Arbeidsnotat til bymøtet 7. mai 2007, tiltaket Tilflytting 2017 Av Heidi-Iren Wedlog Olsen og Severin Aarsnes

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Arbeidsnotat til bymøtet 7. mai 2007, tiltaket Tilflytting 2017 Av Heidi-Iren Wedlog Olsen og Severin Aarsnes"

Transkript

1 Arbeidsnotat til bymøtet 7. mai 2007, tiltaket Tilflytting 2017 Av Heidi-Iren Wedlog Olsen og Severin Aarsnes Anne og Thomas på flyttefot Flyttemønster blant ungdom/unge vaksne i Møre og Romsdal, Innleiing Flytting til og frå Møre og Romsdal er eit sentralt tema i den politiske debatten i fylket, og eit av dei områda som er særleg fokusert er ungdom og unge vaksne sitt flyttemønster. Fylkesplanen sett fokus på bulyst og regional orientering blant ungdom og unge vaksne i Møre og Romsdal. I fylkesplanen blir det peika på at uviklinga i folketalet og behova innanfor arbeidsmarknaden gjer det til ei overordna oppgåve å sette fokus på og legge forholda til rette for at ungdom/unge vaksne ønskjer å busette seg i Møre og Romsdal (Utfordringsdokumentet 2005: 4). Det blir dessutan peika på at den grunnleggande føresetnaden for vidare vekst og utvikling i Møre og Romsdal er at fylket er attraktivt for unge menneske som skal etablere seg (Utfordringsdokumentet 2005:4). Men kvifor flyttar ungdom og unge vaksne frå fylket? Forsking har vist at dei viktigaste flyttedrivande faktorane for ungdom/unge vaksne er utdanning og kjenneteikn ved arbeidsmarknaden. Utviklinga over tid viser at stadig fleire møre og romsdalingar tek lengre og høgare utdanning. Mange av desse reiser ut av fylket i utdanningsjakta. Undersøkingane viser dessutan at fleire flyttar når det er høgkonjunktur; i slike periodar betyr arbeid lite. Det betyr at arbeid som flyttedrivande faktor betyr mest under lågkonjunkturar når det er liten tilgang på arbeid. Ein annan sentral flyttedrivande faktor er sysselsetting i privat/forretningsmessig tenesteyting. Dette er ei næring som ikkje er særleg sterk i Møre og Romsdal. Andre flyttedrivande faktorar er bustadmarknaden, mellom anna i kombinasjon med vilje til pendling og tilgang på kultur, fritidstilbod og natur. Byane i fylket kan vise til utdanningsinstitusjonar, ein variert arbeidsmarknad, gode kommunikasjonar og variert kulturliv. Det er ei etablert oppfatning at byane har ei sentral rolle i å demme opp for og hindre utflytting frå fylket, særleg blant ungdom og unge vaksne. Er det slik? I det følgjande skal vi sjå nærare på kva tala fortel om byen si rolle i denne gruppa sitt flyttemønsteret. Er byen ein buffer som demmar opp for fråflytting frå fylket, eller ikkje? Kan det vere at byen fungerar slik for nokre kommunar, men ikkje for alle? Fokus i notatet er sett på aldersgruppa år.

2 Flytting til og frå Møre og Romsdal 1 I dag bur 5 % av Noregs befolkning i Møre og Romsdal. Folketalet i fylket har vist ei jamn auke siste 25 år, men tilveksten har vore svakare enn landsgjennomsnittet. Mens folketilveksten siste 25 år har vore på 14 % i Noreg, er det tilsvarande talet for Møre og Romsdal 4 %. Eit stadig mindre fødeseleoverskot i kombinasjon med nettoflytting frå fylket er sentrale faktorar som kan forklare den svake folketilveksten dei siste åra. Tabellen nedanfor viser nettoflyttinga i Møre og Romsdal for aldersgruppa år, etter kommune og tidsperiodar. Tabell 1: Nettoflytting i Møre og Romsdal, etter kommune og tidsperiodar for aldersgruppa år. (PANDA) Kommune I alt ( ) Molde Kristiansund Ålesund Vanylven Sande Herøy Ulstein Hareid Volda Ørsta Ørskog Norddal Stranda Stordal Sykkylven Skodje Sula Giske Haram Vestnes Rauma Nesset Midsund Sandøy Aukra Fræna Eide Averøy Frei Gjemnes Tingvoll Sunndal Surnadal Rindal Halsa Smøla Aure I alt Det er i notatet lagt meir vekt på flyttestraumane ut av fylket enn inn til fylket.

3 I alt har Møre og Romsdal hatt ei netto fråflytting på personar mellom 1980 og 2005 i aldersgruppa år. Tabellen viser at kommunane i fylket i hovudsak har hatt nettofråflytting. Unntaket er Ålesund og Frei, som kan vise til positiv nettoflytting. Tabellen nedanfor viser flytting frå kommunane i fylket, til andre kommunar i fylket og ut av fylket, for perioden Tabell 2: Flytting frå Møre og Romsdal, etter kommune, Prosent. (PANDA) Molde Kristiansund Ålesund Andre k i MR Landet Utlandet N = Flytting fra Molde 0,0 2,2 3,5 32,0 57,2 5, Kristiansund 2,7 0,0 1,9 38,5 51,3 5, Ålesund 2,1 0,8 0,0 34,5 54,8 7, Vanylven 1,6 0,5 15,3 27,8 52,4 2, Sande 1,1 0,6 16,2 39,0 39,7 3, Herøy 2,2 0,5 13,3 36,0 42,1 5, Ulstein 1,6 0,5 7,9 38,0 46,0 5, Hareid 1,6 0,4 8,4 43,2 39,0 7, Volda 2,4 0,7 7,9 30,2 54,5 4, Ørsta 2,2 0,7 9,5 31,8 50,7 5, Ørskog 2,3 0,7 19,0 30,6 42,7 4, Norddal 2,6 0,5 14,3 31,0 47,2 4, Stranda 2,4 0,7 11,3 25,0 54,9 5, Stordal 2,3 0,5 12,2 32,8 50,5 1,7 875 Sykkylven 2,2 0,7 12,7 23,3 54,7 6, Skodje 2,2 0,5 35,3 27,9 31,0 3, Sula 1,3 0,5 41,2 15,3 36,7 5, Giske 1,2 0,5 31,5 15,5 45,2 6, Haram 2,4 0,5 26,8 23,0 42,7 4, Vestnes 11,2 1,7 10,6 26,8 44,3 5, Rauma 9,9 1,5 5,0 19,6 58,6 5, Nesset 25,2 2,8 1,6 23,2 43,9 3, Midsund 25,4 1,7 9,5 17,0 40,8 5, Sandøy 12,1 1,9 14,4 26,2 42,8 2,7 752 Aukra 29,7 2,4 3,6 18,7 41,2 4, Fræna 31,9 2,7 1,9 19,6 40,3 3, Eide 16,3 3,5 2,0 29,7 44,1 4, Averøy 4,8 24,3 2,5 16,0 47,5 5, Frei 1,5 54,0 1,0 7,9 32,5 3, Gjemnes 23,1 7,8 1,6 22,5 41,1 4, Tingvoll 2,7 11,2 2,1 22,8 53,8 7,5 2349

4 Sunndal 4,3 3,1 1,9 18,0 66,1 6, Surnadal 2,9 4,9 0,5 23,5 62,5 5, Rindal 1,8 1,2 0,5 20,3 73,6 2,7 828 Halsa 2,8 9,3 0,7 26,3 58,1 2,8 943 Smøla 2,7 26,3 2,3 15,8 50,0 2, Aure 2,3 16,7 1,3 15,6 61,1 3, Fleire har flytta ut av fylket enn internt i fylket i perioden Nærare 56 % av all flytting frå kommunane har gått ut av fylket. Ser vi på den enkelte kommune og utflyttarane, viser tabellen at i 22 av fylkets kommunar er andelen som flyttar ut av fylket større enn andelen som flyttar internt i fylket. Det er berre frå Skodje og Frei at ein større andel flyttar til ein av byane i fylket enn ut av fylket. Byen si rolle trer også fram i det vi samanliknar andelen som flyttar frå den enkelte kommune og inn til byen med den andelen som flyttar til dei andre kommunane i fylket. I perioden er det berre 11 av kommunane som kan vise til at andelen som flyttar til byane i fylket er større enn andelen som flyttar til dei andre kommunane i Møre og Romsdal. Talmaterialet viser dessutan at det er ein viss variasjon mellom fogderia i fylket. Medan sunnmøringane i sterkare grad flyttar til andre kommunar enn byane, er romsdalingane og nordmøringane meir orientert mot byen. Tabellen viser dessutan at den bymessige orienteringa synes å vere låg i Ulstein, Hareid, Volda og Ørsta og at i dei kommunane som har stor utflytting frå fylket (Rindal, Sunndal og Surnadal), er flyttestraumen til byane i fylket låg. Deler vi perioden inn i mindre periodar, viser tala ei svak relativ auke i flyttinga frå fylket, med til dels store variasjonar mellom kommunane. Ser vi nærare på talmaterialet for byungdommen, indikerar det at ein auka andel av unge og unge vaksne frå byane flyttar ut av fylket. Samtidig er det variasjonar mellom byane. Tabellane nedanfor viser dette.

5 Tabell 3: Flyttemønster unge vaksne frå byane Molde, Kristiansund og Ålesund, Prosent. PANDA. Til byane Andre k i MR Landet Utlandet N Frå Molde Frå Kristiansund Frå Ålesund Tabell 4: Flyttemønster unge vaksne frå byane Molde, Kristiansund og Ålesund, Prosent. PANDA. Til byane Andre k i MR Landet Utlandet N Frå Molde Frå Kristiansund Frå Ålesund Tabell 5: Flyttemønster unge vaksne frå byane Molde, Kristiansund og Ålesund, Prosent. PANDA. Til byane Andre k i MR Landet Utlandet N Frå Molde Frå Kristiansund Frå Ålesund Ved å samanhalde dei tre tabellane, ser vi at det er nokre skilnader mellom dei tre byane. Talmaterialet indikerar at byorienteringa for ungdom og unge vaksne frå Molde held seg nokså stabil, samtidig som at færre flyttar til andre kommunar i fylket og fleire flyttar ut av fylket. Dette mønsteret er også tydeleg hos dei frå Kristiansund. For Ålesundsungdommen viser utviklina ein viss stabilitet i forhold til byorienteringa og ei auke i flyttinga til dei andre kommunane i fylket. Mønsteret som vi finn i Molde og Kristiansund er også i stor grad gjeldande for ungdom og unge vaksne frå dei andre kommunane i fylket. Trass i at vi finn ei viss auke i tilflyttinga til dei store byane, er det ein nedgang i andelen som flyttar til andre kommunar i fylket og ei viss auke i andelen som flyttar ut frå fylket. Tabellen nedanfor viser kor stor andel av den relative flyttinga frå kommunane som går til byane og til dei andre kommunane i fylket i periodane og Tabell 6: Relativ flytting fra kommunane, etter innflytting til byane og dei andre kommunane i fylket, og I prosent av all flytting frå kommunane. Auke i relativ flytting er markert med blått, reduksjon er markert med rødt. Tabellutdrag. Andelen som Andelen som Andelen som flytta til Andelen som flytta til flytta til by, 1986 flytta til by, 1996 andre kommunar i MR, andre kommunar i MR, Molde 5,9 5, ,5 Kristiansund 4,1 5,0 39,7 36,3 Ålesund 2,9 2,9 32,6 34,1 Vanylven 11,6 23,5 31,7 23,5

6 Sande 18,3 20,5 39,2 35,1 Herøy 12,7 20,0 39,1 31,4 Ulstein 8,6 12,1 42,5 31,9 Hareid 8,8 12,8 45,9 38,1 Volda 10,5 11,6 29,9 28,1 Ørsta 12,0 13,0 30,9 28,4 Ørskog 20,4 24,1 34,0 23,9 Norddal 16,0 17,4 37,2 25,2 Stranda 13,2 15,4 27,1 20,5 Stordal 14,6 16,5 32,6 28,8 Sykkylven 15,4 16,9 24,8 17,5 Skodje 36,8 38,5 28,3 26,4 Sula 43,2 44,5 16,0 12,6 Giske 32,5 33,3 15,5 13,8 Haram 28,0 33,1 27,8 16,1 Vestnes 21,7 25,9 29,8 21,5 Rauma 14,5 19,3 23,4 17,2 Nesset 27,2 31,9 24,6 22,8 Midsund 37,7 35,3 16,9 15,7 Sandøy 27,7 28,0 26,6 24,5 Aukra 38,1 35,8 19,6 15,9 Fræna 36,7 38,1 20,6 17,0 Eide 23,1 21,4 29,8 28,6 Averøy 29,6 34,4 18,3 13,7 Frei 59,0 53,8 8,6 6,6 Gjemnes 34,5 31,2 21,1 19,4 Tingvoll 12,6 16,7 21,6 24,0 Sunndal 7,7 11,2 19,5 16,1 Surnadal 8,8 7,3 24,4 20,9 Rindal 3,1 2,8 19,3 18,6 Halsa 10,9 13,4 28,4 23,9 Smøla 32,1 31,3 17,3 12,8 Aure 20,9 19,6 18,4 12,8 Tabellen viser at i fleirtalet av kommunane er det ein auke i den relative flyttinga inn til byen frå 1995 til 2005, men at det er store variasjonar mellom kommunane. Samtidig viser talmaterialet at i takt med denne orienteringa mot byen, går flyttinga til dei andre kommunane i fylket ned. Dette gjeld for alle kommunane med unntak av Ålesund og Tingvoll. Begge desse kommunane har ei auke i den relative flyttinga til andre kommunar i Møre og Romsdal. Sjølv om funna ovanfor kan gje ein peikepinn om at byen er blitt meir attraktiv for tilflytting frå dei andre kommunane i fylket, taper byane i Møre og Romsdal for storbyane Oslo, Trondheim og

7 Bergen. Tabellen nedanfor viser kor stor andel av den relative flyttinga ut av fylket som skjer til storbyane Oslo, Trondheim og Bergen, i perioden Tabellen viser også kva som er den viktigaste storbyen i denne perioden. Tabell 7: Flytting til byane i fylket versus flytting til storbyane i landet, Relativ andel. Tabellutdrag. (PANDA) Relativ andel som flyttar til storbyen Viktigaste storby Relativ andel som flyttar til by i Møre og Romsdal Viktigaste by i Møre og Romsdal I alt (N) Oslo Ålesund Molde 32,4 5, Kristiansund 28,6 Oslo 5,0 Molde 4546 Ålesund 31,2 Oslo 2,9 Molde 8957 Vanylven 18,5 Oslo 23,5 Ålesund 796 Sande 20,7 Oslo 20,5 Ålesund 624 Herøy 22,1 Oslo 20,0 Ålesund 1401 Ulstein 25,2 Oslo 12,1 Ålesund 1746 Hareid 22,9 Oslo 12,8 Ålesund 1044 Volda 24,4 Oslo 11,6 Ålesund 2526 Ørsta 26,3 Oslo 13,0 Ålesund 2035 Ørskog 23,0 Oslo 24,1 Ålesund 435 Norddal 19,9 Oslo 17,4 Ålesund 472 Stranda 21,1 Oslo 15,4 Ålesund 1175 Stordal 16,8 Oslo 16,5 Ålesund 364 Sykkylven 29,1 Oslo 16,9 Ålesund 1396 Skodje 17,2 Oslo 38,5 Ålesund 890 Sula 20,6 Oslo 44,5 Ålesund 1522 Giske 28,9 Oslo 33,3 Ålesund 1200 Haram 21,3 Oslo 33,1 Ålesund 1697 Vestnes 21,3 Oslo 25,9 Ålesund 1102 Rauma 28,1 Oslo 19,3 Molde 1361 Nesset 19,6 Oslo 31,9 Molde 495 Midsund 19,2 Oslo 35,3 Molde 453 Sandøy 20,3 Oslo 28,0 Ålesund 261 Aukra 20,9 Oslo 35,8 Molde 637 Fræna 20,3 Oslo 38,1 Molde 1934 Eide 20,4 Oslo 21,4 Molde 696 Averøy 23,5 Oslo 34,4 Kristiansund 999 Frei 20,9 Oslo 53,8 Kristiansund 1416 Gjemnes 23,8 Oslo 31,2 Molde 660 Tingvoll 25,2 Oslo 16,7 Kristiansund 833 Sunndal 30,8 Oslo 11,2 Molde 1352 Surnadal 33,4 Trondheim 7,3 Kristiansund 1104 Rindal 29,8 Trondheim 2,8 Molde 322 Halsa 28,9 Trondheim 13,4 Kristiansund 380 Smøla 24,0 Trondheim 31,3 Kristiansund 483 Aure 27,0 Trondheim 19,6 Kristiansund 784

8 Oslo synes å vere den største mottakaren av utflytta møre og romsdalingar. For alle kommunane på Sunnmøre og i Romsdal, samt 6 av 11 kommunane på Normøre er Oslo den viktigaste storbyen. Eit anna interessant funn i talmaterialet er at fleirtalet av fylkets kommunar har større relativ utflytting til storbyane Oslo, Trondheim og Bergen, enn til byane i fylket. Desse kommunane er markert med rødt i tabellen. [Ser vi på flyttemønsteret over tid, har mønsteret i forhold til storby endra seg lite sidan Heller ikkje i forhold til byane i fylket, er det store endringar i mønsteret sidan 1980.] Tabellen nedanfor viser flyttestrømmen frå byane og ut til kommunane, i perioden Tabell 8: Flyttestraumen frå byane til omlandskommunane, Prosent. PANDA Molde Kristiansund Ålesund Andre k i MR Landet Utlandet N Flytting til Molde 0.0 2,3 3,2 41,2 45,6 6, Kristiansund 3.1 0,0 1,6 42,9 43,7 8, Ålesund 2.3 1,0 0,0 44,2 42,8 9, Vanylven 1.3 0,2 9,1 33,5 50,3 5, Sande 0.7 0,3 11,7 47,2 34,2 6, Herøy 1.9 0,9 9,2 44,2 32,8 11, Ulstein 1.1 0,6 6,0 46,4 35,0 10, Hareid 1.1 0,4 7,1 45,9 28,9 16, Volda 1.8 0,9 6,6 34,7 47,1 8, Ørsta 1.8 0,8 7,4 41,6 37,0 11, Ørskog 2.9 0,3 19,3 42,0 30,0 5, Norddal 2,2 1,0 12,0 34,0 41,7 9,1 939 Stranda 1,9 0,5 8,6 31,9 47,4 9, Stordal 3,4 0,6 8,8 36,6 46,1 4,5 713 Sykkylven 1,6 0,6 11,2 30,8 46,3 9, Skodje 1,5 0,5 40,5 32,0 20,8 4, Sula 1,4 0,6 44,9 18,4 27,5 7, Giske 1,5 0,4 32,1 18,0 36,5 11, Haram 2,4 0,8 21,9 29,1 36,7 9, Vestnes 10,4 1,3 9,8 32,7 37,3 8, Rauma 9,7 1,1 4,2 23,8 51,8 9, Nesset 27,8 2,4 1,8 27,7 35,2 5, Midsund 21,9 1,3 5,0 23,5 38,5 9,9 827 Sandøy 10,2 1,7 13,4 28,7 38,3 7,7 470 Aukra 31,5 2,0 2,3 24,6 33,4 6, Fræna 32,2 2,9 1,9 23,4 33,5 6, Eide 17,6 3,3 1,5 34,8 33,6 9, Averøy 3,8 24,6 1,4 19,6 42,3 8, Frei 1,5 63,3 0,8 9,7 21,6 3,

9 Gjemnes 24,7 8,4 1,6 23,7 31,7 9, Tingvoll 3,5 11,3 1,0 21,5 34,1 28, Sunndal 4,2 3,0 1,7 20,6 48,0 22, Surnadal 2,7 5,1 0,9 27,6 50,6 13, Rindal 0,5 0,6 0,5 26,3 68,7 3,5 658 Halsa 3,2 10,6 0,5 34,2 46,7 4,8 661 Smøla 2,9 24,5 1,6 19,9 45,2 5,9 831 Aure 1,8 18,2 1,1 16,9 56,1 5, Tabellen viser fleire interessante mønster i byungdommens flyttemønster. Mellom anna viser talmaterialet at utflyttinga frå byane går til byens omland innanfor fogderia. Det betyr at ungdom som flyttar frå Ålesund, vel å flytte til kommunar på Sunnmøre. Det same mønsteret er tydeleg også i Romsdal og på Nordmøre. Elles ser vi at i 11 av fylkets kommunar er den relative tilflyttinga frå byane større enn tilflyttinga frå dei andre kommunane i fylket. Funna viser også at det er byen i dei respektive kommunane sitt fogderi som betyr mest i forhold til relativ tilflytting frå byane, med eit unntak Gjemnes. Her er den relative andelen av tilflyttinga frå Molde klart større enn tilflyttinga frå Kristiansund. Tabellen indikerar dessutan at for mange av kommunane i fylket, betyr tilflyttinga frå landet elles og utlandet meir enn tilflytting frå byen. Dette gjeld for alle fylkets kommunar, med unntak av Frei. Held vi internflyttinga utanfor, betyr den relative innflyttinga frå landet og utlandet meir for 18 av fylkets kommunar. I desse kommunane kom over 50 % av innflyttinga til kommunane frå landet og utlandet. Internflyttinga i fylket Talmaterialet ovanfor indikerar at ein stor andel av unge som flyttar internt i fylket, vel å flytte til ein kommune i sitt fogderi. Denne svake regionale orienteringa, blir stadfesta i dei følgjande tabellane. Tabell 9: Internflytting i fylket, mellom fogderia i perioden Prosent. PANDA. Sunnmøre Romsdal Nordmøre N Frå Sunnmøre Frå Romsdal Frå Nordmøre Tabellen viser at fleirtalet av dei som flyttar internt i fylket, vel å flytte til ein kommune innanfor sitt fogderi. Dette gjeld for heile 86 % av sunnmøringane og 71 % av nordmøringane. Også eit

10 fleirtal av romsdalingane vel ein av kommunane i eige fogderi, men talmaterialet indikerar at dølane er noko meir regionalt orientert enn møringane. Dette mønsteret har ikkje endra seg dei siste 25 åra, men samtidig indikerar talmaterialet at nordmøringane er blitt noko meir regionalt orientert(vedlegg 1). Tabellen nedanfor viser korleis dei unge frå byane flyttar på seg innanfor fylket. Tabell 10: Flytting frå byane til Sunnmøre, Romsdal og Nordmøre, Prosent. PANDA. Sunnmøre Romsdal Nordmøre N Frå Molde Frå Kristiansund Frå Ålesund Talmaterialet viser at unge frå byen vel ein av kommunane i eige fogderi. Dette gjeld for 81 % av alle som flyttar frå Ålesund og 79 % av dei som flyttar frå Kristiansund. Dei unge frå Molde framstår som meir regionalt orientert i dette materialet; knappe 50 % flyttar til ein av kommunane i Romsdal, resten fordeler seg nokså likt mellom Sunnmøre og Romsdal. Dette mønsteret er også tydeleg om ein deler perioden inn i ulike periodar. Det er nokre prosentvise skilnader frå periode til periode, men mønsteret er det same. Dei unge frå Molde er klart meir regionalt orientert enn dei frå Kristiansund og Ålesund (vedlegg 2). Orienteringa innanfor eige fogderi, kjem også til uttrykk om vi ser på flyttinga frå fogderia og inn til byane. Tabell 11: Flytting frå kommunane til byane, etter fogderi. Prosent. PANDA. Molde Kristiansund Ålesund Andre k i MR N Frå Sunnmøre Frå Romsdal Frå Nordmøre Kvar fjerde person som flyttar frå kommunane i det enkelte fogderi, flyttar inn til fogderi-byen. Dette mønstret er tydeleg både hos møringane og dølane. Vidare viser talmaterialet at ein noko større andel av nordmøringane og romsdalingane flyttar til dei andre byane i fylket, samanlikna med sunnmøringane. Dette mønsteret har ikkje endra seg i særleg grad sidan 1980.

11 Samandrag Eit sentralt trekk i Noreg er den stadig aukande sentraliseringa av befolkninga. Vi ser også denne utviklinga i Møre og Romsdal ved at stadig fleire bur i byane og tettstadane i fylket. Samtidig viser utviklinga over tid at eit stadig mindre fødselsoverskot i kombinasjon med nettoflytting ut frå fylket resulterar i ei svak folketalsutvikling. Det er blant dei unge at Møre og Romsdal fylke har eitt nettoflyttetap. Dette notatet har hatt som målsetting å teste oppfatninga om at byane i Møre og Romsdal har ei sentral rolle i å demme opp for og hindre utflytting frå fylket, spesielt blant unge i aldersgruppa år. Fleire funn peikar i retning av at denne rolle er svekka. I perioden er andelen som flyttar ut av fylket større enn andelen som flyttar internt i fylket. Av i alt personar som har flytta frå heimkommunen sin i denne perioden, har 56 % flytta ut av fylket. Talmaterialet indikerar ei auke i den relative flyttinga inn til byen, men samtidig indikerar talmaterialet at i takt med denne auka orientering inn mot byane, går andelen som flyttar til dei andre kommunane i fylket ned og andelen som flyttar ut av fylket opp. Det er til dels store skilnader mellom kommunane. I 22 av fylkets kommunar er andelen som flyttar ut av fylket større enn andelen som flyttar internt i fylket, og det er berre Skodje og Frei som kan vise til at ein større andel flyttar til ein av byane i fylket enn ut av fylket. Talmaterialet har dessutan vist at i dei større bygdebyane i fylket, synes den bymessige orienteringa å vere svak. Dette gjeld også for nokre av kommunane på Nordmøre, og då i særleg grad Rindal. Funna i talmaterialet kan indikere ei svak regional orientering blant ungdom og unge vaksne i Møre og Romsdal. Dette blir til ein viss grad stadfesta når vi ser på mønsteret i internflyttinga. Fleirtalet av dei som flyttar internt i fylket, vel å flytte til ein kommune innanfor sitt fogderi. Dette gjeld i særleg grad nordmøringane og sunnmøringane. Materialet har også vist at kvar fjerde person som flyttar frå det enkelte fogderi, flyttar inn til fogderi-byen. Det er også eit sentralt funn i materialet at dølane synes å vere meir regionalt orientert enn møringane.

12 Vedlegg Vedlegg 1 Internflytting i fylket, fordelt etter ulike periodar. Prosent. PANDA Sunnmøre Romsdal Nordmøre Sum Flytting frå Sunnmøre 85,0 11,5 3, Romsdal 22,4 55,4 22, Nordmøre 7,9 20,9 71, Sunnmøre Romsdal Nordmøre Sum Flytting frå Sunnmøre 85,4 10,7 3, Romsdal 24,4 55,4 20, Nordmøre 9,1 18,6 72, Sunnmøre Romsdal Nordmøre Sum Flytting frå Sunnmøre 87,5 8,7 3, Romsdal 24,7 56,9 18, Nordmøre 11,7 19,4 68, Vedlegg 2 Internflytting i fylket, frå byen til fogderia i ulike periodar. Prosent. PANDA Sunnmøre Romsdal Nordmøre Sum Flytting frå Molde 19,2 51,2 29, Kristiansund 9,3 12,6 78, Ålesund 82,5 13,8 3, Sunnmøre Romsdal Nordmøre Sum Flytting frå Molde 22,2 51,8 26, Kristiansund 8,2 10,9 80, Ålesund 80,1 14,7 5, Sunnmøre Romsdal Nordmøre Sum Flytting frå Molde 23,4 53,5 23, Kristiansund 11,2 11,6 77, Ålesund 81,5 12,5 6,

ARBEIDSNOTAT. Utviklinga i barnebefolkninga i Møre og Romsdal. Av Heidi-Iren Wedlog Olsen Severin Aarsnes. Dato: 29.02.2008

ARBEIDSNOTAT. Utviklinga i barnebefolkninga i Møre og Romsdal. Av Heidi-Iren Wedlog Olsen Severin Aarsnes. Dato: 29.02.2008 ARBEIDSNOTAT Av Heidi-Iren Wedlog Olsen Severin Aarsnes Dato: 29.02.2008 Utviklinga i barnebefolkninga i Møre og Romsdal Gjennom ulike publikasjonar og prosjekt har Møre og Romsdal fylke sett fokus på

Detaljer

Gjeldsbøra i kommunane Møre og Romsdal

Gjeldsbøra i kommunane Møre og Romsdal Gjeldsbøra i kommunane Møre og Romsdal Høg gjeld = færre teneste? For å yte gode tenester til innbyggarane treng kommunane gode barnehage- og skulebygg, vegar, gode infrastrukturar for vassforsyning,

Detaljer

Distriktsfylke Møre og Romsdal? Kjelde: SSB/PANDA

Distriktsfylke Møre og Romsdal? Kjelde: SSB/PANDA Distriktsfylke Møre og Romsdal? Kjelde: SSB/PANDA 2 Er slaget tapt? Fødselsoverskot, nettoflytting og folketilvekst i Møre og Romsdal 1964-2004. 2500 2000 1500 Fødselsoverskudd Nettoinnflytting Folketilvekst

Detaljer

ARBEIDSINNVANDRING EIN RESSURS FOR VESTLANDET KVA KJENNETEIKNAR KOMMUNANE I MØRE OG ROMSDAL?

ARBEIDSINNVANDRING EIN RESSURS FOR VESTLANDET KVA KJENNETEIKNAR KOMMUNANE I MØRE OG ROMSDAL? ARBEIDSINNVANDRING EIN RESSURS FOR VESTLANDET KVA KJENNETEIKNAR KOMMUNANE I MØRE OG ROMSDAL? FINN OVE BÅTEVIK Dialogmøte mangfald og inkludering. Møre og Romsdal fylkeskommune, Ålesund, 13. november 2014.

Detaljer

Ole Helge Haugen Fylkesplansjef Møre og Romsdal fylke

Ole Helge Haugen Fylkesplansjef Møre og Romsdal fylke Ole Helge Haugen Fylkesplansjef Møre og Romsdal fylke SENTRALISERING EIN DEFINISJON Sentralisering kan definerast som ei utvikling der ein aukande del av befolkninga bur og arbeider i byar eller større

Detaljer

Dato: Fredag 25. februar 2011 08:52 Emne: Sak til OD-møtet 9.mars 2011. Notat til organisasjonane. Sak til OD-møtet 9.mars 2011

Dato: Fredag 25. februar 2011 08:52 Emne: Sak til OD-møtet 9.mars 2011. Notat til organisasjonane. Sak til OD-møtet 9.mars 2011 Fra: Iver Kåre Mjelve/MRFYLKE Til: Arne.Yksnoy@fials.no, Einar Skjegstad/MRFYLKE@MRFYLKE, Ole Bjørn Helberg/MRFYLKE@MRFYLKE, ole.bjorn.helberg@utdanningsforbundet.no, Harriet Martinsen/MRFYLKE@MRFYLKE,

Detaljer

Kap 4 Kap 5 Kap 7 Arbeidsplassutvikling Befolkningsutvikling Kap 4. Arbeidsplassutvikling Befolkningsutvikling 9 200 9 060 Haram 9156 8 920 8 780 8 640 8753 8 500 2000K1 2001K1 2002K1 2003K1 2004K1 2005K1

Detaljer

-Ein tydeleg medspelar. Aukra og Midsund i eit regionalt perspektiv

-Ein tydeleg medspelar. Aukra og Midsund i eit regionalt perspektiv -Ein tydeleg medspelar Aukra og Midsund i eit regionalt perspektiv Ole Helge Haugen - Fylkesplansjef - Møre og Ole Helge Haugen - Fylkesplansjef - Møre og Folketalsutvikling Midsund - Aukra 4000 3500 13,6

Detaljer

Fylkesstatistikk 2009. Møre og Romsdal

Fylkesstatistikk 2009. Møre og Romsdal Fylkesstatistikk 2009 Møre og Romsdal 2 Statistisk sett Om ein før sesongen hadde spådd at Molde og Ålesund skulle møtast i Oslo cupfinalehelga, hadde nok dei fleste trudd det her var snakk om ei eller

Detaljer

Fylkesstatistikk 2010

Fylkesstatistikk 2010 1 Demografi 2 Sysselsetting 3 Nyetableringar 4 Arbeidsløyse 5 Statlege arbeidsplassar 6 Landbruk 7 Fiskeri- og havbruk 8 Reiseliv 9 Eksport 10 Pendling 11 Samferdsel 12 Utdanning 13 Personinntekter 14

Detaljer

UTGIVELSESDAGAR AVIS. Motta korrektur på mail, godkjenn for trykk eller korriger evt. feil.

UTGIVELSESDAGAR AVIS. Motta korrektur på mail, godkjenn for trykk eller korriger evt. feil. UTGIVELSESDAGAR AVIS 1 2 3 Fyll ut bestillingsskjema www.mrfylke.no/annonse minst 3 virkedagar før innrykk. Motta korrektur på mail, godkjenn for trykk eller korriger evt. feil. Annonsekostnadar fakturerast

Detaljer

Fylkesstatistikk 2007. Møre og Romsdal

Fylkesstatistikk 2007. Møre og Romsdal Fylkesstatistikk 2007 Møre og Romsdal 2 INNHALD Fylkesstatistikk Møre og Romsdal i tal For andre året på rad gir Møre og Romsdal fylke ut statistikkheftet Fylkesstatistikk. Dette er meint som ein lettfatteleg

Detaljer

HORDALANDD. Utarbeidd av

HORDALANDD. Utarbeidd av HORDALANDD FYLKESKOMMUNE Utflyttingar frå Hardanger Utarbeidd av Hordaland fylkeskommune Analyse, utgreiing og dokumentasjon August 28 INNLEIING: Analysen er utarbeidd som ein del av Hordaland fylkeskommune

Detaljer

Organisering av folehelsearbeidet

Organisering av folehelsearbeidet Organisering av folehelsearbeidet Svein Neerland Seksjonsleder folkehelse og fysisk aktivitet, Møre og Romsdal fylkeskommune 1 Organisering av folkehelsearbeidet i Møre og Romsdal Politisk: 1.Fylkestinget

Detaljer

Utvandring, etter statsborgerskap og kommuner i Møre og Romsdal. 2008.

Utvandring, etter statsborgerskap og kommuner i Møre og Romsdal. 2008. 1502 Molde Norge 30 Danmark. Finland. Island 3 Sverige 10 Tyskland 9 Italia. Nederland. Polen 7 Litauen. Russland. Ungarn 3 Østerrike. Egypt. Ghana. Tanzania. Filippinene. India. Irak. Kina 3 Nepal 4 Pakistan

Detaljer

Marit Hovde Syltebø Rådgivar Møre og Romsdal fylke Om kompetanseutvikling i lys av St.meld.nr. 25

Marit Hovde Syltebø Rådgivar Møre og Romsdal fylke Om kompetanseutvikling i lys av St.meld.nr. 25 Marit Hovde Syltebø Rådgivar Møre og Romsdal fylke Om kompetanseutvikling i lys av St.meld.nr. 25 Foredrag frå seminaret Kompetansebehov og rekruttering Samhandling kommunar, høgskular og fylke Aasenauditoriet

Detaljer

Til Medlemmene i Skolelederforbundet, Møre og Romsdal. Lokale forhandlingar hausten 2012

Til Medlemmene i Skolelederforbundet, Møre og Romsdal. Lokale forhandlingar hausten 2012 Til Medlemmene i Skolelederforbundet, Møre og Romsdal Lokale forhandlingar hausten 2012 Hausten er komen, og med det tida for lokale forhandlingar i kommunene. Vi i styret opplever mange spørsmål kring

Detaljer

ÅLESUND KOMMUNE. PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet.

ÅLESUND KOMMUNE. PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. ÅLESUND KOMMUNE PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. Plan og analyseavdelinga - desember 2013 Innhald Kvardagsregionar

Detaljer

Oversikt over regionar og funksjonar hausten 2013

Oversikt over regionar og funksjonar hausten 2013 Stranda, 09.08.13 Oversikt over regionar og funksjonar hausten 2013 Region 1 Ålesund m/omland Ålesund(m/omland Ålesund 6 Giske 3 Sula 1 Haram 0 Sykkylven 3 Tillitsvald3Ålesund Tillitsvald3Giske Stig3Johansen

Detaljer

Fylkesstatistikk 2011

Fylkesstatistikk 2011 Ein tydeleg medspelar Fylkesstatistikk 2011 Møre og Romsdal Innvandringa sikrar god vekst i folketalet Framleis god vekst i folketale Færre yngre kvinner enn yngre menn Eksportfylket Færre unge fleire

Detaljer

Møteinnkalling. Utval: Ungdomspanelet Møtestad: Rica Seilet i Molde Dato: 06.- 07.12.2010 Tid: Kl.12.00

Møteinnkalling. Utval: Ungdomspanelet Møtestad: Rica Seilet i Molde Dato: 06.- 07.12.2010 Tid: Kl.12.00 Møteinnkalling Utval: Ungdomspanelet Møtestad: Rica Seilet i Molde Dato: 06.- 07.12.2010 Tid: Kl.12.00 Forfall skal meldast til koordinator, Anne Berit Svenkerud Halle, 98 41 30 03, som kallar inn varamedlem.

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

VOLDA KOMMUNE. PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet.

VOLDA KOMMUNE. PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. VOLDA KOMMUNE PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. Plan og analyseavdelinga - desember 2014 Innhald Kvardagsregionar

Detaljer

Fordeling av kommunale næringsfond og hoppid.no-midlar 2016

Fordeling av kommunale næringsfond og hoppid.no-midlar 2016 saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 15.02.2016 9523/2016 Eivind Vartdal Ryste Saksnr Utval Møtedato Regional- og næringsutvalet 01.03.2016 Fordeling av kommunale næringsfond og hoppid.no-midlar

Detaljer

Hvor går utviklingen på Nordmøre? mulighetsrommet sett i et regionalt perspektiv

Hvor går utviklingen på Nordmøre? mulighetsrommet sett i et regionalt perspektiv -Ein tydeleg medspelar Hvor går utviklingen på Nordmøre? mulighetsrommet sett i et regionalt perspektiv Nordmørskonferansen 22.januar 2015, Fylkesrådmann Ottar Brage Guttelvik Nasjonale utviklingstrekk

Detaljer

Aktuelt i lov- og avtaleverk OU-19 Geiranger, 2.10.12

Aktuelt i lov- og avtaleverk OU-19 Geiranger, 2.10.12 Aktuelt i lov- og avtaleverk OU-19 Geiranger, 2.10.12 Tema fellesøkt utfrå deltakarane på kurset HTA ulike avtaleverk Fellesbestemmelsane Reisetid KS gen/ KS-skule/staten /PBL-A/ FUS/Spekter SGS 2010 «Leirskuleavtalen»

Detaljer

-Ein tydeleg medspelar. Haram kommune 2015

-Ein tydeleg medspelar. Haram kommune 2015 Haram kommune 2015 Møre og Romsdal fylkeskommune, plan og analyseavdelinga, november 2015 Innhald Demografi Slide 3: Sårbarheitsindikatorar, kart Slide 4: Folketalsveksten i Møre og Romsdal, kart Slide

Detaljer

PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet.

PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. Plan og analyseavdelinga - desember 2014 Innhald Kvardagsregionar Demografi,

Detaljer

Kommunereform Personalseminar

Kommunereform Personalseminar -Ein tydeleg medspelar Kommunereform Personalseminar Ole Helge Haugen, fylkesplansjef Møre og Romsdal fylkeskommune Nasjonal framdriftsplan Høst 2016 nye regioner Ole Helge Haugen - Fylkesplansjef - Møre

Detaljer

-Ein tydeleg medspelar. Ålesund kommune 2015

-Ein tydeleg medspelar. Ålesund kommune 2015 Ålesund kommune 2015 Møre og Romsdal fylkeskommune, plan og analyseavdelinga, november 2015 Innhald Demografi Slide 3: Sårbarheitsindikatorar, kart Slide 4: Folketalsveksten i Møre og Romsdal, kart Slide

Detaljer

03.10.2011 08:50 QuestBack eksport - Brukerundersøkelse hos NAV Møre og Romsdal

03.10.2011 08:50 QuestBack eksport - Brukerundersøkelse hos NAV Møre og Romsdal Brukerundersøkelse hos NAV Møre og Romsdal Publisert fra 02.09.2011 til 23.10.2011 52 respondenter (2 unike) Sammenligning: : Filter: NAV Sula "NAV-kontor" = "NAV Sula" Filter på tid: 2 uker Fra 12.09.2011

Detaljer

Halsa kommune En samfunnsanalyse

Halsa kommune En samfunnsanalyse Halsa kommune En samfunnsanalyse Utkast, 8. oktober, 213 - upublisert telemarksforsking.no Telemarksforsking Litt samfunnsteori, og mye statistikk... Grunnlaget! - Folk skaper steder! Gjennom å bo der

Detaljer

Informasjonsmøte om NAV etablering i Sandøy kommune, 22.mai 08, Kommunestyresalen

Informasjonsmøte om NAV etablering i Sandøy kommune, 22.mai 08, Kommunestyresalen Informasjonsmøte om NAV etablering i Sandøy kommune, 22.mai 08, Kommunestyresalen NAV- etablering i Sandøy kommune Bakgrunnen for NAV Ny Arbeids- og velferdsforvaltning Stortinget si bestilling m.m. Mål

Detaljer

Anbefaling kommunestruktur Molde-regionen. Forsker Anja Hjelseth, Molde 9. juni 2015

Anbefaling kommunestruktur Molde-regionen. Forsker Anja Hjelseth, Molde 9. juni 2015 Anbefaling kommunestruktur Molde-regionen Forsker Anja Hjelseth, Molde 9. juni 2015 1 Innledning Alternativ Kommuner Innbyggertall per 1.1.2015 1 Hele ROR Molde + Vestnes + Rauma + Nesset + Midsund + Aukra

Detaljer

I landet er det 79 623 heilt ledige. Dette er 2,9 prosent av arbeidsstokken, og er ei auke på 7,4 prosent samanlikna med same periode i fjor.

I landet er det 79 623 heilt ledige. Dette er 2,9 prosent av arbeidsstokken, og er ei auke på 7,4 prosent samanlikna med same periode i fjor. Nr.: 9/ 215 2. oktober 215 Mindre auke i arbeidsløysa enn frykta Med tanke på utviklinga i arbeidsmarknaden hadde vi frykta ei større auke i arbeidsløysa enn det vi nå ser ved utgangen av september. Når

Detaljer

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Framtidas bustadbehov blir i hovudsak påverka av størrelsen på folketalet og alderssamansettinga i befolkninga. Aldersforskyvingar i befolkninga forårsakar

Detaljer

Fylkesstatistikk 2008. Møre og Romsdal

Fylkesstatistikk 2008. Møre og Romsdal Fylkesstatistikk 2008 Møre og Romsdal 2 Statistikk og kåringar Vi blir stadig presentert for ulike kåringar av beste by, triveligaste kommune og liknande i media. Midt i den beste agurktida i år vart vi

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Samferdselsutvalet 21.10.2015. Faktatal Pr 1. oktober 2015 hadde vi slike tal drosjeløyve i drift i Møre og Romsdal:

Saksnr Utval Møtedato Samferdselsutvalet 21.10.2015. Faktatal Pr 1. oktober 2015 hadde vi slike tal drosjeløyve i drift i Møre og Romsdal: saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 05.10.2015 62175/2015 Jan Eirik Søraas Saksnr Utval Møtedato Samferdselsutvalet 21.10.2015 Drosjeløyva i Møre og Romsdal - Statusrapport Bakgrunn Faktatal

Detaljer

ARBEIDSNOTAT ref. Nordmørskonferansen 2008

ARBEIDSNOTAT ref. Nordmørskonferansen 2008 Postadresse: Fylkeshuset, 6404 Molde Besøksadresse: Julsundveien 9 Telefon 71 25 80 00 Telefaks: 71 25 87 21 e-post: post@mrfylke.no www.mrfylke.no ARBEIDSNOTAT ref. Nordmørskonferansen 2008 Av Heidi-Iren

Detaljer

SANDE KOMMUNE. PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet.

SANDE KOMMUNE. PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. SANDE KOMMUNE PowerPoint-fila inneheld grafisk framstilt statistikk på kommunenivå, kommunen samanlikna med kommunegrupper, fylket og landet. Plan og analyseavdelinga - desember 2013 Innhald Kvardagsregionar

Detaljer

Verknader av lågare aktivitet i petroleumsretta næringar

Verknader av lågare aktivitet i petroleumsretta næringar Kunnskapsgrunnlag til Fylkesplan for Møre og Romsdal 2017-2020 Verknader av lågare aktivitet i petroleumsretta næringar Status pr 1.1.2016 Trygve Grydeland 13.06.2016 Innhald Innleiing... 2 Utviklinga

Detaljer

Innvandrete personer, etter statsborgerskap og kommuner i Møre og Romsdal. 2008. Celler som inneholder 1 eller 2 forekomster er "prikket"

Innvandrete personer, etter statsborgerskap og kommuner i Møre og Romsdal. 2008. Celler som inneholder 1 eller 2 forekomster er prikket 1502 Molde Norge 21 Polen 90 Tyskland 29 Sverige 16 Litauen 12 Kina 11 Somalia 9 Storbritannia 6 Danmark 5 Estland 4 Filippinene 4 Irak 4 Finland 3 Hviterussland 3 Thailand 3 Brasil 3 Nepal 3 Canada. Colombia.

Detaljer

Fy lkesstatistikk 2006. Møre og Romsdal

Fy lkesstatistikk 2006. Møre og Romsdal Fy lkesstatistikk 2006 Møre og Romsdal 2 3 INNHOLD Fylkesstatistikk Møre og Romsdal i tal For alle som ønskjer å følgje samfunnsutviklinga, er statistikk ei interessant informasjonskjelde. Aldri har tilgangen

Detaljer

God Helse partnerskapet 2004-2011. fredag 11. november 11

God Helse partnerskapet 2004-2011. fredag 11. november 11 partnerskapet 2004-2011 Historiske milepæler Historiske milepæler Folkehelsemeldinga: Resept for et sunnere Norge, (st.m 16, 2002-2003) Historiske milepæler Folkehelsemeldinga: Resept for et sunnere Norge,

Detaljer

Møtestad: Hareid rådhus KST salen Dato: måndag, 26.8.2013 Tid:14:00

Møtestad: Hareid rådhus KST salen Dato: måndag, 26.8.2013 Tid:14:00 HAREID KOMMUNE Ordførar MØTEINNKALLING Formannskapet Møtestad: Hareid rådhus KST salen Dato: måndag, 26.8.2013 Tid:14:00 Medlemar som er ugilde i ei sak vert bedne om å gje melding, slik at varamedlemar

Detaljer

Vedlegg 5: Liste over verneområde i Møre og Romsdal vassregion

Vedlegg 5: Liste over verneområde i Møre og Romsdal vassregion Vedlegg 5: Liste over verneområde i Møre og Romsdal vassregion Verneområde Kommune Verneformål Verneform Røabukta Aukra Fugleliv/Våtmark DO Ingen Smågevatnet Aukra Våtmark/Fugleliv NR Ingen Hjertvika Aukra

Detaljer

Byen som motor i den regionale utviklinga. Bymøte, 12.01.12, fylkesrådmann Ottar Brage Guttelvik

Byen som motor i den regionale utviklinga. Bymøte, 12.01.12, fylkesrådmann Ottar Brage Guttelvik Byen som motor i den regionale utviklinga Bymøte, 12.01.12, fylkesrådmann Ottar Brage Guttelvik Trendar nasjonalt og internasjonalt Globaliseringa brer om seg, verda blir både meir fragmentert og meir

Detaljer

Byen som motor i den regionale utviklinga. Nasjonal nettverkssamling for regional planlegging, 06.06.2012, Kjersti Hasselø

Byen som motor i den regionale utviklinga. Nasjonal nettverkssamling for regional planlegging, 06.06.2012, Kjersti Hasselø Byen som motor i den regionale utviklinga Nasjonal nettverkssamling for regional planlegging, 06.06.2012, Kjersti Hasselø Trendar nasjonalt og internasjonalt Globalisering, verda både meir fragmentert

Detaljer

Kurs/Fagdagar. www.kartverket.no

Kurs/Fagdagar. www.kartverket.no Kurs/Fagdagar www.kartverket.no 2-dagers kurs i kommunal ajourføring av bygningsinformasjon Formål : Kompetanseheving på kommunal ajourføring av bygningsinformasjon i Matrikkel, FKB-Pbltiltak og FKB-Bygning

Detaljer

X =tannlegekontoret/klinikken er stengt

X =tannlegekontoret/klinikken er stengt X =tannlegekontoret/klinikken er stengt Aukra kommune: Dtk Aukra 6480 Aukra 71 17 14 61 X X X X Aure kommune: Dtk Aure Postboks 53 6689 Aure 71 64 62 02 X X X X Averøy kommune: Dtk Averøy Postboks 63 6538

Detaljer

Kompetansearbeidsplassar i Hordaland

Kompetansearbeidsplassar i Hordaland Kompetansearbeidsplassar i Hordaland AUD-rapport nr. 8 11 September 211 1 Tal kompetansearbeidsplassar i Hordaland har vekse med 21 % i perioden 22 29, mot 17 % i landet som heile. Alle regionane i Hordaland

Detaljer

Oversikt over tilsegn på spelemidlar fordelt på kommunenivå:

Oversikt over tilsegn på spelemidlar fordelt på kommunenivå: Oversikt over tilsegn på spelemidlar fordelt på kommunenivå: Molde: Træffhuset, fleirbrukshall Skaret skisenter, turløyper Reknesbanen, kunstgrasbane Kleivevatnet, tursti og toalett Vågsetra skole, kunstgrasbane

Detaljer

Utviklingstrekk. i Møre og Romsdal. Kunnskapsgrunnlag til Regional planstrategi 2016-2020

Utviklingstrekk. i Møre og Romsdal. Kunnskapsgrunnlag til Regional planstrategi 2016-2020 Utviklingstrekk i Møre og Romsdal Kunnskapsgrunnlag til Regional planstrategi 2016-2020 Innhaldsliste Felles kunnskap gir felles plattform...3 1. Demografi og befolkningsutvikling...5 2. Arbeidsmarknad

Detaljer

Bosetting. Utvikling. Bedrift. Besøk. Næringsutvikling og attraktivitet. Giske KNUT VAREIDE OG HANNA NYBORG STORM

Bosetting. Utvikling. Bedrift. Besøk. Næringsutvikling og attraktivitet. Giske KNUT VAREIDE OG HANNA NYBORG STORM Bosetting Utvikling Bedrift Besøk Næringsutvikling og attraktivitet KNUT VAREIDE OG HANNA NYBORG STORM TF-notat nr. 48/2010 TF-notat Tittel: Næringsutvikling og attraktivitet TF-notat nr: 48/2010 Forfatter(e):

Detaljer

Næringsanalyse for Giske

Næringsanalyse for Giske Næringsanalyse for Av Knut Vareide Telemarksforsking-Bø Arbeidsrapport 27/2007 Forord Denne næringsanalysen er utarbeidet på oppdrag fra Kommune. Næringsanalysen baserer seg på tilgjengelig statistikk,

Detaljer

Helse Møre og Romsdal HF Tilgjengelighetsanalyser Rapport 2: Framtidig transportnettverk og befolkning (år 2030) Utgave: 3 Dato: 2014-09-11

Helse Møre og Romsdal HF Tilgjengelighetsanalyser Rapport 2: Framtidig transportnettverk og befolkning (år 2030) Utgave: 3 Dato: 2014-09-11 Tilgjengelighetsanalyser Rapport 2: Framtidig transportnettverk og befolkning (år 2030) Utgave: 3 Dato: 2014-09-11 Tilgjengelighetsanalyser Rapport 2: Framtidig transportnettverk og befolkning (år 2030)

Detaljer

Kompetansearbeidsplassutvalget

Kompetansearbeidsplassutvalget Kompetansearbeidsplasser sverd eller svøpe for M&R? Roar Tobro 23.11.2011 Møre-gåten : Input: Høy utdanningstilbøyelighet, men lav tilbakeflytting Gir lavere utdanningsnivå Jumbo i antall akademikere Lave

Detaljer

Forfall skal meldast til koordinator, Anne Berit Svenkerud Halle, mob. 98413003. Til dette møtet er både faste- og varamedlemmar innkalla.

Forfall skal meldast til koordinator, Anne Berit Svenkerud Halle, mob. 98413003. Til dette møtet er både faste- og varamedlemmar innkalla. Møteinnkalling Utval: Ungdomspanelet Møtestad: Hotel Union Geiranger Dato: 09.-11.12.2012 Tid: 16:00 på Sjøholt rutebilstasjon, Ørskog Forfall skal meldast til koordinator, Anne Berit Svenkerud Halle,

Detaljer

Kommunestruktur i Molde-regionen

Kommunestruktur i Molde-regionen Kommunestruktur i Molde-regionen Presentasjon samfunnsutvikling og økonomi Forsker Anja Hjelseth, Telemarksforsking Felleskommunestyremøte mandag 23. februar 2015 1 Agenda Innledning Bakgrunn for vurderingene

Detaljer

Erfaringer med drift av båndsiler og store slamavskillere

Erfaringer med drift av båndsiler og store slamavskillere Faggruppe for avløpsrensing Silanlegg og store slamavskillere Rica Seilet Hotel, Molde Onsdag 31. oktober 2012 Erfaringer med drift av båndsiler og store slamavskillere Spørreundersøkelse Jon Ivar Gjestad,

Detaljer

Helse i plan plansystem, planstrategi og plandata

Helse i plan plansystem, planstrategi og plandata Helse i plan plansystem, planstrategi og plandata Sveinung Dimmen Samordnar Fylkesmannen i Møre og Romsdal Plankonferanse Molde 06.11.2014 Kommunal planlegging Alle kommunar skal ha ein kommuneplan (jf.

Detaljer

Bli verande eller reise vidare? avgjerande faktorar når høgt utdanna vel å bu og arbeide i distrikta

Bli verande eller reise vidare? avgjerande faktorar når høgt utdanna vel å bu og arbeide i distrikta Bli verande eller reise vidare? avgjerande faktorar når høgt utdanna vel å bu og arbeide i distrikta Bygdeforskingdagen, Trondheim 5. november 2013 Finn Ove Båtevik Ein studie av bedrifter og tilsette

Detaljer

Folkehelsearbeidet i lys av forvaltningsreformen

Folkehelsearbeidet i lys av forvaltningsreformen Folkehelsearbeidet i lys av forvaltningsreformen Nasjonal plan- og folkehelsekonferanse Molde, torsdag 18.september 2008 Innlegg ved statssekretær Ellen Birgitte Pedersen Mål for folkehelsepolitikken Flere

Detaljer

INTERKOMMUNALT ARKIV FOR MØRE OG ROMSDAL IKS

INTERKOMMUNALT ARKIV FOR MØRE OG ROMSDAL IKS SELSKAPSAVTALE FOR INTERKOMMUNALT ARKIV FOR MØRE OG ROMSDAL IKS 1 Namn Interkommunalt arkiv for Møre og Romsdal IKS (IKA) er ei interkommunal verksemd som er oppretta med heimel i lov om interkommunale

Detaljer

Vegadresseprosjektet Overgang fra matrikkel- til vegadresser

Vegadresseprosjektet Overgang fra matrikkel- til vegadresser Vegadresseprosjektet Overgang fra matrikkel- til vegadresser Fagdag; tema adresse Møre og Romsdal, 4. oktober 2012 Adressedag, Møre og Romsdal Agenda Vegadresseprosjektet Prosjektets mål Status i arbeidet

Detaljer

FYLKESRAPPORT. 1.mars 2013

FYLKESRAPPORT. 1.mars 2013 Fylkesmannen i Møre og Romsdal atab Vår dato 05.03.2013 2008/5840/GRHA/721.0 Saksbehandlar, innvalstelefon Dykkar dato Dykkar ref. Rådgivar Greta I. Hanset, 71 25 86 33 25.01.2013 Vår ref. Helsedirektoratet

Detaljer

Guri Bugge Tlf: 71 25 88 29. Saksnr Utval Møtedato Miljøutvalet 30.01.2013

Guri Bugge Tlf: 71 25 88 29. Saksnr Utval Møtedato Miljøutvalet 30.01.2013 saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 18.01.2013 4070/2013 Guri Bugge Tlf: 71 25 88 29 Saksnr Utval Møtedato Miljøutvalet 30.01.2013 Hurtigladestrategi Bakgrunn Fylkesutvalet vedtok på møte

Detaljer

Frivillige organisasjonar i samfunnsbygginga

Frivillige organisasjonar i samfunnsbygginga Frivillige organisasjonar i samfunnsbygginga Frivilligforum 27.05.2008 Synnøve Valle Frivillig sektor: Sentral i samfunnsbygginga? Ja! Den frivillige innsatsen utgjer 5 6 % av antal personar i kommunen

Detaljer

Tiltaksbase etter Plan- og bygningsloven. Trude Lien

Tiltaksbase etter Plan- og bygningsloven. Trude Lien Tiltaksbase etter Plan- og bygningsloven Trude Lien Innhold Tiltaksbase etter Plan- og bygningsloven, hva, hvorfor, hvordan. Eksempel på oppdateringa av PblTiltaksbase fra Ulstein kommune Økonomi i Avtalen

Detaljer

Ny Ålesundstruktur. Utbygging av de vidaregåande skolane mot 2025

Ny Ålesundstruktur. Utbygging av de vidaregåande skolane mot 2025 Ny Ålesundstruktur Utbygging av de vidaregåande skolane mot 2025 Initiering Fylkeskommunen Politisk ynskje om utviklingsplanar på alle vgs. Elevtalsauke i Ålesund. Sprengt kapasitet på alle vg skolane

Detaljer

Ny region i emning. frå Runde til Videsæter gjennom Eiksund og Kviven. Utarbeidd på oppdrag frå SpareBank 1 Søre Sunnmøre. www.sparebanken.

Ny region i emning. frå Runde til Videsæter gjennom Eiksund og Kviven. Utarbeidd på oppdrag frå SpareBank 1 Søre Sunnmøre. www.sparebanken. Ny region i emning frå Runde til Videsæter gjennom Eiksund og Kviven www.sparebanken.no Utarbeidd på oppdrag frå SpareBank 1 Søre Sunnmøre Eiksund-sambandet biltrafikk før og etter tunellen 2000 1800 Køyretøy

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

SAKSFRAMLEGG EIGEDOMSSKATT - ORIENTERING. Saksbehandlar: Magne Værholm Arkiv: 232 Arkivsaksnr.: 05/00651

SAKSFRAMLEGG EIGEDOMSSKATT - ORIENTERING. Saksbehandlar: Magne Værholm Arkiv: 232 Arkivsaksnr.: 05/00651 SAKSFRAMLEGG Saksbehandlar: Magne Værholm Arkiv: 232 Arkivsaksnr.: 05/00651 EIGEDOMSSKATT - ORIENTERING Ordføraren si innstilling: ::: Sett inn innstillingen under denne linja ::: Sett inn innstillingen

Detaljer

Forord. Til slutt takk for godt samarbeid også til Møre og Romsdal fylkeskommune og kontaktperson Magne Vinje! Volda 13.12.02 Finn Ove Båtevik

Forord. Til slutt takk for godt samarbeid også til Møre og Romsdal fylkeskommune og kontaktperson Magne Vinje! Volda 13.12.02 Finn Ove Båtevik Forord Denne rapporten er utarbeidd på oppdrag frå Møre og Romsdal fylkeskommune. Rapporten byggjer på eit flyttehistorisk materiale og viser korleis flyttingar påverkar utviklinga i regionane i fylket.

Detaljer

Vårt lokalsamfunn. Vedlegg 3: Aktivitet grunnskole 2015. 8 sider.

Vårt lokalsamfunn. Vedlegg 3: Aktivitet grunnskole 2015. 8 sider. Vedlegg 3: Aktivitet grunnskole 2015. 8 sider. Vårt lokalsamfunn Aukra Gossenbarne og ungdomsskole Romsdal 5 38 Aukra Julsundet skole Romsdal 5 38 Averøy Bruhagen skole Nordmøre 5 35 Giske Valderøy barneskule

Detaljer

Hvordan implementere visjonen om tidlig innsats?

Hvordan implementere visjonen om tidlig innsats? Hvordan implementere visjonen om tidlig innsats? Trond Hansen Riise PPT Sunndal, Tingvoll og Nesset Hvordan rigger man seg slik at en lykkes? Hva gjør vi i dag for å være ajour om 5 år? Molde 11.09.14

Detaljer

Fordeling av kommunale og regionale næringsfond 2013

Fordeling av kommunale og regionale næringsfond 2013 Vedlegg:..... Saksnr.:.. 3nr. postnr.:... Møre og Romsdal fylkeskommune saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 14.02.2013 I 9109/2013 Kim Tornes Saksnr Utval Regional- og næringsutvalet Møtedato

Detaljer

Hovedtillitsvalgte Møre og Romsdal

Hovedtillitsvalgte Møre og Romsdal Hovedtillitsvalgte Møre og Romsdal Oppdatert: 25.07.2011 Arbeidsgiver Navn Telefon jobb Mobil E-post Atlanterhavsparken Ålesund Akvarium Østrem Trond 90033083 trond@atlanterhavsparken.no Aukra Kommune

Detaljer

Attraktivitet. Lengsel etter det forjettede land. Kunnskap og modeller å bygge brofundamenter for framtiden av. Lars Ueland Kobro Samfunnsforsker

Attraktivitet. Lengsel etter det forjettede land. Kunnskap og modeller å bygge brofundamenter for framtiden av. Lars Ueland Kobro Samfunnsforsker Attraktivitet Lengsel etter det forjettede land Kunnskap og modeller å bygge brofundamenter for framtiden av Lars Ueland Kobro Samfunnsforsker 1 3 Det finnes mange måter å bygge sin framtid på DET ER

Detaljer

Vestlandet ein stor matprodusent

Vestlandet ein stor matprodusent Vestlandet ein stor matprodusent Halvparten av sjømatproduksjonen i Norge skjer på Vestlandet Hordaland Vestlandet 2001 Mill. kr % av landet Mill. kr % av landet Jordbruk 499 4,7 3 084 29,2 Fiske og fiskeoppdrett

Detaljer

DEL 1 Prinsipp og rammer for kommunale næringsfond

DEL 1 Prinsipp og rammer for kommunale næringsfond Kommunale næringsfond retningsliner vedtekne av Regional- og næringsutvalet 05.03.2013 DEL 1 Prinsipp og rammer for kommunale næringsfond 1. Kva er kommunale næringsfond? Fylkeskommunen gjev årlege løyvingar

Detaljer

MØTEINNKALLING: STYREMØTE I MØRE OG ROMSDAL IDRETTSKRETS. Med omsorg og omtanke romslighet dristighet engasjement

MØTEINNKALLING: STYREMØTE I MØRE OG ROMSDAL IDRETTSKRETS. Med omsorg og omtanke romslighet dristighet engasjement MØTEINNKALLING: STYREMØTE I MØRE OG ROMSDAL IDRETTSKRETS MØTESTED: Quality Hotel, Ulsteinvik MØTETID: Fredag 22. og lørdag 23. august 2014 Med omsorg og omtanke romslighet dristighet engasjement 1 MØRE

Detaljer

Avdeling for regional planlegging

Avdeling for regional planlegging Møte med Avdeling for regional planlegging MD Presentasjon av utfordringar i fylket Fylkesrådmann Jan Øhlckers Tysdag 22.september 2009 DN: Størst variasjon er det i Sogn og Fjordane som har 22 vegetasjonsgeografiske

Detaljer

Kontaktliste 24-timersmelding/melding om utskrivingsklar pasient - Kommuner i Møre og Romsdal

Kontaktliste 24-timersmelding/melding om utskrivingsklar pasient - Kommuner i Møre og Romsdal Kontaktliste 24-timersmelding/melding om utskrivingsklar pasient - Kommuner i Møre og Romsdal KOMMUNE DAG/NATT TELEFON TELEFAKS ADRESSE E-POST KONTAKTPERSON Aukra 71171130 71174603 Aukraheimen, 6480 post@aukra.kommune.

Detaljer

-Ein tydeleg medspelar. Sande kommune 2015

-Ein tydeleg medspelar. Sande kommune 2015 Sande kommune 2015 Møre og Romsdal fylkeskommune, plan og analyseavdelinga, november 2015 Innhald Demografi Slide 3: Sårbarheitsindikatorar, kart Slide 4: Folketalsveksten i Møre og Romsdal, kart Slide

Detaljer

Foto-statistikk (foreløpig)

Foto-statistikk (foreløpig) FylkesFOTO 1547 Aukra 0 0 0 0 0 1569 Aure 816 133 5 434 5 434 876 Mønsterkommune, med stort angasjemnet, både formelt i kommunen og i Aure historielag! 1554 Averøy 0 1 350 350 0 Gamle Kværnes bygdemuseum

Detaljer

Høringsinstanser. Kommuner i Nord-Trøndelag

Høringsinstanser. Kommuner i Nord-Trøndelag Høringsinstanser pr 26. april 2010 Kommuner i Møre og Romsdal Kommuner i Nord-Trøndelag Aukra kommune Aure kommune Averøy kommune Eide kommune Fræna kommune Giske kommune Gjemnes kommune Halsa kommune

Detaljer

Organisering av arbeidet med handlingsplanen i Møre og Romsdal

Organisering av arbeidet med handlingsplanen i Møre og Romsdal Fylkesmannen og Fylkeslegen i Møre og Romsdal Januar 2003 Organisering av arbeidet med handlingsplanen i Møre og Romsdal Styringsgruppe: Prosjektleiar: Sissel Tho, avdelingsdirektør, Fylkesmannen i Møre

Detaljer