Teksten er skriven til opninga av utstillinga «Kaffikoppens kulturelle kraft», som blei synt i Ivar Aasen-tunet i 2001:

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Teksten er skriven til opninga av utstillinga «Kaffikoppens kulturelle kraft», som blei synt i Ivar Aasen-tunet i 2001:"

Transkript

1 Kaffikoppens kulturelle kraft Med smakfull, sunn kost på matsetelen blei den første Kaffistova opna midt i borgarskapets rosebed i Oslo sentrum 8. september Kaffistova utretta meir enn å fornye den norske kafématen. Kaffistova blei møtestad for innflyttarar og gjorde den nye nynorske skriftkulturen til ein synleg del av bybiletet. Kaffistovene voks fram heilt utan styring eller medverknad frå landslaga, men dei såg snart at det her kunne vere tale om ei stor inntektskjelde for sentrallekken, og lagsbruksskatten blei innført. I sine beste år var lagsbruka ei nynorsk setelpresse som finansierte ei rekkje tiltak. Kvar kaffikopp var som ein ny drope i nynorskens beger. Kaffikoppens kulturelle kraft har sett djupe spor i norsk kulturhistorie. Kaffistovene spelte heile tida på lag med norskdomsrørsla. Det viser att fleire stader i utstillinga, ikkje minst i arbeida til Lars Kinsarvik, både dei mindre gjenstandane i montrane, og den flotte stolen midt på golvet. Denne stolen var ei gåve til Jon Aasen frå Sunnmøre frilynde ungdomssamlag, og blei laga i Solkorset, det gamle symbolet for ljos, blei òg brukt av kaffistovene, både på tallerkar og på veggskilt. Etter at nazistane tok det same symbolet i bruk, og gav det nytt meiningsinnhald, blei det fjerna frå kaffistovene. Frå og med 1901 har 130 kaffistover vore i drift på minst 77 stader over heile landet. I dag er ti kaffistover i drift. Lagsbruka gjorde målsak til bysak lenge før der kom nokon nynorsk parallellklasse i storbyane, men makta likevel ikkje åleine å gi nynorsken fotfeste i bymiljøa. Der kom kaffikoppens kulturelle kraft til kort. Teksten er skriven til opninga av utstillinga «Kaffikoppens kulturelle kraft», som blei synt i Ivar Aasen-tunet i 2001: Oslo den 1. desember Side 1

2 Det var på eit årsmøte i Noregs Ungdomslag i 1922 at tanken om eit felles varemerke for forretningstiltak i norskdomsrørsla kom fram. Teiknaren Carsten Lien laga utkast til merke som blei godkjent på årsmøta i Noregs Mållag og Noregs Ungdomslag i 1924 og "Det er soli som kvar morgon kjem med ljos etter den myrke natti og vekkjer til ny rørsle og nytt liv. Og etter kvart som ho stig um våren er det som all naturi fær ny kveik og kraft av henne. Det er difor ikkje å undrast på at folk til alle tider hev gledt seg ved soli, hev dyrka henne og ofra til henne". Dette skriv Knut Liestøl i ei innleiing om bakgrunnen for at det nettopp blei Solfuglen,- sjølvaste fugl Føniks som skulle stå modell for varemerket til forretningstiltaka til norskdomsrørsla. Liestøl sluttar artikkelen slik: "Hanen var symbol på nyvakning, nytt liv, ny dag. Difor hev Noregs Ungdomslag og Noregs Mållag teke uppatt dette ærverdige og stemningsrike sinnbiletet til sams merke for lag med lagsbruk. Over desse samlingsplassane våre skal ein sjå Solfuglen, og attum den renn soli. Og det kann snaudt tenkjast noko betre symbol på det nasjonale vekkjings- og upplysnings- og atterreisings-arbeidet som skal hjelpa oss ut or dei låke fylgjone av dei " fire hundrad år i natten" i målvegen". (Carsten Lien, fødd 1894, død 1970, fødd i Sigdal, norsk bokkunstnar overlærar, avdelingsleiar (bokkunst) ved Statens håndverksog kunstindustriskole) Oslo den 1. desember Side 2

3 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100 Bakteppe Grunnlovsvedtaket i 1814 var bare starten på demokrati- og nasjonsbygginga. Å ta tilbake eit eige norsk skriftspråk var ein viktig føresetnad for det vidare arbeidet. I 1842 tok Ivar Aasen til på den oppgåva som resulterte i skriftspråket landsmål - seinare kalla Nynorsk, tufta på hans Norsk Grammatik (1864) og Norsk Ordbog (1873). Ei omfattande reiseverksemd - også på Austlandet låg til grunn for hans språklege innsamlingsarbeid. Søren Pedersen Jaabæk ( ) var politikar, lærar og bonde. Saman med Johan Sverdrup la han grunnlaget for partiet Venstre. Jaabæk sat på Stortinget frå 1845 til Her fekk han kallenavnet «Neibæk» på grunn av motviljen mot alt som kunne føra til auka offentlege kostnadar. Han slåss mot alt som smakte av luksus og sentraldirigert embetsmannsvesen. I 1865 grunnla Jaabæk organisasjonen Bondevennerne, som snart blei ein landsomfattande organisasjon og betydeleg maktfaktor. Bondevennerne la grunnlaget for blant anna sparebankane og samvirkeorganisasjonane. Kjelde: Wikipedia Oslo den 1. desember Side 3

4 Det Norske Samlaget, forlag og litteraturselskap var den første bokklubben i landet og er i dag det fremste forlaget for utgiving av nynorsk litteratur. Det Norske Samlaget blei skipa 24. mars Innleiing Gjennom dette siste 100-året har det vore omlag 150 lagsbruk i drift i rørsla. Det finst mykje historisk materiale om kulturarbeidet i det som gjerne blir kalla Norskdomsrørsla - det vil sei Noregs Ungdomslag og Noregs Mållag og organisasjonar og lag i tilknyting til desse. Men det finst svært lite stoff om den økonomiske verksemda i rørsla. Dette ønskjer ein å gjera noko med i det omsøkte prosjektet. Lagsbruk vil sei ei form for økonomisk verksemd i regi av eit frivilleg lag/ ein organisasjon. Forretningstiltak i norskdomsrørsla blei gjerne kalla lagsbruk. Bondeheimar og Kaffistover (hotell og kafear) er dei verksemdene som det har vore flest av - og som nok er best kjent, men det har også vore til dømes skoledrift, forlag, trykkeri- og avisdrift. Oslo den 1. desember Side 4

