarande, ønskjer jobb i ein flott kommune med gode kollegaer og elevar, ser vi deg gjerne som søkjar! Stillingsutlysinga vil bli annonsert på bygland.kommune.no og i lokal- og regionsaviser i løpet av februar/mars a gjerne kontakt med tenesteleiar Kathrine Aggvin ved Bygland oppvekstsenter (tlf ), eller tenesteleiar Erlend Hunshamar ved Byglandsfjord oppvekstsenter (tlf ), for meir informasjon. INFORMASJON PÅ INTERNETT Bygland kommune sine heimesider (snart i ny drakt) finn du på bygland.kommune.no. Her finn du og lenkar til sidene under. Oppvekstsentra i Bygland finn du på bygopp.no Her finn du all slag informasjon om skular, barnehagar og SFO i Bygland kommune. Treningstider i Årdalshallen sjå bygopp.no/bfjordskule/ Årdalshallen. Kulturskulen i Bygland og Evje og Hornnes finn du på behkultur-skole.no Biblioteket finn du på asp.bibits.no/bygland.fb/ Kommunale avgifter og betalingssatsar 2010 For 2010 vert det følgjande endringar av kommunale avgifter og betalingssatsar: Årsavgift for vann (fast og kubikkavg.) vert auka med 15 % Årsavgift for kloakk (fast og kubikkavg.) vert auka med 15 % Slamavgift vert auka med 20 % Tilkoplingsavgift for vann vert auka med 15 % Tilkoplingsavgift for kloakk vert auka med 15 % Renovasjonsavgift hus vert auka med 5 % Renovasjonsavgift hytte vert auka med 5 % Feieavgift vert auka med 10 % Husleige i kommunale bustader og trygdebustader vert auka i samsvar med husleigelova 4-2 (tilsvarer auke i konsumprisindeksen siste år) Foreldrebetaling i barnehagar vert fastsett til kr 2.330,- for heildagsplass med tillegg for mat. Deltidsplassar betaler forholdsvis etter antall timar. Foreldrebetaling i skulefritidsordninga vert auka med 4 %. Bevillingsgebyret for alkohol utgjer pr. år minimum kr ,- for sal og minimum kr ,- for skjenking. For bevilling som gjeld skjenking ved eit einskild høve og ambulerande bevilling kan den som gjev bevillinga krevje eit gebyr på inntil kr. 250,- pr. gang. Satsene for de forskjellige etaten kommer i neste nummer og på heimesidene. Bygland kommune 4745 Bygland Tlf: faks: e-post: heimeside: MØTEPLAN VÅREN 2010 Utval Dato Tid Formannskapet : : : :00 Plan og ressurs : : : :30 Utviklingsutvalet : : : :30 Kommunestyret : : : :00 Du finn sakpapir og protokollar på Bygland kommune sine heimesider. Der vil også endringar i møteplan, ekstramøter og liknande bli kunngjort. Kommunestyremøte vert kunngjort i Setesdølen. Utviklingsprosjektet «Bygland Best å Bu» i søkjer etter Prosjektleiar i 100 % stilling Prosjektet «Bygland -best å bu i» har fokus på samfunnsentreprenørskap, og ein viktig del av jobben som prosjektleiar vert å motivere til felles innsats i eit samarbeid mellom kommunen og aktørar i frivillig sektor og det private næringsliv. Det er eit mål å bidra til igangsetting av konkrete tiltak, som skal støtte opp om prosjektet sitt hovudmål. Er du ein positiv person, med godt humør og evne til å få andre med deg på laget, så kanskje dette er jobben for deg? Fullstendig utlysingstekst finn du på Spørsmål vedr. stillinga kan rettast til: Ordførar Knut A. Austad ( / ) eller rådmann Trine P. Grønbech ( / ) Søknad vedlagt CV sendast til: Bygland kommune, 4745 Bygland. Søknadsfrist: info frå Bygland kommune Sven Reiersen er kjend utanfor skulekrinsen. Utan atterhald er Sven ein av dei aller beste saueklypparane i heile kongeriket. Etterspurd både i inn- og utland. Det vert sagt at sauebønder både i Skottland og på New Zealand stend i stram givakt når unge Reiersen kjem til gards. På det meste klyppa Sven saueskrottar kvart einaste år. Vel 40 sekund er tidsforbruket for kvart dyrog eit gjennomsnitt på 20 ferdigklyppa sauer i timen tykkjer han er eit greit tempo. Ei grei økt. Han he delteke på noregsmeisterskap i saueklypping kring 20 gonger, og er høgt dekorert. Sven Reiersen he klåre meininger om mangt og mykje. Ein fagmann som til ei kvar tid kan grunngjeve sine standpunkt. Det er nok naudsynt, for det er truleg ikkje alle meiningene hans som vert vel motteke hjå korkje Bondelaget, Felleskjøpet eller Småbrukarklaget. Sven er ein venesæl mann som truleg ikkje he mange uvener. Han vil ikkje nokon uvel. Difor tykkjer han lite om når moisund.com kvart einaste år kunngjer «tilskotslistene» for lokale gardbrukarar. Ikkje fordi han er redd for offentleg kunngjering, men Sven meiner at einskilde tek dette svært tungt, og då bør me halde oss for gode til slikt. Omtanke for sine grannar og vyrdnad for sine medmenneskje. I fylgje offentlege dokument disponerer Sven Reiersen omlag 500 mål med dyrka mark. Dette gjev han mange arbeidstimar og ei grei inntekt. Likevel valde ikkje Sven denne yrkesvegen fordi han ynskja å verte rik. Det ligg djupare verdival bak denne avgjersla. Sven ynskjer å setje seg sjølve, og sin eigen situasjon, inn i eit mykje større perspektiv. Meir enn ein mil - liard mennesk på jorda svelt kvar einaste dag. Kloden stend på terskelen til ei global matvarekrise, og han ynskjer sjølv å vere eit bidrag som freistar å unngå dette. Alle monnar dreg. Det er eit tankekors når det i dag berre er att bønder i dette landet. Då Sven starta opp, for snaue 30 år sidan, var det same talet Matmangelen i verda er eit av dei viktigaste argumenta når Sven tek til ord for at økologisk landbruk er eit blindspor. Her i landet kan me ikkje tale om økologisk dyrka jord. Me talar berre om ein noke annleis dyrkingsmåte enn me er vande med. Denne dyrkingsmåten tilfører jordsmonnet lite næring og til slutt vert jorda utarma og lite turvande til naudsynt matvareproduksjon. Ein slik «økologisk» dyrkingsmåte vert etter kvart svært så arealkrevjande, og den globale matvareproduksjonen vert gradvis redusert. Verda treng då så avgjort ikkje mindre mat. Alle veit at me stadig fær fleire munnar å mette. Av same grunn er jordvernet umåteleg viktig- og heilt avgjerande. Nedbyggjing av dyrka og dyrkbar jord er ein katastrofe med tanke på vår nære framtid. Her må det tenkjast langsiktig. Ein ting er klinkande klårt, den dyrkbare jorda vil me ei gong få bruk for. Til matproduksjon. Sven vert varm i trøya. Dette er fagfelt han elskar å tale om. Det lyser or augo når me stiller kritiske spursmål eller sender ut ein såkalla «brannfakkel». Alltid saklege og vel gjennomtenkte svar. Her finn du sjeldan spontane parolar og raske utspel. Jærblodet flyt lett gjennom den veltrente lekamen. Sven er på heimebane. Vil me ha norske bønder og norsk landbruk så lyt storsamfunnet vere viljug til å betale for dette. Utan offentlege tilskot til kvar einskild bonde så må forbrukaren betale heile kalaset sjølve når han gjeng i butikken og handlar mat. Alternativet er nedleggjing av norsk matvareproduksjon og avfolking av bygdenoreg. Alternativa er ikkje særleg tiltalande. Eg freistar å argumentere i mot. Fånyttes. Fagmannen set meg til veggs. I sofakroken sit Magnus, 14 år, og stutt komen på livsvegen. Sven vonar sjølvsagt at sonen om nokre år, når tida er mogen, skal verte den nye gard - brukaren på Tveit. Føresetnaden er at Magnus ynskjer dette sjølve. Tvang er eit heilt fånyttes verkemiddel i slike samanhenger. I denne bransja. Odelslova er ein medverkande årsak til at utviklinga på norske gardsbruk stoggar opp. Mange vert tvungen til å take øve eit familiebruk for like etter å leggje dette brakk. Interessa og gløden for gardsdrift er for mange odelsfolk heilt fråverande. Lenger bak i køen sit, kan hende, han eller ho som verkeleg kunne tenkje seg eit liv blandt siloballar, Massey Ferguson og kyrelort til midtvegs opp på skinn - leggen.. Utviklinga stoggar, og i verste fall vert ho reversert. På Tveit i Hornnes peiker uviklinga i rett lei. Eit levande gardsbruk der kraftige investeringer og fag - messig og nøysomt arbeid gjennom fleire år, he lagt tilhøva til rette for neste generasjon. Dersom dei sjølve ynskjer det slik.

