Utgitt av: Gratis informasjonsavis til turistar og fastbuande i Sauda

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Utgitt av: Gratis informasjonsavis til turistar og fastbuande i Sauda"

Transkript

1 Sommar & ferietid Gratis informasjonsavis til turistar og fastbuande i Sauda Utgitt av:

2 2 Fredag 20. juni 2014 Innhald KVA SKJER I SAUDA I SOMMAR? s. 3 SAUDA - VARIERTE TILBOD s. 4 5 FISKETIPS s MODELL KJØPTE 2013-MODELL s. 7 SOMMARFERIE ER OPPSKRyTT s. 8 9 HAgEARBEID SOM MEDISIn s. 14 På SKATTEJAKT I HEIMBygDA s. 15 LAngT FRå SOL, SOMMAR Og VARME s SOMMARMEny s KVISS s. 20

3 Fredag 20. juni Kva skjer i Sauda i sommar? Juni Juli 20. Golf: Midtsommarnatt-turnering Type: Texas Scramble. Hol: Ni Kinopremiere: Torden og Magi Kinopremiere: That Awkward moment Saudatreffen. Trekkspelfestival. 24. Tur: Hustveit Jonestølen, «5 turar». Oppmøte ved Sauda Rådhus. Gradering: Middels. Arrangør: Sauda Turlag 25. Orgelkonsert: Konsert med Ingrid Elisabeth Berg Tobiassen og Arnfinn Tobiassen. Sauda Kyrkje. 27. Kinopremiere: 22 Jump Street 2. Kinopremiere: Dragetreneren 2. NB: Førpremiere. 6. Kinopremiere: Walking on Sunshine 12. Golf: Sommarturnering Type: 3-køllers. Hol: Kinopremiere: Transformers Age of Extintion Kinopremiere: Dawn of the Planet of the apes 15. Opning fiske i Nordelva. Krev fiskekort! Varer til 15. august. 19. Fiskefestivalen i Vanvik. Arrangør: Fjordguten Ungdomslag. August September 3. Kinopremiere: Guardian of Galaxy Kinopremiere: Hercules 9. Tur: Breikvam Skaulen Breikvam. Oppmøte ved Sauda Rådhus. Gradering: Ekstra krevende. Arrangør: Sauda Turlag 10. Tur: Åbødalen Heimre Sauanut Frette. Oppmøte ved Sauda Rådhus. Arrangør: Sauda Turlag i samarbeid med Etne Turlag. 13. Kinopremiere: Børning 15. Golf: Dameturnering Type: Stableford. Hol: Ni 17. Golf: Seniorturnering 55+ Type: Stableford. Hol: Tur: Barendalen Fivelandsbotn. Seniortur. Oppmøte ved Sauda Rådhus eller Barendalen. Arrangør: Sauda Turlag 23. Familieskattejakt. Oppmøte i Veslefrikk Barnehage i Åbøbyen. Arrangør: Sauda O-klubb. 24. Tur: Skeivane Nordaheia Nordreskårnuten Skeivane. Oppmøte Sauda Rådhus. Arrangør: Sauda Turlag Kinopremiere: The Expendables 29. Kinopremiere: Fly 2 Kinopremiere: Beatles. 31. Tur: Breiborg Reinaskarnuten Breiborg. Oppmøte Sauda Rådhus. Arrangør: Sauda Turlag Tur: Trolltunga Arrangør: Sauda Turlag i samarbeid med Etne Turlag. 7. Tur: Svandal Håheim/Etne Svandal. Oppmøte Sauda skisenter. Hugs påmelding! Kom deg ut-dagen! Kanopadling og natursti frå badeplassen ved Rødstjødna. Oppmøte parkeringsplassen ved Rødstjødna. Arrangør: Barnas Turlag Jøye meg-dagen. Lokalavisa Ryfylke arrangerer bilrebus, aktiviteter og konkurransar i sentrum. 16. Tur: Middagstur. Vi samlast og lagar middagen saman utandørs, ved gapahuken på Storemyr i Åbødalen. Oppmøte Storemyr. Arrangør: Barnas Turlag.

4 4 Fredag 20. juni 2014 Sauda - bygda med eit Båthavna Sentrum Langs innkøyringa til Sauda Med flott gjestehamn med plass til både små og store båtar, og kort avstand til sentrum og ulike aktivitetar. Her høv om Stadion Midt i sentrum Kunstgrasbane. Har også ein mindre bane. I tillegg er fotballbanen omkransa av løpebane med tartandekke. Er open for alle heile døgeret. Jettegrytene I sentrum Båt, buss og taxi ligg samla på kaien og er lett å finne. Golfbanen Åbødalen (Buer) Ligg ti minutt frå Buer i Åbødalen. Flott turområde med mulegheiter for bading. Bussterminal

5 Fredag 20. juni variert tilbod året rundt Midt i sentrum 199 seter. Sauda kino viser ei rekke filmar, for både barn og vaksne i løpet av sommaren. Rondehaugen Naturleg nok, i sentrum. finn du det meste. Nytt et til handle i avslappa givnader, utan kø, men med god service. Kinoen Brekkeheia Populær turløype. Høgaste punkt er 480 meter over havet. Sti heile vegen opp. Svandalsfossen Sør for Saudasjøen Foss i Svandalselva med eit fall på til saman 180 meter. Har parkering med utsikt til fossen og fjorden. Har også trapper ned til Saudafjorden. Eit av attraksjonspunkta langs Nasjonal turistveg Ryfylke. Midt i sentrum Ryfylkebiblioteket Sauda opna i nye lokal i april i år. Biblioteket framstår i dag i lyse og oversiktelege lokal som er universelt utforma. Her kan ein mellom anna låne både bøker, lydbøker og filmar. Tinghaug Grønsdal 9-holsbane som ligg i naturskjønne omgivnader like utanfor sentrum. Stod ferdig våren Bibliotek Grønsdal Eigedom etter kunstmålar Samuel Tveit. Ei interessegruppe har restaurert huset og innreia med kunst etter Tveit. Kvar søndag kan ein her nyte kaker, kaffi og anna godt, når Anna s kafé held ope.

6 6 Fredag 20. juni 2014 Fiskeopplevingar for ein kvar smak I Sauda kan ein fiska både i sjø og vatn. Tore Bastlien Dahl Sommaren er for mange synonymt med hytteliv, både ved fjorden og rundt om i fjellheimen. Anten ein er høgt oppe ved eit fjellvatn eller svergar til late dagar ved svaberga i sjøkanten, er fiske ofte ein naturleg aktivitet. Ryfylke spurde fiskeentusiast Johnny Anderson om nokre gode tips for å sikra seg ein god fangst. Fisking er livet Anderson har over 50 års erfaring innan fiske og er til dagleg klekkeriforvaltar i Sauda Jeger- og fiskerforening, eit verv har han hatt i nærare 13 år. Han byrja, som så mange andre, fiskarkarriera si med båtturar i fjordbassenget og med fisking i ulike fjellvatn saman med familien sin. Sidan den gong har den svært så fiskeinteresserte 63-åringen prøvd det meste innan faget. Det har blitt nokre timar i ulike elvar, fjordar og fjellvatn, men nå fiskar eg berre 14 dagar i året, poengterer Anderson, som nyleg kom heim att frå ein fisketur i Tøtlandsvik ved Jøsenfjorden. Om nokre veker er han igjen klar for laksefiske, då er det elva Orkla i sør-trøndelag som står for tur. Varierte mulegheiter Sjølv om begge dei store elvane i Sauda, Nordelva og Storelva, i utgangspunktet er stengde for fiske, er mulegheitene i kommunen elles varierte og gode. For dei fiskeinteresserte kan bygda skilta med ei rekke fjellvatn der ein kan fanga fjellaure og ein fjord der ein kan få alt frå torsk, sei og lyr til djupvassfiskar som brosme og lange. Hugs fiskekort Medan Storelva er totalstengd, grunna lite laks og sjøaure, er det opna for eit avgrensa fiske i Nordelva. Ein må rett nok vera medlem av jeger- og fiskarforeininga for å kunna fiska her og sesongen varer frå 20. juli til ut august månad. Elles har medlemmer av foreininga fri tilgang til mange av fjellvatna i kommunen, medan ikkje-medlemmer må kjøpa fiskekort. Anderson anbefaler uansett folk å sjekka om det krevst fiskekort i det området ein skal ferdast. Fiskekort får ein kjøpt i den lokale sportsforretninga. Han minnar óg om at Sauda Jeger- og fiskerforening har fleire hytter i Saudafjella som alle kan nytta seg av. Trygg fisk Saudafjorden har i fleire tiår vore plaga av mykje forureining frå industrien. Dei seinare åra har derimot situasjonen betra seg kraftig og ein kan trygt eta fisk fanga i fjordbassenget. For å driva sjøfiske treng ein ikkje noko form for tillating, men Johnny Anderson poengterer at både stång- og garnfiske etter sjøaure er forbode. FISKEEKSPERT: 63-åringen Johnny Anderson er levande oppteken av fiske og deler sine fisketips med Ryfylke sine lesarar. HJELPER TIL: På klekkeriet har Johnny Anderson ansvaret for nærare yngel. Den lokale jeger- og fiskarforeininga sett årleg ut omlag laks, sjøaure og fjellaurar. Fjellvatn: Johnnys fisketips Saudafjorden: For dei som ikkje ønsker å gå så langt for gode fiskemulegheiter nemner Johnny Anderson Førstavatnet, Dalvatnet, Svartavatnet, Kringletjønn og vatna i Berdalen. Alle desse vatna ligg i retning av Røldal og ein treng berre gå nokre meter for å prøva fiskelukka. Dei som vil kombinera ei lengre fottur med fiske har óg gode tilhøve i Saudafjella. Stader som Storavatnet i Svandalen og Nyggjelebeitevatn, Nedre Sandvatn, og Vassdalen på Røldalsfjellet byr på gode mulegheiter for fin fisk. Dessutan er Nedre Fjellvatnet, der jeger- og fiskarforeininga har hytte, eit godt alternativ. Det er mange gode fiskeplassar som er lett tilgjengelege langs fjorden. Om ein har tilgang til båt er det muleg å setta garn eller å fiska med harpe. Dersom ein skal fiska med stong frå land anbefaler Johnny Anderson dei ulike Jensen-slukane, som normalt gir god fangst. Når det gjeld utstyr anbefaler fiskeentusiasten stong, kombinert med sluk eller spinner.