5 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100 Den første Kaffistova blei etablert i Øvre Slottsgt. i Oslo i 1901 av Bondeungdomslaget (BUL) Den blir Det norske Teatret opna i Teatersalen til BUL Oslo i det nybygde Bøndernes Hus, Rosenkrantzgt. 8, Kristiania, med framsyninga Jeppe paa Berget, omsett av Arne Garborg. Kong Haakon 7 er til stades. Det Norske Teatret - teater og kulturhus i Oslo Det Norske Teatret hadde Teatersalen som sin scene i hovudstaden heilt frå opninga i 1913 til teatret i 1947 flytta til andre lokale i Stortingsgata. Opningsframsyninga med Jeppe på Berget på landsmål førte til det kjende teaterslaget 16. oktober 1913 der riksmålspøbelen ved handelsgymnasiet blei kasta ut då dei prøvde å stogge framsyninga. Ingen andre måltiltak fekk nyta så mykje godt av overskota frå forretningane til Bondeungdomslaget som teateret i dei fyrste 6-7 driftsåra. Framleis er BUL, Oslo den største luteigaren i teateret. 20 Lagsbruk over heile landet var seinare med på å sikra tomt til nybygget til Det norske teatret i Kr. 4.s gt. Det var Nord-Europas mest moderne scenbygg då det blei opna i STARTSIDA BILLETTAR OM TEATRET Gud KUNDEARR. / SELSKAP og UNDERVISNING UNG? mammon MEIR ENN TEATER BARN / FAMILIAR PRESSEROM KONTAKT OSS Jesus Christ Superstar Per Sivle Du ska få en dag i mårå... Evig ung Lys Teskjekjerringa DU SKA FÅ EN DAG I MÅRÅ... Det må vera rett å sei at det låg tre hovudgrunnar bak etableringa av desse verksemdene. Dei skulle: En herlig gave til publikum, eventyrlig, magisk og Poetisk, vakkert og muntert (VG) morsomt for alle aldre (Aftenposten, les heile kritikken her) 1. Tena pengar til kulturarbeid i laget - i ei tid lenge før det var tale om offentlege tilskot i noko vesentleg grad til slikt arbeid. En stemningsfull Prøysen-hyllest (...) full av fantasi (Dagbladet) 2. Skaffa husrom til lagsarbeidet (kontor og Les utdrag frå kritikkane her samlingssalar). FØRJULSFEST FOR BARNA 3. Profilera ideologi. (Skole, teater, bøker, Ta med deg barna på førjulsfest før Du ska ein få en dag i mårå...! Laurdag 5. desember mellom kl. 13:00 og 15:00 er alle barn invitert til ei hyggeleg førjulsstund i foajeen av Bibelen på nynorsk m.m.). aviser, utgjeving med m.a. sminking, teikning, sang og gong rundt juletreet. Arrangementet er gratis. Les meir Sjå video Kjøp billett FAMILIEN VG Lunsj & Lyrikk Eventyr Baksnakk Matinéprogram Kjærleiken overraskar igjen Familien Blendverk Don Carlos Den stygge Laurdagsmatine 26 Treffer på tvers av alle generasjoner, en musikalsk forestilling som gir rom for drømmer, hjertelig latter og søt inderlighet (Dagsavisen) JESUS CHRIST SUPERSTAR Jesus Christ Superstar er blitt teater for folk som ikke går i teater, musikal for folk som ikke liker musikaler, og en sterkt berørende fortelling om Jesus for folk som ikke er kristne. Det er ingen liten bragd. (Dagens Næringsliv) Les fleire utdrag frå kritikarrosen her EKSTRAFRAMSYNINGAR I JANUAR I SAL NO! Les artikkel i Oslopuls frå bak scenen Sjå innslag frå premieren på ABC-TV Sjå Dagbladets innslag frå pressevisinga Sjå Dagsrevyens innslag frå pressevisinga Facebook «ma På Hovudscenen frå 5. februar: BROADWAY-SUKSESS ENDELEG PÅ NORSK SCENE Når storfamilien kjem saman etter at patriarken er gått bort, eksploderer barndomsheimen i pinlege avsløringar og smertelege oppgjer. Med beiske replikkar og bitande humor riv tre generasjonar kvarandre i fillebitar mens publikum sett latteren i halsen. Sensasjonelt underhaldande - New York Times Vinnar beste drama Pulitzer-prisen og Tony Awards Les meir om Broadway-stykket her Oslo den 1. desember Side 5 2 November ti on to

6 Lokal verksemd Det var fylkeslag og lokallag som starta opp med forretningsverksemd. Landslaga kom aldri i gang med dette. Men omkring 1915 såg ein at organisasjonane kunne få ein del av det lokale overskotet ved å pålegga laga ein «lagsbruksskatt». Denne kom til å få mykje å sei for sentralapparatet i organisasjonane dei neste åra. Kakediagrammet til venstre syner fordeling av inntektene til Noregs Mållag i 1952: Gåver : 17% Medlemspengar: 23% Lagsbruksavgift: 55% Ymse inntekter: 5% Det er eit stort og omfattande arbeid å få oversikt over alle verksemdene som har vore i drift utover landet gjennom desse 100 åra. Nokre av dei er grundig dokumentert, mens andre har vore lite påakta. Då ungdomslaget i Øystese i Hardanger skulle bygga seg hus, så starta dei ei kaffistove i industristaden Ålvik i same kommune for å tena pengar til å reisa hus for. Holmatun er teikna av den kjende arkitekten Torgeir Alvsaker. Oslo den 1. desember Side 6

7 Det nye ungdomshuset på Vigeland er i dag hovud-kulturhuset i Lindesnes kommune - bygd med midlar etter laget si forretningsverksemd på Vigeland og i Mandal. Solid forretningsverksemd i Bondeungdomslaget Ervingen i Bergen har gjort det muleg å driva kulturhuset Gimle midt i sentrum av byen. Kvinnearbeidsplassar på ein ny måte Kaffistovekonseptet fann sin plass mellom «kneipa» og «sosietetsrestauranten» med «Fyrsteklasses mat til tridjeklasses prisar». Stovene representerte også ei nyskaping for kvinnearbeidsplassane. Det var Marie Kviberg som tok initiativ til at BUL i Oslo opna den første kaffistova, og ho var dagleg leiar for den - slik mange kvinner fekk «styrarinne»-stillingar seinare. Det blir sagt at styrarinnene ofte fekk ei slags «morsrolle» for dei unge tenestejentene. Samanlikna med den tradisjonelle mannsdominansen mellom bedriftsleiarar, må dette ha vore godt. Oslo den 1. desember Side 7