11 20 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 21 Kunstgrasbane under planleggjing Tekst: Odd Helge Liestøl Her er planen at den nye kunstgrasbanen skal ligge. Foto: Geir Daasvatn. Sørlandskonsult har laga denne skissa over ein kunstgrasbane på Evje. Fotballgruppa I Otra IL he som eit overordna mål å gjeve eit godt tilbod til alle i bygda som he lyst til å spele fotball. For tida he dei omlag 250 born, ungdom og vaksne i manntalet sitt. Det er lenge sidan fotball vart ein idrott som folk kan halde på med heile året. Med trening gjennom heile kalenderåret, og eit kampprogram som strekk seg frå april til oktober, he dei no sett det som naudsynt å betre tilhøva for fotballspelarane. Ein kunstgrasbane er under planleggjing. Leiar i fotballgruppa, Geir Dassvatn, kan fortelje at prosjektet med å få ein heilårsbane starta for eit drygt år sidan. I november 2008 vedtok årsmøtet i fotballgruppa å setje i gang ei utgreiing om ein kunstgrasbane. Alt i desembermøtet same året sa eit samrøystes heradstyre ja til å vere med på arbeidet saman med gjengen i «kunstgrasgruppa». Målet var den gong at eit slik prosjekt skulle kunne gjennomførast innan år Denne sumaren he det vore synfaring i om - rådet og konsulentfirmaet Sørlandskonsult he i løpet av året kome med skisser- og ei kostnadskalkyle for prosjektet. Rundt 6 millionar kroner er prislappen på eit komplett anlegg. Ljosarmatur medrekna. Geir Daasvatn ser føre seg ei finansiering med eit spleiselag mellom idrottslaget, spelemiddel frå staten, kommunen og næringslivet i området. Slik det ser ut i dag er det stadion på Evje som peiker seg ut som den mest aktuelle staden for eit slikt anlegg. Geir Daasvatn reknar med at kunstgrasgruppa kjem fram til ei tilråding i løpet av januar slik at saka kan handsamast i eit ekstraordinært årsmøte. Så vert saksmappa send øve til endeleg hand saming i heradstyret på vårparten. Geir er optimist, og han vonar at ein alt dette året skal kunne take det fyrste spadetaket på det nye anlegget. Eit anlegg som han meiner er svært viktig for å fremje idrotten. For dei yngste, særskilt. Han meiner dei fortener dette- og at heile bygda vil ha nytte av ei slik utbyggjing. «Slikt fremjar bulyst og gode oppvekstvilkår» seier Geir til slutt.den tidlegare storspelaren er ei verkeleg ildsjel i det lokale fotballmiljøet. Ein fagmann med både nasjonal og internasjonal røynsle. Slikt vert det kunstgrasbane av. Leiar i fotballgruppa, Geir Daasvatn meiner det er viktig med ein kunstgrasbane i dalstroka innanfor. Foto: Odd Helge Liestøl Bygg4 as - Butikkhuset Vennesla - Tlf

