reint sagt NYTTIG GJENBRUK Infoblad frå SIMAS Sorteringsguide for avfall Miljønytte Avfall 2020 OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt infoblad frå SIMAS

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "reint sagt NYTTIG GJENBRUK Infoblad frå SIMAS Sorteringsguide for avfall Miljønytte Avfall 2020 OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt infoblad frå SIMAS"

Transkript

1 OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr Desember NYTTIG GJENBRUK Sorteringsguide for avfall Miljønytte Avfall 2020 Infoblad frå SIMAS

2 Reint sagt Miljøvenleg jul Nok eit år der det har skjedd mykje innan avfallsbransjen. Frå myndigheitene fekk me i august ein ny nasjonal avfallsstrategi som er kalla: «Frå avfall til ressurs». Tidligare vart avfall sett på som eit problem og ei kjelde til forureining. No er fokus flytta til å sjå på avfall som ein ressurs som skal omdannast til råvare for industrien. Dette er det ikkje vanskeleg å vera einig i når ein ser korleis ressursbruken på jorda har auka det siste århundret. Dette kan du lese meir om i Reint Sagt. På mange område kan me alle gjere ein innsats frå å vere flinke til å kjeldesortere slik at ein kan gjenbruke, til å kaste mindre. I SIMAS ser me kvar dag at det vert kasta brukbare ting, som utan vidare eller med enkle grep kan brukast på nytt. Det som viser seg å vere eit av dei største problema er all mat som vert kasta. Mat som er fullt brukbar vert kasta både frå hushaldningar og butikkar. No kastar me ca. ¼ av maten og då er det god grunn til å spørje kvifor? SIMAS har i sommar og haust vore med på to lokale marknader der me har sett kasting av mat på agendaen. Denne aktiviteten kjem me til å auka neste år, og kanskje kjem me på ein marknad nær deg! Me kan i alle fall tenkje oss å få eit godt svar på spørsmålet om kvifor så mykje mat vert kasta! No er fokus fl ytta til å sjå på avfall som ressurs som skal omdannast til råvare for industrien. Visste du at... Gåvepapir inneheld fargestoff og leire, og er difor ikkje egna for materialgjenvinning. Gåvepapir skal sorterast som restavfall. Kvart år vert det brukt rundt 60 millionar meter gåvepapir i Noreg. Det tilsvara ein og ein halv runde rundt jorda! Det aller meste av dette er papir som er liten vits i å gjenvinna. Dette betyr at gåveinnpakning i Noreg aleine skapar 2,7 millionar kilo avfall i året. Dersom du brenn gåvepapiret heime vil det gje mykje sot og oske. Temperaturen i pipa kan dessutan verta så høg at pipa kan sprekka og du får pipebrann. Tips til kva du kan bruka som alternativ til vanleg gåvepapir: - Gråpapir: dekorer papiret med eit dikt, glansbilete, klistremerker, granbar eller eit fint band. - Avispapir, teikneserie- eller vekeblad. Dette er gjenbruk! - Tøy: ein kan pakka inn t.d. badeskummet i ein badehandduk med ei fin sløyfa - Gjenbruk: Gjer som bestemor; ta vare på dei finaste gåvepapira og banda, og bruk dei på nytt - Ingenting. Kvifor pakka inn vinflaska eller konfektøskja når mottakaren likevel veit kva som er i pakka? Ei fin sløyfe kan vera nok. - Kjøp resirkulerbart gåvepapir på bokhandelen Når det gjeld kjeldesortering so hadde me i 2011 ein detaljert analyse av kva som vert kasta i restavfallet frå hushaldningane. Ny analyse av dette kjem i Me håpar då at tala vert betre enn sist i underkant av 50 % av restavfallet var restavfall! I denne analysen viste det seg at mest 6 % av restavfallsvekta var klede som kunne gå til gjenbruk. Dette er utgangspunktet for at me i 2014 vil setja meir fokus på å bruka ting på nytt. REDAKSJON Ansvarleg redaktør: Hallvard Thomassen Informasjonsmedarbeidar: Tone Myklebust Opplag: Redaksjonen avslutta: 23. november 2013 Foto: Simas, arkiv, istockphoto.com, loop.no Design: Gasta design & kommunikasjon Trykk: Natvik Prenteverk Papir: 100% resirkulert papir Julesekken Gåvekort Me i SIMAS ynskjer alle ei god jul og eit godt nytt år! Hallvard Thomassen direktør Alle kan setje ut ein ekstra sekk med gåvepapir i samband med julefeiringa. Denne vert henta ved fyrste restavfallshenting etter julafta, og er utan ekstra kostnad for husstanden. Bruk den sekken som du ellers nyttar til plast, og legg sekken oppå restavfallsdunken. Den aller finaste julegåva vert ikkje rekna i kroner og øre, men i timar og minuttar. Tida vår er vorte noko av det mest dyrebare me har, mykje meir verdt enn alle tinga me brukar den opp på. Med eit gåvekortet kan du ta litt av tida di tilbake, pakka den inn og gje den bort til nokon du er glad i; Gje ein skitur i skogen. Ein frukost på senga. Ei helg på hytta. Eller noko heilt anna. Riktig god jul! 2 3