8 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100 Skolar Møre Folkehøgskule i Ørsta vart grunnlagt og driven av Sunnmøre frilynde ungdomssamlag ved hjelp av midlar frå lagsbruka til fylkeslaget i Ålesund. Vefsn folkehøgskole i Mosjøen er det Hålogaland ungdomslag som har hatt ansvaret for. Skolen starta i direktørbustaden til «engelskbruket» selskapet som sto for den storstilte trelasteksporten frå Vefsn frå midt på 1800-talet. «Klondyke-tilstanden» som følgde skapte m.a. stort misbruk av alkohol. Dette førte til at fråhaldsarbeidet seinare fekk sterkt fotfeste i miljøet. I Vefsn har det lenge vore sterke band mellom fråhaldsrørsla og norskdomsrørsla. Oslo den 1. desember Side 8

9 Skoleportalen Voss gymnas en til Voss s! om skulen fagtilbodet RUTA 09/10 fram i ygningen sjonalt eglement rakterar, eksamen, ål m.m ved Voss Gymnas Voss 2360 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100- Fakta om skulen Voss offentlege landsgymnas Musikk er omdøypt til "Musikk, dans og drama". Det vil seia at elevar som vel dette utdanningsprogrammet også får noko kjennskap til dans og drama, men hovudvekta vil framleis liggje på det vart musikalske. grunnlagt i 1916 som det første av sitt slag i landet. Skulen heldt dei første åra til i Folkeskulebygningen - den også med utspring i den frilynte Utdanningsprogram for idrettsfag har gradvis utvida tilbodet sitt. Innan breiddeidrett har vi fotball, handball og skileik og på toppidrett har vi alpin, freestyle, langrenn og skiskyting. Voss gymnas har om lag 350 elevar fordelt på dei tre studieretningane, og om lag 50 lærarar. Skulen har vorte påbygd og modernisert fleire gonger, men det gamle ungdomsrørsla. staslege hovudbygget inneheld framleis det meste av aktiviteten på skulen. Landsgymnasa Voss offentlege landsgymnas hadde kom i opphavet sitt i gang i Dei siste elevane etter norskdomsrørsla, landsgymnas-ordninga gjekk ut som i frå starten såg på skule og utdanning Skulen vart overført som frå staten eit til nøkkelfelt i samfunnet. Alt i 1900 Hordaland fylke i vart Heilt sidan det starten i landsmålsavisa for vel 75 år sidan Den 17de Mai sett fram eit har Voss krav gymnas om hatt «studentskular allmenne fag på for bondegutar». undervisningsplanen. I tråd med Artikkelen Kunnskapsløftet tilbyr aktualiserer skulen i dag både ulike utdanningsprogram. Dette er individualpsykologiske, innan studiespelsialisernande fag, slik sosiale og nasjonale sider som realfag og språk, samfunnsfag og ved økonomi, målreisinga innan idrett, der vi i tilbyr den både kvasse kritikken av skulestellet. breidde- og toppidrett Skulen og til slutt innan går ut på å «tyna maalet for musikk. bondeguten» og verkar til å framandgjere han i sitt eige land. I 1906 sette Arne Garborg saka på dagsorden att, gjennom det kraftfulle foredraget «Norske Embættsmenner». Det nyskipa Noregs Mållag reiste også kravet om eit rom for landsmålet i høgre utdanning, mellom anna gjennom lettare tilgang til eksamen artium for landsungdom. Fylkestinget har vedteke ny skulestruktur for dei vidaregåande skulane Voss på kommune Voss. I den samanheng gav skal seinare Voss gymnas frå moderniserast. Eit nybygg er tenkt kopla i saman med den gamle hovudbygningen. seg ei tomt Etter til utbygginga eige skulebygg. vil skulen ha om lag 800 elevar. Skulen vart overteken av Hordaland fylke i 1965, og skifta då namn til Voss gymnas. Rektorar ved skulen: Peder Blix ( ), Conrad Bonsaksen ( ), Gunnstein Langerak ( ), Sjur Bøyum ( ), Alf Helland ( ), Steinar Line ( ), Inga Tusvik ( ), Anders Kyrkjebø ( ), Erik Sølvberg ( ), Unn Fauskanger (2008-). Det avgjerande tildrivet bak landsgymnaset kom likevel frå Noregs Ungdomslag. I eit brev til Kyrkjeog undervisningsdepartementet i 1910 kravde dei skiping av ein ny gymnastype, der landsungdom utan middelskule kunne verte tekne opp og ta artium på fire år. Gjennom vedvarande press og strategiske alliansar med sympatisørar i andre parti sytte Venstre for at Stortinget vedtok lovendringa i Ansvarlig redaktør: Terje (Kjelde: Støve allkunne.no) Halse ungdomslag i Mandal skipa framhaldskole saman med kommunen då dei bygde ungdomshuset Ljosheim i templates/schoolsubsite.aspx?id=12439 Side 2 av 2 Oslo den 1. desember Side 9

