FORVENT MYKJE, FÅ MEIR!

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "FORVENT MYKJE, FÅ MEIR!"

Transkript

1 FORVENT MYKJE, FÅ MEIR! Magasin for Sunnmøre Folkehøgskule Skuleåret

2 I HJARTET AV SUNNMØRE Stort utval i linjer! oversikt side I hjartet av sunnmøre 12 Eit mangfald av valfag Sunnmøre Folkehøgskule ligg i hjartet av Sunnmøre, med hav, fjordar, strender og Sunnmørsalpar som næraste naboar. Det er difor klatrarar, reklamefolk, dykkarar, skifolk, kunstnarar, friluftsfolk og folkehøgskuleelevar kjem reisande hit frå fjern og nær. Dei vil oppleve noko vilt, vakkert og ekte. Sunnmøre Fhs er mykje meir enn berre flott og mektig natur. Vi har ei stor breidde i fagtilbodet vårt innan m.a. friluftsliv, ballidrettar, musikk og ikkje minst internasjonale linjer. Dette gir ei stor spennvidde og mykje ulike og spennande elevar frå heile Norge og frå mange ulike land. Slagordet vårt er «Forvent mykje, få meir». Det er sånn at det beste med eit år på folkehøgskule ikkje kan dokumenterast med bilde og film, eller skrivast med ord. Dette magasinet gir berre ein liten smakebit. Du må oppleve det for å forstå det, du må vere her for å få det! Velkomen til oss! Arnt Ole Grimstad - rektor 8 64 edelsteinen sunnmøre vs verda sju underverk Alt på sunnmøre Redaksjon Ansvarleg redaktør: Arnt Ole Grimstad Redaksjon: Asle-Geir Johansen, Per Bernt Aske Design: Osberget AS Opplag: 2000 Kontaktinformasjon Sunnmøre Folkehøgskule Varleitevegen 7, 6065 Ulsteinvik Tlf facebook.com/sunnmorefolkehogskule Vi gir eit innblikk i primitiv matlaging 14 På tvers Mykje meir enn berre fag 16 Bindeledd mellom lærar og elev vi intervjuar to stipendiatar 26 Her bur du Praktisk info om Sunnmøre folkehøgskule Sunnmøre Folkehøgskule er eigd av KFUK/KFUM 3

3 Sunnmøre fhs er eigd av KFUK/KFUM og formidlar eit kristen verdisett til elevane våre. Vi har elevar med svært ulik bakgrunn, og mange ulike meiningar rundt kristne spørsmål. Vi har snakka med Lars på Multisport om det å gå på ein kristen skule. Jeg var skeptisk til å gå på en kristen skole, ettersom jeg er direkte motstander av all religion. Selv om det nevnes noen ord om tro jevnlig, så er det alltid i forbindelse med verdispørsmål som også jeg som ikke-troende kan forholde meg til og ha interesse av å diskutere. Mengden av obligatorisk religiøst innhold er ikke så stor at det er særlig plagsomt, og vi som som velger å ikke ta del i frivillige religiøse arrangement, føler oss aldri utenfor. EDELSTEINEN Edelsteinen er unik, slitesterk, vakker og den kan slipast og formast. Vår nye logo fortel noko om dette. Vi ynskjer å vere ein stad der du føler deg heime, der komfortsona di blir utfordra og at du samstundes kjenner deg verdifull og unik. «Denne skulen er ein heim, og denne heimen er ein skule». Desse orda er henta ifrå over 100 år gamle ordensreglar, og gjeld den dag i dag. Du er kanskje vekke frå heimstaden for fyrste gong, og vi ynskjer deg velkomen heim til oss på Sunnmøre. Tidlegare elevar som vitjar skulen snakkar om kor godt det er å «kome heim», og her skal det vere godt å vere! Sunnmøre Folkehøgskule legg til rette for at akkurat du, med dine erfaringar, skal få utforske og utfalde deg i eit aktivt og trygt miljø. Vi legg vekt på eit rusfritt miljø og har null-toleranse for bruk av rusmiddel. Det handlar om fart og kvile, skjemt og alvor, ettertanke og spontan galskap, samtalar og aktivitet. Vi er som skule eigd av KFUK/KFUM, og ynskjer å ta vare på det heile menneske med kropp, sjel og ånd. Verdiar som ærlegdom, respekt og kjærleik pregar både undervisning, fritid og ikkje minst internatlivet. På Sunnmøre Folkehøgskule har vi ein visjon: «Vi skal få utrulege ting til å skje». Dette opplever vi kvart år på ulikt vis. Vi som jobbar her likar det vi held på med, og vi ynskjer å legge til rette for at du kan vere deg sjølv og utvikle deg vidare. Vi håpar du har lyst til å bli med på å «få utrulege ting til å skje», for nettopp her vil du, saman med dei andre, spele ei viktig rolle. Eit år utan fredagspilsen og laurdagar med elevkveldar i staden for ut på byen. Vi snakka med Kjartan på Idrett.Ballspel om dette: Et år på en rusfri skole er slett ingen ulempe. Jeg valgte helt bevisst en kristen skole. Jeg hadde lyst til å bli kjent med folk på en annen måte uten situasjoner der alkohol var inne i bildet. Til nå har jeg erfart at her kan vi slippe oss løs og være oss selv, uten å være påvirket av rusmiddel. Det er utrolig hvor gøy en kan ha det på en folkehøgskole. Jeg vet ikke helt hvordan det er på andre folkehøyskoler, men jeg er glad jeg kom til Sunnmøre. Her fyller vi tida med elevkvelder, miljøaktiviteter og trening, og har det veldig sosialt døgnet rundt. 5

