EIT INFORMASJONSMAGASIN FOR VANYLVEN - NR

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "EIT INFORMASJONSMAGASIN FOR VANYLVEN - NR 2-2010"

Transkript

1 EIT INFORMASJONSMAGASIN FOR VANYLVEN - NR Pølsemaker, pølsemaker... Side 2 Bagasjen full av Vanylven Side 7

2 Oddfrid Vereide, 51 år Tenkjer du på om du velger lokal mat når du handlar i kvardagen? - Ja. Veit du kvar du får tak i lokal mat? - Enkelte butikkar, messer, direkte frå produsent. Kansje for få plassar. Eg setter pris på temaveke på coop om lokal mat. Synest du at lokal mat er ein grunn å smile for? - Ja, absolutt. Det er flott! Vidar Solheim, 30 år Tenkjer du på om du velger lokal mat når du handlar i kvardagen? - Nei. Veit du kvar du får tak i lokal mat? - På lokalbutikkane og Sørdal. Synest du at lokal mat er ein grunn å smile for? -Ja, absolutt! Petra Myklebust, 88 år Tenkjer du på om du velger lokal mat når du handlar i kvardagen? Ja, i grunnen. Veit du kvar du får tak i lokal mat? Sørdal kjøtt og fisk på Fiskå. Synest du at lokal mat er ein grunn å smile for? - Ja. VANYLVEN Tekst og bilete: Line Nordal UTVIKLING Vanylven - ein grunn til å smile, nr Utgjevar: Vanylven Utvikling AS Ansv. redaktør: Bernt Westad Redaktør, ord og bilete: Anna-Ma Olsson - Bladbunad: Tor Inge Nygård/Anna-Ma Olsson ortreist mat HELGØY GARTNERI DET ER SOM Å KOME INN PÅ FØDEAVDELINGA. Lufta held ein temperatur på 25 grader, og med 80% fuktigheit i tillegg piplar svetten allereie etter nokre minutt. Dei australske sesongarbeidarane som haustar grønsakane trivest godt i varmen, og skimtast av og til mellom store, grøne paraplyar av nokre agurkblad. Vi er på Helgøy Gartneri på Fiskå. Sjølv om Helgøy gartneri kanskje er mest kjent for dei gode tomatane sine, er det agurkar dei lever av. Dei leverar 90 tonn agurk til Bama i Trondheim per år. Dei skeive, krokete eller dei som rett og slett ikkje held mål, vert seld som 2. sortering direkte på gartneriet. Vår og sommar får ein samtidig kjøpt perletomatar eller vanlege, samt sommarblomstrar. Karin Helgøy driv gartneriet saman med mannen Jan, også ordførar i Vanylven. Henne finn ein idag ved agurkpakkinga. Ho fortel at det er gunstig for tomatane å få ta del av gjødslinga til agurkane. For å gjere ei lang historie kort, er det dette som gjev den gode smaken som får kundane til å ta turen hit frå eit stort område rundt. Helgøy Gartneri kan vise til eit sal på ca 10 tonn tomatar berre i nærområdet per år. At dei dyrkar biologisk, er heller inga ulempe. Folk set meir og meir pris på reine og usprøyta varer, seier Helgøy. Dessutan vert dei ikkje ferskare enn rett frå kvisten!

