Sosialadministrasjonen i Nav Årsaka til høge kostnader

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Sosialadministrasjonen i Nav Årsaka til høge kostnader"

Transkript

1 Sosialadministrasjonen i Nav Årsaka til høge kostnader - Bø kommune - Forvaltningsrevisjonsrapport nr: Telemark kommunerevisjon IKS ii

2 Innhald Samandrag... iv 1 Innleiing Bakgrunn og ramme Problemstillingar og revisjonskriterium Avgrensing Samanlikningsgrunnlag Metode og kvalitetssikring Høyring Årsaker til høge utgifter innan sosialområdet Fakta og funn - utvikling innan området for økonomisk sosialhjelp Ressursar i sosialtenesta Prioritering Andel sosialhjelpsmottakarar Stønadsnivå Stønadslengde Revisor sine vurderingar Tiltak for å redusere dei høge kostnadene Fakta og funn - bruk av vilkår Fakta og funn - Kvalifiseringsprogrammet Talet på deltakarar og målgruppe Oppfølging Tiltak Fakta og funn - Individuell plan Revisor sine vurderingar Revisor sine konklusjonar og tilrådingar Vedlegg I. Vedlegg 1: Høyringsuttale frå rådmannen II. Vedlegg 2: Revisjonskriterium III. Vedlegg 3: Metode og kvalitetssikring Telemark kommunerevisjon IKS iii

3 Samandrag Denne forvaltningsrevisjonen er bestilt av kontrollutvalet i Bø kommune, sak 11/11. Rapporten er delt i to delar. Den eine delen ser vi etter årsaka til høge kostnader innan sosialadministrasjonen i Nav Bø. Vi gjennomfører ein analyse hovudsakleg basert på innrapporterte tal til KOSTRA, rekneskapen i Bø kommune og intervju. Vi samanliknar i den samanheng Bø kommune med Porsgrunn og Skien; to kommunar Bø sjølv ynskte å samanlikne seg med. I tillegg samanliknar vi Bø med Volda og Trysil; to kommunar som høyrer til i same kommunegruppe som Bø og difor eigna samanlikningsgrunnlag. I del to ser vi kva Nav Bø gjer for redusere dei høge utgiftene til sosialhjelp. Sosiale forskjellar er meir enn noko anna knytt til manglande/redusert tilknyting til arbeidslivet. Derfor er det eit nasjonalt mål at alle skal være i stand til å forsørgje seg på andre måtar enn gjennom sosialhjelp. Revisjonen har difor sett nærare på tiltak sosialadministrasjonen nyttar for å bistå brukarar i tilknytinga til arbeidslivet. Vi har sett på bruken av vilkår i sakshandsaminga, på Kvalifiseringsprogrammet som kommunen tilbyr og kort om bruken av individuell plan. Vi har undersøkt: Kva som er årsaka til høge kostnader innan sosialadministrasjonen i Nav Bø. Kva tiltak NAV Bø har sett i verk for å redusere dei høge kostnadene til sosialhjelp. Våre hovudfunn: Vi meiner at hovudårsaka til at utgiftene innan sosialstønad stig samstundes med at talet på sosialhjelpsmottakarar går ned, er at andelen langtidsmottakarar aukar. Blant langtidsmottakarane er det fleire brukarar med samansette problem og dermed behov for meir omfattande bistand. Å ha mottakarar ståande på sosialstønad over tid er kostbart. I høve til folketal er Bø den kommunen som har flest langtids sosialhjelpsmottakarar av dei kommunane vi har samanlikna med Porsgrunn, Skien, Volda og Trysil. Bø kommune merker seg ut i samanlikningsgrunnlaget med mange yngre sosialhjelpsmottakarar. Vår gjennomgang av tildelte stillingsressursar i sosialadministrasjonen, viser at Nav Bø sin ressurssituasjon er betre enn i samanlikningskommunane Skien, Porsgrunn og Volda. Vi fann og at Nav Bø har uteståande i overkant av i sosiale utlån. Fleire av låna svarar seg tilbake frå tidlegare år. Kommunen har feilført kommunal helseteneste (legeløn) inn i rekneskapet til sosialtenesta. Det har gjort kostnadsbiletet noko høgare enn det skal vere, men har lite og seie i det store biletet. Vilkår Nav Bø nyttar vilkår aktivt i si sakshandsaming, men vi ser at bruken i liten grad er individuelt tilpassa og at ordlyden i sakshandsaminga som oftast er ein standardtekst. Telemark kommunerevisjon IKS iv

4 Kontoret kan verte betre på å nytte vilkår som motivasjon for aktivitet. Revisor meiner individuelt tilpassa vilkårsbruk er særleg viktig i gruppa langtidsmottakarar med samansette problem. Hjelpa ein sosialhjelpsmottakar med redusert eller ingen tilknyting til arbeidslivet får ved Nav Bø, er lik den hjelpa ordinære arbeidssøkarar får. Revisor meiner, at for mange i denne gruppa vil det vere behov for meir individuell tilrettelegging og tettare oppfylging mot arbeidslivet. Kontoret nyttar i svært liten grad tenestene til Karrieresenteret i Telemark. Revisor meiner at med hyppigare bruk av profesjonelle karriererettleiarar kan brukar treffe rett yrkesval/utdanning raskare. I samarbeidsavtala mellom Bø kommune og Nav Telemark står at ein representant frå Karrieresenteret i Telemark skal ha kontorplass ved Nav Bø. Revisor meiner at dette bør gjennomførast. Kvalifiseringsprogrammet Kvalifiseringsprogrammet ved Nav Bø har ikkje blitt gjennomført slik som lov om sosiale tenester i arbeids- og velferdsforvaltninga føresett. Nav Bø har hatt færre deltakarar på programmet enn det som har vore planlagt. Sosialadministrasjonen har prøva seg fram i forhold til å finne rett brukargruppe for programmet. Kvalifiseringsprogrammet er eit lågterskeltilbod som skal tilpassast brukarens behov og ikkje omvendt at brukargruppa skal tilpassast tilbodet i programmet. Revisor meiner at Nav Bø bør vurdere korleis ein definerer aktuelle brukarar til Kvalifiseringsprogrammet. Nav Bø gjennomfører ikkje arbeidsevnevurdering med alle deltakarane på Kvalifiseringsprogrammet, og det er brot på loven om sosiale tenester i Nav. Revisor meiner og at alle arbeidsevnevurderingane som vert gjennomført ved kontoret i større grad bør vere i tråd med Nav sine eigne retningsliner om å sette fokus på moglegheiter og ressursar hjå brukar. Ikkje alle deltakarar i Kvalifiseringsprogrammet har hatt aktivitetsplanar. Arbeidsevnevurderingar og aktivitetsplanar er viktig for å gjere klare avtaler med brukar om vegen vidare; korleis aktiviteten skal tilpassast og gjennomførast. Revisor meiner difor at Nav Bø bør gjennomføre og gje alle brukarar ei arbeidsevnevurdering og ein tilpassa aktivitetsplan. I tillegg bør Nav Bø vurdere om oppfylginga mot arbeidsmarknaden for denne gruppa er tett og god nok. Individuell plan Nav har plikt til å gje aktuelle tenestemottakarar informasjon om mogleg rett til individuell plan. Nav Bø har ikkje eit godt nok system når det gjeld å informere aktuelle brukarar om denne retten. Nav Bø bør difor vurdere å betre sine rutinar på området. Revisor tilrår kommunen/nav Bø: Å betre oppfylginga mot arbeid, særleg for langtidsmottakarar av sosialhjelp I større grad nytte seg av tenestene til Karrieresenteret i Telemark Telemark kommunerevisjon IKS v

5 Arbeide for at avtala mellom Bø kommune og Nav Telemark, om at ein representant frå Karrieresenteret i Telemark skal ha kontorplass ved Nav Bø, vert realisert Å auke aktiviteten og betre kvaliteten på oppfylginga i Kvalifiseringsprogrammet Å sørgje for at alle aktuelle brukarar blir informert om retten til Individuell plan Rette opp feilføring av kommunal helseteneste (legeløn) Fylgje opp rutinane sine på området for tilbakebetaling/ev omgjering av sosiale lån Bø, Telemark kommunerevisjon IKS Inger Lognvik prosjektleiar. Lena Ellingsen prosjektmedarbeidar Kirsti Torbjørnson oppdragsansvarleg forvaltningsrevisor Telemark kommunerevisjon IKS vi