10 Butikk Norsk Barneblad Han-du-veit on Hanna Ane Lorentzen on Ordskifte om Norsk Barneblad Aviser og forlagsverksemd Dag og Tid Teikneseriane Arkiv november 2009 oktober 2009 september 2009 mai 2009 Nr. 47 Fredag 20. november 2009 Fri vekeavis for kultur og politikk FØRSTESIDA NYHENDE Politikk Kultur Utanriks Økonomi Distrikt Miljø Aktuelt Næringsliv KRITIKK Bøker Film Musikk Teater Meiningar LES MEIR Politikk ( ) Gode nettsider for barn Leiar Kommentarar Helgheim Debatt Klok på bok Kay Lokøy Arkiv Norsk Barneblad er eitt av dei aller eldste barneblada i verda som framleis kjem ut. Det blei starta av ein av hovudmennene bak Landvik Mållag, Kristen Stalleland. Ved det gamle kommunehuset i Landvik er det reist ei statue til minne om barnevenen Stalleland, som var grunnleggjaren av Norsk Barneblad. Stalleland vende seg til borna på ein respektfull måte. Dette var ikkje sjølvsagt i 1887, og det var eit brot med den nedlatande og moralistiske tonen som hadde vore einerådane i barnelesnaden til då, skriv Gard Espeland, dåverande redaktør i Norsk Barneblad, i 100- årsskriftet til Landvik Mållag Vekeavisa Dag og Tid er starta med betydelege midlar frå lagsbruksverksemd - og er framleis eit friskt innslag i den norske avisfloraen. Slaget i Stockholm På eit regjeringsmøte i Stockholm blei svenskekongen sint og drog til den norske statsministeren. «Den 17de Mai» var namnet på ei norsk avis tida Barneombodet 1894 til Avisa hadde undertittelen "Norskt Kvasir Jr. Folkeblad«. I 1935 skifta avisa namn til»norsk NRK Super Tidend«. ".Arne Garborg og Rasmus Steinsvik Radd Barna: Nettvett gjorde opptak til bladet. Hulda Garborg døypte SOL Barn bladet, og Arne Garborg vart med i bladstova (redaksjonen). Dei same personane var òg knytt til Kontakt oss. Bli tingar. «Fedraheimen». I 1910 var bladet mellom dei Biodiesel med bismak med mest tingarar Nøklane til hjarta i heile landet. Frå 1914 kom Det er ein illusjon å tru at biodrivstoff vil Gunvor Mejdell presenterer med Redaktør: Nana berga bilsamfunnet. Rise-Lynum bladet ut dagleg. Slik fekk ein eit dagleg nynorsk denne boka den arabiske sjela for dei norske lesarane. LES MEIR Miljø ( ) riksorgan. LES MEIR Bøker ( ) Opphavsrett Norsk Barneblad Kjelde: Wikipedia Finn nyhende: AKTUELT Biletglimt Gigant i Europa, gløymd i Noreg Clara Tschudis forfattarskap var ein av dei største suksessane i norsk, nordisk ja, kanskje i europeisk samanheng. LES MEIR Bøker ( ) I PAPIRAVISA LES MEIR DAG OG TID ( ) BUTIKKEN Abonnement Forfattaraviser Andre forlagsprodukt Aksjar i Dag og Tid MARKNADSPLASSEN Ledige stillingar Riksoversynet Rubrikkar Send inn annonse DAG OG TID Dag og Tid Annonseprisar Pb St. Olavs plass Avtalegiro 0130 Oslo Fakta om avisa Besøksadr.: Pilestredet 8 Lyden av avmakt ( ) Det er skilnad på Steiner og Muhammed ( ) Hoems Bjørnson ( ) Tragikomiske møte mellom ideal og røynd ( ) Inni er vi ulike ( ) Sømeleg-Hanssen vs. Pølse-Hanssen ( ) Då Sovjet skjøna at Afghanistan var tapt ( ) Sjangerhybrid med anakronismar ( ) Byråkratisk hengjemyr ( ) Einsidig og utan sjølvkritikk ( ) På vegner av Kristopher ( ) Telefon: Telefaks: Annonseavd.: Redaksjon: Oslo den 1. desember Side 10

11 Fonna forlag vart grunnlagt i med namnet Nynorsk Vekeblad. Føremålet var å gje ut vekeblad og anna populærlitteratur. I vart aksjekapitalen utvida og forlaget skifte namn til Fonna Forlag. Forlaget har hatt ein sentral plass i norsk forlagsverksemd, serleg for litteratur, lærebøker, skuletilfang, brevskule og populærlitteratur på nynorsk. «Knut Berg på eventyr» var den første verkelege science fiction-forteljinga frå verdsrommet. Personar som har hatt mykje å sei for utviklinga - - ikkje bare målfolk og bygdefolk Cornelius Berg Bugge, forretningsmann og eigedomsmagnat som satsa alt han tente på å utvikle nynorske forretningstiltak og dermed sikra grunnlaget for både aviser, hotell og teater. Bugge var fødd i Bergen 27. mai 1865 og døydde same staden 24. desember Han dreiv kleshandel i Bergen og skipa i 1910 selskapet Norskt Herbyrge, der også Vestmannalaget, Hordalands ungdomslag og Vestlandske maallag hadde nokre aksjar. Gjennom dette selskapet var Bugge fødselshjelpar for- og sentral investor i mange nynorsktiltak, ikkje minst fleire kaffistover og Hotell Hordaheimen. Viktig var også støtta til avisa Gula Tidend, den nynorskbrukande Landsbanken i Bergen , tomtekjøp i 1916 til nybygg for Det Norske Teatret i Oslo (ferdig 1985), ein større aksjepost i avisa Sunnhordland i 1918, ny utgåve av Aasens Norsk Ordbog same året og garanti for Fyrebilsbibelen, den nynorske utgåva av Bibelen i Oslo den 1. desember Side 11

12 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100 Kåre Kolås har vore til uvurderleg hjelp i arbeidet med å sikra kjeldemateriale om lagsbruksrørsla I 1987 blei Kåre Kolås tildelt Kongens fortenstmedalje i gull for sin store og samfunnsnyttige innsats. Mykje historisk verdifullt materiale etter Kolås blir nå teken vare på og gjort tilgjengeleg for vårt arbeid ved Statsarkivet i Bergen. Kaffistova i norsk litteratur «Frå Knut Hamsund til Varg Veum» Kaffistova har vore eit svært sterk merkenavn både på godt og vondt. gildevangen hotel pictures from travel photos on webshots Please log in, or sign up for free. member name home my shots upload browse share pro shots blog Forgot password? password buy prints download Dekorasjonar, arkitektar #6 of 21 gildevangen hotel Full size Other sizes keston88 > albums > Trondheim - November 2007 Full album «prev next» link to it share on... photo comment Gildevangen hotell i Trondheim - blei kjøpt og driven av Bondeungdomslaget (BUL) i Trondheim. Arkitekt er: bookmark add to del.icio.us download slideshow URL: Uploaded by: keston88 In album: Trondheim - November 2007 In Webshots channel: travel Tags: travel, norway, trondheim, see more... Date uploaded: Sun Dec 02 06:09:18 PST Save 15% on holiday photo cards at AmericanGreetings.com with code 15OFF4WEB! link to this picture No comments so far... To be able to leave a comment please Log in or Sign up. Leave a comment preview this size: 100 pixels post in your blog or website <a href="http://travel.webshots.com/photo/ yoaiex"><img src="http://thumb4.webshots.net/t/24/565/4/71/27/ yoaiex_th.jpg" alt="gildevangen ho more Webshots more from this member direct link to image Oslo den 1. desember Side 12 post in a forum [URL=http://travel.webshots.com/photo/ YOaiex][IMG]http://thumb4.webshots.net/t/24/565/4/71/27/ YOaiex_th.jpg[/IMG][/URL] tags (3) help