4 Sunnmøre VS verda Å reise er ein viktig del av eit folkehøgskuleår. Det å oppleve andre kulturar og å bli kjend med andre menneske gir meining og glede. Det å reise med venner gir ein ekstra dimensjon i vennskapet. Kvar vil du reise? Kva vil du oppleve? I november forlet vi haustmørket og kulda, og du må velje mellom reisemåla våre. Svært ulike turar med sine heilt spesielle særpreg og opplegg. Europa Backpacker er inkludert i skulepengane og er ei togreise gjennom mange ulike byar som Paris, Milano og Istanbul. Ei reise med uendelege inntrykk av lydar, smakar og menneske. Cuba er heftige rytmer, salsa, tropisk klima, krittkvite strender og ei reise tilbake i tid. Eit annleis land med ei spesiell historie og eit heilt unikt samfunn der tida har stått stille i 60 år. Cape Town i Sør-Afrika er ein smeltedigel både når det gjeld folkeliv og musikk. Bu med vertsfamilie, delta i gateprosjekt, men óg aktivitetar som fallskjermhopp, safari og verdas høgste strikkhopp på 217 meter. På turen til Tanzania får du oppleve afrikansk kultur, natur og folkeliv på nært hald. Våre partnarar gir oss innblikk og opplevingar ein vanlegvis ikkje får sjå som turist. Turen vert avslutta med nokre dagar på krydderøya Zanzibar med nokre av dei vakraste strendene i verda! 7

5 2 geiranger verdensarv i særklasse 5 STRANDAFJELLET Kåra til verda sin nest beste destinasjon for laussnøkøyring 1 HJØRUNDFJORDEN vill og vakker mellom høge tindar 6 runde fuglefjell, fridykking og fantastisk landskap 4 Flø lofoten i miniatyr SJU UNDERVERK Alt på sunnmøre 3 Ålesund by Noregs vakraste by 7 sunnmørsalpane Sunnmøre Folkehøgskule ligg i hjartet av sunnmørsalpane. Men på sunnmøre finn du ikkje berre alpane. Vi har plukka ut sju gode grunnar til kvifor du vil elske eit år på folkehøgskulen i Ulsteinvik. 9

6 Supert å bu på rom i lag Det første møtet på rommet? Eg såg det med ein gong at dette var ein person som det ikkje ville bli vanskeleg å kome ut av det med.det kunne sjølvsagt ha vore ein annan type. Men SUFH har treft godt med romfordelinga, synest eg. Det seier Eirik Oden Evertsen (19) frå Larvik og nikkar mot romkameraten Mathias Andsem (21) frå Arendal. Første gong dei møttest var på rommet dei skulle dele, då dei sjekka inn på Sunnmøre Folkehøgskule i haust. Begge er frilufts- og idrettsinteresserte; Mathias går linja for multisport, Eirik tek ballspel. No nyt dei internatlivet og er fulle av lovord om «sambuarskapen»: Husmora fordeler - Det er husmora som står for plasseringa av elevane. Då vi kom, var alt avgjort. Vi har vore heldige med valet av romkamerat. Vi er veldig like og delar dei same verdiane, smiler dei to, og legg til: - Det er veldig mange her på skulen som går godt overeins på romma. - Har skulen drive kartlegging? - Det kan nesten sjå slik ut. - Vi er begge to ryddige. Vi likar å ha orden på eigne saker, og når det fungerer så fint, kjennest det herleg, seier Eirik og Mathias. Betre kjende - Kan de fortelje litt meir om korleis det er å skulle dele rom med nokon de ikkje kjenner i utgangspunktet? - Eg synest det er fint å bu saman med ein person. Då er du ikkje åleine, seier Eirik, og Mathias legg til: - Eg er einig. Men så er det jo mogleg å trekkje seg tilbake på rommet og vere åleine. Vi er flinke til å gjere avtalar om det. Det vi ikkje er like på, er leggetid. Då må vi ta opp korleis vi kan gjere det mest mogleg omsynsfullt for kvarandre. Det har gått fint. Det er viktig å snakke saman og ta opp ting før det blir eit irritasjonsmoment. Orden eller rot - Kva er den største utfordringa i eit slikt fellesskap? Dei to gutane synest ikkje dei har hatt spesielle utfordringar i høve til det å dele rom. Dei har fordelt arbeidsoppgåvene og plassen, og er samde om kvar ting skal vere. - Kva med rydding og vask? - Kvar fredag har vi vask, og då tek vi heile rommet saman. Skulen har sett av ein time. Då set vi elevane på musikk, opnar dørene på romma alle saman og har det rett så sosialt. - Kva konflikt kan oppstå når ein deler rom? - Den største konflikten som kan oppstå, er dersom den eine er eit ordensmenneske og den andre ein rotekopp. Dette med at den eine legg seg tidleg, kan bli eit problem, dersom den andre ikkje tek omsyn og er stille tilbake på rommet. Men det har altså ordna seg fint for oss, insisterer dei to romkameratane. Jenter? - Kva med privatliv og jenter? - Det har ikkje vore noko pes. Viss ein av oss vil ha besøk av ei venninne, blir vi samde om å seie ifrå og gjere avtale. Så ville vi begge ha sagt frå om det vart for mykje av det, nikkar dei samstemt. - Kva er det beste ved å bu slik? - Kanskje at det blir ein person du blir ekstra godt kjend med, og som du innimellom kan prate litt djupare med. Det er veldig greitt å kunne gjere det. Det treng jo ikkje vere den personen du heng mest i lag med på fritida. Vi to heng ikkje for mykje på kvarandre. Vi går heller ikkje på same linje, og det er eit smart trekk av SUFH, konkluderer Eirik og Mathias. Når vi spør dei to kvifor dei valde Sunnmøre Folkehøgskule, svarer Mathias Andsem slik: - Eg hadde ei venninne som hadde gått her. Bilda ho viste meg, vekte interessa. Eg såg brosjyren og las om skulen og området på internett. Det verka freistande, og så må eg seie at Sunnmørsalpane er idylliske, legg frilufts og multisport-guten Mathias til. Eirik Oden Evertsen fortel at han hadde ein bror som gjekk på SUFH. Det var hovudgrunnen til at han byrja her sjølv. - Eg var her på besøk og fekk eit veldig godt inntrykk, både av skulen, lærarane og fasilitetane. Dessutan hadde eg lyst på eit friår, smiler Eirik til slutt. På bilete: EIRIK ODEN EVERTSEN (TIL VENSTRE) OG Mathias Andsem. 11