12 22 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 23 Kjekt å ha Tekst: Siri Moi Foto: Marit Moi For halvannet år siden avsluttet jeg mine studier i Bergen og fant ut at det var på tide å vende nesa sørover igjen. Da hadde jeg bodd sammen med min søster i tre år, og nå var foreldrene våre på plass for å hente hjem flyttelasset. Vi var så og si ferdigpakket, så nå var det bare å få tingene ut i bilen og vaske over gulvene, så kunne vi sette kursen hjem - over. Kjempegreier! Men det viste seg å være lettere sagt enn gjort. For hvem hadde vel trodd at to mennesker kunne eie så mange ting?! Vi starta ganske optimistiske og lyse til sinns da vi svingte inn på parkeringsplassen med en stor kassebil i tillegg til pappas Volvo. Dette skulle nok gå radig! Så vi begynte å bære ut kassene som allerede var ferdig pakket. Da de stod på stuegulvet så de ikke så avskrekkende store ut, men på merkelig vis så de ut til å vokse på vei ned i heisen, og da de skulle plasseres i bagasjerommet hadde de plutselig vokst til dobbel størrelse. Merkelig! Men så var det til gjen - gjeld ikke så mange av dem. Og da alle kassene var stabla på plass, da var det bare småting som gjensto. Du vet, sånne småting som ligger og slenger rundt i skuffer og skap og som du egentlig ikke har noen bestemt plass til. Og så var det noen bokser og krukker og vaser og mugger fra kjøk - kenet, samt radioen på badet, og alle skoene i ganga da, en liten ovn fra soverommet, og ja, så var det den speilen Og stereo - anlegget, men det tar vel ikke så mye plass? Og pynteputene, de kan vi vel bare stappe litt sånn innimellom? Joda, vi stappa og studde og bretta og løfta og trykka til den store gull - medaljen. Og da flyttebilen var nær - mest hermetisk pak ka fra gulv til tak, da vinduene truet med å sprekke under trykket fra «småting» som var litt større og flere enn først antatt, og vi ikke under noen om - stendigheter hadde fått inn en ekstra tannpirker om vi så hadde knekt den i flere biter, ja da konstanterte vi at vi var cirka halvvegs. Du milde måne! Resten av pro - sessen fremstår litt tåkete den dag i dag, det er kanskje en del av fortrengelsespro - sessen. Men likevel hadde jeg denne erfaringen friskt i minne da jeg flytta inn i huset på Sødal noen uker seinere. Jeg husker at jeg vurderte å adoptere budd histenes måte å tenke på når det gjelder materialismen, i grunnen er det ikke så dumt å leve etter regelen at man kun skal eie syv ting! Så jeg begynte ganske beskjedent med et par, kanskje tre kasser med det aller nødvendigste. Så var jeg fornøyd med dette en stund, helt til jeg oppdaget at jeg definitivt trengte en blender, for smoothie må man jo ha, at jeg gjerne skulle hatt et speil på rommet mitt, at det kan være praktisk å ha skøytene beredt til den dagen det fryser på i tredje stampe, og ikke minst at leselampa er helt uunnværligog brødristeren, vaffeljernet, badevekta, de brune støvlettene, de sorte støvlettene, de andre sorte støvlettene som er litt lavere enn de første, fire forskjellige jakker til fire forskjellige værtyper, samt en kamuflasjejakke som jeg pleier å låne ut til venner og bekjente som går på jakt, soveposen i tilfelle jeg plutselig får lyst til å overnatte utendørs, en egen brødboks til knekkebrød, flere bilder til å ha på Verksvegen 11 Smiheia 4735 Evje 4720 HÆGELAND Tlf Tlf Fax veggen, et stativ til å sette kokebøker på selv om jeg ikke lager mat, symaskin i tilfelle jeg skulle lære meg å sy en dag, og selvfølgelig en oppslagstavle til å henge viktige beskjeder til meg selv på, den hang jeg ved siden av medisinskapet med alle de ulike typene plaster, bandasjer, paracet og en haug andre medisiner som jeg aldri har hatt bruk for. På denne måten har det blitt både en og to og ti kasser i baksetet hver gang jeg har vært hjemom en tur. Og når jeg da i tillegg snubler over et opphørssalg i ny og ned på butikker som har voldsomt masse «ting og tang som folk har bruk for», ja da er alle buddhismens leveregler for lengst glemt. En stund vurderte jeg å lage meg et nyttårsforsett om å leve et enklere liv. Men så kom jeg frem til at bare i toalettveska mi alene har jeg nok eiendeler til en hel buddhistisk famile, så dermed falt den planen bort. Så jeg bestemte meg for at Øystein Sunde blir min Dalai Lama for det kommende året, og jeg velger å leve etter hans «Kjekt å ha-regel». Det passer meg i grunnen bedre. Håndlaget kvalitet fra Setesdal Det du vil ha kan vi bygge! Ta kontakt for pristilbud Eneboliger Leiligheter Garasjer Rehabilitering Interiør Malmveien 1, 4735 Evje tlf