13 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100 Ei av kaffistovene til Sunnmøre frilynte ungdomssamlag heldt til i dette huset i Ålesund. Der var det dekorasjonar av kunstmålaren Jonas Peson. Kaffistova i Harstad held til i eit av dei eldste husa i byen. Gule Sider Telefonkatalogen Nettsøk Kart Produktsøk Min Side Logg inn Rettigheter Kartsymboler Hjelp - Telenors offisielle katalogutgiver Kontakt oss - tlf Nettkamera Person adresse: Trafikk fra Vær fra Stort kart Nullstill gen Send Skriv ut Frå Arkitektnytt 16/2005: «Hvis du har god tid, er det bare noen skritt opp til Kaffistova i Sjøgata, reist av en Elias Hoel i 1883 og restaurert og påbygd 102 år senere med Gunnar Lund som arkitekt, et trivelig sted også innvendig, med ujålet atmosfære.» Søk n2b en bil Start - Via - Stopp onsdag torsdag Torgegaarden, Strandkaien 2 i Bergen - der Bondeungdomslaget Ervingen dreiv Kaffistove fram til for få år sidan, var teikna av Torgeir Alvsaker. Alvsaker teikna også fleire ungdomshus i Hardanger - bl. a. huset i Øystese. Se flere detaljer på yr.no Du ser nå mot Sør Oslo den 1. desember Side 13

14 Solkors og hakekors var mykje brukt som lagsmerke i Noregs Ungdomslag. Då Hitler gjorde dette til sitt merke, tok rørsla ein ny logo. «Hakekors er et likearmet kors med haker skrått eller i rett vinkel på korsarmene. Det har vært brukt fra førhistorisk tid som ornament og religiøst symbol i forskjellige kulturer over hele verden. Fra India kjenner vi varianter av hakekorset under navnet svastika, som på sanskrit (gammel-indisk) betyr «lykkebringer» (su asti betyr «det er godt»). Andre navn på hakekorset er det latinske crux gammata eller gammadion, det vil si gammakors etter den greske bokstaven gamma og det greske tetraskelon, «fire bein». Etter de tyske nazistenes bruk av hakekorset som symbol for deres politiske ideologi fra 1920 til 1945, er tegnet i dag forbudt i en rekke vestlige land.» Kjelde Wikipedia Nasjonal Samling tek solkorset til partiemblem i 1934, og Noregs Ungdomslag tek i staden i bruk pila som lagsmerke, teikna av Carsten Lien. Oslo den 1. desember Side 14

15 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100 Solfuglmerket blei brukt i ymse samanhengar. Dette frå Sandsøy ul. er skoren ut av Ingvald Bringsvor og mala av Jonas Peson. Interiør frå Kaffistova til BUL på Olav Ryes plass si Oslo. Oslo den 1. desember Side 15

16 Norske kulturbygg Norske kulturbygg. Dokumentasjonsprosjekt om økonomisk verksemd i norskdomsrørsla i eit 100 Dette høgsetet sto i Kaffistova i Rørvik - eit miljø som nå er gjenskapt på Kystmuseet i NordTrøndelag. Den kjende kunstnaren Lars Kinsarvik har laga stolen - slik han og gjorde til Trønderheimen hotell i Trondheim, Kaffistova i Harstad med fleire. Ein lokal handverkar laga resten av interiøret i Kaffistova i Rørvik - inspirert av Kinsarvik, men til ein rimelegare pris. Olav Rusti var ein annan kunstnar som blei brukt i rørsla. Oslo den 1. desember Side 16

17 Skjenkedebatt i lagsbruka I hovudsak har lagsbruka vore verksemder utan skjenkeløyve for alkohol. Men dette har ikkje vore utan strid. Ung og fruktig, lang smak med god fylde og eit markant innslag av solbær. Hotell Noreg i Ålesund - med eigarlaget Ivar Aasen melde seg ut av Noregs Ungdomslag då dei ikkje fekk godkjent innføring av skjenkerett ved hotellet. Det same skjedde med Grand hotell i Steinkjer. For visse driftskonsept er nok skjenkerett eit vilkår. For andre har fråver av løyve vore ei orsaking for låg inntening. Vi tykkjer safta smaker betre før ho har gjæra. Kaffistova Nokon må ta vare på den norske maten óg Økonomiske rammevilkår før og nå ét sushi denne veka. Kva med å prøve noko så eksotisk som kokt torsk? Om fleire lagsbruksetableringar blir det fortalt at dei tente godt med pengar dei første åra - og oppnådde å ha tent inn att investert kapital alt etter eitt år eller to. Dette var i ei tid då prisen på arbeidskraft og råvarer utgjorde ein langt mindre del av totalkostnaden ved kaffistovedrifta. Etter 2. verdskrigen blei det etter kvar stor endring i dei økonomiske rammevilkåra, og det var bare dei bruka med størst endringskraft som overlevde. At dei beste kan klara seg, ser ein når Bondeheimen i Oslo er mellom dei hotella med størst inntening i hovudstaden i dag. Kaffistova Nokon må ta vare på den norske maten óg Oslo den 1. desember Side 17

18 ! Oslo den 1. desember Side 18

No sprett knuppane og sevja stig

No sprett knuppane og sevja stig No sprett knuppane og sevja stig Sein vår i år, men du verda for eit drivande ver når det no fyrst losna; med mildver og regn og ei rekkje kulturhendingar både i vårt lag og leikarringen og i nærskylde

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Lagsbruksverksemd i Vest-Agder

Lagsbruksverksemd i Vest-Agder Lagsbruksverksemd i Vest-Agder Av Nils Seland Lagsbruk er eit gammalt norsk ord for ei økonomisk verksemd som blir driven av eit lag. I praksis ser det ut til at dette omgrepet bare er blitt brukt innan

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Søkjar. Kontaktperson. Søknadsinformasjon. Side: 1. (Prosjektstøtte (verksemd) - NKF-PKV) Søknadsnummer: ES419137 Prosjektnummer: -1

Søkjar. Kontaktperson. Søknadsinformasjon. Side: 1. (Prosjektstøtte (verksemd) - NKF-PKV) Søknadsnummer: ES419137 Prosjektnummer: -1 Side: 1 Søkjar Verksemd Noregs Ungdomslag Adresse Tollbugata 17 Postnummer 0152 Poststad Land Oslo Norge Organisasjonsnummer 939550550 Kontonummer 81010700027 Kontaktperson Fornamn Etternamn Nils Seland

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

folk og fiskarar og andre ting. Eg vil tru at det spilte ein veldig stor rolle der oppe, altså ein kan sei det reint sosialt. Vil det seie at for

folk og fiskarar og andre ting. Eg vil tru at det spilte ein veldig stor rolle der oppe, altså ein kan sei det reint sosialt. Vil det seie at for Kåre Kolås blir nå spurt litt om det materialet som han har fått låne frå Noregs Ungdomslag om lag som ikkje ville betale lagsbruksskatt. Der sa du at det var litt av kvart ein ville finne dersom ein hadde

Detaljer

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten.

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten. Rapport. Innbyggjarundersøkinga 2015 Ulvik herad. Generelt om spørsmåla: Spørsmåla kunne graderast på ein skala frå 1-6, kor 1 var dårlegast. Eit gjennomsnitt på 3,5 vil seie ein vurderingsscore midt på

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

21.08.2012 28.08.2012

21.08.2012 28.08.2012 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Kultur- og idrettsavdelinga Arkivsak 201200217-6 Arkivnr. 644 Saksh. Skaar, Ronny/Haugland, Tone Stedal Saksgang Kultur- og ressursutvalet Fylkesutvalet Møtedato 21.08.2012 28.08.2012

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Internasjonal vidaregåande skule

Internasjonal vidaregåande skule Internasjonal vidaregåande skule Tilbod om eit skuleår i utlandet Elevar som tek Vg1 på Studiespesialiserande utdanningsprogram i år, kan ta Vg2 i Skottland neste år. Møre og Romsdal fylkeskommune 1. Innleiing

Detaljer

Velkomen. til kulturbygda. Lærdal

Velkomen. til kulturbygda. Lærdal Velkomen til kulturbygda Lærdal Ein tur i Hans Gjesme sine motiv Den lokale kunstnaren Hans Gjesme gav ved sin død i 1994 Lærdal kommune ei kunstgåve på vel 1500 kunstverk som omfattar måleri, grafikk,

Detaljer

Vedtaksprotokoll styremøte og styreseminar

Vedtaksprotokoll styremøte og styreseminar sprotokoll styremøte og styreseminar Hotell Bondeheimen, Oslo tysdag 5. juni kl. 13.00 onsdag 6. juni 2012 kl. 14.00 Til stades Reidar Sandal (ikkje seminar), Sigrun Høgetveit Berg, Bente LaForce, Georg

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

ULSTEIN KOMMUNE Politisk sekretariat

ULSTEIN KOMMUNE Politisk sekretariat ULSTEIN KOMMUNE Politisk sekretariat Møre og Romsdal fylkeskommune Att. Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Fylkeshuset 6404 MOLDE Saksnr Løpenr Dato 2014/409 9233/2014 26.09.2014 MELDING OM VEDTAK UTVIKLINGSPLANAR

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Frå dikt til teikneserie

Frå dikt til teikneserie Frå dikt til teikneserie Av Helga Slettebak, Marit Moen og Arne Skadal, Halbrend skule Prosjektet «Frå dikt til teikneserie» vart gjennomført på 6. trinn. Kombinasjonen av dei to sjangrane synest vi er

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Matpakkematematikk Data frå Miljølære til undervisning Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Lag riktig diagram Oppgåva går ut på å utarbeide ei grafisk framstilling

Detaljer

Frå novelle til teikneserie

Frå novelle til teikneserie Frå novelle til teikneserie Å arbeide umarkert med nynorsk som sidemål Undervisningsopplegget Mykje av inspirasjonen til arbeidet med novella, er henta frå i praksis: nynorsk sidemål i grunnskule 1 (2008).

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

Nasjonale prøver 2005. Matematikk 7. trinn

Nasjonale prøver 2005. Matematikk 7. trinn Nasjonale prøver 2005 Matematikk 7. trinn Skolenr.... Elevnr.... Gut Jente Nynorsk 9. februar 2005 TIL ELEVEN Slik svarer du på matematikkoppgåvene I dette heftet finn du nokre oppgåver i matematikk. Dei

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Arbeidsplan for Hordaland Senterungdom 2013-2014

Arbeidsplan for Hordaland Senterungdom 2013-2014 Arbeidsplan for Hordaland Senterungdom 2013-2014 Møtestruktur: Fylkesstyremøte ein gong kvar månad. Ein bør setja dato for neste møte når ein er samla slik at flest mogleg har høve til å notera seg datoen

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet

Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet Dei 12 utdanningsprogramma er: Ka vil DU velje? 3 studieførebuande: Musikk, dans og drama Idrettsfag Studiespesialisering Val av utdanning er

Detaljer

Valdres vidaregåande skule

Valdres vidaregåande skule Valdres vidaregåande skule Organiseringa av skriftleg vurdering på vg3 Kvifor prosesskriving? Opplegg for skriveøkter Kvifor hjelpe ein medelev? Døme på elevtekst Kva er ei god framovermelding? KOR MYKJE

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Rektorforum 15. april

Rektorforum 15. april Til Skolen v/ rektor IKF-Rundskriv 06-2008 Oslo, 18. februar 2008 Rektorforum 15. april Viser til særmøte under rektorsamlinga i Tromsø i januar. Der vart det bedt om at IKF arrangerer eit rektorforum

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage Seljord kommune Adresse: Flatdalsvegen 1139, 3841 Flatdal Telefon: 350 51365 E-post: heddeli.barnehage@seljord.kommune.no Styrar: Kristin Gaarder Opningstid: Måndag

Detaljer

Kunnskapsløftet i vidaregåande opplæring Struktur, innhald og fleksibilitet

Kunnskapsløftet i vidaregåande opplæring Struktur, innhald og fleksibilitet Kunnskapsløftet i vidaregåande opplæring Struktur, innhald og fleksibilitet Strukturen i vidaregåande opplæring Studiekompetanse, yrkeskompetanse eller grunnkompetanse Kunnskapsløftet Mål: at alle elevar

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2 Rolf Lystad 18.09.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Vaksdal kommune SAKSFRAMLEGG Saksnr: Utval: Dato Formannskap/plan- og økonomiutvalet Kommunestyret Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Revisjon av retningsliner

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Nordlendingen Elias Blix var ordets sølvsmedkunstnar. Han kristna landsmålet og gjorde sitt til at den norske kyrkja blei ei folkekyrkje.

Nordlendingen Elias Blix var ordets sølvsmedkunstnar. Han kristna landsmålet og gjorde sitt til at den norske kyrkja blei ei folkekyrkje. LEIESTJERNA Nordlendingen Elias Blix var ordets sølvsmedkunstnar. Han kristna landsmålet og gjorde sitt til at den norske kyrkja blei ei folkekyrkje. Han var med og omsette Bibelen til nynorsk, skreiv

Detaljer

Vegvisar til vilbli.no

Vegvisar til vilbli.no Vegvisar til vilbli.no Kva er vilbli.no? vilbli.no er di hovudkjelde til informasjon om vidaregåande opplæring. På vilbli.no skal du til ei kvar tid finne oppdatert og kvalitetssikra informasjon. På grunnlag

Detaljer

5. Scenekunst, teater og dans

5. Scenekunst, teater og dans Kulturstatistikk Scenekunst, teater og dans Liv Taule 5. Scenekunst, teater og dans Institusjonsteatra hadde til saman nær,4 millionar tilskodarar på 7 773 framsyningar i. I gjennomsnitt var det 77 tilskodarar

Detaljer

PÅSKEKVISS frå Allkunne!

PÅSKEKVISS frå Allkunne! PÅSKEKVISS frå Allkunne! Foto: Brittany Randolph,Flickr.com CC BY Ver så god! Her har du fiks ferdige kvissar for små og store. Skriv ut, bruk i klasseromet eller på hytta i påska. Kategoriar: Familiemiks

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09 TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE Sist redigert 15.06.09 VISJON TILTAK Stord kulturskule skal vera eit synleg og aktivt kunstfagleg ressurssenter for Stord kommune, og ein føregangsskule for kunstfagleg

Detaljer

ÅRSMELDING FOR ROMSDAL UNGDOMSSAMLAG 2011

ÅRSMELDING FOR ROMSDAL UNGDOMSSAMLAG 2011 ÅRSMELDING FOR ROMSDAL UNGDOMSSAMLAG 2011 I 2011 har det vært 5 styremøte og det er protokollført 35 saker. Styret har ellers hatt kontakt pr. e-post og telefon. RU har også dette året kjøpt regnskapstjenester

Detaljer

Vegvisar til vilbli.no for rådgivarar

Vegvisar til vilbli.no for rådgivarar Vegvisar til vilbli.no for rådgivarar Kva er vilbli.no? vilbli.no er søkjaranes hovudkjelde til informasjon om vidaregåande opplæring. På vilbli.no skal søkjarane til ei kvar tid finne oppdatert og kvalitetssikra

Detaljer

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Sogndal Studentbarnehage er ein privat barnehage, som vert driven av Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane (SISOF), velferdsorganisasjonen

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Velkomsthelsing. Leiar: Forsamlinga skal i dag ta imot dette barnet (bruk gjerne namnet). Vi gjer dette med glede og i bevissthet om det ansvaret dette legg på

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

post@efremforlag.no / www.efremforlag.no

post@efremforlag.no / www.efremforlag.no tidebøn Efrem Forlag 2009 Rune Richardsen Boka er laga i samarbeid med Svein Arne Myhren (omsetjing) etter mønster av Peter Halldorfs og Per Åkerlunds Tidegärd, Artos 2007. Med løyve. Bibeltekstane er

Detaljer

FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M

FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M FORELDREMØTE 8. TRINN TORSDAG 22.03.12 VURDERING, FRÅVER M.M Elevvurdering Opplæringslova Forskrift til Opplæringslova Kunnskapsløftet 06 læreplanen Desse dokumenta bestemmer korleis me skal drive skulen

Detaljer

SKAP ak t iv i t et i huset di t t! Aktivitetskart for. Huset i. bygda

SKAP ak t iv i t et i huset di t t! Aktivitetskart for. Huset i. bygda SKAP ak t iv i t et i huset di t t! Aktivitetskart for Huset i bygda 2 Kva er Aktivitetskart for huset i bygda? Aktivitetskartet for huset i bygda er eit verktøy for huseigarar av organisasjonseigde kulturbygg

Detaljer

REGIONRÅDET FOR HALLINGDAL MEDLEMSKAP I LANDSSAMANSLUTNINGA AV NYNORSKKOMMUNAR (LNK)

REGIONRÅDET FOR HALLINGDAL MEDLEMSKAP I LANDSSAMANSLUTNINGA AV NYNORSKKOMMUNAR (LNK) SAK 55/13 REGIONRÅDET FOR HALLINGDAL MEDLEMSKAP I LANDSSAMANSLUTNINGA AV NYNORSKKOMMUNAR (LNK) Saksopplysning I sak 49/13, under eventuelt var eit punkt spørsmålet om ikkje Regionrådet for Hallingdal burde

Detaljer

Halvårsrapport raud gruppe haust 2015

Halvårsrapport raud gruppe haust 2015 Halvårsrapport raud gruppe haust 2015 Det har vore eit flott halvår på raud gruppe. I gruppa har me 13 born, 10 jenter og 3 gutar, ein pedagog og ein assistent. Me har hatt tre studentar denne hausten.

Detaljer

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 -------------------------------------------------------------------------------- DATO: LOV-1950-12-08-3 OPPHEVET DEPARTEMENT: AID (Arbeids- og inkluderingsdepartementet)

Detaljer

Tiltak frå regjeringa for styrking av nynorsk

Tiltak frå regjeringa for styrking av nynorsk Tiltak frå regjeringa for styrking av nynorsk Kunnskapsdepartementet: Læremiddel i tide Kunnskapsdepartementet vil vidareføre tiltak frå 2008 og setje i verk nye tiltak for å sikre at nynorskelevar skal

Detaljer

Rogaland Mållag. Gode målfolk, Bryne, 5. oktober 2009

Rogaland Mållag. Gode målfolk, Bryne, 5. oktober 2009 Rogaland Mållag Gode målfolk, Bryne, 5. oktober 2009 INNKALLING TIL ROGALAND MÅLLAG SITT HAUSTKURS PÅ Styret i Rogaland Mållag vonar at mange målfolk vil ta seg tid til å møta på haustkurset. Me har sett

Detaljer

DU SKULLE BERRE VISST KVA BARNA DINE OPPLEVER PÅ SKULEN

DU SKULLE BERRE VISST KVA BARNA DINE OPPLEVER PÅ SKULEN DU SKULLE BERRE VISST KVA BARNA DINE OPPLEVER PÅ SKULEN DEN KULTURELLE SKULESEKKEN Den kulturelle skulesekken er ei nasjonal satsing, og er eit samarbeid mellom Kulturdepartementet og Kunnskapsdepartementet.

Detaljer

Bergsøy skule Offshore-prosjekt 4. trinn november 2012

Bergsøy skule Offshore-prosjekt 4. trinn november 2012 Bergsøy skule Offshore-prosjekt 4. trinn november 2012 Mål: Lære å lese fagtekstar (både tekst, bilete og overskrifter). Lære å kunne trekke ut opplysningar frå ei fagtekst. Lære å kunne søke etter informasjon

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda Oslo Om denne boka Ei ung jente blir funnen knivdrepen i heimen sin. Mordet blir aldri oppklart. Leilegheita som var åstaden for mordet, står tom i 20 år. Når Elisabeth

Detaljer

1. Ja til ein debatt om sidemålsundervisninga

1. Ja til ein debatt om sidemålsundervisninga Sak Fråsegner Ei fråsegn kan ha ulike funksjonar i ein organisasjon. Det kan t.d. ha form som ei pressemelding eller ein politisk uttale i ei sak, som blir sendt til ulike instansar. Ei fråsegn kan også

Detaljer

Bygdelagsdag 3. juni og friluftsteater i sikte

Bygdelagsdag 3. juni og friluftsteater i sikte Bygdelagsdag 3. juni og friluftsteater i sikte No ser det endeleg ut til at våren og kanskje sommaren er her, og folk kan løysa sveitten både på byggjedugnader oppå Pustut (sjå baki avisa), og på Bygdelagsdagen/Bygdøystemna

Detaljer

FØRESPURNAD OM UTTALE - AKADEMIET BERGEN AS VEDKOMMANDE SØKNAD OM GODKJENNING ETTER PRIVATSKOLELOVA

FØRESPURNAD OM UTTALE - AKADEMIET BERGEN AS VEDKOMMANDE SØKNAD OM GODKJENNING ETTER PRIVATSKOLELOVA HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 200801229-5 Arkivnr. 540 Saksh. Haugen, Birthe Saksgang Opplærings- og helseutvalet Fylkesutvalet Møtedato 16.11.2010 24.11.2010-25.11.2010 FØRESPURNAD

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

GARBORGDAGAR 21. - 25. JANUAR 2015

GARBORGDAGAR 21. - 25. JANUAR 2015 GARBORGDAGAR 21. - 25. JANUAR 2015 «Vind i gardhol» - onsdag 21. januar (Foto: Olav Garborg) Garborgdagar opna med Vind i Gardhol- konsert på Thime Station. I år som i fjor, vart Garborgdagar opna med

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

Brødsbrytelsen - Nattverden

Brødsbrytelsen - Nattverden Brødsbrytelsen - Nattverden 1.Kor 11:17-34 17 Men når eg gjev dykk desse påboda, kan eg ikkje rosa at de kjem saman til skade, og ikkje til gagn. 18 For det fyrste høyrer eg at det er usemje mellom dykk

Detaljer

Referat frå møte i Internasjonalt forum

Referat frå møte i Internasjonalt forum Referat frå møte i Internasjonalt forum Når: Tysdag 31.januar kl.12 Stad: Foss, stort møterom Til stades: Terje Bjelle, Bjarne Gjermundstad, Kari Thorsen, Åge Wiberg Bøyum, Ane Bergersen, Erik Kyrkjebø,

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

8. Museum og samlingar

8. Museum og samlingar Kulturstatistikk Liv Taule 8. I var det 34 millionar sgjenstandar og fotografi, 9 millionar besøk, 2 660 utstillingar og 4 765 kulturhistoriske bygningar i dei 88 seiningane som er inkluderte i sstatistikken.

Detaljer

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 Fag: Norsk Klassetrinn: 2. Lærar: Linn Merethe Myrtveit Veke Kompetansemål Tema Læringsmål Vurderings- kriterier Forslag til Heile haust en Fortelje samanhengande om opplevingar

Detaljer

Oppmoding om uttale - Hordaland Privatgymnas AS - søknad etter friskulelova

Oppmoding om uttale - Hordaland Privatgymnas AS - søknad etter friskulelova OPPLÆRINGSAVDELINGA Arkivnr: 2015/5369-4 Saksbehandlar: Sunniva Schultze-Florey Saksframlegg Saksgang Utval Saknr. Møtedato Opplærings- og helseutvalet 18.08.2015 Fylkesutvalet 27.08.2015 Oppmoding om

Detaljer

11. Svak nedgang i opplagstala for avisa

11. Svak nedgang i opplagstala for avisa Kulturstatistikk 2004 Aviser og periodika. Svak nedgang i opplagstala for avisa Talet på aviser held seg stabilt i Noreg, medan opplagstala fell. Dei to siste åra har opplagstala gått ned med om lag 67

Detaljer

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo - Glytten 23. årgang Januar 2014 Helsing frå Lyngmo Når du mottek Lyngmoglytten denne gangen er det travelt arbeid i gang på kjøkkenet

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak;

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak; saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 14.08.2013 49823/2013 Sverre Hollen Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013 Anonym retting av prøver våren 2013 Bakgrunn I sak Ud-6/12 om anonym

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Ditt val! Vidaregåande opplæring 2007 2008 Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og sosialfag Medium og kommunikasjon Naturbruk

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

MØTEPROTOKOLL. Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30

MØTEPROTOKOLL. Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30 MØTEPROTOKOLL Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30 Innkalling til møtet vart gjort i samsvar med 32 i kommunelova. Sakslista vart sendt medlemene

Detaljer

STIMULERINGSMIDLAR FOR 2013

STIMULERINGSMIDLAR FOR 2013 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Fagopplæringskontoret Arkivsak 201206348-10 Arkivnr. 545 Saksh. Isdal, Sigrid Saksgang Yrkesopplæringsnemnda Opplærings- og helseutvalet Møtedato 09.04.2013

Detaljer

- Tilleggsakliste. Valnemnda. Dato: 11. juni 2013 kl. 09.30 Stad: Hotel Ullensvang, Lofthus INNHALD

- Tilleggsakliste. Valnemnda. Dato: 11. juni 2013 kl. 09.30 Stad: Hotel Ullensvang, Lofthus INNHALD HORDALAND FYLKESKOMMUNE - Tilleggsakliste Valnemnda Dato: 11. juni 2013 kl. 09.30 Stad: Hotel Ullensvang, Lofthus INNHALD TILLEGGSAKLISTE - Valnemnda... 2 Grieghallen IKS - skiping av selskap, kjøp og

Detaljer