7 EIT MANGFALD AV VALFAG! Valfag er halvårsfag der du vel nokre fag på hausten og vel igjen over nyttår. Du kan velje å supplere linjefaget ditt eller velje fag som utfordrar deg på nye område. Vi kan tilby over 20 valfag! Friluftsliv/segling, Golf, Fotball, Vokalgruppe/ kor, band/samspel, primitiv mat, gitar, kniv- laging, turn, volleyball, hiphop, diakoni, hybelmat, sykkel, maling, klatring +++ Primitiv matlaging treng ikkje gi primitiv mat - Vi lærer elevane primitiv matlaging, men det betyr ikkje at at vi lagar primitiv mat, berre at vi lagar han på ein primitiv måte. Målet er at det vi steller i stand, skal smake fortreffeleg, sjølv om vi kokar og steikjer utandørs. Det fortel Jostein Sæbø, som er ansvarleg lærar for den gruppa SUFH-elevar som har kasta seg ut i den primitive matlaginga. Av og til kan det nok by på utfordringar, men belønninga er som regel eit utsøkt måltid til slutt, slik vi til dømes opplevde ein tysdag i slutten av oktober, då lammelår stod på menyen. Det rauk alt heftig frå dei faste gruene utanfor skulen då eit knippe forventningsfulle elevar samla seg rundt kokk Arve Ertesvåg og dei to lammelåra han hadde leitt fram i kjellarlokala på Sunnmøre Folkehøgskule. Ertesvåg hadde teke mål av seg å vise korleis ein utbeinar eit slikt lår, altså gjere kjøttet beinfritt, for så å fylle holet etter lårbeinet med ei høveleg krydderblanding eller stuffing. Ertesvåg svinga det skarpe våpenet rutinert, og på ein-to-tre låg det første låret der utan bein. Så var det elevane sin trur til å prøve, og den mest modige kasta seg fram på og gjennomførte operasjonen med elegant bistand frå instruktøren. Deretter var det å stuffe låra og surre dei. Så barst det etter kvart til dei varme gruene, der det ikkje tok lang tid å steikje kjøtet på høg varme. Til slutt vart det heile servert for spente elevar med poteter, grønsaker, saus og anna tilbehør. Fortreffeleg! Målet med valfaget «Primitiv matlaging» er at elevane skal lære å byggje ulike båltypar ut frå kva dei skal brukast til. - Vi vil lære dei å bruke ulike måtar å tilberede maten på bål. I det heile tilberede ulike matrettar med bål som varmekjelde, og lage både forrettar, hovudrettar og dessertar, fortel Jostein Sæbø. - Elevane får også oppleve ein dagstur der sjøfiske og stell av fangst står på programmet. Eventuelt kan fisketuren gå til eit fiskerikt fjellvatn i området. Men dei fleste timane vil verte gjennomførte ved gruene utanfor skulen. 13

8 På tvers mykje meir enn fag Du søkjer deg inn på eit linjefag og brukar mykje av tida di der. Når året er omme, er det likevel fellesopplevingar, undervisning og turar du vel på tvers av linjene, som sit sterkast igjen. Her vil du oppleve/ få meir enn du trur er mogleg når du startar skuleåret, og på andre område enn det du kanskje forventa. Her er nokre av dei viktigaste. MUSIKAL Kvart år skapar elevar og lærarar ved Sunnmøre Folkehøgskule ein musikal. I to veker legg vi all anna undervisning til side, og jobbar kun med musikal. Anten du drøymer om å stå på scena eller arbeide med lyd og lys har du her unike moglegheiter til å utfalde deg. På kulturhuset Sjøborg i Ulsteinvik har kvart år nærare 2000 fått med seg oppsetninga. Sist skuleår sette elevane opp Løvenes Konge. Tidlegare år har m.a. Grease, Annie, Fame, Rockeulven, High school musikal, Happy feet og Jungelboken stått på programmet. LatVIatur med hjelpesending og besøk på internatskule Elevkveldar og andre miljøaktivitetar miljøaktiviteter Fellestur til Runde og Geiranger INTERnasjonalt miljø Seminar og fellesfag, redesign og longboard Valfag og frivillige kurs +++ Eit år på folkehøgskule gjev deg vener frå heile landet, og kanskje vener for livet. Internasjonal linje med elevar frå m.a. Brasil, Madagaskar, Kenya, Tanzania og Nicaragua skaper nye moglegheiter for vennskap og møte med menneske frå ei heilt anna verd. Dette er eit stort pluss og ein spanande tilvekst for skulen vår. SKIVEKA I mars reiser heile skulen til Sunnmørsalpane. Eit stort høgdepunkt for mange, med køyring på ski, snowboard og langrenn på dagtid, og sosialt felleskap med brettspel og underhaldning utover kvelden. Ei veke der vi bur tett saman på Fjellsetra, og ei veke som er over så alt for fort! 15