6 1 Innleiing Nav Bø vart etablert november Då gjekk den kommunale sosialtenesta saman med dei statlege etatane arbeid og trygd. Kontoret har i dag dei same tenestene som ein tidlegare fekk på NAV trygd, NAV arbeid og kommunen si sosialteneste. Kontoret har hatt tre leiarar sidan etableringa. 1.1 Bakgrunn og ramme Denne forvaltningsrevisjonen er bestilt av kontrollutvalet i Bø kommune, sak 11/11. Utvalet ynskjer at ein undersøker kva som kan vere årsaka til høge sosiale utgifter på Nav. Utvalet ynskjer informasjon om brukargrupper, oppfylging av brukarar, kapasitet til oppfylging, bruk av tilrettelagte arbeidsplassar, andre verkemiddel og individuell plan. I tillegg har rapporten informasjon om sjukefråveret ved Nav. Prosjektet er gjennomført som forvaltningsrevisjon. Heimel for forvaltningsrevisjon er gitt i kommunelova 77 nr. 4, jamfør forskrift om kontrollutval kapittel 5 og forskrift om revisjon kapitel Problemstillingar og revisjonskriterium Rapporten handsamar følgjande problemstillingar: Kva kan forklare at utgiftene til sosial stønad aukar samtidig som det blir færre sosialhjelpsmottakarar? I kva grad har NAV Bø sett i verk tiltak for å redusere dei høge kostnadene til sosialhjelp? Revisjonskriteria 1 i dette prosjektet er henta frå forvaltningsloven, sosialtenesteloven, lov om sosiale tenester i Nav. Den fyrste problemstillinga er ei beskrivande problemstilling, der det ikkje er utleia revisjonskriterier. Kriteria for den andre problemstillinga er nærare utreidde i vedlegg 2 til rapporten. 1.3 Avgrensing Vi har avgrensa del to i rapporten til å gjelde tiltak sosialadministrasjonen kan nytte i oppfylging av burkarar bruk av vilkår, Kvalifiseringsprogrammet og individuell plan. Dette er verktøy sosialadministrasjonen kan tilby og nytte i arbeid med å hjelpe brukarar ut av vanskelege livsforhold og over i ein økonomisk sjølvhjulpen situasjon Samanlikningsgrunnlag Rapporten samanliknar ved fleire høve Bø med andre kommunar. Bø kommune er ein vekstkommune med dei utfordringar det gjev, og har sjølv plukka ut Porsgrunn og Skien som kommunar dei finn relevante å samanlikne seg med. Revisjonen har plukka ut to kommunar i same kommunegruppe som Bø - Volda og Trysil. Desse kommunane høyrer til i kommunegruppe 10. Det er mellom store kommunar med middels bundne kostnader per 1 Revisjonskriterier er en samlebetegnelse på de regler og normer som gjelder innenfor det området som skal undersøkes. Revisjonskriteriene er basis for de analyser og vurderinger som revisjonen foretar, konklusjonene som trekkes, og de er et viktig grunnlag for å kunne dokumentere avvik eller svakheter. Telemark kommunerevisjon IKS 7

7 innbyggar og låge frie disponible inntekter. Av desse kommunane, er det Volda som etter vår vurdering er mest samanliknbar med Bø. Som Bø er Volda eit høgskulesenter. Både Volda og Trysil har høgare innbyggartal enn Bø, på høvesvis 8630 og 6727 innbyggarar. Bø har 5630 innbyggarar. I Trysil har folketalet minka jamt og trutt sidan 1960, mens det omvendte er tilfelle i Volda og Bø her har det auka jamt og trutt sidan 1960 talet. Porsgrunn og Skien høyrer til ei anna kommunegruppe enn Bø kommunegruppe 13. Det er store kommunar utanom dei fire største byane i Noreg. Både Porsgrunn og Skien har hatt ein positiv folketalsauke sidan 1960 talet. 1.4 Metode og kvalitetssikring Ifølge forskrift om revisjon 7 skal forvaltningsrevisjon gjennomførast og rapporterast i samsvar med god kommunal revisjonsskikk og etablerte og anerkjente standardar på området. Denne rapporten er utarbeidd med grunnlag i RSK 001 Standard for forvaltningsrevisjon 2. Val av metode og andre tiltak for kvalitetssikring er omtalt i vedlegg 3 til rapporten. 1.5 Høyring Rapporten er sendt på høyring og presentert i eit møte med administrasjonen i kommunen.. Høyringsuttale frå rådmannen ligg ved som vedlegg 1 til rapporten. 2 Årsaker til høge utgifter innan sosialområdet 2.1 Fakta og funn - utvikling innan området for økonomisk sosialhjelp Nedanfor gjennomfører vi ein kostnadsanalyse der vi har henta inn talmateriale frå KOSTRA og rekneskapet i Bø kommune. Vi har og ringt den einskilde kommune og henta inn konkrete tal der vi har hatt behov for det. Å gjere analysar der ein samanliknar kommunen med seg sjølv over tid, er som regel greiare enn å samanlikne fleire kommunar med kvarandre. For å kunne gjere fult ut gyldige samanlikningar mellom kommunar i KOSTRA må alle kommunar føre rekneskapet likt. Det hender stadig at kommunar fører ulikt. Det påverkar gyldigheita av KOSTRA analysar, likevel meiner vi at KOSTRA er eit godt reiskap til å få fram tendensar Ressursar i sosialtenesta Årsverk Sosialadministrasjonen har i alt 10 tilsette i fulle årsverk. 7 av årsverka er i sosialadministrasjonen. Tre årsverk er i tiltak knytt til aktivitet for sosialhjelpsmottakarar, slik som bu- og arbeidstrening. 2 Gjeldande RSK 001 er fastsett av Noregs Kommunerevisorforbund sitt styre med verknad frå 1. februar 2011, og gjeld som god kommunal revisjonsskikk. Standarden byggjer på norsk regelverk og internasjonale prinsipp og standardar som er fastsett av International Organization of Supreme Audit Institutions (INTOSAI) og Institute of Internal Auditors (IIA). Telemark kommunerevisjon IKS 8

8 Figur 1. Årsverk i sosialtenesta per 1000 innbyggar i ,5 1 0,5 0 0,29 1,18 0,72 0,81 1,59 0,7 Årsverk i sosialtjenesten pr innbygger Kjelde: KOSTRA Figuren over viser at Bø er godt bemanna i høve til folketal samanlikna dei andre kommunane. Tala er basert på tilsette både i sosialadministrasjonen, kommunale sysselsettingstiltak, tilbod til personar med rusproblem, gjeldsrådgjeving, introduksjonsordning og kvalifiseringsprogram. Dei ulike områda, d.t. innan aktivitet og sysselsettingstiltak, kan i dei ulike kommunane vere ulikt organisert, så desse tala må handterast med varsemd. Nokre kommunar kan til dømes også kjøpe oppfølging eksternt av til dømes tiltaksbedrifter, og derfor kome ut med lågare årsverkressurs i KOSTRA. Sidan måten ein organiserer seg på kan vere ulik valde vi å gå inn å sjå berre på sosialadministrasjon (242, rådgjeving, rettleiing og førebygging). Tabell 1. Antal brukarar per årsverk i sosialadministrasjonen (242) Kommune 2010 Antal sosialhjelpsmottakarar Årsverk i sosialadministrasjonen Antal brukarar per årsverk i sosialadministrasjonen Bø Trysil 168 5,5 30,5 Volda 132 1,75 75,4 Skien ,4 Porsgrunn ,55 45,2 Kjelde: KOSTRA og førespurnad til det einskilde Nav-kontoret i kommunane Isolert sett viser tabell 5 at sosialadministrasjonen har god kapasitet til rettleiing, rådgjeving og førebygging. Årsverksressursane til rådgjeving, rettleiing og førebygging i Bø er omtrent dobbelt av det Skien og Volda har fått tildelt. Sosialadministrasjonen hadde i 2010 eit langtidssjukefråvere på 27,1 % i Det utgjer 1,9 eller nesten 2 årsverk. I realiteten hadde Nav Bø ca. 5 årsverk i drift i Nav Bø hadde i praksis 48,4 brukarar per årsverk i 2010, det vil sei tilnærma lik den normale ressurssituasjonen i Porsgrunn kommune. 4 3 Antal årsverk i sosialtenesta i rapporteringsåret innan råd, rettleiing og sosialt førebyggjande arbeid (242), og tilbud til personer med rusproblem (243). Antal årsverk inneheld heiltidstilsette, deltidstilsette, prosjektstillingar og midlertidige stillingar ved kontoret. 4 I denne samanlikninga må ein ta med i betraktningen at talet på brukarar kan gå noko opp eller ned frå år til år. Telemark kommunerevisjon IKS 9