7 Fredag 20. juni modell kjøpte 2013-modell Olav Honganvik lar seg ikkje stoppa av alderen. Ingvil Bakka Det var ikkje noko å lura på. Eg måtte slå til før det blei for seint, seier Olav Honganvik og smiler litt av seg sjølv. I november gjekk han til innkjøp av ein splitter ny Volkswagen Caddy. Selgaren, som leverte bilen på døra i Honganvik, måtte innrømma at han aldri før hadde selt ein ny bil til ein såpass godt vaksen mann i distriktet vårt. Men han hadde visst selt ein bil til ein røldøling på min alder. Så eg er ikkje åleine, men det seier jo litt, fortel Honganvik, som snart rundar 89 år. Frå før av hadde Olav Honganvik ein sju år gammal Transporter-varebil. Ein velhaldt bil som årleg var på service og blei godt stelt med. Likevel, han skulle så gjerne hatt ein ny bil, helst før han runda 90, og eit nytt bilkjøp blei eit faktum. Den nå eit halvt år gamle caddyen er Olav Honganvik sin bil nummer åtte. Eller ni. Han er ikkje heilt sikker. Men han minnast godt då han i 1957 kjøpte sin aller første bil, også det ein Volkswagen-varebil, etter å ha venta på å få godkjent søknaden i eit halvt år. I alle år har han halde seg til varebil-varianten. Å kjøpa ein vanleg personbil har aldri vore eit alternativ. Det ligg nok mykje gamal vane i det. Men det er jo mest praktisk Her får eg plass til ei trillebår eller ein snøfresar med varebil. Alt ein kan få plass til, forklarer han. Før, då Olav Honganvik dreiv torghandel var han spesielt avhengig av ein romleg og god bil. I 1987 slutta han av som følge av at det blei for travelt, med lange arbeidsdagar frå klokka fem om morgonen til klokka ti om kvelden. Juletresal på torget i Sauda heldt han på med heilt til han var passert 86 år gammal. Sjølv nå som han er pensjonist meiner han det er varebil som er tingen. Her får eg plass til ei trillebår eller ein snøfresar. Eller anna utstyr eg treng viss eg skal hjelpa folk med hagearbeid eller liknande, seier han enkelt. Det er travelt å vera pensjonist. I løpet av eitt år kjører Olav Honganvik rundt kilometer. Han kjører dagleg inn til Sauda, ofte fleire gonger i løpet av ein dag. Han tar seg også kjøreturar ut frå bygda, til slekt i Haugesund, Stavanger eller på Austlandet. Eller på reine bilturar, dit han vil. Som rundt Åkrafjorden, eller på hotelltur til Geilo eller Stryn. Eg trur nok at mange trur at eg bare er ein einstøing som sit heime og glor i veggen. Men eg liker å ta meg ut, vedgår 89-åringen, som også går mykje i fjellet, både åleine og som guide for dei yngre som treng slikt. Av og til har han selskap med seg på bilturane sine. Det hender eg har med meg ei dame. Det er ikkje alltid ein treng ei dame i min alder, men det er då gildt, også, seier han om venninna på 91 år, som ofte er med han. I veka før pinse reiste dei to over til Austlandet for å vera gjester i ein konfirmasjon. Ein biltur på seks timar har han ingen problem med. Når Ryfylke spør han om turen gjekk greitt, ser han rart på journalisten. Radioen er veldig god, mykje betre enn den eg hadde før... Ja, sjølvsagt. Skulle det ikkje det? Nybilen er han godt fornøgd med. Caddyen, 2.0 TDi, har moderne interiør og høg teknisk standard. Radioen er veldig god, mykje betre enn den eg hadde før, påpeikar han under ein kjøretur med journalisten. Automatgir er blitt ein vane. Bare ein gong har han gløymt seg av og tråkka på bremsen i trua på at den var kløtsjen. Men det gjekk fint. Eg kjørte så seint at det skjedde ingenting gale, forsikrar han. Trass hjarteflimmer har Olav Honganvik lite å klaga over. Ifølge han sjølv merkar han alderen best med at når han skal springa etter jentene, så spring dei ifrå han. Elles uroar eg meg lite her i livet. Det som skjer, det skjer. Eg bruker ikkje tid på å grubla over mulege problem. Dukkar problema opp, får ein ta dei då. Det er betre å angra på ting ein har gjort enn det ein aldri gjorde. Men eg angrar i grunnen på lite, eg, seier Olav Honganvik.

8 8 Fredag 20. juni 2014 Sommarferie TRUFAST FØLGESVEN: Det blir mange timar i traktor for Ola Magnar Birkeland. I tillegg til å drifta sin eigen gard, driv han òg ein maskinstasjon. Om sommaren er det mykje å gjera i samband med slåtten. For bonden er sommarmånadane synonymt med arbeid ikkje ferie. Tore Bastlien Dahl Sommaren er noko dei fleste ser fram til. Sol, varme og ikkje minst ferietid er som balsam for sjela for ein vanleg arbeidstakar. Rolege dagar, avslapping og hytteliv er gjerne det ein forbinder med denne årstida, men for Ola Magnar Birkeland er sommaren ei travel tid. Som bonde har ein nemleg ikkje krav på nokon feire det må han fikse seg sjølv. Travel tid Trøkket i fjøset lettar om sommaren, men det er framleis nok å henga fingrane i. Kyrne skal ut på beite om ikkje arbeidsledig, for å seie det slik morgonen og inn att om kvelden, og i tillegg skal dei jo mjølkast. Så eg er ikkje arbeidsledig, for å seia det slik, forklarer den blide birkelandsbonden Ola Magnar Birkeland. Forutan å ha ansvaret for omlag 70 storfe og 130 griser, driv han òg ein maskinstasjon der han leiger seg ut til ulike oppdrag, alt etter årstida. Vinterstid blir det mykje snømåking, medan vår- og sommarmånadane byr på ein del maskinkøyring og ikkje minst mykje slått og rundballing av gras. Slåtten kan vera travel, då ein må nytta seg av finvêrsdagane. Og dei er det jo vanlegvis ikkje for mange av her inne. Men eg har valt dette livet sjølv, så då blir det litt enklare å takla dei travle dagane, utdjupar bonden. Familiegard Garden, som ligg eit par hundre meter overfor Kastfosskrysset, i retning Hellandsbygd, har vore i drift i generasjonar. Ola Magnar overtok gardsdrifta frå far sin, Henrik Birkeland, for fjorten år sidan. Han, far, har visst pensjonert seg, ja, men han klarar ikkje å halda fingrane heilt borte frå drifta, humrar 45-åringen, men han er kjapp med å presisera at både far og mor hans er til god hjelp i periodar der det er travelt. klarar ikkje å halda fingrane heilt borte TEKNOLOGISKE FRAMSTEG: Automatiske mjølkemaskinar og fôrings-system er blant nyvinningane som gjer kvardagen til bonden enklare. FREDELEG: Det ser ikkje ut som at dei har det så aller verst, kyrne til Ola Magnar Birkeland, der dei vandrar rundt i idylliske omgivnadar.

9 Fredag 20. juni er oppskrytt BÆÆ: Desse sauene var tydeleg PR-kåte og poserte villig då fotografen bad om eit bilete. GODT SAMARBEID: Ola Magnar Birkeland (til venstre) har omlag 130 griser på garden sin. Etter at ein del av besetninga er sende til slakting må det fyllast opp med nye, eit arbeid Dagfinn Birkeland gladeleg hjelper til med. Ein livsstil Etter sjølv å ha vakse opp på gard var ikkje valet om å bli bonde noko å lura på for Ola Magnar Birkeland. Han angrar heller ikkje. Jobben som bonde er, ifølge Birkeland, ikkje nokon jobb det er ein livsstil. Arbeidsdagen startar som har mine dagar, eg òg regel i fjøset klokka sju om morgonen. Kyra skal mjølkast og fôrast. Så går dagen som regel slag i slag. Fjøset skal vedlikehaldast og vera klart til dyra kjem inn att frå beitet, og maskinstasjonen har ulike oppdrag. Om ettermiddagen ventar ei ny fjøs-økt. Er du bonde, så er du bonde. Det er berre slik det er, og det er noko eg trivst med. Men det er klart, eg har mine dagar, eg òg. Det er ikkje alltid det er like lett å motivera seg til å ta fatt på ein ny arbeidsdag, innrømmar han. Ei langhelg nå og då Sjølv om dei omlag 70 storfea inngår i eit samdrifts-prosjekt med nabogarden til Hans Olav Valskår, har Ola Magnar framleis 130 gris, nokre sauer, inn- og utmark, ein stor driftsbygning og ei mengd maskinar å vedlikehalda. Dessutan krev dei to barna og kona òg sitt. 45-åringen har for lengst erkjent at han har nok å gjera, men korleis ordnar eigentleg ein bonde seg når han skal på ferie? Eg har tilgang til ein avløysar, i tillegg til foreldra mine. Så eg får litt sommarferie, eg òg. Men la det vera sagt, det blir ikkje fleire veker ferie slik som ein vanleg arbeidstakar. Det blir som regel ei veke med ferie og nokre langhelger innimellom, forklarer han. Ungane kunne sikkert tenkt seg meir ferie, kona òg. Men ein blir van med det, vedgår Ola Magnar Birkeland. Han har ikkje meir tid å avsjå denne vakre junidagen. 60 nye griser skal inn i fjøset, det krev sin bonde. kona òg NYSGJERRIG: Kameraet til den utsende journalisten var eit ynda objekt for fleire av dyra på garden. Men etter å ha lukta litt på linsa, fann denne kua ut at gras framleis var å føretrekka.

10 10 Fredag 20. juni 2014 Sauda kommune God sommar til alle! Sommar i Sauda TeHoKreativ Foto: Per Inge Fjellheim Ryfylkebiblioteket (Torggata 8) Opningstider: Måndag fredag: kl Laurdag: kl Sommartider 30. juni 4. august: Måndag fredag: kl Laurdagar: Stengt Sauda komm. kino (Rådhuset) Førestillingar heile sommaren. Sjå for aktuelle filmar. Saudahallen Opningstider i sommar: Måndag til og med torsdag: kl Fredag: kl Ope i solarium og utstillinga «Frå vogge til grav» (trearbeid av Ola Fagerheim) heile sommaren. Symje- og idrettshallen stengt i skuleferien (veke 26 33). Aktiv sommer i Sauda Sauda Ferie & Fritid gir deg oversikten. Se vår hjemmeside eller ring oss på tlf for info om overnatting, Nasjonal Turistveg Ryfylke, bademuligheter, turløyper, kanopadling, sykling, fiske m.m. Vi selger «5 turer kort» og fiskekort i Sauda - jeger- og fiskerforening sine områder. Åpent hos oss alle hverdager mellom kl. 08:00 og 15:30. Velkommen til lun og trivelig sommerhandel på Selvig vi har klær for dame, herre og ungdom til alle anledninger Dame: Only Vero Moda Pieces In-Wear Skovhus B-Young Freequent Sisters Fransa Dranella Briller fra bl.a. Herre: Jack & Jones Selected Wrangler Morgan Giovani Frislid Fjällräven Helly Hansen Dovre/JBS Bjørn Borg Meyer Park Lane Her kan du bruke sentrums-gavekortet G A V E K O R T Sauda Handelsforening Skal du på fest, skal du til fjells, skal du på stranda, eller skal du bare ha deg nye klær, skal du hos oss velkommen vær. Sauda LANGTIDSVARSEL Juni - september (Alf Selvig a/s) Designsolbriller - Klokker - Briller/linser Velkommen til en hyggelig sommerhandel! Skulegata 6, Sauda, telefon

11 Fredag 20. juni Vi leverer til hytte og hus: - Parkett - Laminat - Maling - Tapet - Gulvbelegg - Tepper - Belysning - Gardiner/utstyr - Sengetøy - Dyner/puter - Gaveartikler Vår mest solgte eksteriørmaling BARON ULTRA Best på - Farge - Glans - Soppangrep TJÆRALIN BEIS Utvidet gaveavdeling fra - Rett på uten grunning Her kan du bruke sentrums-gavekortet G A V E K O R T Sauda Handelsforening Rådhusgt Tlf Gavekort Sauda Handelsforening SOMMERSALGET ER I GANG! Nyhet! Jamie Oliver hagesett. Grill, brenn bål eller kjøl vinen ved bordet. Odel Bre G A V E K O R T Sauda Handelsforening Møbler til hus og hytte Dyner Puter Interiør Stor garnavd. Fagmøbler Sauda Tlf Åpent: mandag - onsdag + fredag , torsdag , lørdag Brekkeveien - ÅBØBYEN I SAUDA BRA: ca m 2 P-rom: ca m 2 Priser fra kr ,- + omkostninger fra kr ,- 8 leiligheter for livsnytere I Åbøbyen tilbyr vi nå unike boliger i et spennende arkitektonisk område. Benytt muligheten for å sikre deg en ny leilighet i Åbøbyen. Her blir alt tilrettelagt med flott hage, gartner, felles hagestue og ikke minst gåavstand til legevakt, skole, barnehage og sentrum! Vær tidlig ute og velg din stil på din nye leilighet. Nyt livet og la byens gamle omgivelser gi nye minner FOR Å SIKRE DEG DIN DRØMMEBOLIG TA KONTAKT MED: Monica Mørk Vikse Eiendomsmegler MNEF Mob

12 12 Fredag 20. juni 2014 Saudefaldene er et kraftselskap eid av Orkla med 85% og Sunnhordaland Kraftlag med 15%. Selskapet har Saudefaldene driftansvar er for et 6 kraftselskap kraftstasjoner eid med av Orkla tilhørende med regionalnett. 85% og Sunnhordaland Selskapet Kraftlag har kontor med i Sauda. 15%. Selskapet har driftansvar for 6 kraftstasjoner med tilhørende regionalnett. Selskapet har kontor i Sauda. Foto: Asbjørn Foto: Grønås Asbjørn Layout: Grønås TeHoKreativ Layout: TeHoKreativ Me er ledige for nye oppdrag! Saudefaldene er en engasjert og moderne bedrift Saudefaldene i energibransjen. er engasjert og moderne bedrift i energibransjen. Saudefaldene ble etablert i Sauda i Rogaland Saudefaldene i 1913, ble etablert og har siden i Sauda 1919 i produsert Rogaland i elektrisk 1913, og kraft. har siden Bedriften 1919 har i produsert dag 36 ansatte elektrisk og kraft. en årsproduksjon Bedriften har på i dag ca 36 1,8 ansatte TWh (ca og 1,5 en % årsproduksjon av all kraftproduksjon på ca 1,8 TWh (ca i Norge 1,5 % på av et all år). kraftproduksjon i Norge på et år). Kraftanlegg Kraftanlegg Sønnå kraftverk: Sønnå H kraftverk: (210 MW), Sønnå L (60 MW), Dalvatn Sønnå H (35 (210 MW), MW), Storlivatn Sønnå L (48 (60 MW), Småkraft Dalvatn (35 og MW), minikraft: Storlivatn (48 MW) Svartkulp, Småkraft og Storli, minikraft: Kleiva 14 Svartkulp, reguleringsmagasiner Storli, Kleiva Regionalnett 14 reguleringsmagasiner 66 kv Regionalnett 66 kv Vi er på web og er sosiale på Facebook Vi er på web og er sosiale på Facebook Kontakt oss for blant annet: Ferdigbetong gjerne levert med pumpe Grus og jord til gårdsplass og plen Betongarbeider murer, trapper, fundament Graving og sprengning til veger og tomter Gode tilbud det er gratis! Tlf SAUDA GUNNARSMOEN VISNING Kontakt megler/selger for befaring av tomt MODERNE OG STORE LEILIGHETER KOMMER FOR SALG. NYBYGG PRIS ,- OMK. + 2,5% dok.avg. av tomteverdi. KONTAKT Haugesund Alexander Skree/Asle Rafdal Mob / E-post: HOVEDETASJE; ENTRE, BAD, SOVEROM, STUE/KJØKKEN OG BOD. MULIGHET FOR Å INNREDE LOFT MED 2 EKSTRA SOVEROM, BAD, BOD OG LOFTSSTUE. GJENNOMGÅENDE GOD STANDARD OG GODE ROMLØSNINGER.

13 3. AUGUST 3.I - AUGUST ETNEMARKNADEN NADEN MARK AUGUST OLD RIVER SALOON: 31. JULI - 3. *BYTING AUGUST BLI MED P SOMMERENS ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! ETNEMARKNADEN Fredag 20. juni 2014 *THE IRISH 4 dagar du ikkje vil gœ glipp av! VIKINGS P SOMMERENS ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! BLI MED * DJ KR. SOLVANG Vi sees pœ Noregs beste marknad! ETNEMARKNADEN 31. JULI - 3. AUGUST! *))!! &! & "& & " & & & " & #! " " ' 31. JULI - 3. AUGUST SAMSAYA * HENRIK * GRANNEKAMP! & & &! & & &! & & % DANIEL*ENGEN & THE* HUGIN BAND SAMSAYA HENRIK GRANNEKAMP 30% OPPLEVELSE! F EN MAGISK ST RSTE H YDEPUNKT MED P SOMMERENS BLI + FLEIRE ARTISTAR SOM&OGVERT AVSL RT ETTERKVART DANIEL ENGEN THE HUGIN BAND + FLEIRE ARTISTAR SOM VERT AVSL RT ETTERKVART P SOMMERENS OPPLEVELSE! ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! MAGISK EN MED H YDEPUNKT OGF BLI - 3. AUGUST JULI 31. BLI MED P SOMMERENS OPPLEVELSE! ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! ( ETNEMARKNADEN F lg oss pœ facebook og for nyheter og program på sommerfølelsen N NADE MARK ETNE DEN RKNA ETNEMARKNADEN alle solprodukter! ARKNADEN STE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OLD RIVER SALOON: OLD RIVER - 3. AUGUST JULI 31. GUST RIVER- 3. AUGUST JULI 31.OLD UGUST *BYTING SALOON: *BYTING *THE IRISH SALOON: *THE IRISH 4 dagar du ikkje vil gœ glipp av! VIKINGS! *))!! ) dagar! du ikkje vil gœ glipp av! pœ Noregs beste marknad! * DJ KR.VIKINGS SOLVANG Vi 4sees Vi sees pœ Noregs beste marknad! * DJ KR. SOLVANG &! & "& & " & & " & &! & "&! *))!! #! " " ' & " & #! " " ' & " &! *))!! &! & *BYTING *THE IRISH! & & &! &! & & &! & VIKINGS & &! & & & &! & & * DJ KR. SOLVANG ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! % P SOMMERENS BLI MED % ( ( KNADEN!!! *))!! ETNEMAR Følg osspå facebook & " &! & "& & AUGUST &! & "& JULIog 31. nyheter og program fornyheter og facebook pœ31. F lgpœoss program & " & for AUGUST facebook oss www.etnemarknaden.no JULI "& & " & &! & "& & " & & & " & #! " " ' & & " & #! " " '! & & &! &! & & &! & & &! & & & &! & & % % ( ( ST RSTE H YDEPUNKT OG F EN MAGISK OPPLEVELSE! BLI MED P SOMMERENS F ETNEMARKNADEN lg lg oss pœ pœ facebook fornyheter nyheter program F oss facebookog ogwww.etnemarknaden.no for ogog program! *))!! &! & "& & " & & & " & #! " " ' & " & #! " " ' & #! " " ' & " &! & & &! & & &! & &! & & &! & %! & & &! & for nyheter og program ( & &! & & & &! & & F lg oss pœ facebook og for nyheter og program % % ( OLD RIVER OLD RIVER facebook oss pœ og F lg programog for nyheter og program nyheter for acebook og ( SALOON: SALOON:!! *))!! *BYTING *BYTING *THE IRISH! ))!!! &! & "& & " & & " & &! & "& & & " &! & "& & & " &! & "& #! " " ' & " & #! " " ' & " & Boots medisinutsalg Sauda #! " " ' & " & #! " " ' & " & Rådhusgata 21 Tlf: *THE IRISH! & & &! &! & & &! & VIKINGS! & & &! &! & & &! & Boots apotek Sand & &! & & & &! & & VIKINGS * DJ KR. SOLVANG Sandsvegen 2 Tlf: & &! & & & &! & & * % DJ % KR. SOLVANG Tilbudet varer t.o.m eller så langt lageret rekker. boots.no /bootsapotek % % & " & &! & "&! & "& nyheter og program fornyheter og pœ facebook gpœoss program & " for og facebook ( (!!! *))!!!!! *)) Følg oss på facebook & " & &! & "& ( ( & " & &! & "& & & "! & "& nyheter for og facebook pœ! lgpœoss program og program nyheter for og facebook ss!!! *)) #! " " ' & " & &!!!! *)) Følg oss på facebook #! " " ' & " & & #! " " ' & " & & & " &! & "&! & & &! & Sommaren er full av opplevingar og mange nyttar kamera til å fanga desse & & %! & & &! & & " & #! " " '! & & &! & & " &! & & &! & for #! " " ' nyheter og program ( & " & #! " " ' & & &! & & & &! & & & &! & & &! & & F lg %! & & &! & og for nyheter og program oss pœ facebook % for nyheter og program % & & &! & ( & &! & & &! & & for nyheter og program F lg oss pœ facebook og ( % ( % ( ( facebook oss pœ og F lg programog for nyheter og program nyheter ook og for facebook oss pœ og F lg programog for nyheter og program nyheter ebook og for Send oss ditt sommar-blinkskot! Skriv kven som er på biletet, kor det er, når det er tatt og kven som er fotografen. Me vil helst ha digitale bilete, men tar også imot papirbilete. Send inn bilete på e-post: Pr. post: Ryfylke, Rådhusgata 1, 4200 Sauda eller stikk innom oss i avishuset på kaien. 13

14 14 Fredag 20. juni 2014 Hagearbeid som medisin langs rekkverket på terrassen. Ja, eg skal ikkje ha æra for den fine hagen. Det er Jan som har gjort jobben, parerer Gunn. Med ei såpass stort tomt tar hagearbeidet mykje tid. Bare plenklippinga kan ta fleire timar. Men for pensjonerte Jan er det tidkrevande arbeidet meir terapi enn eit ork. Eg trur nesten det er litt medisin for han, meiner Gunn. Ja, ein må putle litt på kvar dag. Eg blir aldri lei. Sjølv om det er litt arbeid, er det også avslapping, synest Jan, som gjer meir enn å stelle med plen og blomar. I pausane skogar eg, ler han. Det idylliske hageområdet til Lunde blir komplett med lyden av sildrande vatn frå elva som renn ut frå Rødstjødna. Denne går på nedsida av huset til Gunn og Jan. Det er ikkje alle forunt å ha ei lita bru nesten i sin eigen hage. På sommaren går eg rett ut, i badesko, og hentar vatn frå elva. Så er det bare å vatne plantene, seier Jan. Hagearbeid er definitivt ein av Jan sine største hobbyar. Han vedgår at han følger med på fjernsynsprogram om temaet, for å få tips. Men ein ting liker han ikkje. Luking. Det er ikkje noko for meg, humrar han, som nå begynner å bli fornøgd med hagen sin. Nå er det bare å slå plenen og vatne med jamne mellomrom. Og nyte, konkluderer Jan Lunde. Jan Lunde har brukt 40 år på å bygge opp hagen sin. Framleis har han meir enn nok å gjere. Arbeidsfordelinga hos ekteparet Lunde er klar: Jan tar seg av hagen. Ho har dei to der, ho, humrar han, medan han peikar på to blomsterkassar som heng Linda Merethe Lie Ein må gjere litt kvar dag, fortel Jan Lunde, og viser til oasen av grøn plen og flotte, fargerike planter som omkransar huset hans. Ekteparet Gunn og Jan Lunde har budd i Ringhagen i omlag 40 år. Jan har brukt omtrent like lang tid på å opparbeide det omlag 2,4 mål store uteområdet. Eg har køyrd fleire billass med grus, stein og jord til huset, for så å frakte det ned med trillebår, forklarer han. Så har også det mangeårige arbeidet gitt resultat. Nyperoser, rododendron, asalia og vassliljer er mellom vekstene som prydar området rundt huset som ligg like ved golfbanen på Grønsdal. Det blir lagt merke til, ja. Det går mykje folk forbi i dette området, fortel Jan.

15 Fredag 20. juni På skattejakt i heimbygda Solveig og Marianne Aartun har latt seg fascinere av ein hobby som er svært uføreseieleg. Linda Merethe Lie Eg begynte med geocaching for to år sidan. Ideen kom etter at sonen min og kona hans, som ikkje bur i Sauda, blei interessert i dette. Dei brukte lang tid heim, då dei leita etter cacher. Eg syntest det høyrtest spennande ut og ville prøve, fortel Solveig Aartun. Geocaching er ei slags utandørs skattejakt. Ein leitar etter «skatten» ved å navigere etter GPSkoordinatar. Desse kan ein for eksempel plotte inn på ein mobiltelefon som støttar GPS, ved hjelp av ein «app». Når ein har komme fram til området må ein finne geocachen, oppbevaringsboksen, som ligg skjult. I denne boksen ligg det alltid eit lite skjema, der ein kan registrere seg med namn og dato. I tillegg, om boksen er litt større, kan han romme ein hemmeleg skatt. Reglane for geocaching er enkle. Viss du tar noko med deg frå cachen må du legge igjen noko av like stor eller større verdi. Det er litt ulike ting å finne, men så langt har eg ikkje funne noko av stor verdi. Det er ofte små plastikkfigurar, eller leiker. Det er ikkje nødvendigvis storleiken på skatten som gjer jakta spennande, meiner Aartun. I Sauda er det per i dag lagt ut drygt 30 cachar, spreidd over heile bygda, og talet aukar jamt og trutt. Dei er godt gøymt, både for spenninga sin del og ikkje minst for at dei skal få ligge i fred. Ein av cachane som ligg i området nær sentrum har eg leita etter lenge, men eg klarer ikkje å finne han. Cachane kan vere skjult på dei mest utenkelege stader, forklarer Marianne Aartun, som i likskap med mora Solveig også har lagt sin elsk på geocaching dei siste åra. Kor dei ulike cachane ligg skal altså vere hemmeleg, noko som gjer at det kan sjå noko suspekt ut når ein eller fleire går og luskar i eit område. Det ser nok litt rart ut av og til, humrar Marianne Aartun, men legg til at det er klare reglar for korleis ein skal opptre om ein legg ut ein cache. Det er ikkje kven som helst som kan gjere dette. Ein må ha erfaring. Dessutan har ein ikkje lov å legge ut ein skatt utan å på førehand ha avtalt dette med grunneigar, understrekar ho. Geocaching er, ifølge mor og dotter Aartun, ein aktivitet som passar for alle. Cachane varierer i vanskegrad, både når det gjeld kor enkel han er å finne og kva terreng han er plassert i. Dette får vi informasjon om når vi søker opp nærmaste cache. Då veit ein om det for eksempel er muleg å ta seg fram med barnevogn for å finne skatten, forklarer Marianne Aartun. Det er ein kjekk hobby for heile familien og ikkje minst ein fin måte å komme seg ut på, gjerne på stader ein vanlegvis ikkje går. Dessutan er dette ein måte å få vist fram Sauda til turistar. Vi har jo sett at fleire utanbygds har registrert seg på cachar som er plassert her i bygda, fortel mor Solveig Aartun. Cachane varierer altså i storleik og i verdi. Ifølge Solveig Aartun er det ikkje grenser for kreativitet både når det gjeld plassering og innhald. Så langt har hennar skattejakt avgrensa seg til heimbygda, men ho ser ikkje vekk frå at ho vil prøve finnarlykka om ho er på reis andre stader. Geocaching er ein billeg og spennande hobby som eg absolutt vil anbefale andre å prøve, seier ho. Ja, ein blir jo heilt gira. Og så er det så spennande at det stadig kjem nye cachar. Då må ein ut på ny jakt, ler Marianne Aartun. I morgon, laurdag, blir det arrangert ein såkalla Midtsommarevent for geocacherar, ved badeplassen i Åbødalen. LITEN SKATT: Ifølge Solveig Aartun er det ikkje grenser for kva ein kan finne om ein driv med geocaching. Oppbevaringsboksane varierer i form, storleik og ikkje minst innhald. GØYMT: Denne cachen fann Marianne Aartun godt gøymt på ein hemmeleg stad nær sentrum. Boksen inneheld ei lita blokk og ein blyant slik at finnaren kan registrere at han eller ho har løyst gåta. Ein har ikkje lov til å ta med seg boksen. NAVIGERER: Ved hjelp av ein «app» på ein smarttelefon kan ein få informasjon om kor nærmaste cache ligg skjult. Etter at ein har navigert seg fram til gøymestaden er det bare å starte leitinga. For skatten ligg godt gøymt. Sjølv om ein her får avslørt at det skjuler seg ein skatt i nærleiken av «Russerbrua» er den ikkje enkel å finne.

16 16 Fredag 20. juni 2014 Langt fra o sol, so IS-AUDE: Båten «Argelvor» fraus fast i isen alt i oktober i fjor. Trass i mykje, is, snø og kulde, angrar ikkje Elin Austerheim og Alan Le Tressoler på det dryge året i dei arktiske strøka. FøLGESVENNER: Elin Austerheim og Alan Le Tressoler har hatt mykje godt selskap i dei to hundane Konto og Kiniaq. Saudajenta Elin Austerheim lever ut draumen - på Grønland. Tore Bastlien Dahl I juni i 2013 legg ein seglbåt ved namn «Argelvor» ut frå hamnebyen Brest, heilt vest i Frankrike. Om bord er det to personar, franskmannen Alan Le Tressoler og norske Elin Austerheim. Begge to har ein fascinasjon for arktiske strøk og er levande opptekne av temaet. På seilasen har dei med seg mat nok til dei begge eitt år fram i tid. Målet for turen er Amdrup Havn på austsida av verdas største øy, Grønland. Dei to skal overvintra i havisen og driva med forsking for ei rekke ulike institusjonar. Ein livslang draum er i ferd med å gå i oppfylling for Elin Austerheim. Is og vatn Me spolar oss eit år fram i tid, til juni Etter å ha tasta eit frykteleg langt nummer får journalisten til slutt kontakt med Elin og Alan. Dei er framleis på Grønland. Medan saudabuen har opplevd temperaturar langt opp på 20-talet dei siste vekene og sol frå nærast skyfri himmel, er rapportane frå Grønland av ein litt annan karakter. Me ligg fortsatt fast i isen, me, men det smeltar ligg fortsatt fast i isen veldig mykje for tida, forklarer den blide stemmen i andre enden av telefonen. Ein skjønar raskt at Elin har ein forkjærleik for snø, kulde og arktiske strøk. For medan folk i Sauda vurderer kva solfaktor ein skal ha på seg etter jobb, kva ein skal grille til middag og andre kvardagslege utfordringar, ligg isen endå tjukk rundt seglbåten «Argelvor», noko den har gjort sidan oktober i fjor. Faktisk er isen halvannan meter tjukk rundt båten, men tjukkleiken varierer, seier ho, svært så entusiastisk. Gummistøvlar og ski Normalt skulle det jo gå rimeleg greitt å ferdast på så tjukk is, men sidan dei meir vårlege temperaturane òg har nådd Grønland, gir is-smeltinga også visse utfordringar. Overvatnet på isen gjer at Elin og Alan må ta i bruk gummistøvlar og ski når dei skal ut or seglbåten. Den eventyrlystne saudabuen innrømmer at denne noko uvanlege kombinasjonen har ført til mykje latter, men at det er svært så praktisk når dei skal ta seg over den islagde fjorden og inn på fastlandet. Forsking og interesse Etter planen skal dei to, som òg er kjærastar, bli verande i området fram til august, då dei igjen vender baugen sørover i retning Noreg. Men kva er det med kombinasjonen av is, snø og kulde som får ei jente her for ta prøvar FORSKAR: Saudajenta Elin Austerheim var ikkje vond å be då forskararbeid og turar rundt om i det ville landskapet. (Alle f frå Sauda og ein mann frå Frankrike til å overvintra i isen på Grønland? Godt spørsmål. Først er me her for ta prøvar for nokre forskingsprosjekt som me samarbeider med. Men det er også ein del av eit personleg ønske. Eg har budd på Svalbard tidlegare og blei fascinert av livet i Arktis. Så det freista til gjentaking, forklarer Elin. Flytande laboratorium Ei av hovudoppgåvene under turen er altså å ta ei rekke prøvar som skal brukast innan forsking. Elin er utdanna marinbiolog og Alan har i lengre VAKKERT: Med mørketida kjem også unike naturopplevingar. Elin Austerheim fortel at ho har hatt mange magiske kveldar der nordlyset har dansa rundt på nattehimmelen. PÅ JOBB: Elin Austerheim er utdanna marinbiolog og som ein del av opphaldet gjorde ho og sambuaren ei rekke prøvetakingar for ulike forskingsprosjekt. På biletet tek ho prøvar av sjøvatnet. KONTRASTAR: Å segla mellom isfj gjort og det var veldig spektakulært Ut frå biletet å dømma er det lett å