3 SIMAS-praten Skal laga ny avfallsplan for SIMAS Namn: Toni Skjær Alder: 30 Bustad: Saltkjelen i Lærdal Driv med: Jobbar som sjåfør og driftsoperatør på SIMAS sin miljøstasjon i Festingdalen. Me har hatt ein prat med Toni om kvardagen hans på SIMAS. Kva er dine oppgåver? dagar i veka er eg på køyring. Eg køyrer rundt på miljøstasjonane i alle kommunane, og hentar inn klede, farleg avfall, EE-avfall, asbest og likande. Samtidig har me med oss ut tomme behaldarar til t.d. EE-avfall, isolerglasvindauge og avfallsdukar til miljøstasjonane. Me køyrer også ut avfallsdunkar til private og næringsdrivande. Hentar farleg avfall frå næringsdrivande. 1 dag i veka jobbar eg på miljøstasjonen i Festingdalen. Kva likar du best med jobben din? - Fint å reisa rundt å henta. Det er varierte dagar med lasting, lossing, køyring, sortering og dunkutlevering. Er folk flinke å sortera? - Det er både og, kan verta betre. Spesielt når det gjeld farleg avfall. Me finn mykje sprayboksar og småelektronikk i sekker som går i restavfallet. Folk må verta flinkare til å sortera ut desse tinga. Kva gjer de med det farlege avfallet som kjem inn? - Me sorterer det og lastar det om for vidare transport til godkjent behandling. Avfallet må også registrerast og deklarerast. Kva gjer de for at fleire skal komme og levera farleg avfall på miljøstasjonen i staden for å kasta det i restavfallet? - Me prøver å forklara at dei må sortera farleg avfall for seg sjølv, at dei kan komma med det i ei eiga kasse eller liknande. Me deler også ut brosjyrar om kva som er farleg avfall. Kva slags farleg avfall er det folk leverer mest av? - Sprayboksar og måling. Kva er det vanlegaste spørsmålet du får? - Folk lurer på alt mogleg, det er ein del spørsmål om levering av asbest, og betaling på miljøstasjonane. Eg har til og med vorte stoppa i lastebilen, og blitt spurt om når kloakken skal tømmast. For å få god og målretta styring av verksemda har SIMAS siste åra arbeida ut frå ein strategiplan som eigarane vedtok i Her vart visjon, mål og strategiar for å nå måla satt opp. Dette er eit viktig verktøy for den daglege drifta av verksemda. Bakgrunn Etter at SIMAS gjennomførte ein brei og omfattande arbeidsprosess vedtok eigarane i 2010 ein strategiplan for verksemda for perioden Det vart sett opp definerte måleparameter innafor viktige målområder; kunde, økonomi og internt. På styremøtet vart det vedteke å starte opp arbeidet med revidering av strategiplan og utarbeide ein felles avfallsplan som definerer tilbodet til abonnentane. Resultat og erfaring frå dagens strategiplan Konklusjonen er at på dei fleste områda er resultatmåla oppnådd. Der mål ikkje er nådd skuldast dette fleire forhold, mellom anna at det er fyrste gongen måleparametrane er nytta, og at det var satt opp måleparameter som det i ettertid viste seg å vera vanskeleg å måla. Det vart i 2012 gjennomført ein større benchmarking av verksemda. Dette vart gjennomført i regi av bransjeorganisasjonen Avfall Norge og i denne vart aktiviteten til SIMAS målt opp mot 22 andre verksemder i landet. Denne viser korleis drift, økonomi, val av renovasjonsløysingar og eksterne rammer er samanlikna med andre renovasjonsverksemder i HEIMEKOMPOST Visste du at. Du kan få 75 % reduksjon i renovasjonsgebyret for våtorganisk avfall dersom du heimekomposterer? Du kan henta gratis kompoststrø på miljøstasjonen? Du kan delta på gratis kurs i heimekompostering i regi av SIMAS? SIMAS gjev tilskot på kr. 500,- for kjøp av Kompostbinge? Kompostbingen må kjøpast gjennom SIMAS Fylkesmannen krev av SIMAS har oversikt over kven som heimekomposterer? landet. Ny benchmarking vil verta gjennomført i 2014, og vil vera med å danne grunnlaget for nye tiltak framover. Avfall 2020 Visjonær utviklingsplan for SIMAS Plan er no å laga ein visjonær utviklingsplan som omhandlar dei lovpålagde oppgåvene knytt til husholdningsavfallet. Følgjande viktige strategiområder er satt opp; Ressurs- og klimapåverknad Teknologiutvikling innan kjeldesortering og mottak av avfall Forvaltningsoppgåver Det skal etablerast visjonar og målsetningar som SIMAS skal arbeida mot. Mange av måla er nedfelt i styrande dokument, lovar og reglar frå myndigheitene. Alle føreslåtte mål og visjonar skal, om mogeleg, vurderast opp mot fylgjande kriterier; a. Miljø- og klimaeffekt b. Kostnader og økonomi c. Kundane sine ønskjer Målet er at den nye planen skal vedtakast av eigarane hausten Møte Simas i 2014 Me vil neste år delta på fleire marknader rundt om i regionen vår. Me hadde i år prøvedeltaking på marknader i Aurland og Lærdal. Dette var nyttig for SIMAS, i tillegg til at me håpar kundane vil ta direkte kontakt med oss. Me kjem difor på ein marknad nær deg! Lasting av malingspann. Det er viktig med sikker last når ein køyrer farleg avfall. Lasting av EE-avfall. Her frå Aurland miljøstasjon. 4 5

4 Gjenbruk Gjenbruk betyr at ting vert brukt om att i staden for at dei vert kasta. Når vi reparerer i staden for å kjøpe nytt, eller tar i bruk eit gamalt møbel i staden for å kjøpe nytt, sparar vi miljøet for bruk av energi, uttak av naturressursar og reduserer utslepp både i produksjon og transport. Ved å la gamle ting gå til gjenbruk kan dei få forlenga levetid hjå ein ny eigar. Nesten alle slags produkt kan brukast om att; klede, møblar, syklar, trillebårer, leiker, ski og akebrett er døme på ting som eignar seg godt til gjenbruk. Facebook er ein god kanal for å få selt, bytta eller kjøpt brukte ting. Gjenbruk er ein av hovudprioriteringane i den nasjonale avfallspolitikken. Det er vorte populært med gjenbruk av interiør. Gamle ting kan med enkle grep bli til noko nytt, det er billig, fint og samtidig får ein eit personleg preg på interiøret sitt. TV-benk laga av eplekassar TIPS: Her er eit utval nyttige kjøpe, selje, bytte, gje bort-sider på Facebook: Kjøp og sal Sogn og Fjordane Kjøp, selg, gi bort Luster og omegn Selje kjøpe gi vekk Indre sogn Kjøp og salg Årdal, Lærdal, Kaupanger, Luster, Sogndal, Leikanger omegn Sjå gjerne også Norgesglas er vorte populært igjen. I vindauge; blomsterpotter av hermetikkboks. Kabeltrommel får nytt liv som stovebord. Korga med tepper er laga av ein gammal vinballong. Alle foto: Lene Madsen Skohylle av gamle eplekasser Sofa laga av pallar. Legg madrassar og puter oppå, så vert den god å sitja i. Dersom du skal ha sofaen ute, kan du trekka madrassane med voksduk, slik at dei kan liggja ute utan å blå våte. Hermetikkboks vert blomsterpotte SLAMRENOVASJON Simas har ansvar for slamtømming i kommunane i Sogn. Nødtømming/ektratømming Treng du tømming utanom ordinær tømmefrekvens, vil dette vera ei tilleggsteneste frå Simas. før neste periode slamrenovatør har anna tømming i området. Ekstratømming: Tømming av slamtank som kan skje utanom ordinær tømmefrekvens når renovatøren er i området, eller maks 5 km frå området der dei utfører ordinær tømming. Ta kontakt med Simas eller slamrenovatør for å få opplyst pris og tinga tømming. Tlf SIMAS: Vakttelefon slamrenovatør: tlf GPS-registering av slamtankar SIMAS har begynt å GPS-registrera slamtankar i eigarkommunane. Bakgrunnen for dette er at SIMAS IKS har ansvaret for gjennomføring av tømming av slamtankar i kommunane. For å betre kvalitetssikringa av abonnementlister, samt å effektivisere planlegginga av tømmerutene vert det gjennomført ei GPS-registrering av slamtankane. Denne vil i neste omgang danne grunnlaget for ny anbodskonkurranse og vera styrande for gjennomføring av tømming av slamtankane. Nødtømming: Tømming av slamtank som må skje innan 24 timar eller som må skje 6 7