9 Bindeledd mellom lærar og elev Lærerikt år med leiartrening for stipendiatane ved Sunnmøre Folkehøgskule Vi skal vere eit bindeledd mellom lærar og elev, vi skal lære bort, vere forbilde. Samtidig kan elevane kome til oss om det er noko. Vi har vore gjennom eit år her som elevar og veit kvar «skoen kan trykke». På bilete: Lars Kristian Ruud og Ingvil Sønnesyn Berg. Det fortel dei to stipendiatane Ingvil Sønnesyn Berg (19) frå Larvik og Lars Kristian Ruud (20) frå Ørje. Dei har begge bak seg eit år på Sunnmøre Folkehøgskule. Så fekk dei lyst til å vere der eit år til, men no gjennom stipendiatordninga for leiartrening. Plukkar ut ti Dette fungerer slik at elevane søkjer på ei stipendiatstilling, og ut frå bakgrunn, kvalifikasjonar og intervjurundar vel skulen ut eit team på 10 personar som blir gitt eit år med leiartrening på stipendiatbasis. - Vi prøver å setje saman eit breiast mogleg team. Dei skal på ein måte vere førstelinja vår ut mot elevane, og så skal dei utfylle kvarandre, oppsummerer rektor Arnt Ole Grimstad. - I tillegg til masse praksis får teamet også leiarundervisning. Ikkje spionar - Stipendiatane skal altså vere vår førsteskanse inn mot elevmiljøet; ikkje spionar for meg som rektor, men fange opp signal, kjenne på temperaturen og gripe inn om det er nødvendig, understrekar Grimstad. - Lærarane er flinke til å gi oss oppgåver, og utfordre oss, fortel Ingvil. Ho opplevde det veldig positivt å ha, saman med ein annan stipendiat, ansvaret for både planlegging og gjennomføring av ein overnattingstur til Borgarøya. Både elevar og leiarar opplevde turen som triveleg og samanspleisande. - Kva er dei største utfordringane de møter? - Det er mykje å gjere, og mykje planlegging. Så gjeld det å finne den rette balansen mellom det å vere leiar/lærar og elevrolla. Det dreier seg om respekt kontra det å vere kompis, påpeikar Lars Kristian, som er samd i at det er ei utfordring alle lærarar eigentleg har. - Kvifor valde du å bli stipendiat, Lars? - Eg gjekk her i fjor og elskar folkehøgskulelivet. Det trefte meg midt i hjartet. Dessutan har eg vore leiar i ein del andre samanhengar og har likt det. Eg trivst også med denne leiartreninga, og eg ønskjer å hjelpe elevane til å oppleve eit like godt år her som eg hadde. Finn sine svake sider Lars Kristian legg ikkje skjul på at han er veldig glad i friluftsliv, han diggar snø, sjø og surf. - Det å vere her eit år til, hjelpe til, vere på turar i friluft, er herleg, insisterer han. - Kva har de lært? Der svarer begge at dei ikkje minst har funne sine svake sider som leiarar; ting dei ikkje tenkte over tidlegare, slik som å følgje opp folk og vise meir omsorg. - Eg var nok litt for styrande, smiler Lars. Dei trur alle stipendiatane føler at dei har funne nokre område der dei kan bli betre. Ingvil er glad for å ha fått større forståing for dette med leiartypar. Å lære dei andre i teamet å kjenne, og kunne spele på sterke sider ved kvar einskild. - Gruppa jobbar tett saman, og vi lærer også om konfliktløysing, fortel dei. Stipendiatane har også vore på leiarkurset BOLK i KFUK/ KFUM-regi før skuleåret starta, og skal gjennom eit nytt liknande leiarkurs saman med dei andre kristelege folkehøgskulane til våren. Gleda over å lykkast - Vi lærer mykje om det å vere leiar dette året, både teori og gjennom svært mykje praksis. - Kva er det beste? - Eg likar veldig godt å lære bort til andre, anten det gjeld sport, skiinstruksjon eller andre ting. Det å kunne sjå at folk blir betre på ting, veks på det dei lykkast i og får sjølvkjensle, det er sterke opplevingar, seier Lars Kristian. Ingvil likar også å sjå smila og gleda i auga på elevar som med eitt meistrar ei utfordring. - Det er veldig motiverande. Vi må pushe folk litt for å få dei til å stå fram og seie det dei meiner. Så er det kjekt å kjenne at ein sjølv utviklar seg. Det å leie ei gruppe første gongen og få positive tilbakemeldingar frå deltakarane, det gjer ekstra godt. Dei to understrekar igjen at året som stipendiat har vore svært givande. Dei har måtta utfordra seg sjølve på mange plan. Det kan ha vore tunge og kjipe periodar, men det er slikt dei har lyfta seg på og kome styrkte ut av. - Forholdet til lærarane er veldig bra. Dei tar vare på oss og backar oss opp. Dei viser at dei set stor pris på oss, og det kjennest godt. Dei inviterer oss også heim til seg, så vi føler verkeleg at vi gjer nytte for oss her på skulen, avsluttar Ingvil og Lars Kristian. 17