17 Fredag 20. juni mmar og varme ERFAREN: Alan Le Tressoler har fleire års erfaring frå forskingsprosjekt i Arktis og er fascinert over det ville og tøffe klimaet. SPEKTAKULÆRT: Det er lite å utsetta på landskapet aust på Grønland. Den islagde fjorden og dei spisse fjella dannar ei flott ramme for opphaldet. ho fekk mulegheita til å reisa til Grønland. Dagane går med til oto: Privat) tid drive forsking i arktiske strøk. Dei to tek prøvar og analyserer alt frå sjøvatn, is, snø og luft og har også utført ei rekke eksperiment. Mellom anna har dei sett på korleis ein kan minimera skaden av eit oljeutslepp og korleis omgivnaden reagerer på ei slik forureining. Andre forskarar har òg vore innom og brukt båten deira som forskingsstasjon. Me har jo på mange måtar eit flytande laboratorium her. Båten har ein eigen laboratorieseksjon der me har mykje utstyr, som mellom anna blir brukt til å analysera og filtrera snøprøvar. Dessutan har me ein frysar som held ein temperatur på minus vore heilt topp 80 grader celsius, slik at me kan frysa ned prøvar til seinare analyse, seier den ivrige marinbiologen. Krevjande planarbeid Det seier seg sjølv at ein tur til Grønland ikkje er gjort i ei handvending, og for Elin Austerheim og Alan Le Tressoler starta planlegginga av turen i Elin fortel at det tok omlag eit år med førebuingar før dei var klare til å kasta loss. Seglbåten, «Argelvor», blei bygd om for å takla det kalde og harde klimaet og kjærasteparet måtte planlegga og pakka mat og klede for eit år i audemarka. Det var mykje arbeid, men den største utfordringa for meg var sjølve seilasen opp til Amdrup Havn. Forutan dette har turen og opplevingane dette året vore heilt topp, påpeikar saudajenta. Kreativ i matvegen For dei fleste av oss hadde nok utfordringane stått i kø under eit slikt opphald som kjærasteparet nå nærmar seg slutten på. Kombinasjonen av kulde, is, snø og ikkje minst mørketid frå desember til mars månad, hadde nok verka deprimerande på dei aller fleste, og då har me ikkje nemnd maten. For når ein skal pakka mat for eit heilt år i ein båt, langt frå sivilisasjonen, seier det seg sjølv at det blir mykje hermetikk. Ein blir kreativ i matvegen, for å seia det slik. blir kreativ i matvegen Men eg saknar faktisk ikkje den vanlege norske maten. Det finst mykje godt på boks, og me har iallfall ingen problem med å halda maten kald, seier ho litt ironisk, og siktar til dei svært låge temperaturane utandørs. Elles har det fransk-norske paret òg fått prøvd seg på nokre lokale mat-spesialitetar som mellom anna isbjørn- kvalsel- og moskuskjøtt. Lærerikt opphald Ein skulle tru at eit drygt år i tilnærma isolasjon ville prega dei fleste, men den eventyrlystne saudakvinna held på at opphaldet har gått veldig bra og har bydd på ei rekke spanande opplevingar. Ho framhevar den storslåtte og ville naturen som eit av høgdepunkta, med nordlyset som ei stor trøst i mørketida. Kvardagane har for det meste gått med til å utforska området, og det har blitt mange flotte turar med dei to hundane ho og sambuaren har leigt frå fastbuande i byen Ittoqqortoormiit. Det har blitt mange sterke inntrykk. Landskapet er heilt fantastisk og me har segla mellom store isfjell og møtt lokale jegrar og fangstmenn. Det har vore veldig interessant å læra om andre kulturar og korleis folka som bur her overlever. Du rekker ikkje å kjeda deg. Eg har storkost meg heile vegen, avsluttar Elin Austerheim. ella er noko av det tøffaste eg har, seier saudajenta Elin Austerheim. seie seg einig med ho. MYKJE UTSTYR: «Argelvor» er utstyrt med eit eige labratorium der marinbiologen kan anlaysera og konservera prøvar. Ved hjelp av datamaskin har ho loggført og sendt resultat til dei ulike oppdragsgivarane. VÊR-UTSETT: Vinteren på Grønland er ofte svært hard. Stormane som feiar over området gjer det nokre gonger umuleg å opphalda seg utandørs.

18 18 Fredag 20. juni 2014 Pa o grille Gresk salat: Til 4 personar 1/2 isbergsalat 1/2 agurk 2 tomatar 1/2 raudløk 1 pk fetaost (eller terningar på glas) Oliven Ekstra virgin olivenolje Litt oregano Salt, pepar Kutt salatblad og legg dei på eit fat. Ha over agurk, tomat og raudløk i bitar. Del fetaosten og legg over. Strø over litt oregano, salt og pepar. Drypp over litt olivenolje og nokre oliven. Sett på bordet slik at gjestene kan forsyne seg sjølv. Tore Bastlien Dahl Det er sommar, det er sol og det er grill-tid. Nordmenn elskar å grilla og saudabuen er ikkje noko unntak. Innehavar av Ryfylke Mat, Nicholas Guindani, gir difor Ryfylke sine lesarar nokre enkle grilltips og eit forslag til ein enkel, rask og god tre-rettars middag. 35-åringen er utdanna kokk og jobbar i dag som forpleiningssjef i Nordsjøen. På sikt håpar han å kunne leva av interessa for mat og i fjor starta han firmaet Ryfylke Mat. Selskapet har som mål å skapa unike matopplevingar med produkt frå Sauda og Ryfylke. Produksjonen skal bestå av kortreist mat. Planen er å bruke lam, storfe og frilandsgris frå lokale produsentar og vidareforedla dette til ulike produkt, og til hausten startar han prøveproduksjon av mellom anna pølser og bacon. Grilla laks: Til 4 personar 800 gr laks 1 raud paprika 1 squash 1 fenikkel 1 potte frisk koriander Ein liten bit av frisk ingefær, chili og kvitlauk 1/2 lime Olivenolje Soyasaus Del laksen i fire bitar, strø over salt, pepar og litt olje, og la det stå på benken medan du førebur det andre. Del paprikaen i åtte biter og squashen i åtte strimler på langs. Vend dette i litt olje, salt og pepar. Finsnitt fenikkelen og legg denne i kaldt vatn. Då blir den endå sprøare! Hakk chili, kvitløk, ingefær og ei potte koriander. Bland med 4 ss olje, 4 ss soya og safta av ein halv lime. Smak til med salt og pepar og eventuelt meir olje. Start med å grilla grønsakene på ein varm grill. Når du snur grønsakene er det klart for å legge fisken på grillen. Legg han med finsida ned. Den skal grillast i ca 5-6 min, avhengig av tjukkleiken. Bruk lokk på grillen! Legg dette på tallerken med grønsaker først, så finsnittet fenikkel, fisken oppå og topp det heile med koriander-vinagretten. Enkel og sunn sommarmat! Friske bær: Til 4 personar Friske bær Vaniljekesam Mørk sjokolade Rens bær og legg det i ei skål. Ha over 2 ss vaniljekesam og rasp litt sjokolade på toppen. Ferdig! Vaniljekesam kan byttast ut med yoghurt naturell og litt honning. Her kan ein også bruka annan frisk frukt. NAM!!!

19 Fredag 20. juni n Nicholas Guindanis grilltips Vent til grillen er ordentleg varm. Altfor mange, særleg dei som nyttar kol, startar grillinga for raskt og maten blir fort svidd. Bruk grillen ofte. Det er eit godt alternativ til steikepanna eller omnen. Prøv nye ting på grillen. Alt kan grillast. Sjømat, grønsaker og frukt er utmerka grillmat. Eit tips er å pensla grønsakene med litt olje, då blir dei saftigare. Gjer ting enkelt. Om sommaren er det godt med lett og enkel middagsmat. Bruk gjerne lokale varer og sesongens bær og grønsaker.

20 20 Fredag 20. juni 2014 Spørsmål om litt av kvart 1. Kor mange av årets månader har 28 dagar? ,50 kroner. Kva er det som er så spesielt med denne summen? 3. Eit jaktlag skulle på bjørnejakt. Dei starta frå leiren sin: Først drog dei tre kilometer sørover, deretter tre kilometer austover og så tre kilometer nordover. Då enda dei opp tilbake i leiren. Kva farge hadde bjørnen? 4. Med P før meg kan du eta meg. Med L før meg er eg noko du gjer heile livet. Med N før meg er eg ikkje langt unna. Aleine fører eg ofte til beundring. Kva ord er eg? 5. Kva for eit norsk ord blir alltid uttalt feil? 6. Om to år vil eg vera dobbelt så gammal som eg var for fem år sidan. Kor gammal er eg? 7. Kva får du viss du kloner ein sjørøvar? 8. Kva er det me alle saman gjer samtidig? 9. I Oslo har fem prosent av befolkninga hemmeleg telefonnummer. Viss du velger ut 100 tilfeldige telefonnummer frå denne byen sin telefonkatalog, kor mange av desse ville vera hemmelege nummer? 10. Viss ein brun hane legg eit brunt egg på grensa mellom Norge og Sverige og ruger ut ein brun kylling, blir den då norsk eller svensk? 11. Mor til Jon hadde tre barn, alle født i sommarmånadane. Det første barnet het Mai, det andre Juni. Kva heiter det tredje barnet? 12. Kor mange dyr av kvart slag tok Moses med seg inn i Arken? 13. Eit elektrisk tog kjører sørover i 100 kilometer i timen og møter ein sterk nordvestleg vind. Kva retning vil røyken frå toget blåsa? 14. Tre jenter gjekk til skulen og hadde bare ein liten paraply. Korleis kan det ha seg at ingen av dei blei våte? 15. Kvifor er 6 redd 7? Finn 5 feil Dei to bileta ser heilt like ut, men på det nederste er det fem feil. Klarer du å finne dei? Svar: 1. Alle dei tolv månadane har 28 dagar. 2. Viss du kjøper ei vare til denne summen og betaler med ein tusenlapp vil du få tilbake følgande: Ein 500-lapp, ein 200-lapp, ein 100-lapp, ein 50-lapp, ein 20-kroning, ein 10-kroning, ein 5-kroning, eitt kronestykke og ein 50-øring. 3. Kvit. For at historia skal stemma, må jaktlaget vera på Nordpolen. 4. Ære (Pære, lære, nære, ære) 5. Ordet feil år. 7. Ein piratkopi. 8. Blir eldre. 9. Ingen. Hemmelege nummer står ikkje i telefonkatalogen. 10. Hanar legg ikkje egg. 11. Jon. 12. Ingen. Det var Noa som tok med dyr inn i Arken. 13. Eit elektrisk tog har ingen røyk. 14. Det regna ikkje. 15. Fordi (sju åt ni) 5-feil: Utedo-hjarta, nummerskilt på gut, flagg på hytta, høgtalar, vimpel

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter.

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter. RAPPORT FRÅ STRANDEBARM SKULE TYSDAG 18/10-05 Gruppa vart delt i 3. Det me skulle gjera i dag var: gjera klar grønsaker til marknad, stell i fjøset og steike pannekaker på stormkjøkken. Poteter og gulrøter

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Julebrev 2015 fra familien Jansen

Julebrev 2015 fra familien Jansen Julebrev 2015 fra familien Jansen Nok et år, ja to år faktisk, er gått unna. Hei venner og familie :) Hos oss har de siste 2 årene vært så stadig i endring og travel at vi ikke rakk å skrive noe julebrev

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad Først i denne delen om Giske OS står skrive om korleis vi bygde stasjonsbygninga. Der står nemnt at vi rekna med

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Tarzan 3 og 4 åringane Fredagane Neste månad nformasjonstavla Nyttar høvet til å minne om :

Tarzan 3 og 4 åringane Fredagane Neste månad nformasjonstavla Nyttar høvet til å minne om : Denne månaden har me blant anna arbeid med «Barn hjelper barn» som ei førebuing til haustfesten vår 3. november, der inntektene vil gå til SOS-barnebyer Bergen. Barna har mellom anna laga epletrykk og

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Austigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei alle sammen! Plassebakken Barnehage BA I januar har vi nytta oss av det fine veret å vøre mykje ute! Sjølv om det

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære?

Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Kvifor er dei fleste mobiltelefonar rektangulære? Innlevert av 6. og 7. ved Marvik Skule (Suldal, Rogaland) Årets nysgjerrigper 2015 Det er første gong både lærar og elevar i 6. og 7. ved Marvik skule

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 1 TEIKNSETJING Punktum (.) Vi bruker punktum for å lage pausar i teksta. Mellom to punktum må det

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3 Nynorsk Leite etter mat Her er tre prosjekt som handlar om kva små skapningar et, og korleis dei leiter etter mat. Først må du finne verkelege maur,

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

Kom skal vi klippe sauen

Kom skal vi klippe sauen Kom skal vi klippe sauen KOM SKAL VI KLIPPE SAUEN Kom skal vi klippe sauen i dag Klippe den bra, ja klippe den bra Så skal vi strikke strømper til far Surr, surr, surr, surr, surr. surr Rokken vår går,

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda Oslo Om denne boka Ei ung jente blir funnen knivdrepen i heimen sin. Mordet blir aldri oppklart. Leilegheita som var åstaden for mordet, står tom i 20 år. Når Elisabeth

Detaljer

Spørjeundersøking om sentrumsområde

Spørjeundersøking om sentrumsområde Spørjeundersøking om sentrumsområde Befolkningsundersøking i Hordaland 2013 AUD-rapport nr. 1 2013 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå, og i samarbeid med Planseksjonen i Hordaland

Detaljer

Alfabetisk ordliste 55 Kort grammatikk 60

Alfabetisk ordliste 55 Kort grammatikk 60 Personalia 1 Familie 5 Samtalar 8 På skulen 11 Kva er klokka? 13 Daglege rutinar 16 Måltid 18 Butikk og klede 20 I nærmiljøet 25 Bustad og møblar 28 Transport og reiser 32 Vêr og årstider 38 Kropp og helse

Detaljer

Ute mat Korleis laga god mat UTE

Ute mat Korleis laga god mat UTE Ute mat Korleis laga god mat UTE Sigrid Henjum- 03. desember 2013 1 Taco - ein favoritt også på tur. 4 pers Ingrediensar: 600-800 g kjøtdeig av storfe, hjort, kylling eller svin 1 boks mais 1 paprika i

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv...

1. Fritid og bibliotek... 1. 2. Hos legen... 7. 3. Høgtider... 12. 4. Mattradisjonar... 18. 5. Sunnheit og kosthald... 25. 6. Arbeidsliv... Innhald 1. Fritid og bibliotek... 1 2. Hos legen... 7 3. Høgtider... 12 4. Mattradisjonar... 18 5. Sunnheit og kosthald... 25 6. Arbeidsliv... 30 7. Jobb i sikte... 35 8. Skule og utdanning... 40 9. Familie

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo

Ein farleg klatretur. Tilrettelegging for norsk utgåve: Mette Eid Løvås Norsk omsetjing: Ivar Kimo Ein farleg klatretur Døveskolernes Materialelaboratorium, 1994 2. udgave 1. oplag Forfatter: H. P. Rismark Illustrationer: Henrik Taarnby Thomsen Tilrettelægging, layout, dtp, repro og tryk: Døveskolernes

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 1 PREPOSISJONAR Vi deler preposisjonane inn i ulike grupper etter kva dei fortel om: Stad: Tid:

Detaljer

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse

Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse Undervisningsopplegg Ishavsmuseet Aarvak 5. til 7. klasse KOMPETANSEMÅL Generelt om naturfag: Kunnskap om, forståelse av og opplevelser i naturen kan fremme viljen til å verne om naturressursene, bevare

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslagsillustrasjon: Christian Fjeldbu Omslagsdesign: Laila Mjøs

Det Norske Samlaget 2015 www.samlaget.no. Omslagsillustrasjon: Christian Fjeldbu Omslagsdesign: Laila Mjøs Om denne boka kvar sommar reiser Ea og mora til campingplassen Frøppeldunk for å fiske, bade og ikkje minst treffe alle dei andre feriegjestane igjen. Men denne sommaren skjer det noko uventa: fargane

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Maria Parr Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Illustrert av Bo Gaustad Det Norske Samlaget Oslo 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av eboknorden 2013 ISBN 978-82-521-8583-6

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

6. trinn. Veke 24 Navn:

6. trinn. Veke 24 Navn: 6. trinn Veke 24 Navn: Takk for ei fantastisk fin førestilling i går! Det var veldig kjekt å sjå dykk, både på formiddagen og på ettermiddagen. Eg vart veldig stolt! No må vi få rydda opp og pakka litt

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

HEILSETNINGAR... 2 Ordstilling... 2 Oppsummering av ordstilling... 10 Spørjesetningar... 11 Imperativsetningar... 15 Det-setningar...

HEILSETNINGAR... 2 Ordstilling... 2 Oppsummering av ordstilling... 10 Spørjesetningar... 11 Imperativsetningar... 15 Det-setningar... HEILSETNINGAR... 2 Ordstilling... 2 Oppsummering av ordstilling... 10 Spørjesetningar... 11 Imperativsetningar... 15 Det-setningar... 16 1 HEILSETNINGAR Ordstilling I ei norsk setning kjem orda i ei bestemt

Detaljer

Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland. Det blir pinlig uansett

Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland. Det blir pinlig uansett Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland Det blir pinlig uansett Om forfatterne: Tyra Teodora Tronstad og Bjørn Sortland kjente ikke hverandre mens de skrev denne boka. De skrev uten å ha snakket sammen,

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

NOEN VIKTIGE INFORMASJONER OM NORGE

NOEN VIKTIGE INFORMASJONER OM NORGE NOEN VIKTIGE INFORMASJONER OM NORGE Noreg er eit land i Nord-Europa. Noreg er eit nordisk land. Noreg, Danmark, Sverige, Finland og Island vert kalla dei nordiske landa. Noreg, Danmark og Sverige har òg

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1 Nynorsk Lundefuglnettene av Bruce McMillan Hvert år besøker svarte og hvite fugler med orangefarget nebb den islandske Kvart år besøkjer øya Heimøy.

Detaljer

Røldal. Informasjon. Leilegheit 101 & 103. Ve og Vel V/Turid Tveit 53 49 68 18/97 53 02 55 turid.tveit@stord.kommune.no

Røldal. Informasjon. Leilegheit 101 & 103. Ve og Vel V/Turid Tveit 53 49 68 18/97 53 02 55 turid.tveit@stord.kommune.no Røldal Leilegheit 101 & 103 2011 Informasjon Ve og Vel V/Turid Tveit 53 49 68 18/97 53 02 55 turid.tveit@stord.kommune.no Innhaldsliste Prisar:... 3 Litt om leilegheitane... 4 Røldalsterrassen... 4 Utstyr...

Detaljer

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman Carl Frode Tiller Innsirkling 3 Roman OM FORFATTEREN: Carl Frode Tiller (f. 1970) er ein av dei fremste forfattarane i norsk samtidslitteratur. For dei fire romanane Skråninga (2001), Bipersonar (2003),

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage Seljord kommune Adresse: Flatdalsvegen 1139, 3841 Flatdal Telefon: 350 51365 E-post: heddeli.barnehage@seljord.kommune.no Styrar: Kristin Gaarder Opningstid: Måndag

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Formål med pasienthotelllet: Hovudoppgåva er å vere eit tilbod for at pasientane skal behandlast på beste

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Side 1 Tingvoll, 21. september 2013 NVE FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Naturvernforbundet har gått langs elva på den planlagde utbyggingsstrekninga 15.9.2013. Vi har ikkje gått traseen

Detaljer

ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE

ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE ARBEIDSPRØVEN Nynorsk ELEVHEFTE LESEKORT 1 A D Å B O V N F G I P L Y Ø U M S T Æ R E H J K a d å b o v N f g i p l y ø U m s t æ r e h J k LESEKORT 2 sa Vi ål du ør våt dyr syl klo båt lys tak Hest føle

Detaljer

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo - Glytten 23. årgang Januar 2014 Helsing frå Lyngmo Når du mottek Lyngmoglytten denne gangen er det travelt arbeid i gang på kjøkkenet

Detaljer

Foreldrekurs for foreldre på 3 og 4 trinn

Foreldrekurs for foreldre på 3 og 4 trinn Foreldrekurs for foreldre på 3 og 4 trinn Lesing er grunnlaget for suksess i neste alle skulefag. Lesesvake elevar får ofte problem med å fullføre vidaregåande skule. Lesesvake vil møte mange stengte dører

Detaljer

Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet:

Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet: SETNINGSLEDD 1 Analyser setningane under. Det betyr at du skal finne subjekt og verbal. Sjå eksempelet: Leo som budde på Cuba før, snakkar godt norsk. Subjekt: Leo som budde på Cuba før Verbal: snakkar

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Straumen går Vatnet kom som regn frå skyene det kom inn frå havet i tunge mørke skyer dei drog seg lågt inn over kysten og lét dropane falle det

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Del 1 Ordklasser. ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying...

Del 1 Ordklasser. ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying... ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying... 10 1 ADVERB a fortel korleis, når og kvar noko skjer. Dei kan stå til eit verb og fortelje

Detaljer

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO HAFSLO - INFORMASJON SFO er eit friviljug omsorgs- og fritidstilbod før og etter skuletid for borna på 1. 4. steg. Sentralt i tilbodet er omsorg, tryggleik,

Detaljer

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule 10. september var Anne Brit og Mari frå Leikanger kommune på besøk hjå 9. trinn på Leikanger ungdomsskule. Tema for samlinga var lokaldemokrati,

Detaljer

FANTASTISK FORTELJING

FANTASTISK FORTELJING FANTASTISK FORTELJING Leiken går ut på at alle som er med, diktar ei fantastisk forteljing. Ein av deltakarane byrjar på ein historie, men stoppar etter ei stund og let nestemann halde fram. Slik går det

Detaljer

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også.

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også. ADVERB 1 Set inn adverb med motsett tyding. Luisa skriv pent. Leo skriv stygt. Maten luktar godt. Søpla luktar dårleg/vondt. Han spurde høfleg. Ho svarte uhøfleg. Leo gjekk seint. Luisa gjekk fort. Jentene

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Ved Kari Vik Stuhaug Helsepedagogikk Helse Fonna 5. Mars 2015 09.03.2015 Kari Vik Stuhaug, LMS Helse Fonna 1 Kva gjer du når du får eit problem? Og kva

Detaljer

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg 5. JANUAR 2016 Mors friluftsliv - nyttig og naturleg Friluftslivsseminar Sogndal 5. januar 2016 Inger Marie Vingdal, HIOA Livslangt liv i natur Kvinne født 1927 Gardbrukar og budeie til1994 Enke, pensjonist

Detaljer