3

4

5 ortreist mat «Pølsemaker, pølsemaker...» Med lokalisering i den vesle bygda Syvde, må ein ha fleire kjøtbein å stå på for å overleve som pølsemakar. Det har Svein Sørdal. Å kome inn på Sørdal Kjøt midt i veka i ti-tida, er som å verte forflytta tilbake til 50-talet. I interiøret finn ein kuriositetar som grøne flisar og ei eldgamal kjøtvekt. Samt ein delikatessedisk som må vere himmelriket for ein kjøttetar sammenlikna med tilbodet i dei store kolonialbutikkane. Mor Ruth Sørdal kuttar opp kjøt, det er tomt for kundar. Dermed ikkje sagt at det er lite å gjere. For sjølv om tida har stått stille, piper det i alarmar og durar frå skjeremaskinar. Svinemorren som har vorte dampa, må kjøles ned snarast mogleg, ellers sprekk den. -Å gje kunnskap til folk, seier Svein, 2. generasjons pølsemakar på Sørdal Kjøt, er ein stor del av jobben min, det. Berekne matmengde i selskap, drive catering, partere hjort i jaktsesonga. Spekemorren heng svart i tunge krusedullar på eit stort tørkestativ. Den eigenproduserte spekemorren som dei er kjente for og faktisk lagar kg i veka av. Den som til dømes hotelldirektør Sandnes berre må innom og kjøpe med seg av. Ein god porsjon humor trengst om ein skal overleve. Sørdal sukkar litt over stadig strengare reglar, og det er ikkje fritt for at ein mistenker han for å av og til å ynskje arbeidsmiljølova dit peparen gror. - Den som seier han aldri har brote ein regel...han tek feil. Men då er det fordi han ikkje kjenner akkurat den regelen. Svein Sørdal er ikkje i tvil om at det vert viktigare og viktigare med lokal handel framover. Han trur folk vert meir bevisste på miljøvern, og med det aukar fokuset på lokalprodusert mat. Når slakteriet i Ålesund om kort tid legg ned, er det frå Trondheim dei får råvarene. Då kan ein byrja å diskutere kor kortreist den lokalproduserte maten eigentlig er. Men Svein bekymrer seg nok enda meir for å miste den personlege relasjonen til folka på slakteriet. - Gløymer eg å legge inn bestilling, ringer dei og minner meg på det, seier han og flirar litt av seg sjølv. Han har nemleg nok å gjere.

6 mat ortreist TYNNAKNUTEN - inn på tunet Hildegunn Knardal driv Tynnaknuten på Syvdsneset, ein av få inn-på-tunet-aktørar i området. Førebels har ho mest leigd ut huset som møtelokale og til selskap, men har kapasitet til å ta imot fem brukarar i grøn omsorg, og ventar på avtale med kommuna. Inntil vidare sel ho økologiske egg rett frå garden året rundt, og leverar også egg til Coop på Rovde. Ho arrangerar også keramikk-kurs, og kvar onsdag kveld er det mogleg å kome innom kjellaren henna for å lære kunsten frå scratch. HAKALLEGARDEN - ikkje berre alpakka Det skal godt gjerast å bu i Vanylven utan å kjenne til Hakallegarden. Aina Moldskred Krakset og Olav Krakset har på nokre få år vorte godt profilert i området. Det kanskje ikkje alle veit, er at dei sel lokalprodusert kjøt frå villsau. Det dreier seg då om kjøtdeig, pinnekjøt, rull og spekelår. Dei har også skinn frå villsau og mohairgeit. På Hakallegarden får du også kjøpt strikka og hekla kle og tilbehør, laga av damene i miljøet rundt Hakallegarden. I det kvite huset i skråninga inntil den smale Syvdsfjorden, og med den spisse Høystakken alltid i augesyn, vaks han opp. Klatra fryktlaust i fjell med kameratane, drog krabbeteiner med båt før han vart tørr bak øyra. Han eigde fjell og fjøre på den måten ungane gjorde før. Bagasj MEN NETT NO står Rasmus Sandnes (50) solbrun ovanfor skjortesnippane og steiker potetball på kjøkkenet heime hjå ho mor. - Med sirup sjølvsagt! Hotelldirektøren på Dr. Holms på Geilo er på svipptur til barndomstraktene sine, og då er ball det fyrste han må ha. Trebornsfaren forsikrar at han får roa etter ti minutt, også etter sju timars biltur med innlagt besøk hos faren på sjukeheimen, og med skjemaet fullspekka av møter i dagane framover. Han sit nemlig i styret i reisebedrifta 62 grader nord i Ålesund, er styreformann i De Historiske Hotell og Spisesteder, og har i tillegg ein del andre styreverv. Tid til overs? Nei! Men han seier det gjev energi å ha mykje å gjere. Jobb er hobby! Dessuten søv han som ein stein. Sandnes hugsar barndommen som ei fantastisk tid i livet, og om ikkje alt var betre før trur han likevel ungane var meir sjølvstendige då. -Det meste slapp eg og kameratane unna med fordi foreldra våre hadde anna å gjere enn å overbeskytte borna sine, meiner han. Det er i grunnen utruleg at vi overlevde!