9 Våren 2011 tilsette Bø i samarbeid med Nome og Sauherad ein gjeldsrådgjevar. Bø betalar 60 % av utgiftene til denne stillinga. Stillinga til gjeldsrådgjeving kjem i tillegg til ressursane i tabellen over. I 2010 rapporterte Trysil inn ei full stilling til gjeldrådgjeving, medan Volda har ein 40 % stilling til gjeldsrådgjeving. Figur 2. Utvikling i sjukefråvere ved sosialadministrasjonen, kvartalsvis 35,00 30,00 25,00 20,00 15,00 10,00 5,00 0,00 33,06 5,02 1. kvartal ,50 3,40 2. kvartal ,84 24,38 4,97 3. kvartal ,23 4. kvartal ,10 3,08 1. kvartal ,32 0,49 2. kvartal 2011 Arbeidsgiverperioden Langtidsfravær Kjelde: Bø kommune Figuren viser at Nav Bø har eit høgt langtidssjukefråvere. I 2010 var langtidsfråveret på 27,1 % i snitt. Tal for dei to første kvartala i 2011 syner at langtidsfråveret har gått ned med ca. 6 prosentpoeng, men at det framleis er høgt. I fylgje kommunens handlingplan for eit inkluderande arbeidsliv var det totale sjukefråveret i kommunen på 9,5 % i Målet for kommunen i 2011 er ein nedgang til 7, 4 %. Ein tilsett ved NAV Bø fortel om stort arbeidspress, og meiner at det blant anna skuldast høgt sjukfråvær ved kontoret over ein lengre periode. Vedkommande meiner at årsaka til noko av sjukfråværet skuldast at sakshandsamarane ikkje har tilstrekkeleg med tid og arbeidskapasitet til å fylgje opp brukarar slik ein ynskjer. Redusert stab har ført til økt effektivitetskrav blant dei som er på jobb, det betyr ein kan kjenne seg overarbeidd og at ein ikkje strekk til. Ved sjukemeldingar blir det nokon gonger leigd inn vikarar. Det er begrensa kva slag arbeidsoppgåver vikarar kan ha. Opplæringa tar også tid frå dei tilsette som har ansvar med å lære opp nye, dessutan krevst erfaring for å kunne fylgje opp sakene og brukarane på ein god måte. Vikarane som har vorte leigd inn har gjort andre arbeidsoppgåver enn kva sakshandsamaren som har vore borte har hatt. Dette har og skapt ein del frustrasjon blant dei tilsette, vert vi fortald. Vikarar kan uansett ikkje fullt ut erstatte dei fast tilsette i det faglege arbeidet. Elles opplever vedkommande at etaten har eit godt arbeidsmiljø og at det er ein god tone mellom kollegaene. NAV-leiar fortel at avdelinga har eit systematisk arbeid rundt HMS. Ein har gjennom heile 2010 og 2011 jobba med HMS gjennom å skape et godt arbeidsmiljø, ha klare mål og god organisasjonsstruktur og betre fagkompetansen. Avdelinga har gjennomført prosjektet Langtidsfrisk i 2010, før dei gjekk over til "helsefremmande arbeidsplass" og "helsefremmende leiing i Som vi ser av figur 12 har Nav Bø hatt ein svært positiv utvikling i sjukefråveret i løpet av Telemark kommunerevisjon IKS 10

10 2.1.2 Prioritering Figur 3. Netto driftsutgifter til økonomisk sosialhjelp per innbyggar år, i kroner Bø Volda Trysil Skien Porsgrunn Gj.snitt KG 10 Kjelde: KOSTRA Fordelar ein utgiftene til økonomisk sosialhjelp på kommunens innbyggarar mellom år ser vi at Bø låg under Skien i I løpet av 2009 steig utgiftene betrakteleg. Utgiftene auka og i I 2009 og 2010 ligg Bø sitt utgiftsnivå godt over samanlikningsgrunnlaget. I 2010 ligg Bø kommune godt over Volda, Trysil og kommunegruppe 10 (KG 10). Figuren under viser at Bø prioriterer ein større del (8 %) av sine driftsutgifter til sosialtenesta i kommunen enn dei andre kommunane i samanlikningsgrunnlaget. Figur 4. Netto driftsutgifter til sosialtenesta i prosent av samla netto driftsutgifter 6, ,8 2,7 5,8 4,7 8 2,8 Netto driftsutg. til sosialtjenesten i prosent av samlede netto driftsutgifter, konsern Kjelde: KOSTRA Funksjon 242 råd, rettleiing og sosial førebygging er ein del av talgrunnlaget i grafen ovanfor. Revisjonen ser at Bø kommune fører kommunale helsetenester (legeløn) på 242. Dette er ei feilføring som gjeld vel kr. Kostnadsbiletet er difor noko lågare enn det som kjem fram i KOSTRA. 5 Netto driftsutgifter viser driftsutgifter inkludert avskrivingar etter at driftsinntekter er trekt frå. 6 Netto driftsutgifter til sosialtjenesten (242 Råd, veiledning og sosialt forebyggende arbeid, 243 Tilbud til personer med rusproblemer og 281 Økonomisk sosialhjelp), viser driftsutgifter inkludert avskrivninger etter at driftsinntekter (inneholder bl.a. øremerkede tilskudd fra staten og andre direkte inntekter) er trukket fra. De resterende utgiftene må dekkes av de frie inntektene som skatteinntekter, rammeoverføringer fra staten mv Telemark kommunerevisjon IKS 11

11 Kommunale helsetenester utgjer likevel ein liten del av heile grunnlaget som grafen er basert på, og Bø vil likevel koma relativt høgt ut på netto utgifter. Bø kommune ligg godt over gjennomsnittleg utgiftsnivå i samanlikningsgrunnlaget. KOSTRA-tala viser at Bø kommune sine netto driftsutgifter til sosialtenesta har auka kvart år dei siste tre åra frå 6,9 % i 2008; til 7,9 % i 2009; til 8 % i Særleg var endringa stor frå Nedanfor går vi inn å ser på hovudinnhaldet innan sosialområdet. Figur 5. Netto driftsutgifter til råd, rettleiing og sosialt førebyggjande arbeid (242) og økonomisk sosialhjelp (281) 7, Sosialstønad Sosialadministrasjon Kjelde: Rekneskapet i Bø kommune Som vi ser står sosialstønadsområdet for ein betydeleg del av utgiftsauken dei tre siste åra. Det vart betala ut ca. 1,63 mill. kr meir i 2010 enn i På den andre sida var auken størst i Då steig sosialutbetalingane med 1,41 mill. kr, mens det auka med om lag kr i Frå steig utgiftene til sosialadministrasjon (dei tre utarbeidande miljøarbeidarane er ikkje rekna med) med om lag ,-. Frå var auken på ,-. Nav har ikkje fått tilført ekstra stillingsressursar til sosialadministrasjon i perioden. Auken skuldast bl.a. auke i lønsutgifter og auke i bruk av konsulenttenester. Mens ein kjøpte konsulenttenester for 3600 kr i 2009, kjøpte ein konsulenttenester for kr. i Andel sosialhjelpsmottakarar Tabell 2. Sosialhjelpsmottakarar, personar Bø Sosialhjelpsmottakarar Kjelde: KOSTRA I tabellen over ser vi at talet på sosialhjelpsmottakarar samla sett frå auka ganske kraftig. I 2009 auka talet på brukarar med 70, mens det var ein nedgang på 23 frå I figur 2 konsentrerer vi oss om postane som utgjer dei høgaste utgiftene. Telemark kommunerevisjon IKS 12