5 Miljønytte Kjeldesortering er eit godt og enkelt miljøtiltak som alle kan gjera. Ved å kjeldesortera avfallet vårt tek me vare på ressursane i avfallet og sikrar at farleg avfall vert handtert på forsvarleg måte. Kvifor kjeldesortera? Avfallsmengda i Noreg er dobla sidan tidleg på 70-talet, noko som heng saman med stadig større forbruk. Dersom me held fram i same tempo som i dag, vil me dobla avfallsmengda endå ein gong innan For å skaffa material til å laga alle produkta som ender opp som avfall, brukar me stadig meir naturressursar. Forbruket av drivstoff og energi aukar også i samband med transport og produksjon av desse varene. Dessutan fører det til stadig aukande utslepp av farlege stoff og drivhusgassar. Det aller viktigaste me kan gjera for å spara miljøet, er å hindra at avfall oppstår. Det gjer me ved å la vera å kjøpa ting Visste du at. som fort vert øydelagt. Me kan også laga gåver eller gje bort billettar til konsertar, kino og liknande. Me kan også bytte ting, selje på nett, eller arrangera loppemarknad. Avfall som vert kjeldesortert kan materialgjenvinnast og brukast som råstoff i produksjon av nye produkt. Då avgrensar me uttaket av naturressursar, og brukar mindre energi. Me sparar både CO2 og energi ved at avfallet vert materialgjenvunne samanlikna med forbrenning av avfall. Når me utnyttar energien i restavfallet, gjev det fleire klimaverknader. Blant anna erstattar fjernvarme elektrisitet og olje til oppvarming og reduserer utslepp frå lokale varmesentralar. Ved at restavfallet vert energiutnytta i staden for å gå til deponi, reduserer me utslepp av metan frå deponia. I perioden har utslepp av metangass frå deponi gått ned med 38 prosent. Dette er både på grunn av utnytting av avfallsdeponigass til energiproduksjon, men også på grunn av deponiforbodet som trådde i kraft i juli då vart det forbode å deponera organisk nedbrytbart avfall (Kjelde: SSB) Kva med framtida? Forbrenning av avfall var smart tidlegare med tanke på klimautfordringa. Men samtidig som ein brenn avfall, brenn ein også ressursar som kunne blitt til nytt råstoff. Med om lag 7 milliardar menneske på jorda, og eit ressursforbruk på 16 tonn materialar i året per person, seier det seg sjølv at etterspørselen etter råvarer vil gå opp, dvs. at prisen også går opp når det er ein knappheit på ressursar. Det fint avgrensa mengder råstoff på jorda vår, så løysinga vert å nytta dei ressursane me allereie har på nytt gjennom materialgjenvinning. Barn søv godt i velbrukt pysjamas og sengetøy. Når tekstilar er vaska mange gonger har kjemikaliar og fargestoff som kan smitta over på hud vorte borte. Å gjenvinna ein brusboks sparar nok energi til å ha på fjernsynet i 3 timar Kvar nordmann kastar i snitt 51 kg mat i året. Det vert 250 millionar kilo mat totalt ein fjerdedel av all maten som vert omsett i Noreg. Loket på bosdunken skal vera lukka. Då unngår me å fôra skadedyr som rotter, mus og kråker, og får mindre ureining rundt dunkane. Gjenvinning av mobiltelefonar I 2010 kom smarttelefonen inn på den norske marknaden for alvor, og det vart sett ny salsrekord med 2,5 millionar selde mobiltelefonar. Med så mange som vel å skifte ut mobiltelefonen sin, skulle ein tru at ei tilsvarande mengd mobiltelefonar vert levert til gjenvinning. Slik er det diverre ikkje. Faktisk vert berre mindre enn ein prosent av talet på selde mobiltelefonar gjenvunne. Det betyr at store mengder etterspurte, edle metall ikkje vert brukt på nytt. Det er synd, for heile 95 prosent av komponentane i mobiltelefonar kan gjenvinnast. Kva består mobiltelefonar av? I ein mobiltelefon finn ein i snitt 40 prosent metall, 40 prosent plast og 20 prosent keramikk, i tillegg til miljøskadelege kjemikaliar som blant anna bromerte flammehemmarar. Frå ein brukt mobil vert alle metall som kopar, nikkel, tinn, kobolt, gull og tantalum (coltan) gjenvunne altså so mykje metall ein treng for å laga ein ny mobiltelefon. Kvar kan eg levere? Alle forhandlarar som sel elektronikk pliktar å ta i mot EE-avfall. Du kan altså levere inn den gamle mobiltelefonen i ein butikk, eller ta den med til miljøstasjonen. Kvar vert mobilen send etter at den er levert inn? Etter at mobilen er levert hjå t.d. forhandlar, vert den send vidare til eit gjenvinningsanlegg. Her vert batteriet teke ut manuelt. Batteri har sitt eige kretslaup, og alle batteri som vert samla inn går til Batteriretur sine sentrallager, og derifrå går dei vidare til ulike gjenvinningsanlegg i Europa. Resten av mobilen vert sendt vidare til eit stort smeltevert i Rönnskär, sør i Sverige. Smelteverket er ein del av Boliden, eit svensk metallkonsern. Metalla vert smelta ned og gjenvunne På smelteverket behandlar dei ikkje berre mobiltelefonar. Det fyrste som skjer med alt EE-avfallet som kjem til Rönnskär er at dei smeltar ned ein liten del av lasta for å anslå verdien av metalla. Mobiltelefonane har ikkje noko eige særløp, men vert blanda samen med TV-apparat, datamaskiner og likande. Slik får ein ei blanding som er optimal for smelteomnen, plasten gjev nemleg god brennverdi. I smelteomnen vert plasten brent opp. Temperaturen er så høg at dei miljøskadelege stoffa også vert destruert. Metalla i EE-avfallet vert smelta ned til ei blanding som vert kalla svartkopar. Denne metallblandinga går gjennom ei konvertering der jern og aluminium vert teke ut. Til slutt skal dette gjennom ein elektrolyseprosess som skil ut kopar, sølv og gull. Dette er no vorte reine metall som kan seljast på verdsmarknaden. Eit biprodukt av denne prosessen er sinkoksid, eit gult pulver. Sinkoksid vert sendt til Bolidens smelteverk i Odda, kor ein utvinn sink. Visste du at. I 2010 vart det selt 2,5 millionar mobiltelefornar i Noreg (rekordår) 95 prosent av komponentane i ein mobiltelefon kan gjenvinnast Under 1 prosent av mobiltenefonane vert gjenvunne Ein mobiltelefon består av 40 prosent metall, 40 prosent plast og 20 prosent keramikk Kretskorta i mobiltelefonar inneheld gull, opptil 250 gram per tonn 8 9