7 - Det er i grunnen utruleg at vi overlevde! - Det meste slapp eg og kameratane unna med fordi foreldra våre hadde anna å gjere enn å overbeskytte borna sine, meiner han en full av Vanylven Han saknar tida med folk i alle tun, og at ein kunne kome inn kvar som helst og ete nonsmat. Idag er det ei anna tid, som krev at begge foreldra er ute i arbeid. Utropstegna sprutar når han snakkar om reiselivet på søre Sunnmøre. Med lang fartstid i bransjen har han ofte vorte spurd om å kome med innspel, mellom anna til eit prosjekt for nokre vener på Hakallestranda. Stort sett manar han til realisme, seier han. Design er viktig! Bygg vakkert! - Vanylven har no ein fantastisk natur! Problemet er at reiselivet her gjerne er basert på draumar. Det kjem ein kvardag også! Og så er ein altfor lite oppteken av å bygge pent. Design er viktig! Bygg vakkert! Han kunne ynskje at dei som driv med serveringsvirksomheit fokuserte på mat med særpreg for området. - Slutt å sel løvstek og snitsel! Få fokus på matkvalitet. Lag ein vanylvs-meny! Sjølv fyller han bagasjen med mat heimafrå kvar gong han er her. Sørdalsmår må han berre ha, og karbonader. Tomatar og agurk frå Helgøy er ein selvfølge, egg frå Rovde likeså. Hotelldirektøren er blid og imøtekomande, og strekker seg langt for å sikre fotomotiv til intervjuet. Kome ned på moloen igjen, fordi fotografen har oppdaga ein ny vinkel? - ikkje noko problem! Han fortel at han har full respekt for folk sin fagintegritet, og lærte mykje om presse den gongen i 2002 da ein tilsett på Dr. Holms vart drepen på Geilo. Ein kjernekar med beina på jorda, seier barndomsvener. Hyper, flirar niesa på 13 og legg til at han gjerne snakker i tre telefonar samtidig. Det siste vil ikkje Sandnes vedgå, men det vert nokre telefonar i løpet av ein dag. Søndagane bruker han derimot å ha fri. Fortel om noko du hadde ynskt du visste då du var 25 år og nyutdanna, og vart leiar i Thongruppa? - At det var så himla mykje jobb for å lukkast! seier han og ler. Men det som lokka, er det same som gjer at eg trivest så godt idag: ein får ein fantastisk kunnskap om mennesket! Særleg det å måtte forholde seg til så mykje unge folk, er med på å halde han ung til sinns, trur 50-åringen. Laksefiske, utfor- og bortoverski, sykling og vandring står på programmet. Ofte har han med familien, si svenske kone Anita og dei tre gutane i alderane 11, 17 og 22. Med hytte i Oslofjorden, leilegheit i Oslo, byggeplanar på Gotland i Sverige samt hus på Geilo, vert det naturleg nok mykje reising. Etter mange år i hotellbransjen, dei siste 17 på Geilo, har han konkrete planar om å trappe ned og har selt seg ut av Dr. Holms. Pensjonist er ikkje eit ord han likar. Men han skal i alle tilfelle roe ned, nyte livet, tøffe rundt i tresnekka på Gotland saman med kona i eit langsommare tempo enn no. Ei ny karriere kallar han det.

8 Sunnmørssommar På desse tre sidene har kunstnarar frå Vanylven illustrert sunnmørssommar på sin eiga måte. Magne Sandnes (f.1977) frå Eidså jobbar som fotograf i designbyrået Grandpeople i Bergen. Han er ein ivrig syklist, bordtennisspelar og pølseentusiast. Henrik Koppen (f. 1990) Er frå Velsvika i Volda kommune, og har siste året gått på kunstlinje på Trøndertun folkehøgskole. Skal til hausten byrje på Kunstskolen i Rogaland i Stavanger.