13 24 BYGDEBLAD FOR DALSTROKA INNANFOR PAPIRUTGÅVE NR. 1/ ÅRGANG 2 Morusrevyen 2010 Tekst og foto: Odd Helge Liestøl Revygruppa MORUS under fjorårets revy. Kva finn dei på av sprell i år? «Raud-grønt styr» 11., 12. og 13. februar er det igjen klart for revy. Gjengen i revygruppa MORUS he nytta hausten til å skrive ein ny revy, den nittande i rekkja. Frå hovudscena på Evjemoen Kino vert det framsyning tre kveldar på rad. Til no he omkring mennesk vore innom på «Morusrevyen» i alle dei åra dei he halde det gåande. Frå oppstarten i 1992 he ikkje gjengen frå Moisund unna seg eit einaste år med pause. Som det gjeng fram av tittelen så he det vore mykje styr det siste året. Omkøyringa om Fennefoss og eit spanande stortingsval. Begge desse sakene he mykje raudt og grønt i seg Elles er det vanskeleg å få gjengen til å «lette på sløret», det meste skal vere ein løyndom heilt fram til premierekvelden. Slik er det og slik he det alltid vore. Mandag til fredag kl Torsdag kl Lørdag kl Hamran Snekkerverksted as 4590 Snartemo Tlf

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B ORDNING FOR Vigsel Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå bryllaupsfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda, og det kan vera tillegg til handlinga

Detaljer

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 -------------------------------------------------------------------------------- DATO: LOV-1950-12-08-3 OPPHEVET DEPARTEMENT: AID (Arbeids- og inkluderingsdepartementet)

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A FORBØN ORDNING FOR Forbøn for borgarleg inngått ekteskap Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå festfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda,

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 1. FØREMÅL Det skal vere ein SFO i kommunen. Skulefritidsordninga skal leggja til rette for leik, kultur- og fritidsaktivitetar

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Velkomsthelsing. Leiar: Forsamlinga skal i dag ta imot dette barnet (bruk gjerne namnet). Vi gjer dette med glede og i bevissthet om det ansvaret dette legg på

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

G A M A L E N G K U L T U R

G A M A L E N G K U L T U R Norsk etnologisk gransking Emne nr. 12 Oktober 1948 G A M A L E N G K U L T U R Den gjennomgripande utviklinga i jordbruket dei siste mannsaldrane har ført med seg store omskifte når det gjeld engkulturen.

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO HAFSLO - INFORMASJON SFO er eit friviljug omsorgs- og fritidstilbod før og etter skuletid for borna på 1. 4. steg. Sentralt i tilbodet er omsorg, tryggleik,

Detaljer

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din.

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din. Skal skal ikkje Har du ein draum om å driva Inn på tunet verksemd? Gjennom dette kapittelet i netthandboka får du tankehjelp og praktisk hjelp i dei første fasane mot etablering; frå draum til forretningsplan.

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Austigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei alle sammen! Plassebakken Barnehage BA I januar har vi nytta oss av det fine veret å vøre mykje ute! Sjølv om det

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

10/60-14/N-211//AMS 22.05.2013

10/60-14/N-211//AMS 22.05.2013 INTERNT NOTAT MASFJORDEN KOMMUNE «SSE_NAVN» Til: Kommunestyret Frå: Alf Strand Dok. ref. Dato: 10/60-14/N-211//AMS 22.05.2013 Vedtekter for barnehagane i Masfjorden Vedlagt følgjer reviderte vedtekter

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Kjære foreldre/føresette Me ynskjer dykk og barnet dykkar hjarteleg velkomen til Lonevåg barnehage! Barnet dykkar har no fått

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten.

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten. Rapport. Innbyggjarundersøkinga 2015 Ulvik herad. Generelt om spørsmåla: Spørsmåla kunne graderast på ein skala frå 1-6, kor 1 var dårlegast. Eit gjennomsnitt på 3,5 vil seie ein vurderingsscore midt på

Detaljer

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Norsk etnologisk gransking Emne nr. 38 Mai 1953 SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Det har i eldre tid vore ymse seremoniar og festar i samband med husbygginga, og er slik ennå. Vi kjenner tolleg

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Jon Fosse. Andvake. Forteljing

Jon Fosse. Andvake. Forteljing Jon Fosse Andvake Forteljing 2007 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Omslag: Stian Hole/Blæst design Printed in Denmark Trykk og innbinding: Nørhaven Paperback AS, 2008 Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia,

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Å dyrke rettferd. Ragnhild Henriksen

Å dyrke rettferd. Ragnhild Henriksen Å dyrke rettferd. Manden kommer gående mot nord. Han bærer en sæk, den første sæk, den indeholder niste og nogen redskaper. ( ) Hvad går han efter? Efter land, efter jord? ( ) Han kom en dag med sin tunge

Detaljer

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd VISJON I arbeidet for og med dei medarbeidarane i Fjell sokn har vi utarbeida ein visjon: I Fjell sokn vil vi

Detaljer

Brødsbrytelsen - Nattverden

Brødsbrytelsen - Nattverden Brødsbrytelsen - Nattverden 1.Kor 11:17-34 17 Men når eg gjev dykk desse påboda, kan eg ikkje rosa at de kjem saman til skade, og ikkje til gagn. 18 For det fyrste høyrer eg at det er usemje mellom dykk

Detaljer

BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS

BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS BARN OG UNGDOM SINE REAKSJONAR I denne brosjyra finn du nyttige tips for deg som er innlagt, og har barn under 18 år. Når ein i familien vert alvorleg

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer

Sandeid skule SFO Årsplan

Sandeid skule SFO Årsplan SFO Årsplan Telefon: 48891441 PRESENTASJON AV SANDEID SKULE SIN SFO SFO er eit tilbod til elevar som går på i 1. til 4. klasse. Rektor er leiar av tilbodet. Ansvaret for den daglege drifta er delegert

Detaljer

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 Årsmøtet konstituerte seg med Steinar Røyrvik som møteleiar og Rigmor Øygarden som skrivar. Glenn Arne Vie og Sigurd Hatlenes vart valde til å

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage Seljord kommune Adresse: Flatdalsvegen 1139, 3841 Flatdal Telefon: 350 51365 E-post: heddeli.barnehage@seljord.kommune.no Styrar: Kristin Gaarder Opningstid: Måndag

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Generell Årsplan 2012-2015. Barnehageeininga Samnanger kommune. Saman om ein god start

Generell Årsplan 2012-2015. Barnehageeininga Samnanger kommune. Saman om ein god start Generell Årsplan 2012-2015 Barnehageeininga Samnanger kommune Saman om ein god start 1 Organisering. Barnehageeininga har ein felles einingsleiar og styrar på kvar barnehage. Opptakskrins og plassering.

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Kom skal vi klippe sauen

Kom skal vi klippe sauen Kom skal vi klippe sauen KOM SKAL VI KLIPPE SAUEN Kom skal vi klippe sauen i dag Klippe den bra, ja klippe den bra Så skal vi strikke strømper til far Surr, surr, surr, surr, surr. surr Rokken vår går,

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

BARNEHAGETILBODET I BALESTRAND

BARNEHAGETILBODET I BALESTRAND MØTEINNKALLING Utval: UTVAL FOR OPPVEKST OG OMSORG Møtestad: rådhuset Møtedato: 01.04.2009 Tid: 15.00 Varamedlemmer møter berre etter nærare innkalling SAKLISTE Sak nr. Arkivsak nr. Tittel 4/09 09/254

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Møteprotokoll for møte i

Møteprotokoll for møte i Møteprotokoll for møte i Masfjorden Kyrkjelege Fellesråd 27.01. 2015 kl. 1815 i kantina på kommunehuset. Desse møtte: Ragnhild Skuggedal Britt E. Nordland Åse Dyrkolbotn Øyvind Kristoffersen Egil Kvingedal

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Gjeld frå august 2015 1. BARN MED NEDSETT FUNKSJONSEVNE Barn med nedsett funksjonsevne kan ha trong for særleg tilrettelegging av fysiske og personalmessige

Detaljer

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg 5. JANUAR 2016 Mors friluftsliv - nyttig og naturleg Friluftslivsseminar Sogndal 5. januar 2016 Inger Marie Vingdal, HIOA Livslangt liv i natur Kvinne født 1927 Gardbrukar og budeie til1994 Enke, pensjonist

Detaljer

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Straumen går Vatnet kom som regn frå skyene det kom inn frå havet i tunge mørke skyer dei drog seg lågt inn over kysten og lét dropane falle det

Detaljer

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09 TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE Sist redigert 15.06.09 VISJON TILTAK Stord kulturskule skal vera eit synleg og aktivt kunstfagleg ressurssenter for Stord kommune, og ein føregangsskule for kunstfagleg

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Sogndal Studentbarnehage er ein privat barnehage, som vert driven av Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane (SISOF), velferdsorganisasjonen

Detaljer