6 Kva vert ordet? Sjå på dei små teikningane. Skriv orda bort over (vassrett). Kva vert det lange ordet ned over (loddrett)? Det lange ordet vert: Teikning: Svein Samuelsen barna si side Sorteringsguide Matavfall: Papir, papp og drikkekartong: Dette er avfall som skal komposterast. Dette skal leggjast i den blå dunken. Bruk bioposar til matavfallet, og kast Aviser det i dunken med brunt lok. Unngå lukt Vekeblad og frosen dunk, sjå Reklame Matavfall Skrivepapir Papir tilgrisa av matavfall Konvoluttar Serviettar Gråpapir Tørkepapir Bøker utan stive permar Papirbrødposar Drikkekartongar skal leggjast i ein Teposar plastpose øvst i dunken Kaffifilter/grut Emballasjekartong Blomster Alt anna papir som ikkje er Blomsterjord plastbelagt Barnebleier Telefonkatalogen Papp Brunt papir Farleg avfall: Farleg avfall er avfall som kan føre til ureining eller skade på menneske og Restavfall: dyr dersom det ikkje vert forsvarleg Noko til overs? handsama. Farleg avfall leverar du på Restavfallet er det som vert att etter miljøstasjonen. at du har sortert ut alle dei andre Spillolje fraksjonane. Dette skal kastast i dunken Maling, lim, lakk med grått lok eller leverast Sprayboksar på miljøstasjonen. Løysemiddel, frostveske, kjøleveske Plastartiklar (ikkje emballasjeplast) Vaskemiddel Porselen (leverast miljøstasjon) Batteri Keramikk (leverast miljøstasjon) Syrer, basar Tilgrisa plastfolieemballasje Plantevernmiddel Steikefolie Lysstoffrøyr, sparepærer, Gåve/innpakningspapir lyspærer Tomme/inntørka målingsboksar PCB av plast Asbest og eternit Papir og papp som er tilgrisa av olje eller anna ureina ting som ikkje let seg bryte ned i ein komposteringsprosess Pant: Øydelagde kle og sko Panting av flasker er også kjeldesortering. Pant flaskene i butikken! att,før du kastar den i Oske ha oska oppi ein pose og knyt dunken. Plastemballasje: Plastemballasje skal sorterast i plastknytesekken, og vert henta saman med papir og papp. Plastflasker Plastkanner Plastøskjer og boksar Plastbeger Folie og bæreposar Chipsposar Kaffiposar Glas og metall-emballasje: Glas og metallemballasje frå mat- og drikkevarer. Desse kan leverast på miljøstasjonen eller ved ulike returpunkt i ditt nærområde. Sjå vår heimeside for å finne ditt returpunkt Brukte klede og sko: Det du ikkje lenger brukar, kan andre ha nytte av. Brukte klede og sko kan leverast på miljøstasjonen eller ved ulike returpunkt i ditt nærområde. Sjå vår heimeside for å finne ditt returpunkt. EE-avfall: Elektriske produkt som treng straum eller batteri for å fungera, vert EEavfall når dei skal kastast. Desse kan du levera på miljøstasjonen eller hjå forhandlaren

7 SNØ OG IS Hugs å måka og strø slik at renovatøren får henta avfallet ditt! RETURADRESSE: SIMAS IKS Amla 6854 Kaupanger Informasjon Utdeling av bioposar og sekker til plastemballasje til husstandane i 2014 Utdeling av bioposar vil skje i veke 14 og 15. Ved tømming av våtorganiske dunkar vert det lagt ut 2 rullar bioposar på dunkane. Dette er berekna for 1 års forbruk. Det er difor viktig å hugse å setje ut dunken med brunt lok desse vekene. Utdeling av sekker til plastemballasje vert utlevert ved tømming av papirdunken i veke 10 og 11. Dersom ein har behov for fleire rullar, kan ein få kjøpt desse hjå kommunen, SIMAS eller i daglegvarebutikkar. Avfallskalender 2014 Hugs å sjå etter ny avfallskalender for 2014 i posten i veke 51/52 Raude restavfallssekker Er berekna på ekstra restavfall og kan kjøpast på miljøstasjonen, ved tenestetorga i kommunen eller ved å kontakta SIMAS (Tenestetorget i Høyanger har ny besøksadresse; 4. etg i Sæbøgården). Denne kostar kr. 75,- + mva. Prisen dekker innsamling og transport av fylt sekk, samt behandling av avfallet. Sekken kan setjast ut ilag med restavfallsdunken ved neste ordinære tømming. Info om avtalegiro Avtalegiro er tilpassa dei som ynskjer automatisk betaling av rekningane sine. Med denne løysinga syter banken for at dei faste rekningane vert betalt direkte frå konto på forfallsdato. Du får god oversikt ved at du får varsel minst 7 dagar før forfall, og kvittering med forklarande tekst på kontoutskrifta. Du kan oppretta avtalegiro i nettbanken eller ved å kontakta banken. Faktura på e-post Du kan få faktura tilsendt på e-post ved å kontakta SIMAS og oppgje kundenummer og e-postadresse du ynskjer å få faktura tilsendt til. Faktura på e-post er med på å redusera avfallsmengda. Opningstider for miljøstasjonane i jule- og nyttårshelga Aurland Torsdag Stengt Balestrand Torsdag Stengt Høyanger Torsdag Stengt Leikanger Torsdag Stengt Vik Torsdag Stengt Lærdal Tysdag Stengt Tysdag Stengt Luster Onsdag Stengt Onsdag Stengt Sogndal Måndag Torsdag Stengt Måndag Kontortid for SIMAS i jule- og nyttårshelga: Julaftan: Stengt og 30.12: Kl Nyttårsaftan: Kl Ver merksam på at det kan vere endra tømmedagar på avfallet ditt i samband med jul og nyttår. Sjekk avfallskalendar! Me ynskjer alle våre kundar og samarbeidspartnarar ei riktig god jul og godt nyttår! Kontakt oss på telefon , eller gasta.no

La meg få ein sjanse til...

La meg få ein sjanse til... La meg få ein sjanse til... Frå 10. oktober Vi vil ha plastemballasjen din! Du gjer ein viktig miljøinnsats når du sorterer ut plasten du har brukt. La oss gjenvinne meir. Kvifor skal eg sortere ut plastemballasjen?...og

Detaljer

reint sagt Avfall er ein ressurs -til material og energi Infoblad frå SIMAS

reint sagt Avfall er ein ressurs -til material og energi Infoblad frå SIMAS OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 1. 2012 - Mars/April Avfall er ein ressurs -til material og energi Farlege stoff i forbrukarprodukt Kom i gang med vårryddinga Kast i rett dunk!

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

Forbruk og avfall. 1 3 år Aktiviteter. 3 5 år Tema og aktiviteter

Forbruk og avfall. 1 3 år Aktiviteter. 3 5 år Tema og aktiviteter Foto bleie: LOOP Forbruk og avfall Kildesortering: Det er lurt å sortere! Hvis vi er flinke til å sortere avfallet vårt kan det brukes på nytt. På den måten slipper vi å lage nye materialer hver gang.