10 Multisport utfordrar komfortsona di Toppturar i Sunnmørsalpane, Breklatring, Bølgjesurfing og juving, ski og snowboard, Sykkeltur via Troll- stigen/geiranger +++ Gjennom allsidig sportsprega friluftsliv ferdast vi i mektige Sunnmørsalpar, klatrar Bladet i Molladalen og jaktar på pudder og urørte fjellsider. Vi utfordrar storhavet, med bølgjesurfing i Hoddevika eller på vannski bak ribbåten inn vakre Hjørundfjorden. Vi finn roa rundt leirbålet og deler dagens oppturar og nedturar. På bålet blir middagen tilberedt, og du sovnar mett, sliten og tilfreds. I morgon ventar ein ny fullspekka dag. (...) Med en fantastisk beliggenhet i Ulsteinvik, og et tidligere SAS-hotell som bygg, er det lite som kan måle seg med denne skolen. Alt befinner seg under samme tak - noe som er en veldig stor fordel. Noe veldig positivt med SUFH er at det arrangeres mye på tvers av linjene, blant annet musikaloppsetting og ikke minst skoleturer i november. Jeg var med på turen til Tanzania og Zanzibar - en helt utrolig tur og et absolutt høydepunkt dette året. Jeg kan ikke gjøre annet enn å anbefale Sunnmøre Folkehøyskole på det varmeste. Du vil få det beste året i ditt liv! Uten tvil! - Sara, tidlegare elev 11/12 (...) Lærerstaben på Sunnmøre Folkehøgskule er helt fantastisk. De har veldig godt miljø, noe som smitter over på elevene. Med treningssenteret som nærmeste nabo, og gratis medlemskap er det ikke vanskelig å holde seg i form i løpet av året! Sunnmøre har Norges flottaste natur, og den får du virkelig oppleve her. Miljøet blant elevene er fantastisk. Her blir du godtatt som du er, og det er alltid noe kjekt som skjer på kveldstid og fritid. Med utenlandsturer, fellestur til Latvia og andre felles arrangement er det lett å knytte gode vennskap med flotte medelever. - Mari, tidlegare elev 12/13 Jeg ville utfordre meg selv ved å prøve nye ting, som klatring, surfing og toppturer. Jeg oppdaget hvor gøy det var å klatre. Mitt beste øyeblikk var å nå toppen av fjellveggen! - INGRID, MULTISPORT NY LINJE! Kanskje du har hatt eit heimestudio på soverommet ditt i mange år allereie? Kanskje du har hatt lyst til å få litt respons på musikken din, laga på PC-en eller Mac-en? Eller kanskje er du ein DJ med ambisjonar om å lage eigne ting, basert på samples eller loops, eller kanskje lage ein mash-up? Linja Digital musikk er ny frå hausten 2014, og vil ha datamaskina som hovudinstrument. dataprogram, låtskriving, innspeling og miksing, Konsertar og show, tangentinstrument, trommesett og gitar, Musikkteori og høyrelære, Ableton 9 live og logic pro Digital musikk med datamaskina som instrument 19

11 leiartrening når eit år ikkje er nok Leiartrening, teambygging, Miljøarbeid og sosialpedagogiske oppgåver, PRAKSIS, Innblikk i arbeidsliv, jobbe med menneske +++ Gjennom teoretisk leiartrening og praksis som vegleiar på ei av linjene våre, får du prøvd deg i ein ny setting der du som ven og rettleiar kjem tett både på elevane og vi som jobbar her. I tillegg til det faglege, vil du saman med resten av stippeteamet ha både miljøoppgåver, praktiske og vertskapsmessige oppgåver knytta opp mot både elevar og anna drift. Eit variert og utviklande år som gjer seg på CV-en. Vi kan gjøre så masse forskjellig! For eksempel være med på valgfag og reise på utenlandsturer. Jeg har hatt golf og klatring som valgfag, og det har vært veldig artig. På BOA er det gøy fordi vi gjør mange av de samme aktivitetene som på de andre linjene. - Thomas, Butrening & aktivitet NY LINJE! Safari betyr reise på swahili. Få det beste av folkehøgskulelivet og naturen på Sunnmøre samtidig som du gjennom reiser i Afrika, Europa, Midtausten og Norge møter spanande menneske og kulturar. Vertsfamilie i Tanzania, korallrev og sandbankar på Zanzibar, fengselcella til Nelson Mandela utanfor Cape Town, barneheim i Latvia, soloppgang over løver og giraffar i Serengeti, møte med folk i Midtausten som framleis har trua på fred. «Forvent mykje, få meir». Kanskje skjer den viktigaste reisa på innsida. Når du treng eit ekstra puff til å prøve noko nytt, til å ta kontakt med andre, til å gjere daglege aktivitetar, reise eller få meir sjølvtillit, er det godt å ha støtte. På BOA (Butrening og aktivitet) får du tilpassa undervisning i trygge omgjevnader og trenar på å bu åleine, delta i aktivitetar og vere saman med andre ungdommar. vertsfamilie, UTplassering på barneheim/skule, Serengeti, Dar es Salaam, Zanzibar, Snorkling, bading, segling, verdas vakraste strender, Cape town +++ Global safari Opplev verda reis med hjertet Romvask, Klesvask, Personleg økonomi, Matlaging, Kunst og handverk, Fysisk aktivitet, Friluftsliv, Fotobok, Film, Tur-og reiseplanlegging, Musikk, Drama, Arbeidstrening, Bedriftsbesøk BUTRENING & AKTIVITET 21