9

10 10 Torun Hunnes (f. 1982) har vokse opp i Sylteskogen i Syltefjorden. For tida bur ho i Bergen der ho tek ein master i visuell kommunikasjon på kunsthøgskulen. Ho er opptatt av historier, minner og rare og merksnodige ting.

11 Festivalsjefen 11 Hallbjørn Stenhaug, (58) festivalsjef for Vanylvsfestivalen. Hobbyen hans er å arrangere festivaler, og i år har han fått Hellbillies og Donkeyboy til Vanylven. Men kven er han? Ein treng ikkje å møte Hallbjørn Stenhaug for å intervjue han. Det meste kan faktisk la seg gjere via epost eller telefon. Og kvar hen i verda han til einkvar tid oppheld seg er ikkje lett å halde orden på. Men at det nett no er ein stad med mange tunnellar er i alle fall heilt sikkert. For han køyrer ofte, og fortrinnsvis, bil. Over eit dårleg telefonlinje fortel Hallbjørn Stenhaug med ei blanding av norsk, dansk og svensk at han under desse intense sommarvekene med arrangement ikkje får meir enn tre til fire timar søvn kvar natt. Det er mykje som skal organiserast når ein er festivalarrangør. Møter som skal haldast, til dømes med politi og brannvesen i forkant av festivalane. Godt då at festivalane berre er hobby. Dei siste åra har han budd i Hongkong, der han driv ei eksportvirksomheit med meir enn 100 tilsette innan tekstilbransjen. Det går i kle og møbelstoff. Han har kone og fem born, og er oppvaksen i Frosta i Trøndelag. Det var også der han starta sin fyrste festival i Norge, etter 25 års erfaring i Danmark. Liksom Frosta slit Vanylven med fråflytting, og Stenhaug meiner at ein festival kan bidra som eit positivt innslag og eit steg i arbeidet mot dette. No driv han tre stykker i Norge og ein i Danmark, der han også har hus. - Tilfeldigheitane gjorde at gode vener spurte om eg kunne tenkje meg å arrangere noko her i Vanylven. Det kunne han, forutsatt at det er betoning på festleg, ikkje fest, og at ein kan ete god mat med lokal tilknyting, ikkje berre pølse. At artistane speler tidleg på kvelden, rundt 19-20, bidreg til å halde promilletalet nede. Tre generasjonar skal kunne gå saman og høyre god musikk, synest Stenhaug. Bandverkstaden på Åheim I underetasja driv Ungdomslaget FRAM den flunkende nyoppussa kulturkaféen. På loftet dunkar den tunge bassen til Cranberries Zombie gjennom lokalet. Det er jentebandet White Devils som øvar. -Vi vil verte kjende og gje ut plate! svarer jentene på spørsmål om kva draumen er. Ambisjonane er det ikkje noko i vegen med, men mest av alt er det er kjekt å ha ein stad å vere. Det er inga sjølvfølge på desse kantar. Næraste øvingslokale finst ellers i Syvde. - Det er kjekt å få sjansen til å lære å spele eit instrument, seier Dorthea Hermansen (14), som spelar gitar til vanleg. - Å spele i band er ikkje noko einmansshow, i alle fall ikkje før du vert superstjerne, humrar Marte Myklebust, som til vanleg er musikklærar på ungdomsskulen på Åheim. Ho er pådrivar for prosjektet. Det starta for to år sida som eit bygdemobiliseringsprosjekt. Prosjektet heiter Trygg og rusfri samlingsstad for ungdom. Tilskot til å kjøpe instrument har dei fått frå MVO (Musikkverkstedsordningen), NL (Norske Lagsbruk) og LASS (Landslaget for alkoholfrie serverings- og samlingsstadar) - til saman kr. Pengane gjekk med til å kjøpe instrument. I bandverkstaden øvar fem band til faste tider, og medlemane er mellom år. Sjølv om Marte Myklebust som oftast er med på øvingane, har ungdomane full tilgang til lokalet, og ansvar for å ta vare på utstyr. Det å spele i band gjev samhald, og folk som ikkje omgås til vanleg vert kjent med kvarandre gjennom musikken. Vanylvsfestivalen går av stabelen på Eidså juli. «Tre generasjonar skal kunne gå saman og høyre god musikk»