Detaljer

reint sagt MILJØFARLEG AVFALL Infoblad frå SIMAS Slamrenovasjon Handtering av miljøfarleg avfall Sorteringsguide for avfall OFFENTLEG INFORMASJON

reint sagt MILJØFARLEG AVFALL Infoblad frå SIMAS Slamrenovasjon Handtering av miljøfarleg avfall Sorteringsguide for avfall OFFENTLEG INFORMASJON OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 1. 2014 - April MILJØFARLEG AVFALL Slamrenovasjon Handtering av miljøfarleg avfall Sorteringsguide for avfall Infoblad frå SIMAS Reint sagt Den

Detaljer

Straume gjenvinningsstasjon INFORMASJONSGUIDE LONAVEGEN 20

Straume gjenvinningsstasjon INFORMASJONSGUIDE LONAVEGEN 20 Hard eller mjuk plast? Glas eller porselen? Impregnert trevirke? Klorparafin eller PCB? Farleg avfall? Kuldemøblar eller kvitevarer? Kvifor...og kva blir det til? INFORMASJONSGUIDE Straume gjenvinningsstasjon

Detaljer

NYE FRAMTIDSUTSIKTER FOR MATAVFALLET DITT

NYE FRAMTIDSUTSIKTER FOR MATAVFALLET DITT OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 2. 2014 - desember NYE FRAMTIDSUTSIKTER FOR MATAVFALLET DITT Smart kjeldesortering Ny direktør Plukkanalyse - kva er i avfallet vårt? Nye køyreruter

Detaljer

Vi treng ressursane i framtida. Avfall er ein nyttig ressurs! Takk for at du kjeldesorterer!

Vi treng ressursane i framtida. Avfall er ein nyttig ressurs! Takk for at du kjeldesorterer! Vi treng ressursane i framtida Avfall er ein nyttig ressurs! Takk for at du kjeldesorterer! Kvifor skal vi kjeldesortere avfallet vårt? Ved å kjeldesortere tek vi vare på dyrebare ressursar for framtidige

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

Avfall er. Kundeblad Nr. 3 2013. Julefri flytter. tømmetid. Vi gir deg tipsene for å unngå overfylte dunker. Informasjon til husstandene i Trondheim

Avfall er. Kundeblad Nr. 3 2013. Julefri flytter. tømmetid. Vi gir deg tipsene for å unngå overfylte dunker. Informasjon til husstandene i Trondheim Avfall er Kundeblad Nr. 3 2013 Julefri flytter tømmetid Vi gir deg tipsene for å unngå overfylte dunker Informasjon til husstandene i Trondheim Glade jul, hellige jul I år faller romjulens helligdager

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Vi treng ressursane i framtida. Avfall er ein nyttig ressurs! Takk for at du kjeldesorterer!

Vi treng ressursane i framtida. Avfall er ein nyttig ressurs! Takk for at du kjeldesorterer! Vi treng ressursane i framtida Avfall er ein nyttig ressurs! Takk for at du kjeldesorterer! MATERIAL GJENVINNI Lage nytt av b Kvifor skal vi kjeldesortere avfallet vårt? Ved å kjeldesortere tek vi vare

Detaljer

reint sagt Infoblad frå SIMAS Avfall vs ressursar Et opp maten din! Ingen kan gjera alt, men alle kan gjera litt - vårt felles samfunnsansvar

reint sagt Infoblad frå SIMAS Avfall vs ressursar Et opp maten din! Ingen kan gjera alt, men alle kan gjera litt - vårt felles samfunnsansvar OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 2. 2012 - Desember Avfall vs ressursar Et opp maten din! Ingen kan gjera alt, men alle kan gjera litt - vårt felles samfunnsansvar Infoblad frå

Detaljer

Avfall som grunnlag for lokal verdiskaping i Sogn og Fjordane

Avfall som grunnlag for lokal verdiskaping i Sogn og Fjordane Avfall som grunnlag for lokal verdiskaping i Sogn og Fjordane Grøn vekst basert på avfall som ressurs. Bakgrunn SIMAS IKS utarbeide strategisk utviklingsplan i 2013 Har arbeida med fire ulike prosjekt

Detaljer

STRATEGISK PLAN SØRE SUNNMØRE REINHALDSVERK IKS (SSR) (2011-2014)

STRATEGISK PLAN SØRE SUNNMØRE REINHALDSVERK IKS (SSR) (2011-2014) STRATEGISK PLAN SØRE SUNNMØRE REINHALDSVERK IKS (SSR) (2011-2014) Vedtatt av styret 7. juli 2011. Vedtatt av representantskapet 31. august 2011 2 Innholdsfortegnelse: 1. Strategisk utgangspunkt innleiing

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Miljøstasjonen. Det skal vere enkelt for deg å sortere og levere avfall! www.vor.no OFFENTLEG INFORMASJON

Miljøstasjonen. Det skal vere enkelt for deg å sortere og levere avfall! www.vor.no OFFENTLEG INFORMASJON Foto: VØR, Shutterstock, istock, Loop Måndag - fredag kl. 08.00-15.30 Tysdag kl. 08.00-19.00 Merk! Laurdagsope gjeld frå veka etter påske, til midten av oktober, med unntak av juli mnd. Laurdag kl. 09.00-12.00

Detaljer

Foto: VØR, Shutterstock, istock, Loop. Miljøstasjonen. Det skal vere enkelt for deg å sortere og levere avfall!

Foto: VØR, Shutterstock, istock, Loop. Miljøstasjonen. Det skal vere enkelt for deg å sortere og levere avfall! Foto: VØR, Shutterstock, istock, Loop Miljøstasjonen Det skal vere enkelt for deg å sortere og levere avfall! Du startar på vekta God informasjon på førehand er ofte det du treng for å kome hit. I denne

Detaljer

reint sagt Betre sortering på miljøstasjonane! Infoblad frå SIMAS

reint sagt Betre sortering på miljøstasjonane! Infoblad frå SIMAS reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 1. 2011 - April Betre sortering på miljøstasjonane! Dette bør du vita om farleg avfall Renovasjon for hytte og fritidshus Restemat i påsken? Infoblad frå SIMAS Reint

Detaljer

Avfallshandtering - korleis bidra til eit betre miljø?

Avfallshandtering - korleis bidra til eit betre miljø? Avfallshandtering - korleis bidra til eit betre miljø? Annegrete Bruvoll forskar Vista Analyse As www.vista-analyse.no Kva miljøproblem er knytte til avfall og kor store er disse? Kva ressursproblem kan

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

Oversiktskalender for hushaldningsrenovasjon i Lom og Skjåk 2009

Oversiktskalender for hushaldningsrenovasjon i Lom og Skjåk 2009 i Lom og Skjåk 2009 Det henta dagar det Januar Februar Mars April Mai Juni Veke: 1 2 3 4 5 Veke: 5 6 7 8 9 Veke: 9 10 11 12 13 14 Veke: 14 15 16 17 18 Veke: 18 19 20 21 22 Veke: 23 24 25 26 27 Måndag 2

Detaljer

Papir/papp. ORDNING: Henteordning SIM hentar papir heime hjå alle abonnentar kvar 4. veke.