12 SJØ.SNØ.SURF kjenner på elementene Bølgjesurfing, Segling, Vannski, Kajakk- ekspedisjon, Fridykking, hjørundfjorden, pudderjakt i Sunnmørsalpane, LEIRbål og oppdrag +++ internasjonal linje kultur- og religionsforståing, norsk kultur og natur, teambuilding og gruppedynamikk, menneskerettar, miljø og klimautfordringar +++ Vatn er vårt hovedelement. Di fyrste grøne bølgje når du surfar i Hoddevika på Stad, gløymer du aldri. Klart vatn, fargerike maneter, nysgjerrige selar og fiskestimer står klar til å møte deg når du tek på deg våtdrakta og dykkar ned i ei ny verd. Det bles godt på kysten der vi bur. Det gjev oss friske båtopplevingar med og utan segl. Sunnmørsalpane stuper rett i sjøen, og er vakre kulisser til Oppdrag Hjørundfjorden og åstad for skiglede i ei urørt fjellside. Halvtårskurset vil ha base på Sunnmøre folkehøgskule. Vi vil jobbe med eit lokalt utgangspunkt og eit globalt perspektiv. Kurset er lagt opp som ei god blanding av praktiske erfaringar, foredrag og refleksjon i grupper. Gjennom året på internasjonal linje vil de få praksisplass hjå Norges KFUK-KFUM og Kirkens Nødhjelp samt lokale aktørar på Sunnmøre. Linja opnar også opp for møte med norsk kultur og natur der de får ta del i fellesopplevingar i den storslåtte sunnmørsnaturen. Det som er bra med Sunnmøre Folkehøgskule er at de forskjellige linjene gir et bra og variert miljø. Vi er en gjeng med musikanter, friluftspersoner og treningsnarkomane som sammen fungerer veldig godt. Og det er ikke et problem å bli kjent på tvers av linjene. Felles valgfag, utenlandsturer og kveldsaktiviteter gjør at vi blir en stor og god gjeng. Bygget er åpent og fint, og hvem vil vel ikke ha egen do og dusj på rommet? - Nina marie, sjø.snø.surf Musikklinja er ein miks av ein stor dose med musikk, men med nokre fine innslag av idrett og friluftsliv fordelt utover året! Om du er ein av dei som likar å halde på med musikk, men ikkje nødvendigvis heile tida, er dette ein fin plass å vere. Med ein miks av sporty og aktive bandfolk og songarar, gir musikklinja moglegheit for mange flotte opplevingar på øvingsrommet, på klubbscena i kjellaren, i studio, eller i gymsalen og på tur. bandinstrument og songteknikk, Låtskriving, Konsertar og innspeling i lydstudio, TURAR i fjellet eller på sjøen, klatring +++ musikk+ idrett.friluftsliv 23

13 Sunnmøre is very different from Arizona, and a long way from home! I chose golf because I already know how to play and I wanted to improve my golfgame. I also like american Football, Baseball and different ballsports and maybe I can teach my new norwegian friends some of them. My mom told me about this school and I hope this year will give me time to find out what I want to do. I want to try many different things and be a better golfer. - Thomas frå Arizona idrett.ballspel alt går i ball fotball, volleyball, golf, ski, snowboard, paragliding, stup, kampsport, surfing, gokart, leirdueskyting +++ Vi er i aktivitet, med eller utan ball. I gymsalen, fotballbana, treningssenteret eller ute på tur. Vi utnyttar Sunnmøre og alt området har å by på til å skape varierte og spanande dagar. Den gode kjensla av å sette spor i urørt puddersnø. Spenninga når paraglideren får luft eller bølgja tar tak i surfebrettet. Smerta over ei litt for hard takling eller når ei paintballkule treff deg i ryggen. Gleda over eit perfekt balltreff på golfbana eller på fotballbana. Samhald, opplevingar og felleskap med idrettsungdom frå heile landet. golf på Sunnmøre og i Sør- Afrika, fotball, volleyball, ski, snowboard, kampsport, leirdueskyting, gokart, stup, surfing +++ På denne linja får du kombinere golf, idrett og opplevingar. Ballspel og ski/snowboard vil dominere utanom golfsesongen, medan aktivitetar som surfing, paragliding og paintball er med på å sprite opp kvardagen og skape eit godt klassemiljø! Både den etablerte golfar og nybyrjaren vil få kyndig instruksjon og utvikle seg som golfar, og samtidig få prøve seg i ei rekkje andre idrettsaktivitetar. Golf. Idrett. Sør-Afrika. All in one Vi kan gå ut på måneskinnstur rett bak skolen i lysløypa, eller ta en kort svipptur til sentrum for litt shopping. Lærerne her er helt konge, de tar seg tid til hver enkelt elev på linjene og det virker som de prøver å bli godt kjent med oss. - IDA Kristine, Idrett.ballspill 25

14 HER BUR DU HER ER VI SUNNMØRE FOLKEHØGSKULE ligg 5 minutt frå ulsteinvik sentrum Ulsteinvik by har ca 8000 innbyggjarar og er kanskje mest kjent for skipsindustrien og fotballaget Hødd. Byen vart i 2012 kåra til landets mest attraktive tettstad og er eit handelssenter for ein region på dryge menneske. Sunnmøre Folkehøgskule ligg ein fem minutts køyretur frå sentrum. Her finn du shoppingssenter, kulturhus, bowling, ulike uteplassar og elles det meste av det du treng. Skulle du sakne noko, ligg Ålesund berre ein liten time unna. 45 minutt frå Ålesund sentrum med buss og hurtigbåt 45 minutt frå Vigra lufthavn med buss og hurtigbåt 30 minutt frå Ørsta/Volda lufthavn Hovden med buss alt under eitt tak alle rom med eige bad og balkong treningssenter på tunet kunstgrasbaner og innehall Heimesida vår gir deg utfyllande informasjon om økonomi, linjetilbod, turar m.m. Om du vil følgje med oss i det daglege, finn du skulen og dei ulike linjene på Facebook. Opptaket startar 1.februar, og du kan søke heilt fram til skulestart i august. Erfaring viser at nokre linjer fyllast raskt opp så det er lurt å vere tidleg ute med søknaden. trådlaust nettverk lysløype til ski og trening Sunnmøre Golfklubb KINO OG KONSERTSAL +++ Opptak frå!1. feb

15 Neste år er det din tur! Opptak frå 01. februar 2014 Søk allereie i dag på

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Unner du borna det unike? Runde kystleirskule

Unner du borna det unike? Runde kystleirskule Unner du borna det unike? Runde kystleirskule Runde kystleirskule Stupbratte klipper med yrande liv. Grøne bakkar mot djupblått hav. Eit samfunn omkransa av skumsprøyt. Idyllisk busetnad, men også ei dramatisk

Detaljer

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist Telenor Xtra Hødd Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Telenor Xtra FFO er eit samarbeid mellom Telenor og Norges Fotballforbund. Tilbodet gjeld

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

FORVENT MYKJE, FÅ MEIR!

FORVENT MYKJE, FÅ MEIR! FORVENT MYKJE, FÅ MEIR! Magasin for Sunnmøre Folkehøgskule Skuleåret 2016-2017 Forvent mykje, få meir Sunnmøre Folkehøgskule ligg i hjartet av Sunnmøre. Hav, fjordar, strender og Sunnmørsalpar er våre

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist Telenor Xtra Hødd Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Telenor Xtra FFO er eit samarbeid mellom Telenor og Norges Fotballforbund. Tilbodet gjeld

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

California State University Northridge Av Silje Vågen

California State University Northridge Av Silje Vågen California State University Northridge Av Silje Vågen Om skulen Hausten 2014 reiste eg til Northridge for å studere der eit semester. Northridge er ein by nord I Los Angeles. Det er rundt 38.000 studenter

Detaljer

Velkommen til DUGNAD!

Velkommen til DUGNAD! Velkommen til DUGNAD! Tverrfagleg samarbeid påp rusområdet mellom Sandøy y kommmune og Rusbehandling Midt-Norge Arbeidsseminar 4 ungdomskultur og oppvekstmiljø Seminaret set lys påp samanhengen mellom

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

Valdres vidaregåande skule

Valdres vidaregåande skule Valdres vidaregåande skule Organiseringa av skriftleg vurdering på vg3 Kvifor prosesskriving? Opplegg for skriveøkter Kvifor hjelpe ein medelev? Døme på elevtekst Kva er ei god framovermelding? KOR MYKJE

Detaljer

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse KOMPETANSEMÅL Generelt om naturfag: Kunnskap om, forståelse av og opplevelser i naturen kan fremme viljen til å verne om naturressursene, bevare

Detaljer

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten.

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten. Rapport. Innbyggjarundersøkinga 2015 Ulvik herad. Generelt om spørsmåla: Spørsmåla kunne graderast på ein skala frå 1-6, kor 1 var dårlegast. Eit gjennomsnitt på 3,5 vil seie ein vurderingsscore midt på

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Om å høyre meir enn dei fleste

Om å høyre meir enn dei fleste Om å høyre meir enn dei fleste Anne Martha Kalhovde Psyk spl., PhD student Leiar av Forskning og undervisningseininga ved Jæren DPS Kva slags høyrselserfaringar er det snakk om? Erfaringar med å høyre

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Jæren Distriktspsykiatriske Senter Korleis kan ein unngå å bli utmatta? om å ta vare på seg sjølv

Jæren Distriktspsykiatriske Senter Korleis kan ein unngå å bli utmatta? om å ta vare på seg sjølv Korleis kan ein unngå å bli utmatta? om å ta vare på seg sjølv Opne førelesingar M44 20. Januar 2011 Christiane Weiss-Tornes Presentert av Tine Inger Solum Disposisjon: 1. Korleis blir eg utmatta? 2. Varselsymptom

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

6. trinn. Veke 24 Navn:

6. trinn. Veke 24 Navn: 6. trinn Veke 24 Navn: Takk for ei fantastisk fin førestilling i går! Det var veldig kjekt å sjå dykk, både på formiddagen og på ettermiddagen. Eg vart veldig stolt! No må vi få rydda opp og pakka litt

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO HAFSLO - INFORMASJON SFO er eit friviljug omsorgs- og fritidstilbod før og etter skuletid for borna på 1. 4. steg. Sentralt i tilbodet er omsorg, tryggleik,

Detaljer

Frå novelle til teikneserie

Frå novelle til teikneserie Frå novelle til teikneserie Å arbeide umarkert med nynorsk som sidemål Undervisningsopplegget Mykje av inspirasjonen til arbeidet med novella, er henta frå i praksis: nynorsk sidemål i grunnskule 1 (2008).

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Klassemøte med tema frå årshjulet, tre fire møte i kvar bolk. Tidsbruk for kvart møte kan variere frå 10 min 40 min. Viktig å ha god kontinuitet.

Klassemøte med tema frå årshjulet, tre fire møte i kvar bolk. Tidsbruk for kvart møte kan variere frå 10 min 40 min. Viktig å ha god kontinuitet. Olweusarbeid i Luster kommune Felles årshjul 2014 2015 Systemarbeid ligg i botnen. Arbeid mot mobbing med gode system og god struktur, vert gjennomført der vaksne er i posisjon inn mot elevane, og har

Detaljer

Olweusarbeid i Luster kommune Felles årshjul 2015 2016

Olweusarbeid i Luster kommune Felles årshjul 2015 2016 Olweusarbeid i Luster kommune Felles årshjul 2015 2016 Systemarbeid ligg i botnen. Arbeid mot mobbing med gode system og god struktur, vert gjennomført der vaksne er i posisjon inn mot elevane, og har

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09 TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE Sist redigert 15.06.09 VISJON TILTAK Stord kulturskule skal vera eit synleg og aktivt kunstfagleg ressurssenter for Stord kommune, og ein føregangsskule for kunstfagleg

Detaljer

19.03.15. Konkret arbeid med psykisk helse i skulen. Kva seier opplæringslova? Kvifor arbeide systematisk og målre9a med psykisk helse?