12 12 Ei utradisjonell runde Tiåringen står blikkstille og konsentrerar seg. Svært alvorleg. Så svingar han kølla og - tokk! Ein kvit ein susar avgårde som eit skot. Det er torsdag og nybyrjarkurs i Vanylven Golfklubb, og i kveldssola på drivingrangen trenar Arnar Freyr Geirsson utslag, med kyndig hjelp frå veteranar i miljøet rundt. Arnar har med seg foreldra og syskena, som alle nyleg har byrja med golf. På Island, der han kjem frå, spela han basket og handball, men her ville han prøve noko nytt. - Det er artigare enn det verkar, seier han. Målet mitt er å verte betre enn pappa! Når ein rundar Syvdsfjorden og dei snøkledde Breiteigfjella reiser seg frå grøne bakkar, er det ikkje noko som tilseier at Noreg si kanskje vakraste golfbane skulle ligge akkurat her på Eidså. 9-holsbana er utradisjonell også i den forstand at ein får ein kunstoppleving undervegs. På utvalde plassar henger digre malerier og fotografi av anerkjente, lokale kunstnarar montert på metallplater. Men kva er det - ein eldsprutande drage på ein hårete legg? Det er slett inga sjølvfølgje at Karl-Fredrik Velle (21) frå Storeide får vise tatoveringane sine på greenen i ein sport som gjerne krev at shortsane går nedanfor kneet og at piquettrøya har snipp. I Vanylven Golfklubb er likevel haldninga til kleskoder avslappa. Det er heller ingen som ser rart på deg dersom du troppar opp i dongeribukser. Velle er heime på ferie, og går gjerne ein runde på bana der han byrja med golf som liten gut. Sjølv med 19,4 i handicap seier han at bana er ein utfordring. Med naturen og høgdeforskjella som naturlege hindringar i løypa er bana vanskeleg, også for erfarne. Det milde sunnmørsklimaet betyr at du kan spele på lisje-julafta om du vil. - Vel, ikkje i fjor då! seier Mindor Gjerde lattermildt. Den siste vinteren var nemleg sjeldan snøfylt. Men elles held golfbana open året rundt. Gjerde (64) har tidlegare vore med i styret, men er no vanleg medlem. Han kunne ynskje at han hadde starta før, for det er god trening og ein sport for alle. I tillegg til kunst i friluft og utslagsmarkørar laga av gamle trålkuler frå båtar, skal du ikkje sjå vekk frå fleire overraskingar. Golfbana ligg midt i eit hjortetrekk, og dette har ein prøvd å løyse på ulike, kreative måtar. - Vi har hengt opp såpestykker i trea framme ved green fem. Det skal visstnok hjelpe...smiler Gjerde. Hvis ikkje, får golfrunda di kanskje endå ein dimensjon. FAKTA VANYLVEN GOLFKLUBB 9-holsbane med tre par 3 hol, fem par 4 hol og ett par 5 hol. Bana har par medlemar. Baneavgift: 100,-/150,- (medlem/ikkje medlem) Banerekord: 78 slag Petter Bortne, Selje GK. Hole in one: 3 Adresse: Vanylven GK, 6142 Eidså