Papir/papp. ORDNING: Henteordning SIM hentar papir heime hjå alle abonnentar kvar 4. veke. SLIK SORTERAR DU: Restavfall ORDNING: Henteordning SIM hentar restavfallet heime hjå alle abonnentar kvar 4. veke. Ein kan bestille ekstratøming av restavfallet kvar 2. veke. Avfall av blanda materiale

Detaljer

Info. Hugs å sortere sjølv om du er på ferie! IHM informerer juni 2011. IHM ynskjer alle abonnentar ein riktig god sommar! Vegen vidare for avfallet

Info. Hugs å sortere sjølv om du er på ferie! IHM informerer juni 2011. IHM ynskjer alle abonnentar ein riktig god sommar! Vegen vidare for avfallet Info IHM informerer juni 2011 Hugs å sortere sjølv om du er på ferie! Ta rutinane med deg i sommar Sjå siste side IHM ynskjer alle abonnentar ein riktig god sommar! Vegen vidare for avfallet Kva vert det

Detaljer

KJELDESORTERINGSkalender SANDE. Saman tek vi vare på ressursane. Tema: Miljøfarleg avfall

KJELDESORTERINGSkalender SANDE. Saman tek vi vare på ressursane. Tema: Miljøfarleg avfall Tema: Miljøfarleg avfall KJELDESORTERINGSkalender 2014 SANDE Saman tek vi vare på ressursane SORTERINGSGUIDE Plastemballasje Plastemballasje er mellom anna plastflasker og -kanner, plastesker, -boksar

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Nytt system. for husholdningsrenovasjon i Råde

Nytt system. for husholdningsrenovasjon i Råde Nytt system for husholdningsrenovasjon i Råde Nytt innsamlingssystem I denne brosjyren finner du alt du trenger å vite om det nye innsamlingssystemet. Dette skal fortsatt kildesorteres: Papp, papir og

Detaljer

Hentekalender 2016. I dette heftet finner du informasjon om renovasjonstjenester og hentedager for husholdningsavfall i Bærum

Hentekalender 2016. I dette heftet finner du informasjon om renovasjonstjenester og hentedager for husholdningsavfall i Bærum Hentekalender 2016 I dette heftet finner du informasjon om renovasjonstjenester og hentedager for husholdningsavfall i Bærum Offentlig informasjon Du sorterer, vi gjenvinner! Ved å kildesortere kan hver

Detaljer

Alt må sorterast 2/2015. Informasjon frå Sunnhordland Interkommunale Miljøverk IKS

Alt må sorterast 2/2015. Informasjon frå Sunnhordland Interkommunale Miljøverk IKS Informasjon frå Sunnhordland Interkommunale Miljøverk IKS 2/2015 NOVEMBER ÅRGANG 23 Alt må sorterast SIM har stort fokus på at avfallet me sender til attvinning er så reint som mogeleg. Difor må alt avfall

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Kildesorteringsguide Tømmedager papir Nye avvikslapper. Offentlig informasjon

Kildesorteringsguide Tømmedager papir Nye avvikslapper. Offentlig informasjon Kildesorteringsguide Tømmedager papir Nye avvikslapper Offentlig informasjon Beholdertømming hos privatpersoner: Restavfallsbeholder: Matavfall Plastemballasje (all plast det har vært mat/drikke/husholdningsartikler

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger.

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Juni, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking hjå

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

FORSKRIFT OM RENOVASJON- OG SLAMGEBYR ETTER UREININGSLOVA 26 OG 34

FORSKRIFT OM RENOVASJON- OG SLAMGEBYR ETTER UREININGSLOVA 26 OG 34 FORSKRIFT OM RENOVASJON- OG SLAMGEBYR ETTER UREININGSLOVA 26 OG 34 Kommunalt gebyrregulativ for kommunane Aurland, Balestrand, Høyanger, Leikanger, Luster, Lærdal, Sogndal og Vik. Forskrifta vert gjort

Detaljer

Avfallspolitikk og miljøeffekter

Avfallspolitikk og miljøeffekter Avfallspolitikk og miljøeffekter Annegrete Bruvoll forskar Vista Analyse As www. Kva miljøproblem er knytte til avfall og kor store er disse? Kva ressursproblem kan gjenvinning bidra til å løyse og kva

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

RÅD OG TIPS TIL BU OG VEDLIKEHALD AV KOMMUNALE BUSTADAR

RÅD OG TIPS TIL BU OG VEDLIKEHALD AV KOMMUNALE BUSTADAR RÅD OG TIPS TIL BU OG VEDLIKEHALD AV KOMMUNALE BUSTADAR Det er viktig å ha eit godt innemiljø i eit hus. Eit godt innemiljø omfattar alle fysiske og kjemiske forhald som påvirker oss inne. Godt innemiljø

Detaljer

Miljøregnskap ÅRSRAPPORT 2015 RENOVASJONSSELSKAPET FOR DRAMMENSREGIONEN IKS

Miljøregnskap ÅRSRAPPORT 2015 RENOVASJONSSELSKAPET FOR DRAMMENSREGIONEN IKS Miljøregnskap ÅRSRAPPORT 2015 RENOVASJONSSELSKAPET FOR DRAMMENSREGIONEN IKS MILJØREGNSKAP RfDs miljøregnskap for innsamling og behandling av avfall fra Drammens regionen baserer seg på en modell for konsekvensorientert

Detaljer

Kildesorteringskalender

Kildesorteringskalender Renovasjonsselskapet 2014 Kildesorteringskalender HUSK! Ønsker du neste års kalender, må du bestille den. Les mer på baksiden. Informasjon om hentedager får du også i RfD-appen «Hentedager» eller som SMS-varsling.

Detaljer

Velkommen som abonnent hos Innherred Renovasjon. Hovedkontoret vårt på Verdal

Velkommen som abonnent hos Innherred Renovasjon. Hovedkontoret vårt på Verdal Velkommen som abonnent hos Innherred Renovasjon Hovedkontoret vårt på Verdal Hvem er Innherred Renovasjon Interkommunalt selskap Eies av 9 kommuner Er kommunenes redskap for å oppfylle pålegget om renovasjonstjeneste

Detaljer

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Kjære foreldre/føresette Me ynskjer dykk og barnet dykkar hjarteleg velkomen til Lonevåg barnehage! Barnet dykkar har no fått

Detaljer

reint sagt Simas lanserer app! Omlastingshall teke i bruk Konkurransar OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt infoblad frå SIMAS

reint sagt Simas lanserer app! Omlastingshall teke i bruk Konkurransar OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt infoblad frå SIMAS OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 2. 2015 - desember Thea Øvregard Røhme Simas lanserer app! Omlastingshall teke i bruk Konkurransar S A IM S å r df a l b o Inf Leiar «Grønt Skifte»

Detaljer

vi gir deg mer tid FolloRen mer tid til å gjøre det du har lyst til! les mer og finn ut hvordan!

vi gir deg mer tid FolloRen mer tid til å gjøre det du har lyst til! les mer og finn ut hvordan! vi gir deg mer tid mer tid til å gjøre det du har lyst til! les mer og finn ut hvordan! FolloRen 2 INNHOLDSFORTEGNELSE 3 Opptatt av å gjøre det rette, men for opptatt til å sortere alt? Follo ren sin nye

Detaljer

KJELDESORTERINGSkalender HAREID. Saman tek vi vare på ressursane. Tema: Miljøfarleg avfall

KJELDESORTERINGSkalender HAREID. Saman tek vi vare på ressursane. Tema: Miljøfarleg avfall Tema: Miljøfarleg avfall KJELDESORTERINGSkalender 204 HAREID Saman tek vi vare på ressursane SORTERINGSGUIDE Plastemballasje Plastemballasje er mellom anna plastflasker og -kanner, plastesker, -boksar

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

SÆRUTSKRIFT - MELDING OM POLITISK VEDTAK - AVFALLSGEBYR 2015.