12 Figur 6. Prosent sosialhjelpsmottakarar i alderen år, av innbyggarane år, ,5 4,1 4 4,1 6,2 3,4 Andelen sosialhjelpsmottakere i alderen år, av innbyggerne år Kjelde: KOSTRA Som vi ser i figur 4 er det ein større del av innbyggarane i yrkesaktiv alder 8 i Bø kommune som nyttar sosialstønad enn i dei øvrige kommunane vi samanliknar med. I Bø kommune nytta 6,2 % i denne gruppa sosiale tenester i Figur 7. Stønadsmottakarar med økonomisk sosialhjelp etter region og alder Figuren over syner at Bø kommune ligg godt over dei andre kommunane i talet på sosialhjelpsmottakarar i høve folketal. Bø ligg høgt i dei yngre aldersgruppene, og særleg høgt i gruppa år. 8 Gruppa mellom 18 og 20 er inkludert i gruppa år, men er ikkje spesifisert av di det gjeld så få brukarar at informasjonen vert for sensibel. Telemark kommunerevisjon IKS 13

13 2.1.4 Stønadsnivå Nav Bø følgjer rettleiande sosialhjelpsnormer som blir oppjustert i januar kvart år. I rutinane står at det må gjerast individuelle vurderingar i forhold til søkars reelle utgifter. Etter tilsyn av Helsetilsynet i 2010 fekk kontoret påpeika avvik blant anna på at det i liten grad vart gjennomført individuelle vurderingar og avgjersler ved søknad om økonomisk stønad. Status og utvikling innan stønad til livsopphald og sosiale lån Arbeidsdepartementet gjev retningsliner for kva satsar NAV skal bruke når dei utmåler sosial stønad. 9 Satsane er rettleiande. Tabellen nedanfor viser korleis satsane har vore i 2010 og 2011: Einsleg Kr Kr Ektepar/sambuarar Kr Kr Person i bufellesskap Kr Kr Barn 0-5 år Kr Kr Barn 6-10 år Kr Kr Barn år Kr Kr Dei statlege satsane vert regulert blant anna etter utvikling i konsumprisindeksen 10. Dei statlege rettleiande retningslinjene omfattar utgifter til det løpande daglige livsoppholdet; mat og drikke, klede og sko, hushaldningsartiklar og hygiene med meir, TV-lisens, avis og telefon, fritidsaktiviteter, fritidsutstyr til barn og reiseutgifter (bruk av offentlig kommunikasjon i forbindelse med daglige gjeremål). Jf. rundskriv I-34/2001. Tabell 3. Utvikling i gjennomsnittlig utbetaling per stønadsmånad -bidrag og lån, Bø Gj.snt. utbetaling per stønadsmnd Kjelde: KOSTRA Gjennomsnittleg utbetaling per stønadsmånad har auka med 8,95 % frå 2008 til Her må ein ta omsyn til at Nav Bø har regulert sine satsar etter utviklinga i statlege satsar. I tillegg vil satsane variere avhengig av brukarane sin situasjon etc. Gjennomsnittleg utbetaling per månad minka frå 2009 til Det kjem fram i intervju at Nav Bø har betra sine system når det gjeld handtering av dokumentasjon som vert bruka som grunnlag for utmåling av stønader. Dette kan ha medverka til nedgangen som vi ser i Rundskriv A-1/2010 Statlege rettleiande retningsliner for utmåling av økonomisk stønad til livsopphald 10 Konsumprisindeksen (KPI) er eit mål for prisnivået til konsumprodukt og viser prisutviklinga på varer og tenestar som private husholdningar etterspør. Telemark kommunerevisjon IKS 14

14 Figur 8. Gjennomsnittleg utbetaling pr. stønadsmånad 11 - bidrag og lån, Bø Volda Trysil Skien Porsgrunn KG 10 gj.snitt Kjelde: KOSTRA Når ein ser på gjennomsnittleg utbetaling per stønadsmånad ligg Bø høgare enn dei fleste i kommunane i samanlikningsgrunnlaget, men lågare enn Skien kommune. Nav leiar seier at ein årsak til at Bø ligg relativt høgt kan vere at det er høge bustadutgifter og låg inntektsgrad i kommunen. Det er mange som treng hjelp med å klare husleige og straum,. Dette gjeld også menneske som er i fast arbeid der løna ikkje strekk til. Revisjonen finn i SSB sitt talgrunnlag at Bø kommune har ein relativt låg inntektsgrad. Vi kan ikkje uttale oss om leigemarknaden. Nav Bø opplever prisane i Bø som høge og at det er utleigars marknad. I følgje Nav har nokre brukarar innan rusmiljøet i Bø ein aggressiv og voldeleg åtferd. Fleire hendingar er avviksmeldt sidan Sakshandsamarar kjenner seg til tider truga og redde på jobb. Vi vert fortald at det kan vere mogleg at enkelte sakshandsamarar har latt seg presse til mildare handsaming og gitt bistand. Nav Bø har satt i verk tiltak der brukar vert utestengt, og i staden får bistand via miljøarbeidarane. I tillegg går ein saman to og to under samtaler med aktuell brukar. Det vert og gjort vedtak for lengre tidsrom, for enkelte grupper. Dei tilsette får kurs i samtalemetodikk og konflikthandtering. Saker vert drøfta internt og eksternt før avgjersler vert fatta. Revisjonen ser i dokumentasjonen frå Nav at stønader til flyktningfamiliar utan tilknyting til arbeidslivet og utan rettar i trygdesystemet kan verte relativt omfattande. I mappegjennomgangen revisjonen utførde har vi funne døme på at brukarar nyttar sosialstønad til å dekke det vi kan kalle luksusbehov. I samtale med ein tilsett seier vedkomande at ein manglar kapasitet til å fylgje opp alle saker like tett. I 2011 har Nav stramma kraftig inn på søknader om stønad til sommarklede. Fleire av vedtaka er klaga inn til Fylkesmannen, men Nav har fått medhald i alle. Tidlegare var det svært sjeldan ein opplevde at brukarar klaga på vedtak. Sosiale utlån I fylgje loven om sosiale tenester i Nav 21, kan økonomisk stønad gjevast som lån. Mange uteståande sosiale utlån i Bø svarar seg tilbake frå tidlegare år. Mange utlån står i kvile og vert ikkje betalt tilbake. 11 Kommunens gjennomsnittlig utbetaling per stønadsmånad for alle mottakarar av sosialhjelp i rapporteringsåret Telemark kommunerevisjon IKS 15

15 Tabell 4. Sosiale utlån gjennom dei seks siste åra År Samla utlån i kr Uteståande Nav/Bø kommune d.d Kjelde: Rekneskapet i Bø kommune I 2011 har kr av tidlegare utlån blitt betalt tilbake, og kr har blitt gjeve ut som nye sosiale lån (status ). Etter tilsyn frå Fylkesmannen i 2010, oppretta kontoret felles skriftlege rutinar for sosiale lån. Desse beskriv prosedyrar bl.a. for kva som skal gjerast ved søknad om lån og kva som skal gjerast dersom lånetakar ikkje betalar tilbake til avtalt tid. Kontoret har og nedskrivne rutinar for omgjering av lån til bidrag Stønadslengde Figur 9. Årleg gjennomsnittleg stønadslengde 7 5,5 5,7 5, ,6 4,2 4 4,5 4,7 5 4,4 3 3, ,1 4,1 Gjennomsnittlig stønadslengde mottakere år Gjennomsnittlig stønadslengde mottakere år Kjelde: KOSTRA I fylgje figuren over er årleg gjennomsnittlig stønadslengde i Bø på 4,4 mnd. for aldersgruppa år og 4,6 mnd. for aldersgruppa år. Både Skien, Porsgrunn og Volda ligg noko over Bø i stønadslengde. Tabell 5. Utvikling i talet på langtidsmottakarar Bø Sosialhjelpsmottakarar med stønad i 6 månader eller meir i løpet av året Kjelde: KOSTRA Sidan 2008 har talet på langtidsmottakarar auka kvart år. Sjølv om talet på brukarar totalt sett gjekk ned frå 2009 til 2010, gjekk talet på langtidsmottakarar opp. Det vil seie at det er ein større prosentandel langtidsmottakarar i 2010 enn i Nav rapporterte også i årsmeldinga Telemark kommunerevisjon IKS 16

16 for 2010 at dei ser ein aukande tendens til at fleire brukararar har samansette utfordringar med behov for koordinerte tenester. Tabell 6. Andel sosialhjelpsmottakarar med stønad i 6 månader eller meir i %, 2010 År Bø Volda Trysil Skien Porsgrunn KG Kjelde: KOSTRA Isolert sett merker ikkje Bø seg ut i tabellen over. Sett i samanheng med at Bø har relativt mange sosialklientar i høve til folketal, så viser tabell 6 at Bø har flest langtidsbrukarar i høve til samanlikningskommunane. Revisjonen ser i mappegjennomgangen at fleire brukarar har vore i systemet i mange år. 2.2 Revisor sine vurderingar Kva kan forklare at utgiftene til sosial stønad aukar samstundes med at det blir færre sosialhjelpsmottakarar? Vi meiner at hovudårsaka til at utgiftene innan sosialstønad stig samstundes med at talet på sosialhjelpsmottakarar går ned, er at andelen langtidsmottakarar aukar. Blant langtidsmottakarane er det fleire brukarar med samansette problem og dermed behov for meir omfattande bistand. Å ha mottakarar ståande på sosialstønad over tid er kostbart. I høve til folketal er Bø den kommunen som har flest langtids sosialhjelpsmottakarar av dei kommunane vi har samanlikna med Porsgrunn, Skien, Volda og Trysil. Bø kommune merker seg ut i samanlikningsgrunnlaget med mange yngre sosialhjelpsmottakarar. Vår gjennomgang av tildelte stillingsressursar i sosialadministrasjonen, viser at Nav Bø sin ressurssituasjon er betre enn i samanlikningskommunane (med unntak av Trysil). Nav Bø har hatt høgt langtidssjukfråvere. I 2010 låg langtidssjukefråveret på 27,1 %. Med eit sjukefråvere på 27,1 % har kontoret i Bø likevel tilnærma lik kapasitet til oppfylging som dei tilsette i Nav Porsgrunn har til vanleg. Revisjonen ser at Bø kommune generelt har høge utgifter til sosial stønad og sosialadministrasjon, og utgiftene har vore stigande. Kommunen nyttar ein større prosentandel til å dekke utgifter innan sosialtenesta enn samanlikningskommunane. Bø kommune har feilført sine utgifter til kommunal helseteneste (legeløn) under sosialtenesta. Det gjer at utgiftene i Bø ser høgare ut enn dei faktisk er, og kommunen bør rette opp dette. Bø kommune har i underkant av 1 mill. kr. uteståande i sosiale utlån. Sidan 2005 har summen av lån som ikkje vert tilbakebetalt vakse. Revisor meiner Nav bør fylgje opp rutinane sine på området. Telemark kommunerevisjon IKS 17

17 Utgiftene til sosialadministrasjon auka kvart år i perioden Sosialadministrasjonen i Nav har ikkje fått tilført ekstra stillingsressursar i perioden, men det har vore ein auke i lønsutgifter og ein auke i bruk av konsulenttenester. 3 Tiltak for å redusere dei høge kostnadene 3.1 Fakta og funn - bruk av vilkår Revisjonskriterium: Bruk av vilkår for tildeling av økonomisk stønad til sosialhjelpsmottakarar bør nyttast aktivt For å undersøke bruken av vilkår i Nav Bø plukka vi ut aktive saker frå fyrste halvdel av Vi valde aktive saker i 2011 fordi Fylkesmannen vitja Nav Bø hausten 2010 og i den samband gjekk gjennom mange saker frå Vi gjekk gjennom sakene til 67 brukarar 35 tilfeldig vald ut og 32 langtidsmottakarar. I sakene registrerte vi kva vilkår som vert nytta og kor ofte dei ulike vilkåra vert nytta. Tabellen nedanfor syner kva vi fann. Tabell 7. Bruk av vilkår i sosialtenesta, Nav Bø 2011 Mottakarar av sosialhjelp - korttid og langtid Langtidsmottakarar Registrere seg som arbeidssøkar/aktiv jobbsøkar Ta imot tilvist arbeid/passande arbeid Søke trygdeytingar 1 Deltaking på norskkurs (utanlandske) Arbeidstrening, omskolering, jobbsøkarkurs 3 Skaffe seg rimelegare bustad Utleige Realisering av formue Tilbakebetaling av lån 2 Refusjon i underhaldsbidrag ( 25) Refusjon i etterbetalte trygdeytingar ( 26) Søke bustøtte 3 La seg undersøke av lege Møte til rettleiingssamtaler 1 3 La seg vurdere av yrkesrettleiar Disponere stønaden på bestemte måtar Legge fram relevant dokumentasjon Forsøke å oppnå gunstigare nedbetalingsordningar på lån Vi fann at Nav Bø nyttar vilkår aktivt, men at det i liten grad er individuelt tilpassa. Mønsteret endra seg i liten grad i saker blant langtidsmottakarane. Standardtekst vert som oftast nytta utan særleg tilpassing for vedkomande sin situasjon. Telemark kommunerevisjon IKS 18

18 Revisjonen fann at det er forskjell på sakshandsamarane i bruken av vilkår. Nokon tilpassar bruken av vilkår meir til brukars situasjon enn andre. Vi såg også at deltaking på det nye (sumar 2011) lågterskeltiltaket Ny giv var bruka som vilkår for å ta i mot sosialstønad på nokre brukarar. Ny giv har i utgangspunktet plass til fem deltakarar. Sosialtenesta har byrja med sosialdrøftingar fast ein dag i veka. I samtale med revisor seier Nav-leiar at bruk av vilkår i sakshandsaminga er noko dei vil ta opp og drøfte med dei tilsette. Revisjonen såg og i sakshandsaminga at aktiviteten omkring brukar kan vere større enn det som kjem fram i vilkårsbruken. Det er fleire brukarar som får oppfylging av miljøterapeut, økonomisk rådgjeving etc. enn det som kjem fram i vilkårsbruken. Viktigskapen med å nytte vilkår er at ein sett krav til ein viss type aktivitet, som forpliktar sosialadministrasjonen til å sette i verk tiltak og brukar å til å delta. Knytast det vilkår til vedtak om tildeling av økonomisk stønad, er det ut frå lovens system ein klar føresetnad at vilkåra skal overhaldas. Loven gjev ingen direkte rettleiing om korleis sosialtenesta skal te seg dersom en stønadsmottakar nektar å oppfylle vilkår. Det klare utgangspunkt er likevel at stønaden heilt eller delvis fell bort dersom vilkåret ikkje oppfyllas. For at det skal ha nokon meining å stille vilkår, må klienten vite at det har konsekvensar å ikkje oppfylle vilkåret. Nav Bø nemner i alle saker der det stillast vilkår at brot på vilkår kan føre til reduksjon eller stans av ytingar og/eller anmelding og straffeansvar. Vilkåret om å ta i mot tilvist arbeid/passande arbeid Dette er eit vilkår som ettertrykkeleg er heimla i sosialtenestelova, og som ofte er nytta i sakshandsaminga ved Nav Bø. Når vilkåret nyttast, koplar kontoret den statlege tiltakspakka for arbeidssøkarar inn. Brukar registrerar CV, registrerer seg som arbeidssøkar, gjennomfører Nav sine elektroniske interesse-/yrkestestar på internett, søker ledige stillingar, deltar på aktuelle AMO-kurs etc. Nav Bø stiller krav om at brukar skal vere aktiv arbeidssøkar. Jobbsøkingsaktiviteten vert fylgt opp av sakshandsamar. Rundskriv (I-34/2001) etter sosialtenestelova seier at i samband med bruken av vilkår om arbeid, må det gjerast individuelle vurderingar av kva moglegheiter den enkelte har for å delta i tiltaket. Dersom ordinært arbeid ikkje er eit realistisk mål på kort sikt, må det vurderast om dette vilkåret er hensiktsmessig å stille. For nokon kan det være ein lang prosess å kvalifisere seg for arbeidslivet. Det må da skillast mellom hovudmålet om at klienten skal sørgje for seg sjølv utan økonomisk sosialhjelp, og delmåla fram mot dette. Delmåla kan være alt frå helsekontroll, kompetanseheving på ulike områder, trene på å stå opp om morgonen og møte presis på arbeid til etter kvart å kunne meistre ein arbeidssituasjon. Kor mykje og kva slags type arbeid det er aktuelt å pålegge den enkelte, vil avhenge av ein individuell vurdering der blant anna alder, helsetilstand, familiesituasjon og situasjon for øvrig, har tyding. Unge menneske som fell ut av skulen eller arbeidslivet på eit tidlig stadium kan påleggast et vidt spekter av tiltak, slik som rydding av parkar og måling av hus. Det er ein føresetnad at arbeidet kan bidra til å heve stønadsmottakarens kompetanse og moglegheiter for alminnelig deltaking i arbeidslivet. Det er viktig at arbeidstiltaka er planmessige og rehabiliterande, og at dei vurderas hyppig. Revisjonen fann at vilkåret om å ta i mot tilvist arbeid ofte går att over tid på same brukar utan endringar eller at andre vilkår vert prøva for å nå målet om arbeid. Telemark kommunerevisjon IKS 19

19 Yrkesrettleiing På nettsidene til Karrieresenteret i Telemark (som er ein del av Nav-systemet) kan ein lese at karriererettleiing er noko for deg om du ynskjer å snakke med nokon om din jobbsituasjon, vurderer å søke ny jobb men er usikker på kva moglegheiter du har, tenker på etterutdanning eller omskolering; eller om du vil tilbake til arbeidslivet etter nokre år heime. Ved senteret arbeider profesjonelle yrkesrettleiarar. Ein slik rettleiar vil kunne ta med i vurderinga både helse og livssituasjon, noko ein elektronisk test på Nav sine nettsider ikkje gjer. Vilkåret om karriererettleiing er etter det revisjonen har funne ikkje i bruk ved Nav Bø. I samarbeidsavtala mellom Bø kommune og NAV Telemark står at ein representant for Karrieresenteret i Telemark skal ha kontorplass ved Nav Bø. Etter det revisjonen har fått vite er ikkje dette trått i kraft. Nav Bø har funne det vanskeleg å nytte senteret grunna geografisk avstand og brukarane sine moglegheiter til å flytte på seg. 3.2 Fakta og funn - Kvalifiseringsprogrammet Revisjonskriterium: Nav Bø skal tilby Kvalifiseringsprogram Søkar skal ha gjennomgått ein arbeidsevnevurdering Deltakar får tett og koordinert bistand gjennom deltaking i programmet. Programmet vert tilpassa den enkelte deltakar sitt behov og føresetnader Kvalifiseringsprogrammets innehalde arbeidsretta tiltak og arbeidssøking Talet på deltakarar og målgruppe Målgruppa til KVP er ikkje klart definert i Nav Bø sin rutinebeskrivingar, men det står at Kvalifiseringsprogrammet kan nyttast på langtids sosialhjelpsmottakarar eller for dei som står i fare for å bli det. Nav Bø har prøva seg fram i forhold til å finne passande målgruppe og deltakarar til Kvalifiseringsprogrammet (KVP). I intervju vert det sagt at tidlegare var deltakarane stort sett tunge rusmisbrukarar. Det fungera ikkje tilfredsstillande då klientane ikkje var i stand til å utøve dei aktivitetane dei vart satt til. I dag er det ikkje berre tunge rusmisbrukarar, men åringar som ein ser har moglegheiter for å få ut i arbeid på sikt. I dag definerer Nav Bø passande deltakarar som langtidsmottakar av sosialhjelp (eller som står i fare for å bli det), som treng hjelp til å finne den rette arbeidsplassen og som treng utprøving av restarbeidsevne. Årsaka til behov for hjelp treng ikkje vere sjukdom, skade eller lyte. Deltakarar på kvalifiseringsprogrammet kan søkast inn på statlege tiltak som Arbeid med bistand (AB) og Arbeidspraksis i skjerma verksemd (APS). I følgje Nav-leiar kan det vere kø i opp til eit halvt år for å få plass på dei statleg finansierte tiltaka. Tiltaka er lite i bruk via Kvalifiseringsprogrammet. Nav Bø har flyktningar på sosialstønad som ikkje har lært seg norsk i løpet av introduksjonsprogrammet og difor har vanskar med å integrere seg på arbeidsmarknaden. Dei Telemark kommunerevisjon IKS 20

20 har heller ikkje opparbeid rettar i trygdesystemet. Nokre av desse får omfattande bistand. Nav Bø har ikkje definert alle desse brukarane som aktuelle for Kvalifiseringsprogrammet. Tabell 7. Talet på deltakarar i Kvalifiseringsprogrammet, i personar Sept Deltakarar Kjelde: Tal frå mappegjennomgang Bø skal gjennomsnittlig ha 7 deltakarar på KVP. Tabellen syner at talet på deltakarar er under det som er planlagt deltaking på programmet. Det vert sagt i intervju at talet på deltakarar skal opp hausten 2011, men at det er avhengig av at det finnest deltakarar som programmet passar for. Formidlingsprosenten til ordinært arbeid på Kvalifiseringsprogrammet frå september 2011 er til saman på 0,4 %. Figur 13. Mottakarar av kvalifiseringsstønad per 1000 innbyggarar år, Mottakere av kvalifiseringsstønad per 1000 innbyggere år Kjelde: KOSTRA Figuren over syner at aktiviteten på Kvalifiseringsprogrammet er relativt liten i Bø Oppfølging Mappegjennomgangen viste at det ikkje vert gjennomført arbeidsevnevurdering konsekvent med alle deltakarar. Dei arbeidsevnevurderingane som revisjonen såg, var i stor grad orientert omkring brukar sine problem og avgrensingar. På Nav sine nettsider står det at ei arbeidsevnevurdering skal sette fokus på brukars muligheiter og ressursar på arbeidsmarknaden og i dagleglivet (http://www.nav.no/arbeid/arbeidsevnevurdering+i+nav cms). Nav Bø seier i sine rutinebeskrivingar at ein deltakar på Kvalifiseringsprogrammet skal ha aktivitetsplan. Mappegjennomgangen synte at mange deltakarar har vore utan slike planar. KVP manglar og eit godt system for evaluering av slike aktivitetsplanar, som er ein føresetnad for at desse kan nyttast som prosessverktøy mot ein meir tilpassa og avklart situasjon. Dei aktivitetsplanane revisjonen såg i mappegjennomgangen viste hovudsakleg ein vekebasert timeplan med arbeidstider i kommunalt arbeidsprosjekt. Sjølv om brukar ikkje har møtt på arbeid, viste aktivitetsplanen få teikn på at ein har prøva seg fram med ulike ambisjonsnivå på arbeidstidsmengde, type arbeidsoppgåver etc. Telemark kommunerevisjon IKS 21

Fra prosjekt til drift - eksempel på politisk vedtak i Stord

Fra prosjekt til drift - eksempel på politisk vedtak i Stord Fra prosjekt til drift - eksempel på politisk vedtak i Stord Sak til komité for levekår 05.10.04 1.0 Bakgrunn Komité for levekår vedtok 09.04.02 i sak 0008/02 å opprette eit prosjekt retta mot unge langtidsmottakarar

Detaljer

Någå om Vågå! -ei førebels KOSTRA-analyse for 2012, pr mars -13

Någå om Vågå! -ei førebels KOSTRA-analyse for 2012, pr mars -13 Någå om! -ei førebels KOSTRA-analyse for 212, pr mars -13 Innleiing Det er valt å lage ei utdjupande KOSTRA-oppstilling som eit supplement til årsmeldinga. Årsaka til dette er at årsmeldinga gir eit totalt

Detaljer

Forvaltningsrevisjon «Pleie og omsorg - årsak til avvik mot budsjett og Kostra-tal»

Forvaltningsrevisjon «Pleie og omsorg - årsak til avvik mot budsjett og Kostra-tal» Notat Til: Kopi: Frå: Kommunestyret og kontrollutvalet Arkivkode Arkivsaknr. Løpenr. Dato 216 13/1449-13 10263/15 28.01.2015 Forvaltningsrevisjon «Pleie og omsorg - årsak til avvik mot budsjett og Kostra-tal»

Detaljer

Sosialtenesta- årsak til høge utgifter

Sosialtenesta- årsak til høge utgifter - Vinje kommune- Forvaltningsrevisjonsrapport nr: 734 008 2008 Innhald Samandrag...iii 1 Innleiing...1 1.1 Bakgrunn og bestilling...1 1.2 Problemstillingar...2 1.3 Avgrensing...2 1.4 Bruk av begrep...2

Detaljer

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT MASFJORDEN KOMMUNE Sosialtenesta Nav Masfjorden Postboks 14, 5987 Hosteland Tlf 815 81 000/47452171 Unnateke for offentleg innsyn Jf. Offlentleglova 13 SØKNAD OM STØTTEKONTAKT Eg vil ha søknaden handsama

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

Interkommunalt samarbeid ÅLA kommunane vedr økonomisk rådgjevar Mette Hestetun Berg leiar, NAV Årdal

Interkommunalt samarbeid ÅLA kommunane vedr økonomisk rådgjevar Mette Hestetun Berg leiar, NAV Årdal NAV Årdal Interkommunalt samarbeid ÅLA kommunane vedr økonomisk rådgjevar Mette Hestetun Berg leiar, NAV Årdal ÅLA kven er me NAV, 31.10.2014 Side 2 Avstandar Årdal Lærdal 32 km (28 min) Årdal- Aurland

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

BRUKARSTYRT PERSONLEG ASSISTENT

BRUKARSTYRT PERSONLEG ASSISTENT BRUKARSTYRT PERSONLEG ASSISTENT Presentasjon Politisk dag 12.11.13 ved omsorgstenesta Elisabeth Norman Leversund & Anja Korneliussen BAKGRUNN FOR ORDNINGA OG LOVHEIMEL Ideane bak ordninga kjem frå independent

Detaljer

Eksempel frå Stord kommune

Eksempel frå Stord kommune Eksempel frå Stord kommune Evaluering andre driftsår Pr. 31.08.2004 1.0 Innleiing Springbrettet eit samarbeidsprosjekt for ungdom vart starta 01.08.02 med sluttdato 31.07.05. Prosjektet skal evaluerast

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Bø kommune - kontrollutvalet

Bø kommune - kontrollutvalet Bø kommune - kontrollutvalet Kontrollutval Møteprotokoll frå Bø kommune - kontrollutvalet Møtedato: 13.12.2011 Møtestad: Møteleiar: Fråfall: Kommunestyresalen 2.etg. Bø kommunehus Ole Morten Aasgrav Karstein

Detaljer

Styresak. Forslag til vedtak: Sjukehusapoteka Vest HF Dato: 10.11.2010 Frå: Sakshandsamar: Saka gjeld:

Styresak. Forslag til vedtak: Sjukehusapoteka Vest HF Dato: 10.11.2010 Frå: Sakshandsamar: Saka gjeld: Styresak Går til: Styremedlemmar Føretak: Sjukehusapoteka Vest HF Dato: 10.11.2010 Frå: Sakshandsamar: Saka gjeld: Administrerande direktør Hege Fjell Urdahl Berit Berntsen, Anne Reksten Rapportering frå

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Kontrollutvalet i Sogndal kommune. Sak 9/2015 Kontrollutvalet si fråsegn til årsrekneskapen 2014 for Sogndal kommune

Kontrollutvalet i Sogndal kommune. Sak 9/2015 Kontrollutvalet si fråsegn til årsrekneskapen 2014 for Sogndal kommune Kontrollutvalet i Sogndal kommune Sak 9/2015 Kontrollutvalet si fråsegn til årsrekneskapen 2014 for Sogndal kommune Sakshandsamar Møtedato Saknr Richard Nesheim 13.4.2015 9/2015 KONTROLLUTVALSSEKRETARIATET

Detaljer

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal.

Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i Hallingdal. Notat Husleige / Fellsekostnader i interkommunale samarbeid i. Dette notatet kan vera eit diskusjonsgrunnlag for vurdering av fordeling av utgifter til husleige og drift i interkommunale samarbeid. Oversikt

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Johannes Sjøtun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 15/32. Kjøp av husvære. Vedlegg: Behov for kommunale husvære for vidare utleige

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Johannes Sjøtun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 15/32. Kjøp av husvære. Vedlegg: Behov for kommunale husvære for vidare utleige SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Johannes Sjøtun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 15/32 Kjøp av husvære Vedlegg: Bakgrunn: Lovheimel: Behov for kommunale husvære for vidare utleige SAKSOPPLYSNINGAR Behov Kommunstyret

Detaljer

REGLEMENT OM ELEKTRONISK KOMMUNIKASJONSTENESTE FOR MØRE OG ROMSDAL FYLKE.

REGLEMENT OM ELEKTRONISK KOMMUNIKASJONSTENESTE FOR MØRE OG ROMSDAL FYLKE. REGLEMENT OM ELEKTRONISK KOMMUNIKASJONSTENESTE FOR MØRE OG ROMSDAL FYLKE. 1. GENERELT 1.1 Føremål Møre og Romsdal fylke har som mål å yte god service og vere tilgjengeleg for innbyggarane i fylke og for

Detaljer

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune Vedteke i kommunestyret 19 juni 2014 FORORD Hovudoppdraget for alle som arbeider i Masfjorden kommune er å yte kommunale tenester av beste kvalitet. Den einskilde sin

Detaljer

Møtedato: 24.09.2014 Møtetid: Kl. 13:00 15.30. Forfall meldt frå følgjande medl. Parti Følgjande varamedlem møtte Parti

Møtedato: 24.09.2014 Møtetid: Kl. 13:00 15.30. Forfall meldt frå følgjande medl. Parti Følgjande varamedlem møtte Parti Kontrollutvalet i Lærdal kommune Møtedato: 24.09.2014 Møtetid: Kl. 13:00 15.30. Møtestad: Rådhuset Saksnr.: 14/14 17/14 Møtebok Følgjande medlem møtte Olav Grøttebø Siv Rysjedal Guri Olsen Kari Blåflat

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Innhold Om rapporten... 2 Forklaring til statistikken... 2 Resultat... 2 Nettsider... 2 Statistikk... 2 Korte tekstar 1 10 sider og tekstar over 10 sider...

Detaljer

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak.

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak. Vi takkar for mulegheita til å vere til stades og kommentere nye og spennande tal. For oss som interesseorganisasjon er det naturleg å gå rett på operasjonalisering av ny kunnskap. Bør funna vi har fått

Detaljer

TYSNES KOMMUNE RUTINE FOR OPPFØLGING AV SJUKEMELDE ARBEIDSTAKARAR

TYSNES KOMMUNE RUTINE FOR OPPFØLGING AV SJUKEMELDE ARBEIDSTAKARAR TYSNES KOMMUNE RUTINE FOR OPPFØLGING AV SJUKEMELDE ARBEIDSTAKARAR Vedteke i arbeidsmiljøutvalet 23.11.2015 Saksnr. Dok.nr Arkivkode Avd/Sek/Saksh Dykkar ref. 15/733-8 7952/15 044 FSK/PER/LIER Innhaldsliste

Detaljer

Melding om sjukefråvær Den tilsette skal gje melding om sjukefråvær til arbeidsgjevar så tidleg som mogleg.

Melding om sjukefråvær Den tilsette skal gje melding om sjukefråvær til arbeidsgjevar så tidleg som mogleg. Interkontrollhandbok Side: 1 av 5 1. FORMÅL Føremålet med dette kapitlet er å kvalitetssikra oppfølginga av tilsette som vert sjukmelde. Kapitlet gjev derfor oversikt over kva rutinar som skal følgjast

Detaljer

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Gjeld frå august 2015 1. BARN MED NEDSETT FUNKSJONSEVNE Barn med nedsett funksjonsevne kan ha trong for særleg tilrettelegging av fysiske og personalmessige

Detaljer

Ressursanalyse av sosialadministrasjonen i NAV. - Sauherad kommune -

Ressursanalyse av sosialadministrasjonen i NAV. - Sauherad kommune - Ressursanalyse av sosialadministrasjonen i NAV - Sauherad kommune - Forprosjekt nr: 722012 2013 Innholdsfortegnelse 1 Innledning... 1 1.1 Bakgrunn og rammer... 1 1.2 KOSTRA... 1 1.3 Kommunegrupper i KOSTRA...

Detaljer

Rektorvedtak. Aktivitetsplan for IA arbeidet ved HiSF 2015-16. Innhald aktivitetsplan for IA arbeidet ved HiSF 2015-16

Rektorvedtak. Aktivitetsplan for IA arbeidet ved HiSF 2015-16. Innhald aktivitetsplan for IA arbeidet ved HiSF 2015-16 Vår sakshandsamar Liv Synnøve Bøyum, tlf. +7 7 67 6 vedtak av Aktivitetsplan for IA arbeidet ved HiSF 0-6 (vedtak.06., basert på AMU sak 0/0) Innhald aktivitetsplan for IA arbeidet ved HiSF 0-6. Innleiing.