13 13

14 14 Tilbake til røtene Tilbake til røtene Foto: Privat

15 15 Han brenn for å gå toppturar i nokre av verdas høgaste fjell. Men til dagleg nyt Dag Molvik (43) like gjerne ein 15 km joggetur i motbakkane gjennom Sandvikdalen. Det var røtene han ville tilbake til. Mor i Sandvika, og alle syskjena som har hytte i nærleiken. Barndomsvener og frisk luft. Etter 15 år i Oslo innafor energibransjen sa han opp, tok vidareutdanning og fekk etter kvart fast IT-jobb i Ulsteinvik. Når han fekk moglegheita til å kjøpe eit gamalt småbruk i nærleiken av grenda der han vaks opp, slo han til. No pusser han opp huset, og det er full byggjeaktivitet rundt om. Han reknar med at han snart kan invitere venene frå Oslo opp til innflyttingsfest med krabbe og noko attåt. -Trur kanskje det er nokon som vil verte misunnelig då, ja, seier han med eit smil, og tenkjer på nærleiken til sjøen, og fjellet på andre sida av vegen. For det var naturen som trakk, like mykje som familie og barndomsvener, når han flytta opp att. Og så var han lei av å bu i blokk med folk tett innpå. Her i bygda kjem ein så tett på som ein sjølv vil. Dag er aktiv i både grendalag og idrettslag, og meiner det er nøkkelen til å kome inn i eit lokalsamfunn. Å engasjere seg. Molvik er ellers meir enn middels engasjert i fjelltoppar, og har vore med på toppturar til mellom anna Kilimanjaro, Elbrus og Aconcagua. Ofte som deltaker på turar arrangert av World Wide Vikings, som kameratane Krakset og Høgseth driv. WWV har i tillegg ei webbside der folk kan leggje inn både fjellrapporter og bilete. I Vanylven er forutsetningane for trim gode, og han syklar, joggar og går i fjellet i nærområdet. Kvar dag pendlar han til Ulsteinvik og jobben som IT-ingenjør. Reiser klokka sju, er heime fem. Det vert ein vane, seier han, og er eigentlig nøgd med å ha ein god jobb innafor sitt fagfelt. Han tippar han ser kameratane i Oslo minst like ofte no som han ville gjort om han budde der framleis. For etter jobb er det lettvint å reise direkte til Hovden flyplass med Eiksundsambandet. Då er ein helgatur til Oslo ikkje langt unna. Heilt topp! I desember 2009 besteg Dag Molvik og resten av den norske ekspedisjonen fjellet Pico Bolivar (5.000 m o h) i Venezuela. Dei hadde flaks med veret og fekk ein eventyrleg utsikt ned over byen.

16 16 Tips og idear om redaksjonelt innhald? Ta kontakt på: Anna-Ma Olsson (f. 1972) er busett på Kvamsøya i Sande, men kjem opphavleg frå Sverige. Ho frilansar som fotograf og journalist, og er engasjert av Vanylven Utvikling AS.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa Ungdom i klubb Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa CASE - FORGUBBING SSFK hadde i lengre tid merka ei «forgubbing» i trenar, leiar og dommarstanden i SFFK. Etter fleire rundar

Detaljer

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 1 TEIKNSETJING Punktum (.) Vi bruker punktum for å lage pausar i teksta. Mellom to punktum må det

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Matematikk 1, 4MX15-10E1 A

Matematikk 1, 4MX15-10E1 A Skriftlig eksamen i Matematikk 1, 4MX15-10E1 A 15 studiepoeng ORDINÆR EKSAMEN 19. desember 2011. BOKMÅL Sensur faller innen onsdag 11. januar 2012. Resultatet blir tilgjengelig på studentweb første virkedag

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Heilårsbruk av hus på gard og i grend

Heilårsbruk av hus på gard og i grend Heilårsbruk av hus på gard og i grend Historikk 1999: Gardsformidlingsprosjektet. Samarbeid med bondeorganisasjonane. Kartlegging av ledige gardsbruk. Kr.150 000 til seljar. På 1,5 år vart denne ordninga

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også.

3 Set inn adjektiv eller adverb. Carmen er ei fin dame. Ho har alltid på seg fine klede og eit fint sjal. Ho syng fint også. ADVERB 1 Set inn adverb med motsett tyding. Luisa skriv pent. Leo skriv stygt. Maten luktar godt. Søpla luktar dårleg/vondt. Han spurde høfleg. Ho svarte uhøfleg. Leo gjekk seint. Luisa gjekk fort. Jentene

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Kvifor kan ikkje alle krølle tunga Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Innhaldsliste: Framside med problemstilling Hypoteser Plan Spørjeskjema Arbeid med prosjektet Kjønn Trening Alder