SÆRUTSKRIFT - MELDING OM POLITISK VEDTAK - AVFALLSGEBYR 2015. Volda og Ørsta Reinhaldsverk IKS Torvmyrane 29 6160 Hovdebygda Volda Kommune Rådhuset 6100 Volda Dykkar ref: Vår ref: PB Dato: 24.10.14 SÆRUTSKRIFT - MELDING OM POLITISK VEDTAK - AVFALLSGEBYR 2015. Vi

Detaljer

Sandeid skule SFO Årsplan

Sandeid skule SFO Årsplan SFO Årsplan Telefon: 48891441 PRESENTASJON AV SANDEID SKULE SIN SFO SFO er eit tilbod til elevar som går på i 1. til 4. klasse. Rektor er leiar av tilbodet. Ansvaret for den daglege drifta er delegert

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Utval Møtedato Utval Saksnr Formannskapet Kommunestyret. Forvalting av særavtalekraft og konsesjonskraft

Utval Møtedato Utval Saksnr Formannskapet Kommunestyret. Forvalting av særavtalekraft og konsesjonskraft Vinje kommune Økonomi, plan og utvikling Arkiv saknr: 2015/2106 Løpenr.: 18241/2015 Arkivkode: 150 Utval Møtedato Utval Saksnr Formannskapet Kommunestyret Sakshandsamar: Gry Åsne Aksvik Forvalting av særavtalekraft

Detaljer

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik (Basert på opplysningane i artikkelen nedanfor.) Brukt blåsesand inneheld komponentar av det som er sandblåst, og er å rekne

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

En skattekiste med søppel

En skattekiste med søppel Lærerveiledning En skattekiste med søppel Passer for: Varighet: 3. 4. trinn 60 minutter En skattekiste med søppel er et skoleprogram om kildesortering. Vi ser nærmere på hva det er vi kaster i søpla, og

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

FULL RULLE MED ALEX side 4. Har du kome i gang med plastinnsamlinga? side 2-3. Vinn ein sykkel side 5. La oss gjenvinne meir

FULL RULLE MED ALEX side 4. Har du kome i gang med plastinnsamlinga? side 2-3. Vinn ein sykkel side 5. La oss gjenvinne meir Eit miljøblad frå ÅRIM - Mai 2012 FULL RULLE MED ALEX side 4 Har du kome i gang med plastinnsamlinga? side 2-3 Vinn ein sykkel side 5 La oss gjenvinne meir Har du kome i gang med plastinnsamlinga? Før

Detaljer

plastavfall papiravfall restavfall

plastavfall papiravfall restavfall KJØKKENAVFALL plastavfall I hovedsak gjelder dette kjøkkenavfall som f.eks.: middagsrester, kjøtt, fisk, potetskrell, eggeskall, rester av grønnsaker, frukt, teposer, mel og bakevarer, kaffefilter, samt

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

reint sagt Miljøvenleg påske Fretex-samarbeid Prosjekt: Omlastningshall OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt infoblad frå SIMAS

reint sagt Miljøvenleg påske Fretex-samarbeid Prosjekt: Omlastningshall OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt infoblad frå SIMAS OFFENTLEG INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 1. 2015 - mars Miljøvenleg påske Fretex-samarbeid Prosjekt: Omlastningshall S A IM S å r df a l b o Inf reint sagt infoblad frå SIMAS Kan du bidra

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Gratulerer! 1. Steg for steg. 3. Miniordbok. 2. Spar miljø og penger

Gratulerer! 1. Steg for steg. 3. Miniordbok. 2. Spar miljø og penger Gratulerer! Om litt er ditt arrangement den heldige mottaker av Recyclomaten, installasjonen som hjelper deg å kommunisere hvorfor kildesortering er viktig. Du har forpliktet deg til gjøre en innsats og

Detaljer

6. trinn. Veke 24 Navn:

6. trinn. Veke 24 Navn: 6. trinn Veke 24 Navn: Takk for ei fantastisk fin førestilling i går! Det var veldig kjekt å sjå dykk, både på formiddagen og på ettermiddagen. Eg vart veldig stolt! No må vi få rydda opp og pakka litt

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Lyngmoglytt-3-2012:Layout 1 05.09.12 14.35 Side 1. Lyngmo-Glytten21. årgang. Lyngmo-Glytten 21. årgang Seotember 2012 Medlemsblad GLYTTEN

Lyngmoglytt-3-2012:Layout 1 05.09.12 14.35 Side 1. Lyngmo-Glytten21. årgang. Lyngmo-Glytten 21. årgang Seotember 2012 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmoglytt-3-2012:Layout 1 05.09.12 14.35 Side 1 Lyngmo-Glytten 21. årgang Seotember 2012 Medlemsblad GLYTTEN Jesus møter oss på forskjellige måter. For nokon gjennom skaparverket og solskinet. For nokon

Detaljer

Hvorfor skal vi kildesortere? Hva vil KING bety for din butikk? Fordeler med KING. Hvordan skal vi sortere?

Hvorfor skal vi kildesortere? Hva vil KING bety for din butikk? Fordeler med KING. Hvordan skal vi sortere? K. Ekrheim, 2016 Hvorfor skal vi kildesortere? Avfallsmengden i Norge er doblet siden tidlig på 70-tallet, noe som henger sammen med et stadig større forbruk. Hvis vi fortsetter i samme tempo som i dag,

Detaljer

LANDBRUKSINFORMASJON FOR AURLAND, LÆRDAL OG ÅRDAL

LANDBRUKSINFORMASJON FOR AURLAND, LÆRDAL OG ÅRDAL LANDBRUKSINFORMASJON FOR AURLAND, LÆRDAL OG ÅRDAL --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Nr 3/2010 DESEMBER INFORMASJONSSKRIV

Detaljer

reint sagt Bellona: Sogningar er ekstra opptekne av miljø! Infoblad frå SIMAS INFORMASJON

reint sagt Bellona: Sogningar er ekstra opptekne av miljø! Infoblad frå SIMAS INFORMASJON INFORMASJON reint sagt Infoblad frå SIMAS - nr. 2. 2011 - Desember Bellona: Sogningar er ekstra opptekne av miljø! Dette skal du gjera med julesekken Tips til restemat Slik sorterar du plast Infoblad frå

Detaljer

FIBER TIL HEIMEN. Utbygging av fiber. Her følgjer nyttig informasjon knytt til fiberutbygginga. til din bustad.

FIBER TIL HEIMEN. Utbygging av fiber. Her følgjer nyttig informasjon knytt til fiberutbygginga. til din bustad. FIBER TIL HEIMEN Utbygging av fiber Her følgjer nyttig informasjon knytt til fiberutbygginga til din bustad. Fiber til heimen F Ø L G J A N D E V I L S K J E F R A M O V E R Entreprenøren legg ned fiberkabel

Detaljer

Hei alle på 4. årstrinn og foreldre/føresette! Veke 12 2015

Hei alle på 4. årstrinn og foreldre/føresette! Veke 12 2015 Hei alle på 4. årstrinn og foreldre/føresette! Veke 12 2015 Hugs samtaletimen! Torsdag, 19.oktober, skal vi på utedag. Det ser ut til at det vert betre vèr enn vi har hatt. Vi må byggje på hyttene våre!