19.03.15. Konkret arbeid med psykisk helse i skulen. Kva seier opplæringslova? Kvifor arbeide systematisk og målre9a med psykisk helse? Konkret arbeid med psykisk helse i skulen Fagnettverk i psykisk helse, Sogn regionråd 19. mars 2015 Solrun Samnøy Hvem sa at dagene våre skulle være gratis? At de skulle snurre rundt på lykkehjulet i hjertet

Detaljer

Å skape vennskap Foreldremøte for barnehage og skule tips og forslag

Å skape vennskap Foreldremøte for barnehage og skule tips og forslag Å skape vennskap Foreldremøte for barnehage og skule tips og forslag FUB og FUG meiner at vennskap er det viktigaste verkemiddelet mot mobbing. At alle barn skal ha minst éin venn, er eit godt arbeidsmål

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg 5. JANUAR 2016 Mors friluftsliv - nyttig og naturleg Friluftslivsseminar Sogndal 5. januar 2016 Inger Marie Vingdal, HIOA Livslangt liv i natur Kvinne født 1927 Gardbrukar og budeie til1994 Enke, pensjonist

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære?

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Innlevert av 6. og 7. ved Marvik Skule (Suldal, Rogaland) Årets nysgjerrigper 2015 Det er første gong både lærar og elevar i 6. og 7. ved Marvik skule

Detaljer

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016

ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 ÅRSPLAN HORDABØ SKULE 2015/2016 Fag: Norsk Klassetrinn: 2. Lærar: Linn Merethe Myrtveit Veke Kompetansemål Tema Læringsmål Vurderings- kriterier Forslag til Heile haust en Fortelje samanhengande om opplevingar

Detaljer

KROPPSØVING LUSTER UNGDOMSSKULE - 2014. Ved graden av måloppnåing er det naturleg å vurdere : styrke, spenst, hurtigheit, uthald og ballteknikk.

KROPPSØVING LUSTER UNGDOMSSKULE - 2014. Ved graden av måloppnåing er det naturleg å vurdere : styrke, spenst, hurtigheit, uthald og ballteknikk. KROPPSØVING LUSTER UNGDOMSSKULE - 014 Ved graden av måloppnåing er det naturleg å vurdere : styrke, spenst, hurtigheit, uthald og ballteknikk. Kompetansemål Kompetansenivå Kjenneteikn på måloppnåing Karakter

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Alternative titlar: Vurderingsarbeid: Arbeid med kvalitet i skolen i spenning mellom

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

Idear og råd til foreldre med barn på 5. Og 7. trinn. Framleis rom for lesing heime

Idear og råd til foreldre med barn på 5. Og 7. trinn. Framleis rom for lesing heime Idear og råd til foreldre med barn på 5. Og 7. trinn Framleis rom for lesing heime Leseutviklinga held fram Dei første skuleåra lærte barnet ditt å lese. Men lesedugleik er ikkje noko som blir utvikla

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016 www.hivolda.no/glu 1 2 Innhald Tid til studiar og undervising... 4 Frammøte... 4 Arbeidskrav, eksamen og progresjon

Detaljer

Mobbeplan Harøy skule 2006/2007

Mobbeplan Harøy skule 2006/2007 Mobbeplan Harøy skule 2006/2007 Førebygging 1.1 Skulemiljøet Ein venleg og integrerande skule er naudsynt for å oppnå eit godt læringsmiljø, både fagleg og sosialt. Skulen skal vere ein trygg og triveleg

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon.

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon. Visitasforedrag i Vik 6. mars 2016 Kjære kyrkjelyd! Takk for flotte dagar her i Vik! Det er ei fantastisk vakker bygd. Og det handlar ikkje berre om naturen. Her har forfedrene dykkar bygd dei vakraste

Detaljer

Internasjonal vidaregåande skule

Internasjonal vidaregåande skule Internasjonal vidaregåande skule Tilbod om eit skuleår i utlandet Elevar som tek Vg1 på Studiespesialiserande utdanningsprogram i år, kan ta Vg2 i Skottland neste år. Møre og Romsdal fylkeskommune 1. Innleiing

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet Samtaleguide om lesing Innleiing Samtaleguiden er meint som ei støtte for opne samtalar mellom lærar, elev og foreldre. Merksemda blir retta mot lesevanar, lesaridentitet

Detaljer

Ny Giv. Namn: Elin Vestre Røkke. e-post: elin.vestre@stordal.kommune.no. telefon: skule: Stordal barn- og ungdomsskule

Ny Giv. Namn: Elin Vestre Røkke. e-post: elin.vestre@stordal.kommune.no. telefon: skule: Stordal barn- og ungdomsskule Ny Giv Namn: Elin Vestre Røkke e-post: elin.vestre@stordal.kommune.no telefon: skule: Stordal barn- og ungdomsskule kommune/fylke: Stordal, Møre og Romsdal Kort introduksjon av opplegget: Film, verkemiddel

Detaljer

Øystese barneskule April - 08

Øystese barneskule April - 08 Øystese barneskule April - 08 1 Innleiing: 9A i Opplæringslova handlar om det fysiske og psykososiale miljøet til elevane. Skulen skal aktivt driva eit kontinuerleg og systematisk arbeid for å fremja helsa,

Detaljer

Trudvang skule og fysisk aktivitet

Trudvang skule og fysisk aktivitet Trudvang skule og fysisk aktivitet Eit heilskapleg system for dagleg FysAk for alle i eit folkehelse- og pedagogisk perspektiv gjennomført av kompetent personale Bjarte Ramstad rektor Trudvang skule 1

Detaljer

9A i Opplæringslova handlar om det fysiske og psykososiale miljøet til elevane.

9A i Opplæringslova handlar om det fysiske og psykososiale miljøet til elevane. 1 Øystese barneskule Innleiing: September-2012 9A i Opplæringslova handlar om det fysiske og psykososiale miljøet til elevane. Skulen skal aktivt driva eit kontinuerleg og systematisk arbeid for å fremja

Detaljer

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule 10. september var Anne Brit og Mari frå Leikanger kommune på besøk hjå 9. trinn på Leikanger ungdomsskule. Tema for samlinga var lokaldemokrati,

Detaljer