Detaljer

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule

Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule Innspel frå elevane på 9. trinn på Leikanger ungdomsskule 10. september var Anne Brit og Mari frå Leikanger kommune på besøk hjå 9. trinn på Leikanger ungdomsskule. Tema for samlinga var lokaldemokrati,

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Sommartur til Sverige,

Sommartur til Sverige, Sommartur til Sverige, 7 dagarstur med avreise 30. juni 2015, Storby, «glasriket» i Småland og grensehandel På denne turen skal vi i tillegg til Stockholm og Gøteborg, mellom anna innom salmediktaren Lina

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg

Mors friluftsliv - nyttig og naturleg 5. JANUAR 2016 Mors friluftsliv - nyttig og naturleg Friluftslivsseminar Sogndal 5. januar 2016 Inger Marie Vingdal, HIOA Livslangt liv i natur Kvinne født 1927 Gardbrukar og budeie til1994 Enke, pensjonist

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter.

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter. RAPPORT FRÅ STRANDEBARM SKULE TYSDAG 18/10-05 Gruppa vart delt i 3. Det me skulle gjera i dag var: gjera klar grønsaker til marknad, stell i fjøset og steike pannekaker på stormkjøkken. Poteter og gulrøter

Detaljer

Del 1 Ordklasser. ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying...

Del 1 Ordklasser. ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying... ADVERB... 2 Måtesadverb... 3 Tidsadverb... 4 Stadadverb... 5 Gradsadverb... 7 Setningsadverb... 8 Gradbøying... 10 1 ADVERB a fortel korleis, når og kvar noko skjer. Dei kan stå til eit verb og fortelje

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar «Alt kveg bør ut å beite i utmarka», skriv Torbjørn Tufte. Foto: Mariann Tvete Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar Jordbruksnæringa no må samle seg og velje kva kampar dei vil ta til fulle,

Detaljer

Spørjeundersøking om sentrumsområde

Spørjeundersøking om sentrumsområde Spørjeundersøking om sentrumsområde Befolkningsundersøking i Hordaland 2013 AUD-rapport nr. 1 2013 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå, og i samarbeid med Planseksjonen i Hordaland

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14 5 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 5 014-10-14 15:08:14 Algebra MÅL for opplæringa er at eleven skal kunne forenkle fleirledda uttrykk og løyse likningar av første grad og enkle potenslikningar

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage

INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage INFORMASJONSHEFTE OM Flatdal barnehage Seljord kommune Adresse: Flatdalsvegen 1139, 3841 Flatdal Telefon: 350 51365 E-post: heddeli.barnehage@seljord.kommune.no Styrar: Kristin Gaarder Opningstid: Måndag

Detaljer

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo - Glytten 23. årgang Januar 2014 Helsing frå Lyngmo Når du mottek Lyngmoglytten denne gangen er det travelt arbeid i gang på kjøkkenet

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

www.kappdetgodeliv.no Jan Helgøy, Ordførar i Vanylven kommune

www.kappdetgodeliv.no Jan Helgøy, Ordførar i Vanylven kommune Dei unike dråpane i vest Området vårt er kalender-noreg i miniatyr. Vi samlar juvelane i eit fellesskap slik at dei skin enno klarare og tydelegare. Det er kjekkare å gå på skattejakt når ein går saman.

Detaljer

Kva er økologisk matproduksjon?

Kva er økologisk matproduksjon? Nynorsk Arbeidshefte om økologisk landbruk for elevar i grunnskulen Nynorsk Arbeidsheftet er utarbeidd av og utgjeve av Norsk senter for økologisk landbruk med økonomisk støtte frå Fylkesmannens landbruksavdeling

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 1 Nynorsk Lundefuglnettene av Bruce McMillan Hvert år besøker svarte og hvite fugler med orangefarget nebb den islandske Kvart år besøkjer øya Heimøy.

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman Carl Frode Tiller Innsirkling 3 Roman OM FORFATTEREN: Carl Frode Tiller (f. 1970) er ein av dei fremste forfattarane i norsk samtidslitteratur. For dei fire romanane Skråninga (2001), Bipersonar (2003),

Detaljer

Valle Venstre. «Menneska er viktigare enn systemet.»