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo - Glytten 23. årgang Januar 2014 Helsing frå Lyngmo Når du mottek Lyngmoglytten denne gangen er det travelt arbeid i gang på kjøkkenet

Detaljer

Rådgjevarkonferanse 2009

Rådgjevarkonferanse 2009 Rådgjevarkonferanse 2009 Vidaregåande opplæring Sogn og Fjordane fylkeskommune Opplæringsavdelinga Inntak og formidling Askedalen 2 6863 Leikanger Telefon 57 65 62 99 etter Vg2 Design og duodji Gravørfaget

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

TID TIL DET DU HAR LYST TIL! Enkel sorteringsløsning med nye renovasjonsbeholdere. FolloRen

TID TIL DET DU HAR LYST TIL! Enkel sorteringsløsning med nye renovasjonsbeholdere. FolloRen TID TIL DET DU HAR LYST TIL! Enkel sorteringsløsning med nye renovasjonsbeholdere FolloRen 2 OPPTATT AV Å GJØRE DET RETTE, MEN FOR OPPTATT TIL Å SORTERE ALT? FOLLO REN SIN NYE LØSNING SORTERER RESTAVFALLET

Detaljer

RETTLEIAR BYGGSØK. Søknad om tiltak utan ansvarsrett PBL 20-2

RETTLEIAR BYGGSØK. Søknad om tiltak utan ansvarsrett PBL 20-2 RETTLEIAR BYGGSØK Søknad om tiltak utan ansvarsrett PBL 20-2 Kvinnherad kommune Juni 2014 Utfylling av søknad Nettadresse: http://ebs-2010.dibk.no/ Eventuelt via www.dibk.no HUGS: Les hjelpeteksten til

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Tiltak 1 side 12 Fjerne til privat bruk. Tiltaket får då fylgjande ordlyd: Ikkje subsidiera straum.

SAKSFRAMLEGG. Tiltak 1 side 12 Fjerne til privat bruk. Tiltaket får då fylgjande ordlyd: Ikkje subsidiera straum. SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Inger Moe Arkivsaksnr.: 08/361 Arkiv: 143 K21 Miljøplan for Luster Kommune Rådmannen si tilråding: Luster kommunestyre vedtek miljøplan (plan for energi, klima og ureining)

Detaljer

Nå er det din tur! Spørsmål om kildesortering i Oslo? Ring 02 180. This information is available in other languages at www.renovasjonsetaten.

Nå er det din tur! Spørsmål om kildesortering i Oslo? Ring 02 180. This information is available in other languages at www.renovasjonsetaten. This information is available in other languages at www.renovasjonsetaten.no Nå er det din tur! Foto: Torkil Stavdal, Karl Henrik Børseth, Frode Larsen, Scanpix, Renovasjonsetaten. Innføringen skjer gradvis,

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

Stråling frå elektronisk kommunikasjon

Stråling frå elektronisk kommunikasjon Stråling frå elektronisk kommunikasjon Ei orientering frå Statens strålevern og Post- og teletilsynet Kva er stråling? I kvardagen omgjev vi oss med ulike typar stråling, frå både naturlege og menneskeskapte

Detaljer

Saman tek vi vare på ressursane KJELDESORTERINGS- KALENDER 2015 SANDE

Saman tek vi vare på ressursane KJELDESORTERINGS- KALENDER 2015 SANDE Saman tek vi vare på ressursane KJELDESORTERINGS- KALENDER 2015 SANDE SORTERINGSGUIDE Plastemballasje Plastemballasje er mellom anna plastflasker og -kanner, plastesker, -boksar og -beger, plastfolie,

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under :

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under : Excel som database av Kjell Skjeldestad Sidan ein database i realiteten berre er ei samling tabellar, kan me bruke eit rekneark til å framstille enkle databasar. I Excel er det lagt inn nokre funksjonar

Detaljer

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Sakspapir Saksbehandlar Arkiv ArkivsakID Ingvild Hjelmtveit FE - 002 15/709 Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Kommunestruktur - oppstart reelle drøftingar Vedlegg: Etablering

Detaljer

Bruk handlenett. Send e-post. Skru tv-en helt av

Bruk handlenett. Send e-post. Skru tv-en helt av Bruk handlenett Det er greit å ha noe å bære i når man har vært på butikken. Handlenett er det mest miljøvennlige alternativet. Papirposer er laget av trær, plastposer av olje. Dessuten går posene fort

Detaljer

Røldal. Informasjon. Leilegheit 101 & 103. Ve og Vel V/Turid Tveit 53 49 68 18/97 53 02 55 turid.tveit@stord.kommune.no

Røldal. Informasjon. Leilegheit 101 & 103. Ve og Vel V/Turid Tveit 53 49 68 18/97 53 02 55 turid.tveit@stord.kommune.no Røldal Leilegheit 101 & 103 2011 Informasjon Ve og Vel V/Turid Tveit 53 49 68 18/97 53 02 55 turid.tveit@stord.kommune.no Innhaldsliste Prisar:... 3 Litt om leilegheitane... 4 Røldalsterrassen... 4 Utstyr...

Detaljer

3. Har kommunen trygge parkeringsplassar ved buss-stopp og bussstasjonar/knutepunkt

3. Har kommunen trygge parkeringsplassar ved buss-stopp og bussstasjonar/knutepunkt Rapport for spørreundersøkelse: Rapporteringssystem/sjekkliste for kommunane i høve Fylkesdelplan for klima og miljø Generert: 2010-02-01 10:31:01 1. Kva kommune høyrer du til? Askvoll 1 5,9 % Aurland

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

KJELDESORTERINGSkalender ULSTEIN. Saman tek vi vare på ressursane. Tema: Miljøfarleg avfall

KJELDESORTERINGSkalender ULSTEIN. Saman tek vi vare på ressursane. Tema: Miljøfarleg avfall Tema: Miljøfarleg avfall KJELDESORTERINGSkalender 201 ULSTEIN Saman tek vi vare på ressursane SORTERINGSGUIDE Plastemballasje Plastemballasje er mellom anna plastflasker og -kanner, plastesker, -boksar

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

VELKOMMEN! Vilberg U skole 10.klasse 27 Mai 2010

VELKOMMEN! Vilberg U skole 10.klasse 27 Mai 2010 VELKOMMEN! Vilberg U-skole 10.klasse 27. Mai 2010 ØRAS Avfallshåndtering for kommunene: Nannestad, Eidsvoll, Hurdal, Ullensaker 63 321 innbyggere pr. 1.1.20101 (27 930 abonnenter) Anlegget Dal Skog Kundemottak

Detaljer

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa Ungdom i klubb Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa CASE - FORGUBBING SSFK hadde i lengre tid merka ei «forgubbing» i trenar, leiar og dommarstanden i SFFK. Etter fleire rundar

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer