Svein Aam, Ragnvaldmarka 8, 6100 Volda ( tlf ), Svein.Aam/Smp.no. Redaksjonsadresse: Sunnmørsposten, postboks 123, 6001 Ålesund, tlf

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Svein Aam, Ragnvaldmarka 8, 6100 Volda ( tlf 90201232), Svein.Aam/Smp.no. Redaksjonsadresse: Sunnmørsposten, postboks 123, 6001 Ålesund, tlf 7012000."

Transkript

1 METODERAPPORT SKUP 2011 ALLER NEDST PÅ GOLVET Journalistar som har gjort jobben: Svein Aam, Ragnvaldmarka 8, 6100 Volda ( tlf ), Svein.Aam/Smp.no Kjetil Haanes, 6083 Gjerdsvika ( tlf ) Kjetil Haanes/Smp.no Redaksjonsadresse: Sunnmørsposten, postboks 123, 6001 Ålesund, tlf Utgreiing om arbeidet. SunnRent er ein av dei største aktørane i reinhaldsbransjen på Nordvestlandet, og to gongar nominert til gaselleprisen til Dagens Næringsliv for rask vekst. Selskapet hadde mellom anna store børsnoterte fiskeriselskap på kundeslista, og fleire kommunar. Ein av kundane var lakseselskapet Marine Harvest sitt slakteri på Eggebønes - verdas største lakseslakteri. Børsnoterte Marine Harvest har som mål å vere ei mønsterbedrift i sjømatnæringa. Difor var det overraskande for mange at det nettopp hos dei vart avdekt systematisk utnytting av utanlandsk arbeidskraft. Sunnmørsposten starta å publisere sine avsløringar om forholda i reinhaldsbransjen i desember Dei første sakene danna grunnlaget for metoderapport som vart sendt inn i samband med Skup 2010 Nedst på golvet. Arbeidet heldt fram etter nyttår 2011, med publisering av den mest gjennomarbeidde artikkelen i saka 22. januar. Såleis vil vi levere metoderapport/ SKUP-nominasjon også for Vi bruker Aller nedst på golvet som tittel. Dette var undertittelen på laurdagsdokumentaren 22. januar 2011 I svarte natta. Denne saka gir det mest heilskaplege biletet av det som hadde skjedd på lakseslakteriet til Marine Harvest, og den fekk umiddelbare konsekvensar. Men denne laurdagsdokumentaren må sjåast i lys av saker vi publiserte i desember 2010 om selskapa SunnRent/Eurorent/WashRent, så vi må starte med eit tilbakeblikk: I starten av november 2010 fekk redaksjonen ein lengre e-post på delvis uforståeleg engelsk tydelegvis omsett via Google translate. Temaet var utanlandske arbeidarar med dårlege erfaringar. Det var referert til fleire episodar om ting som hadde skjedd både på arbeidsplassen og i fritida. Denne e-posten vart oversendt Svein Aam, næringslivsjournalist i avisa. Han har fleire gongar tidlegare skrive kritiske artiklar om utanlandske arbeidarar i det lokale arbeidslivet. ( jfr. Innsendt metoderapport I dårleg selskap, 2006, Nedst på golvet, 2010). Svein svarte på e-posten, og ba avsendar om eit møte. Etter eit par veker kom svaret: Can i meet with you in weekend somewhere?

2 Problemstilling Næringslivet i Sunnmørsposten sitt dekningsområde er storbrukarar av utanlandsk arbeidskraft, spesielt fiskeindustrien og verftsindustrien. Vi som har gjort dette arbeidet Svein Aam og Kjetil Haanes- bur begge å Søre Sunnmøre, eit område der det har vore høgtrykk i næringslivet i mange år, og stor tilstrøyming av utanlandske arbeidarar. Vi har vore borti fleire saker med mistankar om uverdige forhold, men det har oftast vore vanskeleg å kome til botns. Ei openbar årsak til det er språkproblem. Men vi har og opplevd at gjestearbeidarane ikkje har interesse av at vi skriv om dei. Årsakene kan vere frykt for å bli stempla som angivar, og dermed misse jobben, eller dårleg samvit i forhold til skatt og opphaldsløyve. I dette tilfellet fekk vi ein e-post som ikkje kunne opfattast som anna enn eit rop om hjelp. Avsendar hadde tydelegvis ingen andre å vende seg til. Dette er folk som er nedst på samfunnstigen. Nokre hadde skrive under på kontraktar som tok frå dei grunnleggande rettar, medan andre oppheldt seg ulovleg i Norge. Vår oppgåve var å finne ut om desse arbeidarane var så dårleg behandla som dei påstod og å avdekke kven som var ansvarlege. Samstundes ville vi spørre om dette var enkeltsaker, eller om det kunne seie noko om ein bransje, eller kanskje til og med noko om samfunnsutviklinga. Problemstillinga som følger er: Kven tener og kven taper på trafikken av billeg arbeidskraft? Vi gjer merksam på at vi var godt i gang med publisering før Adecco-saka til Dagsrevyen eksploderte ei sak med fleire parallellar til vår. Kva er nytt? Vi har avdekt at selskapet SunnRent, gjennom selskapet Eurorent Estonia har sendt arbeidarar frå Estland til å vaske for industrien, kommunar og private på Nordvestlandet og dei har gitt dei dårlege lønsvilkår, arbeidsvilkår og buforhold. Fleire av dei intervjua utlendingane sa det følte seg som slavar. Vi har avdekt at selskapet Wash Rent, som fekk vaskejobben då SunnRent vart kasta ut av Marine Harvest sitt slakteri- var eigd og drive av dei same som var sentrale i Eurorent/SunnRent. Vi har avdekt bruk av falske ID, ulovleg opphald i Norge og mulege skatteunndragingar. Det var dårleg betaling, ikkje overtidsbetaling, ikkje oppseiingsvern, og dessutan dårlege buforhold og kontroll av fritid, mellom anna med forbod mot å gå ut i helgane. Dei to sentrale personane, Fransisco Murseli og Olav Stokkereit, har stått bak systematisk utnytting av utanlandsk arbeidskraft på ulike måtar. Fransisco Murseli har vore arkitekten bak bruken av ulovleg arbeidskraft frå Kosovo og Makedonia i tillegg til å vere sentral i trafikken av arbeidarar frå Estland. Olav Stokkereit, vaskegründer på Nordvestlandet, har gjennom selskapa SunnRent og Eurorent knytt til seg billeg arbeidskraft med arbeidsvilkår langt under norsk standard, og i strid med norsk regelverk. I arbeidskontraktane stod det mellom anna at arbeidarane risikerte store bøter dersom dei ga andre opplysingar om løns- og arbeidsvilkår. På denne måten kan SunnRent ha klart å levere billegare tilbod på vaskejobbar, og dermed leggje grunnlaget for sin store vekst.

3 Avsløringane fekk store konsekvensar, både for Stokkereit, Murseli, for SunnRent, Marine Harvest, for vaskarane og reinhaldsbransjen. Reinhaldsgründeren Olav Stokkereit selde SunnRent etter våre avsløringar, medan hans tidlegare kompanjong Fransisco Murseli miste jobben på sin nye arbeidsplass Marine Harvest, og har flytta frå distriktet. Vaskarane ved Marine Harvest fekk fast jobb og firedobla sine årsløner. Lønsauken var på over kroner. Marine Harvest har endra sin praksis ved innleige av arbeidskraft, med meir bruk av faste tilsette i staden for vikarar og inneige av utlendingar på korttidskontraktar. Sjefen på lakseslakteriet til Marine Harvest den største industriarbeidsplassen i Herøy- sa opp si stilling. Det gjorde også dagleg leiar og ein avdelingsleiar i SunnRent. Vi har dokumentert kontraktane med arbeidsvilkår som er ulovlege etter norske forhold, og som vekkte stor oppsikt. Både LO og NHO har brukt våre saker som dokumentasjon på sosial dumping. Vi har trengt gjennom eit såkalla FIE-system. FIE er det estiske ordet for personleg selskap. Konstruksjonen personleg selskap, som tar oppdrag for utanlandsk selskap, som tar oppdrag for norsk selskap er forholdsvis vanleg. Motivet kan vere både tilgang til billeg arbeidskraft, ansvarsfråskriving og skatteslanking. Arbeidstilsynet eller politiet har ikkje klart å fange opp den ulovlege trafikken av vaskarar frå Estland. Først når våre saker kom på trykk kom det fram at mange av dei ikkje hadde godkjente pass, men at dei var statslause russiske estarar med aliens i passet - ein status som definerer dei om tredjelandsborgarar. Minst 17 estarar med russisk bakgrunn, og kviterussarar, er utvist frå Norge, etter avsløringane. Føresett at dette vert definert som innleige av oppdrag, så har vi avdekt ein stor sum som er unndrege beskatning i Norge. Det er snakk om 9,4 millionar berre i Organisering av arbeidet. Svein stod for innleiande research og kjeldekontakt som skjedde over fleire runder, oftast seint om kvelden, sidan dette er folk som jobbar timar for dag, også i helgane. Etter det første gjennombrotet (kontrakt nummer ein) vart det klart at dette kunne bli ei arbeidskrevjande sak. Svein fekk med seg Kjetil Haanes frå samfunnsgruppa. Nyheitleiar Jan Erik Røsvik vart ankerfeste i hovudredaksjonen. Vi fekk og med oss den unge, lovande og arbeidvillege fotografen Marius Beck Dahle innleiingsvis. Den viktigaste researchfasen varte i ca to veker, og skjedde på fleire frontar. Kjetil og Svein opererte i stor grad uavhengig frå kvarandre, men deltok begge på dei to-tre sentale intervjua med leiinga for Sunnrent. Kjetil drog på kort varsel til Estland, der ein viktig kontrakt kom på bordet. Han møtte og LO-folk i Oslo i forkant av publisering. Ei avgjerande hending i forhold til tidspunkt for publisering var eit besøk i huset der 15 vaskarar budde i Herøy tidleg i desember 2010 eit hus som seinare vart omtala som rottereir og gruvehol. Det vart stort oppstuss, og dagleg leiar i selskapet Eurorent dukka opp. Han hadde truleg blitt vart varsla av ein av dei som budde der. Dermed oppstod det ein konfrontasjon mellom oss og

4 han. Etter denne konfrontasjonen måtte publisering skje så rask som råd og det utløyste nye hendingar. I den påfølgande fasen var det mykje å forholde seg til samstundes som rask publisering av påkrevd. Dessutan var Kjetil ute av biletet ein periode, og Svein måtte jobbe åleine. Vi ser i ettertid at nokre av sakene i denne mellomfasen kunne vore meir gjennomarbeide og skarpare vinkla. Så kom jula- og det vart ein naturleg pause før begge deltok i den siste fasen som mellom anna innebar ein reise på 4-5 dagar til Kosovo/Makedonia. Metode Erfaringar frå jobbing med liknande saker gjorde at vi la stor vekt på opne kjelder i publiserte saker, først og fremst ved overtale vaskarane sjølve til å stå fram med namn og bilete. Samstundes jakta vi på skriftlege kjelder i første rekkje kontraktar, og vi valde å bevisst å bruke norske kollegaer/ arbeidsgjevarar som kunne støtte opp om dei utanlandske vaskarane sine historier. Vi meiner det er eit stort pluss at vi lukkast med denne strategien. Namn og bilde er berande element i alle dei sentrale sakene der det vert fortalt om uverdige forhold- og vi hadde tidleg saker med fokus på kontraktsforholda. Men på vegen fram til publisering la vi ned eit stort arbeid med mange anonyme kjelder. For dei viktigaste kjeldene i ei slik sak er dei utanlandske arbeidarane sjølve, og eventuelle dokument dei kan skaffe fram. Å opprette kontakt er utfordrande av fleire grunnar. 1 ) Språk. Mange snakkar berre sitt morsmål, til nød dårleg engelsk. Tolking er naudsynt men tungvindt og dyrt. 2) Frykt. Redsel for å miste jobben er nok vanlegaste grunnen til at utanlandske arbeidarar ikkje vil snakke om sine løns- og arbeidsforhold. I denne saka har vi vist at det er all grunn til å vere redd. I arbeidskontraktane har det stått direkte at det vil medføre straff i form av strenge bøter dersom dei snakkar om løns- og arbeidsviklår til tredjeperson. Dette pålegg oss eit spesielt ansvar til å vere forsiktig. Det at ein arbeidar vert sett i samtale med ein journalist kan vere nok til å kome i unåde, sjølv om han ikkje har gitt intervju, berre vore høfleg og snakka litt med oss. 3) Små miljø. Mange av arbeidarane er faktisk nøgde med å få om lag det halve av norsk løn. Mange fryktar difor at avisskriveri kan føre til at dei mister ein jobb dei treng sårt. Dette legg og press på dei som snakkar med journalistar. Det er typisk at utanlandske arbeidarar bur tett i hybelhus eller brakker. Dette er små og gjennomsiktige miljø. I vår sak budde det 15 i eitt av husa vi vitja. Minst ein av var mus, det vil seie sjefen si forlenga arm. Dei kjenner også kvarandre frå heimlandet, mange kjem frå same bydelar. Vi opplevde at det var strid innad i miljøa om nytten av kontakt med oss. 4) Skatt. At den einskilde arbeidar må registrere sitt personlege selskap ( I Estland FIE) for å få jobb i Norge, gjerne via eit utanlandsk selskap. Systemet legg mykje ansvar på den enkelte arbeidstakar. Han eller ho må mellom anna sjølve syte for at det vert trekt skatt slik som nordmenn med personlege selskap må gjere. Det viser seg at mange har slurva med dette. Nokre meir eller mindre bevisst, andre fordi dei har blitt ført bak lyset og blitt fortalt av arbeidgjevar at dei ikkje treng å betale skatt, eller at arbeidsgjevar skal ta seg av det. I realiteten vert dermed mange skattesnytarar, anten i sitt eige land eller i Norge. Å stå fram i avisa kan føre at at dei, og kollegaer, får skattetaten på nakken.

5 Alle desse faktorane gjer at det er vanskeleg å få folk til å stå fram i avisa. Alternativet; anonyme kjelder er problematisk. For det første kan dei ikkje fortelje sine historier i detalj, for då vert dei raskt identifiserte av arbeidsgjevar. Ved bruk av anonyme kjelder vil det kunne oppstå uheldig kjeldejakt nesten uansett, både på arbeidsstaden og i heimlandet. Når ein bruker anonyme kjelder vert det og problematisk med tilsvar. Den kritiserte part kan vise til at det er vanskeleg å forsvare seg mot anonyme skuldingar, og gøyme seg bak det. I vår sak opplevde vi dessutan å få servert mange negative karakterestikkar av folk som vart mistenkte for å vere våre kjelder. Det gjekk på skuldingar rundt alkoholbruk, narkotika, truslar og sex. Dei anonyme kjeldene kom på si side med veldig mange påstandar som var vanskeleg å verifisere, mellom annan fordi detaljerte spørsmål ville kunne føre til at kjelda vart avslørt. Dei anonyme kjeldene var brukte til å bygge opp eit kartotek over folk som hadde jobba for Eurorent/SunnRent/WashRent. Vi kontakta flest muleg og prøvde alltid å få til personlege møter, sjølv om det medførte reising både i regionen og ut av landet. Ansikt-til- ansikt møter er viktige- både for å byggje opp tillit og for å overvinne språkvanskar. Vi prøve også å få tak i tidlegare arbeidarar sidan dei truleg hadde mindre å tape på å snakke. Dei anonyme kjeldene fortalde variasjonar over same tema, og gav oss stadig nye brikker i puslespelet. Det at vi hadde snakka med mange og visste mykje- ga også tryggheit til dei som til slutt valde å stå fram. Då publiseringa byrja med opne kjelder følte stadig fleire seg trygge nok til å stå fram, eller til å bidra med informasjon. I botnen av arbeidet ligg ein grunnleggjande metode: Reis ut, snakk med folk og still dei rette spørsmåla. For å stille dei rette spørsmål må du i dette tilfelle ha kunnskap mellom anna om arbeidsmiljølov, utlendingslov og skattelovgjeving i to land. I situasjonar der du er heldig dersom den du snakkar med kan eit par ord engelsk gjeld det å stille konkrete spørsmål. Døme: Korleis skal du spørre ein utlending om han eller arbeidsgjevar har papira i orden overfor skatteetaten? Jau, ta med ditt eige skattekort, og lønsslipp, og spør om han har sett slike papir. Viss han aldri har sett eit norsk skattekort, eller ein lønsslipp, så veit du at du er på sporet av noko. Og når du skal møte folk som prøver å snakke seg vekk frå sitt ansvar: Påstandar og spekulasjonar er dårleg ammunisjon. Det du skal ha med deg er dokument. Spør: Kven har skrive under på dette dokumentet? Eller: Sat du i styret for dette selskapet? Eit anna konkret spørsmål då ingen tilsynelatande visste noko om selskapet Eurorent: Kor mykje pengar gjekk frå SunnRent til Eurorent? Fokus i den første researchfasen var heile tida jakt på dokument. Tidleg kom ein arbeidskontrakt på russisk på bordet, via ei av dei anonyme kjeldene. Då denne vart omsett skjønte vi at vi hadde ei god sak. Denne kontrakten var mellom ein estar, og det estiske selskapet Eurorent, og gjald oppdrag for norske SunnRent. Det andre gjennombrotet i saka kom då vi kom i kontakt med folk i Estland, som var villeg til å møte oss, og vise oss sine arbeidskontraktar. Ein av kontraktane var direkte med SunnRent men med mykje av samme innhaldet som den første kontrakten ( Eurorent-kontrakten) ein kontrakt SunnRent sa at dei hadde slutta med. Kjetil reiste straks til Estland, og der fekk han overtalt den første vaskaren til å stå fram. Samstundes vart det frå Estland formidla kontakt med estrarar som jobba i Herøy, og snart hadde vi nummer to som ville stå fram. Gjennom han fekk vi inngangbillett til

6 huset der dei 15 vaskarne i Marine Harvest budde, og oppsøkte det. Dei fleste i huset ville ikkje snakke med oss, men ein av dei valde til slutt å stå fram. Dermed hadde vi tre opne kjelder til den første saka. Etter kvart vart kartoteket med anonyme kjelder utvida, og vi fekk stadig fleire dokument. Dermed kunne vil stille godt førebudd til intervjua med leiinga i Sunnrent/Eurorent. I løpet av dei to månadane vi jobba intens med saka skaffa vi oss ei tilnærma komplett oversikt over alle som hadde vore tilknytta SunnRent/Eurorent/ Wash Rent. Det gjald rundt personar berre på den mest fokuserte arbeidsplassen: Lakseslakteriet til Marine Harvest. Vi oppsøkte og nordmenn som visste om viktige hendingar, til dømes nordmenn som hadde vore tilsette i avdelinga på Nordmøre, og sjefen ved Nortura i Ålesund, som hadde kasta ut SunnR ent. Den store fordelen med desse er at dei ikkje hadde problem med å bli brukte som opne kjelder. Første artiklane stod på trykk i papiravisa 9. desember 2010 under tittelen Vaskarar i opprør (hovudoppslag 1. side) og Arbeider om dagen usynlege om natta inne i avisa. Neste hovudsak var 11. desember Aldri sett verre kontrakt og Her er avtalen med Sunnrent. Deretter gjekk det slag i slag men med ein pause i publisering frå romjula og i tre-fire veker, då vi jobba med fase to: Kosovosporet. Kosovosporet I den første fasen var det mest fokus på SunnRent-gründer Olav Stokkereit som bakmann. Men vi høyrde mange historier om hans gamle kompanjong -Fransisco Murseli- og hans sentrale rolle i aktivitetene på Søre Sunnmøre ikkje minst vaskinga på Marine Harvest- slakteriet. Det spesielle var at Murseli hadde byrja i fast jobb på Marine Harvest kort tid etter at han hadde selt sin eigardel i SunnRent - og slutta i selskapet. Samstundes miste SunnRent sin lukrative kontrakt på Marine Harvest, og vart erstatta av det nystifta selskapet Wash Rent. ( kontraktsverdien var million kroner i månaden) Påfallande nok var den daglege leiaren i Wash Rent identisk med den daglege leiaren i Eurorent - selskapet som lenge hadde forsynt Marine Harvest med vaskarar. Og i vaskegjengen var det mange kjent fjes. Med andre ord: Det var dei samme som gjorde jobben, berre under eit nytt namn på utførande selskap. I bakgrunnen svevde eit namn: Kosovoalbanaren Fransisco Murseli, tidlegare medeigar i SunnRent og sjef for vaskarane på slakteriet -no fast tilsett på Marine Harvest sitt slakteri. Han bedyra at han ikkje hadde noko å gjere med det nye selskapet som hadde vaskejobben, men vedgjekk at han framleis eigar av huset der vaskarane budde. Murseli hadde sluppe fokusering på seg sjølv så langt vi hadde hatt meir enn nok med Stokkereit og situasjonen i SunnRent. No følte vi at var et på tide å prøve å kome til botns når det gjaldt Murseli si rolle- som vi hadde høyrdt mange historier om. Våre anonyme kjelder hadde fortalt at det på nattskifta på lakseslakteriet i SunnRent-tida hadde vore folk frå Kosovo/Makedonia, at dei var her heilt svart, og at det var Fransisco sine folk. Vi bestemte oss for å finne ut om det var noko i påstandane om at kosovoalbanaren Murseli hadde hatt eit eige arbeidslag av albanarar frå Kosovo og Makedonia at det var eit c-lag som stod aller nedst på golvet. Vi høyrde og om bindingar mellom Fransisco Murseli og tilsette ved lakseslakteriet ein av dei var slakterisjefen.

7 Gravinga i Kosovo-sporet fekk fram nye anonyme kjelder, men førte også til mange påstandar som var vanskelege å verifisere, inkludert påstandar om truslar både eine og andre vegen. I det heile fekk vi innblikk i ein ganske betent materie med personlege konflikter av ulik art. Skulle vi kome til botns var det klart at vi måtte reise til Kosovo, og snakke med folk der eit prosjekt vi visste ville bli krevjande. Kosovo er eit vanskeleg land å jobbe i men Kjetil hadde gode kontaktar i landet og det ga eit bra utgangspunkt. Sjølv om vi berre hadde indirekte avtaler med folk i Kosovo, altså avtaler som var gjort via andre, så valde vi å reise. Då vi kom dit ned fann vi ut at historiene ikkje var akkurat slik som vi hadde fått dei gjenfortalt, men vi fekk historia til Flamur, som vi meinte var sterk og truverdig. Han (Flamur) ville dessutan stå fram, og fekk støtte av to kameratar med liknande erfaringar. Folk i Kosovo ga oss namn i Makedonia, der vi fekk til eitt intervju. Vi måtte gjere unnatak, og gå med på at denne personen fekk vere anonym i avisa fordi han hadde dårleg samvit for skatt og dessutan frykta konsekvensar for forretninga han hadde starta opp i Makedonia. Men vi kunne bruke namnet overfor Murseli, slik at tilsvarsretten vart fullt ivaretatt. Det innhenta stoffet i Kosovo/Makedonia vart publisert i laurdagsdokumentaren Svart som natta med undertittel Aller nedst på golvet 22. januar Med historiene til vaskarane frå Kosovo/Makedonia vart biletet meir komplett det vil seie at Murseli si rolle vart synleg til fulle Før og rett etter publisering skjedde det mykje. Vi hadde nemleg jobba med eit anna spor kjøkkensporet. Dette handla om å besvare eit gnagande spørsmål: For korleis kunne Murseli operere slik på lakseslakteriet over fleire år utan å bli oppdaga. Var det nokon på slakteret som visste noko? Lukka dei augene? og i så fall: Kvifor? Vi høyrde om bindingar mellom Murseli og tilsette ved Marine Harvest, mellom anna utlån av bilar og privat handel med eit kjøkken, men sleit med å dokumentere det. Sidan vi no er inne på stoff som ikkje er publisert, er det problematisk å vere for konkret i ein slik metoderapport. Men vi må drøfte det i metoderapporten sidan vi brukte mykje tid på å undersøke temaet bindingar. Eit slik binding kunne vere utlån av ein av Murseli sine bilar til tilsette i Marine Harvest. Under ei nattleg runde for å kike i garasjar i Herøy fann vi Murseli-bilen ein SUV- i garasjen til ein avdelingsleiar i Marine Harvest ( garasjen var open). Men på dette tidspunktet var Murseli ein vanleg tilsett i Marine Harvest, så billånet var teknisk sett mellom to kollegaer ikkje mellom ein underleverandør og ein leiar. Vi hadde kjelder som hadde sett bilen blitt brukt av leiarar ved slakteriet også i den tida Murseli hadde ei rolle som underleverandør av vasketenester, men dette vart vanskeleg å bevise i ettertid. Vi fekk tips om at som sjefen ved lakseslakteriet hadde kjøpt eit kjøkken med Fransisco Murseli, og brukte mykje tid på å sjekke dette. I Kosovo snakka vi med mannen som hadde selt kjøkkenet til Murseli. Ved å bruke kartoteket vår kunne vi spora opp dei som hadde frakta det til Norge i ein av Eurorent sine bilar. Dei fortalde at operasjon tok to veker- og vi fekk stadfesta at dei leverte kjøkenet heime hos leiaren ved slakteriet. I forkant av publisering av laurdagsdokumentaren I svarte natta stilte vi slakterileiaren nærgåande spørsmål om dette kjøkkenet, noko som skapte stort oppstuss. Han svara at han hadde kjøpt

8 kjøkenet med Murseli, men det var stort sprik mellom det han sa han betalte, og det kjøkkenseljaraen i Kosovo sa at han hadde selt det for. Vi spurde leiinga i Marine Harvest om denne typen handel mellom ein leiar ved slakteriet, og ein som var tilknytt ein underleverandør, var i samsvar med konsernet sine etiske retningsliner. Svaret frå selskapet var nei uavhengig av om kjøkkenet var på billegsal eller ikkje. Det var elles tydeleg at Marine Harvest- leiinga såg alvorleg på våre konkrete spørsmål om mulege bindingar mellom Murseli og leiaren ved slakteriet. Den aktuelle slakterileiaren på si side var fortvilt, og ba tynt om at vi ikkje skreiv om kjøkkenet først og fremst av omsyn til familien og mindreårige born. 22.januar publiserte vi laurdagdokumentaren I svarte natta Påfølgande måndag sa sjefen ved lakseslakteriet opp stillinga si. Dessutan fekk vi vita at Fransisco Murseli hadde slutta i sin jobb ved slakteriet- og at han hadde reist til utlandet. Vi var i tvil om kva vi skulle gjere med stoffet vi hadde fått fram etter å ha følgt kjøkkensporet ei sak vi hadde lagt mykje arbeid i. Men vi valde å legge bindings-temaet dødt først og fremst av omsyn til leiaren, som sa at han no låg nede for teljing. Men også fordi avgangen gjorde stoffet mindre aktuelt å forfølge vidare. Avgjerda vart tatt etter møter med den aktuelle leiaren, der det var tydeleg at han var både stessa og fortvilt. Det faktum at han gjekk av måtte vi naturlegvis skrive om, men årsakene vart kanskje ståande som uklare i avisa. Avgjerda om ikkje å skrive om bindingar mellom han og Murseli kan sjølvsagt diskuterast. Men vi vog innhandet i det vi hadde funne ut så langt, opp mot menneskelege omsyn og valte å legge denne ballen død. For øvreg har den tidlegare leiaren ved lakseslakteriet i ettertid starta eit selskap med utleige av arbeidskraft saman med Fransisco Murseli, og den daglege leiaren i Eurorent altså to sentrale personar bak trafikken av utlendingar til lakseslakteriet gjennom fleire år.( fram til våre avsløringar) Avgangen til slakterisjefen utløyse sterke kjensler på Marine Harvest, og dei tilsette aksjonerte med arbeidsnedlegging i sympati med den avgådde sjefen. Folk var sinte både på Sunnmørsposten, men og på toppleiinga i selskapet som dei meinte ikkje hadde støtta slakterisjefen. Marine Harvest hadde lova å rydde opp alt etter først avsløring 9. desember. Men det hadde gått tregt. Etter laurdagsdokumentaren 22. januar og avgangen til sjefen- skjedde derimot ting raskt. WashRent var kasta ut ein gong for alle, og alle vaskarane fekk tilbod om fast tilsetjing i Marine Harvest. Dette første til tre-firedobling av årsløner og stor jubel. Men dei som ikkje hadde EU-pass ( aliens ) måtte sendast heim fordi dei oppheldt seg ulovleg i Norge. Marine Harvest la også om praksis rundt innleige av arbeidskraft i produksjonen der det var langt fleire utlendingar enn det var i vaskegjengen. Den nye praksisen førte til at fleire fekk fast tilsetjing, i staden for å bli leigde inn på kortidskontraktar gjennom omstridde vikarbyrå. I SunnRent valde den daglege leiaren for selskapet og avdelingsleiaren for industrivask å seie opp. Dei følte begge at dei hadde blitt ført bak lyset av sin eigar og styreformann, Olav Stokkereit, og uttalte at dei var sjokkerte over avsløringane. Ei stund etterpå selde Stokkereit SunnRent.

9 Spesielt om tilsvar. Vi har lagt stor vekt på dialog med dei involverte selskapa. Dei to sentrale bakmennene Olav Stokkereit og Fransisco Murseli valde ulike strategiar. Medan Murseli prøve å unngå oss, så møtte Stokkereit oss fleire gongar, og svarte på spørsmål. Han var opptatt av å skuve ansvaret over på andre, men lukkast ikkje med det. I starten fekk den nytilsette daglege leiaren i SunnRent jobben med å forsvare selskapet. Men etterkvart som det kom fram ting ho tydlegvis ikkje visste om, og det var openbart at det var Stokkereit som måtte svare. Vi hadde tidleg i reseach-fasen ein telefonsamtale med den andre bakmannen, Murseli. Spørsmål vart stilt, men vagt besvara. Ein halv time etter første samtale ringde Murseli og sa at hadde fått så vondt i hjertet etter samtalen at han hadde ringt til sjukebil. Han let det vere underliggande klart at han heldt Sunnmørspostens journalist ansvarleg for hjerteproblema. Og han ba oss tenke på hans mange barn. Etter dette var det svært vanskeleg å få Murseli i tale. Men under arbeidet med Kosovosporet då fokus var utelukkande på Murseli- tok han seg advokat, som vi kommuniserte greit med via skriftlege spørsmål og svar. 7. Spesielle erfaringar. Det er ikkje lett for ei regionavis som Sunnmørsposten å slå gjennom nasjonalt med sitt stoff. Vi trur det kan ha å gjere med at riksmedia som VG, Dagbladet og Ntb har trekt seg ut av vår landsdel. TV2 sitt ålesundskontor har lenge vore dårleg bemanna. NRK sitt lokalkontor har ikkje nemnt våre saker. SunnRent-avsløringane kan dermed ikkje måle seg med Adecco-saka eller Dagbladet sine vaskesaker i merksemd på nasjonalt plan. Men våre saker har blitt brukte som dokumentasjon på sosial dumping i reinhaldsbransjen både av LO og NHO. Som kjent har denne bransjen fått innført minsteløn gjennom allmenngjering av tariffavtalar i løpet av Viser til: Fredag 13. januar Svein Aam Kjetil Haanes ( e.f.)

10 .

Nedst på golvet. Metoderapport SKUP 2011. - oppvask i reinhaldsbransjen

Nedst på golvet. Metoderapport SKUP 2011. - oppvask i reinhaldsbransjen Metoderapport SKUP 2011 Nedst på golvet - oppvask i reinhaldsbransjen Fem dagar etter avsløringar om elendige arbeidsvilkår får russisk/estiske Liivart Pett og 14 andre vaskarar tilbod om fast jobb og

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

MØTEPROTOKOLL. Personalutvalet. Møtestad: Formannskapssalen Møtedato: 30.11.2009 Frå: 18.00 til 19.30

MØTEPROTOKOLL. Personalutvalet. Møtestad: Formannskapssalen Møtedato: 30.11.2009 Frå: 18.00 til 19.30 OS KOMMUNE Personalavdelinga MØTEPROTOKOLL Personalutvalet Møtestad: Formannskapssalen Møtedato: 30.11.2009 Frå: 18.00 til 19.30 Innkalte: Funksjon Leiar Nestleiar Medlem Tilsette repr Tilsette repr Namn

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum.

Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum. Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum.no Spørjeliste nr. 253 Fadderskap Den som svarar på lista er samd i at svaret

Detaljer

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak.

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak. Vi takkar for mulegheita til å vere til stades og kommentere nye og spennande tal. For oss som interesseorganisasjon er det naturleg å gå rett på operasjonalisering av ny kunnskap. Bør funna vi har fått

Detaljer

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Norsk etnologisk gransking Emne nr. 38 Mai 1953 SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Det har i eldre tid vore ymse seremoniar og festar i samband med husbygginga, og er slik ennå. Vi kjenner tolleg

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg?

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg? IA-funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? // IA - Funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? Målet med eit inkluderande arbeidsliv (IA) er å gje plass til alle som kan og vil

Detaljer

Brannsår, rus eller friheit?

Brannsår, rus eller friheit? Brannsår, rus eller friheit? Eg la hendene bak ryggen og kneip meg sjølv i armen. Eg hadde førebudd meg på dette. Førebudd meg for den vonde heksa. Ho sat der, i sofaen, rusa. Alt var gitt opp, og no var

Detaljer

Operativ og strategisk medierådgiving, medietrening, mediekontakt, møte- og debattleiing og krisekommunikasjon.

Operativ og strategisk medierådgiving, medietrening, mediekontakt, møte- og debattleiing og krisekommunikasjon. TIBE Samfunn Litt om meg: Odd Kristian Dahle Seniorrådgivar Tlf. 906 15 658 E-post: dahle@tibesamfunn.no Spesialkompetanse: Operativ og strategisk medierådgiving, medietrening, mediekontakt, møte- og debattleiing

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 200903324-51 Arkivnr. 520 Saksh. Farestveit, Linda Saksgang Møtedato Opplærings- og helseutvalet 17.09.2013 EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak;

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak; saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 14.08.2013 49823/2013 Sverre Hollen Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013 Anonym retting av prøver våren 2013 Bakgrunn I sak Ud-6/12 om anonym

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

BEST. NR. 456-NYN. Ungdom i arbeid

BEST. NR. 456-NYN. Ungdom i arbeid BEST. NR. 456-NYN Ungdom i arbeid Utgitt første gong i 1985 Direktoratet for arbeidstilsynet Statens hus, 7468 Trondheim September 2002 Brosjyren er revidert og har fått ny lay-out. Mars 2008 Brosjyren

Detaljer

Riksregulativet for ferjetakstar - høyring

Riksregulativet for ferjetakstar - høyring Ansvarleg sakshandsamar sign. for utført handling: Saka er godkjend av fylkesrådmannen: Dokumentoversyn: Tal prenta vedlegg: * Tal uprenta vedlegg: * Riksregulativet for ferjetakstar - høyring Fylkesrådmannen

Detaljer

SAL OG SKJENKELØYVE FOR ALKOHOLHALDIG DRIKK

SAL OG SKJENKELØYVE FOR ALKOHOLHALDIG DRIKK SAL OG SKJENKELØYVE FOR ALKOHOLHALDIG DRIKK Salsløyve Alkohollova 3: Med sal av alkoholhaldig drikk meinast overdraging av drikk med inntil 4.75 volumprosent alkohol til forbrukar mot vederlag for drikking

Detaljer

Mobbeplan Harøy skule 2006/2007

Mobbeplan Harøy skule 2006/2007 Mobbeplan Harøy skule 2006/2007 Førebygging 1.1 Skulemiljøet Ein venleg og integrerande skule er naudsynt for å oppnå eit godt læringsmiljø, både fagleg og sosialt. Skulen skal vere ein trygg og triveleg

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1

LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 LOV 1950-12-08 nr 03: Lov om norsk riksborgarrett 1 -------------------------------------------------------------------------------- DATO: LOV-1950-12-08-3 OPPHEVET DEPARTEMENT: AID (Arbeids- og inkluderingsdepartementet)

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Vår ref.: Dykkar ref.: Dato: 12/1719 29.08.2013

Vår ref.: Dykkar ref.: Dato: 12/1719 29.08.2013 Vår ref.: Dykkar ref.: Dato: 12/1719 29.08.2013 Diskriminert av arbeidsgiver pga graviditet Kvinnen ble ikke tilsatt i stilling pågrunn av graviditet. Kvinnen fikk inntrykk av at hun skulle få jobb på

Detaljer

Vald og trusselhandlingar mot tilsette i skolen førebygging og oppfølging

Vald og trusselhandlingar mot tilsette i skolen førebygging og oppfølging Side 1 av 5 1.0 Mål Målet med denne retningslinja er å kvalitetssikre korleis den enkelte skole skal førebygge og handtere vald og trusselhandlingar som elevar utøvar mot tilsette på skolane. 2.0 Omfang

Detaljer

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Ved Kari Vik Stuhaug Helsepedagogikk Helse Fonna 5. Mars 2015 09.03.2015 Kari Vik Stuhaug, LMS Helse Fonna 1 Kva gjer du når du får eit problem? Og kva

Detaljer

Med god informasjon i bagasjen

Med god informasjon i bagasjen Evaluering av pasientinformasjon Med god informasjon i bagasjen Johan Barstad Lærings og meistringssenteret Helse Sunnmøre HF SAMAN om OPP Hotell Britannia, Trondheim 18. Februar 2010 Sunnmørsposten, 08.02.10

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Matematikk 1, 4MX15-10E1 A

Matematikk 1, 4MX15-10E1 A Skriftlig eksamen i Matematikk 1, 4MX15-10E1 A 15 studiepoeng ORDINÆR EKSAMEN 19. desember 2011. BOKMÅL Sensur faller innen onsdag 11. januar 2012. Resultatet blir tilgjengelig på studentweb første virkedag

Detaljer

Sakliste: MØTEPROTOKOLL. Kontrollutvalet

Sakliste: MØTEPROTOKOLL. Kontrollutvalet Sttorrd kommunee MØTEPROTOKOLL Kontrollutvalet Dato: 25.05.10 Kl.: 12.00 18.30 Stad: Formannskapssalen Saknr.: 08/10 22/10 MØTELEIAR Amram Hadida (Ap) DESSE MØTTE Odd Martin Myhre (FrP) Ola Malvin Lomheim

Detaljer

GLOPPEN KOMMUNE ADMINISTRASJONSUTVALET

GLOPPEN KOMMUNE ADMINISTRASJONSUTVALET ADMINISTRASJONSUTVALET MØTEINNKALLING Møtedato: 03.09.2015 Møtestad: Heradshuset Møtetid: Kl. 16:00 Merk deg møtetidspunktet! Den som har lovleg forfall, eller er ugild i nokon av sakene, må melde frå

Detaljer

Lokalavisa og politikken

Lokalavisa og politikken Lokalavisa og politikken På vegner av innbyggjarane følgjer lokalavisa di den lokale politikken. Om rammevilkåra avisene arbeider innanfor. Utgjevar: Landslaget for lokalaviser (LLA). Lokalavisa tek samfunnsansvar

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

Samansette tekster og Sjanger og stil

Samansette tekster og Sjanger og stil MAPPEOPPGÅVE 5 Samansette tekster og Sjanger og stil Skreve av Kristiane, Renate, Espen og Marthe Glu 5-10, vår 2011 I denne oppgåva skal me først forklare kva ein samansett tekst er, og kvifor samansette

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016 www.hivolda.no/glu 1 2 Innhald Tid til studiar og undervising... 4 Frammøte... 4 Arbeidskrav, eksamen og progresjon

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Tema: Utskriving av pasientar frå sjukehus til kommune Samhandling mellom Stord sjukehus

Detaljer

- Det er tette band mellom estisk mafia og selskapet Clevo Baltic, som leiger ut arbeidskraft til fiskeindustrien på Sunnmøre

- Det er tette band mellom estisk mafia og selskapet Clevo Baltic, som leiger ut arbeidskraft til fiskeindustrien på Sunnmøre I dårlig selskap «I dårlig selskap» vart publisert som laurdagsdokumentar i Sunnmørsposten 11. mars 2006, over to sider i fullformat. Dette var starten på ein reportasjeserie under vignetten «Våre nye

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007 Rapport om målbruk i offentleg teneste 27 Institusjon: Adresse: Postnummer og -stad: Kontaktperson: E-post: Tlf.: Dato: Høgskolen i Sør-Trøndelag 74 Trondheim Lisbeth Viken lisbeth.viken@hist.no 7355927

Detaljer

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman

Carl Frode Tiller Innsirkling 3. Roman Carl Frode Tiller Innsirkling 3 Roman OM FORFATTEREN: Carl Frode Tiller (f. 1970) er ein av dei fremste forfattarane i norsk samtidslitteratur. For dei fire romanane Skråninga (2001), Bipersonar (2003),

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

Barnevernsfaglege vurderingar. Fylkesmannen sine erfaringar. Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014

Barnevernsfaglege vurderingar. Fylkesmannen sine erfaringar. Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014 Barnevernsfaglege vurderingar Fylkesmannen sine erfaringar Turid Måseide og Gunn Randi Bjørnevoll 2.9.2014 Heimel Dokumentasjonskrav 1. Barnevernlova og forvaltningslova Formål 1. Arbeidsverktøy for dei

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2 Rolf Lystad 18.09.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst

Kvifor kan ikkje alle krølle tunga? Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Kvifor kan ikkje alle krølle tunga Nysgjerrigperprosjekt 5.- 7.kl 2008. Davik Oppvekst Innhaldsliste: Framside med problemstilling Hypoteser Plan Spørjeskjema Arbeid med prosjektet Kjønn Trening Alder

Detaljer

Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO. Gjeld frå 1. januar 2015

Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO. Gjeld frå 1. januar 2015 Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO Gjeld frå 1. januar 2015 1 Innhald Innleiing... 3 Del 1: Reglar om inhabilitet... 4 1.1. Automatisk

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande opplæringa». Opplæringslova: http://www.lovdata.no/ all/nl-19980717-061.html Opplæringslova kapittel 9a. Elevane sitt

Detaljer

RAMMEAVTALE Hordaland Fylkeskommune og Fjord Norge AS

RAMMEAVTALE Hordaland Fylkeskommune og Fjord Norge AS S-200504339-4/135.3 RAMMEAVTALE og Som del av denne avtalen følgjer: Vedlegg l: Samarbeidavtale med spesifikasjon av tilskot. 1. Definisjonar Tenestar knytt til tilskot: Som nemnt i punkt 3.1 og vedlegg

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd VISJON I arbeidet for og med dei medarbeidarane i Fjell sokn har vi utarbeida ein visjon: I Fjell sokn vil vi

Detaljer

DÅ EG FORFØRTE PÅ NYNORSK

DÅ EG FORFØRTE PÅ NYNORSK DÅ EG FORFØRTE PÅ NYNORSK For nokre år sidan var eg fast gjesteskribent i spalta "Dagens gjest" i Tønsbergs Blad. Det hende at eg fekk respons på tekstane mine, gjerne i form av vennlege og varsamt nedlatande

Detaljer

Ein tydeleg medspelar. frå elev til lærling. Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass

Ein tydeleg medspelar. frå elev til lærling. Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass Ein tydeleg medspelar frå elev til lærling Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass SØKNADEN Må vere ryddig Søknad/CV skal ikkje ha skrivefeil Spør norsklærar om hjelp Hugs å skrive under

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE I pasient- og pårørandeopplæringa som vert gjennomført av avdelingane i sjukehusa i Helse Møre

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 9. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 9. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Lokalt arbeids- og næringsliv Næringsliv, bransje, offentleg og privat sektor. Kva betyr omgrepa? Lokale arbeidsplassar Kvifor treng lokalsamfunnet eit variert

Detaljer

Møteinnkalling. Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00

Møteinnkalling. Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00 Møteinnkalling Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00 Eventuelt forfall må meldast snarast. Vararepresentantar møter etter nærare beskjed.

Detaljer

Vurdering av allianse og alternativ

Vurdering av allianse og alternativ Leiinga Høgskulen i Volda Kunnskapsdepartementet Postboks 8119 Dep 0032 OSLO Postboks 500 6101 Volda Telefon: 70 07 50 00 Besøksadresse: Joplassvegen 11 6103 Volda postmottak@hivolda.no www.hivolda.no

Detaljer

Om å høyre meir enn dei fleste

Om å høyre meir enn dei fleste Om å høyre meir enn dei fleste Anne Martha Kalhovde Psyk spl., PhD student Leiar av Forskning og undervisningseininga ved Jæren DPS Kva slags høyrselserfaringar er det snakk om? Erfaringar med å høyre

Detaljer

Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Krav ved godkjenning av lærebedrifter OPPLÆRINGSAVDELINGA Fagopplæringskontoret - OPPL AVD Notat Dato: 20.01.2015 Arkivsak: 2015/727-1 Saksbehandlar: aseloh Til: Yrkesopplæringsnemnda Frå: Fagopplæringssjefen Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp

Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Blir du lurt? Unngå anbodssamarbeid ved innkjøp Anbodssamarbeid er blant dei alvorlegaste formene for økonomisk kriminalitet. Anbodssamarbeid inneber at konkurrentar samarbeider om prisar og vilkår før

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Steinulf Skjerdal Arkiv: MTR 66/1 Arkivsaksnr.: 16/317

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Steinulf Skjerdal Arkiv: MTR 66/1 Arkivsaksnr.: 16/317 SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Steinulf Skjerdal Arkiv: MTR 66/1 Arkivsaksnr.: 16/317 Søknad om konsesjon for erverv av landbrukseigedom gbnr. 66/1 og 75/1 - klage Lars Tore Stokkenes Rådmannen si tilråding:

Detaljer

Erfaring frå ein multikulturell arbeidsplass. Magne Gurskevik Dagleg leiar, Kleven Maritime Contracting

Erfaring frå ein multikulturell arbeidsplass. Magne Gurskevik Dagleg leiar, Kleven Maritime Contracting Magne Gurskevik Dagleg leiar, Kleven Maritime Contracting 740 fast tilsette. Meir enn halvparten av desse har sitt opphav i andre land Like mange er tilsette i firma med entrepriseroppdrag for Kleven.

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Melding om sjukefråvær Den tilsette skal gje melding om sjukefråvær til arbeidsgjevar så tidleg som mogleg.

Melding om sjukefråvær Den tilsette skal gje melding om sjukefråvær til arbeidsgjevar så tidleg som mogleg. Interkontrollhandbok Side: 1 av 5 1. FORMÅL Føremålet med dette kapitlet er å kvalitetssikra oppfølginga av tilsette som vert sjukmelde. Kapitlet gjev derfor oversikt over kva rutinar som skal følgjast

Detaljer