Valle Venstre. «Menneska er viktigare enn systemet.» Valle Venstre «Menneska er viktigare enn systemet.» Dette er Valle Venstre: Venstre er eit liberalt parti. Ein liberal politikk tek utgangspunkt i det enkelte mennesket, samstundes med at alle har ansvar

Detaljer

5 stk flotte bustadtomter til sals

5 stk flotte bustadtomter til sals Eikefjord sentrum 5 stk flotte bustadtomter til sals Side 1 Fakta om tomtane Eikefjord ligg midt mellom Florø og Førde. Berre 25 minutts køyring til Florø og 30 minutts køyring til Førde Tomtane er sjølveigartomter,

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Kom skal vi klippe sauen

Kom skal vi klippe sauen Kom skal vi klippe sauen KOM SKAL VI KLIPPE SAUEN Kom skal vi klippe sauen i dag Klippe den bra, ja klippe den bra Så skal vi strikke strømper til far Surr, surr, surr, surr, surr. surr Rokken vår går,

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Generell Årsplan 2012-2015. Barnehageeininga Samnanger kommune. Saman om ein god start

Generell Årsplan 2012-2015. Barnehageeininga Samnanger kommune. Saman om ein god start Generell Årsplan 2012-2015 Barnehageeininga Samnanger kommune Saman om ein god start 1 Organisering. Barnehageeininga har ein felles einingsleiar og styrar på kvar barnehage. Opptakskrins og plassering.

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

ÅRSMELDING FOR VELLEDALEN I BALANSE AS

ÅRSMELDING FOR VELLEDALEN I BALANSE AS ÅRSMELDING FOR VELLEDALEN I BALANSE AS 2013 Verksemda sin art Selskapet sitt formål er å legge til rette for, og i nødvendig grad engasjere seg i, utviklingstiltak som kan kome Velledalen til gode, eller

Detaljer

Natur- og samfunnsfag

Natur- og samfunnsfag Inger Kristine Jensen Marit Johnsrud Guri Langholm Elisabeth Buer Natur- og samfunnsfag ELEVBOK Nynorsk Innhald Til foreldre og lærarar...side 4 Samfunnsfag Familien...side 6 Oppgåver...side 26 Naturfag

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Valdres vidaregåande skule

Valdres vidaregåande skule Valdres vidaregåande skule Organiseringa av skriftleg vurdering på vg3 Kvifor prosesskriving? Opplegg for skriveøkter Kvifor hjelpe ein medelev? Døme på elevtekst Kva er ei god framovermelding? KOR MYKJE

Detaljer

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 -------------------------------------------------------------------------------- DATO: LOV-1950-12-08-3 OPPHEVET DEPARTEMENT: AID (Arbeids- og inkluderingsdepartementet)

Detaljer

RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN

RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN SOGN & FJORDANE FYLKESKOMMUNE KULTURAVDELINGA RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN I SAMARBEID MED FLORA HISTORIELAG FLORA KOMMUNE Torleif Reksten og Hermod Seim ved skiltet på rutekaia.

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Lotteri- og stiftingstilsynet

Lotteri- og stiftingstilsynet www.isobar.no Isobar Norge Org.nr. 990 566 445mva Pilestredet 8 / N- 0180 Oslo. hello@isobar.no Lotteri- og stiftingstilsynet - Vurdering av publiseringsløysingar basert på open kjeldekode Utarbeida for:

Detaljer

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 1 PREPOSISJONAR Vi deler preposisjonane inn i ulike grupper etter kva dei fortel om: Stad: Tid:

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat 5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat Mat: Ingunn AU Arbeidsutvalet for soknerådet. Møter kvar månad ca 1 veke før soknerådsmøtet. Tar unna saker av meir forretningsmessig karakter. SR Soknerådet FR Klepp

Detaljer

Jobbstrategien. KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne

Jobbstrategien. KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne Jobbstrategien KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne Ein døropnar til arbeidslivet Unge, positive og motiverte medarbeidarar er velkomne hos dei fleste arbeidsgivarar. Men unge med nedsett funksjonsevne

Detaljer