Detaljer

Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde

Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde Landro, Sund kommune 1. Sund kommune, organisering rus

Detaljer

Saksframlegg. Sakshandsamar: Bente Bakke Arkiv: 400 Arkivsaksnr.: 10/401-1. Retningslinjer for uønska deltid. * Tilråding:

Saksframlegg. Sakshandsamar: Bente Bakke Arkiv: 400 Arkivsaksnr.: 10/401-1. Retningslinjer for uønska deltid. * Tilråding: Saksframlegg Sakshandsamar: Bente Bakke Arkiv: 400 Arkivsaksnr.: 10/401-1 Retningslinjer for uønska deltid * Tilråding: Administrasjonsutvalet vedtek retningslinjer for å handsame uønska deltid, dagsett.11.02.2010.

Detaljer

Framtidige behov for hjelpemiddel

Framtidige behov for hjelpemiddel Framtidige behov for hjelpemiddel AV SIGURD GJERDE SAMANDRAG Hjelpemiddelformidling er ein stor og viktig del av hjelpetilbodet for alle med funksjonsvanskar. Samfunnet satsar store ressursar på formidling

Detaljer

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 1. FØREMÅL Det skal vere ein SFO i kommunen. Skulefritidsordninga skal leggja til rette for leik, kultur- og fritidsaktivitetar

Detaljer

Forvaltningsrevisjon. "NAV Sosiale tenester" Luster kommune

Forvaltningsrevisjon. NAV Sosiale tenester Luster kommune Forvaltningsrevisjon "NAV Sosiale tenester" Luster kommune 2014 Hovudbodskap I denne forvaltningsrevisjonen har KPMG kartlagt korleis oppgåver og ansvar knytt til sosiale tenester er organisert i kommunen.

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Kontrollutvalet i Suldal kommune

Kontrollutvalet i Suldal kommune Kontrollutvalet i Suldal kommune KONTROLLUTVAL ET SI ÅRSMELDING FOR 2010 1. INNLEIING Kapittel 12 i kommunelova omtalar internt tilsyn og kontroll. Kommunestyret sjølv har det øvste tilsynet med den kommunale

Detaljer

Plan for forvaltningsrevisjon

Plan for forvaltningsrevisjon Plan for forvaltningsrevisjon 2009-2012 Øygarden kommune Member of Deloitte Touche Tohmatsu Medlemmer av Den Norske Revisorforening org.nr: 980 211 282 Innhald 1. Innleiing... 3 1.1 Plan for forvaltningsrevisjon

Detaljer

Fylkesmannen i Sogn og Fjordane

Fylkesmannen i Sogn og Fjordane 1 Fylkesmannen i Sogn og Fjordane Rapport frå tilsyn med sosiale tenester til personar mellom 17 og 23 år i Eid kommune Adressa til verksemda: Rådhusvegen 11, 6771 Nordfjordeid Tidsrom for tilsynet: 21.01.2016

Detaljer

Lågterskeltilbod til ungdom mellom 16 21 år

Lågterskeltilbod til ungdom mellom 16 21 år Lågterskeltilbod til ungdom mellom 16 21 år Utviklinga i OT Fleire ungdommar i regionen søkjer ikkje vgs / anna opplæring. Fleire ungdommar i regionen er ikkje klar for det ordinære arbeidslivet sine krav.

Detaljer

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Radøy kommune KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Møtedato: 30.09.2014 Stad: Kommunehuset Kl.: 09.00 13.40 Tilstades: Astrid Nordanger nestleiar, Jan Tore Hvidsten gikk frå møte etter sak 28/14,

Detaljer

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din.

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din. Skal skal ikkje Har du ein draum om å driva Inn på tunet verksemd? Gjennom dette kapittelet i netthandboka får du tankehjelp og praktisk hjelp i dei første fasane mot etablering; frå draum til forretningsplan.

Detaljer

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT

KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Radøy kommune KONTROLLUTVALET FOR RADØY KOMMUNE MØTEUTSKRIFT Møtedato: 10.02.2015 Stad: Kommunehuset Kl.: 09.00 12.35 Tilstades: Arild Tveranger leiar, Astrid Nordanger nestleiar, Jan Tore Hvidsten, Oddmund

Detaljer

Farleg avfall i Nordhordland

Farleg avfall i Nordhordland Farleg avfall i Nordhordland Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder i Nordhordland. April, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking om korleis 15 ulike

Detaljer

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma.

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma. Fylkesmannen i Oppland Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma i Skjåk kommune Samandrag Denne rapporten gjer greie for dei avvika og merknadene

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

KOMMUNEDELPLAN FOR HELSE, OMSORG OG SOSIAL 2014 26. Desse sakene vil me arbeide med frå 2014-18:

KOMMUNEDELPLAN FOR HELSE, OMSORG OG SOSIAL 2014 26. Desse sakene vil me arbeide med frå 2014-18: KOMMUNEDELPLAN FOR HELSE, OMSORG OG SOSIAL 2014 26. Handlingsplan for 2014 18: Utifrå det som er utarbeidd i kommunedelplanen for Helse, omsorg og sosial er det laga følgjande handlingsplan. Handlingsplanen

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar)

Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar) Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar) Kvinnherad kommune 2014 Rettleiing for søknad om spelemidlar i Kvinnherad kommune Tilskot til anlegg og fysisk aktivitet (spelemidlar)

Detaljer

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto TILSYNSRAPPORT første halvår 2012 - ei evaluering av marknadsføring frå januar til og med juni månad 2012 Tilsynsrapport marknadsføring nr. 2012-12 Lotteritilsynet

Detaljer

Barnevern 2012. Tall fra Statistisk Sentralbyrå (SSB)

Barnevern 2012. Tall fra Statistisk Sentralbyrå (SSB) Barnevern 2012 Tall fra Statistisk Sentralbyrå (SSB) Fleire barn under omsorg I 2012 mottok 53 200 barn og unge i alderen 0-22 år tiltak frå barnevernet, dette er ein svak vekst på 2 prosent frå 2011,

Detaljer

Utviklingsprosjekt ved Nordfjord sjukehus

Utviklingsprosjekt ved Nordfjord sjukehus Utviklingsprosjekt ved Nordfjord sjukehus Analyse av nøkkeltal for kommunane Selje, Vågsøy, Eid, Hornindal, Stryn, Gloppen og Bremanger Deloitte AS Føresetnader og informasjon om datagrunnlaget i analysen

Detaljer

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Framtidas bustadbehov blir i hovudsak påverka av størrelsen på folketalet og alderssamansettinga i befolkninga. Aldersforskyvingar i befolkninga forårsakar

Detaljer

LOKALMEDISINSKE TENESTER I HALLINGDAL, FINANSIERING VIDAREFØRING

LOKALMEDISINSKE TENESTER I HALLINGDAL, FINANSIERING VIDAREFØRING SAK 32/12 LOKALMEDISINSKE TENESTER I HALLINGDAL, FINANSIERING VIDAREFØRING Saksopplysning (i grove trekk brev dat. 13.8.2012) I vedlagt brev dat. 13.8.2012 (vedlegg 1) frå prosjektgruppa for Prosjekt lokalmedisinske

Detaljer

BEST. NR. 456-NYN. Ungdom i arbeid

BEST. NR. 456-NYN. Ungdom i arbeid BEST. NR. 456-NYN Ungdom i arbeid Utgitt første gong i 1985 Direktoratet for arbeidstilsynet Statens hus, 7468 Trondheim September 2002 Brosjyren er revidert og har fått ny lay-out. Mars 2008 Brosjyren

Detaljer

Kontrollutvalet i Leikanger kommune. Sak 8/2015 Kontrollutvalet si fråsegn til årsrekneskapen 2014 for Leikanger kommune

Kontrollutvalet i Leikanger kommune. Sak 8/2015 Kontrollutvalet si fråsegn til årsrekneskapen 2014 for Leikanger kommune Kontrollutvalet i Leikanger kommune Sak 8/2015 Kontrollutvalet si fråsegn til årsrekneskapen 2014 for Leikanger kommune Sakshandsamar Møtedato Saknr Bente Hauge 20.05.2015 8/2015 KONTROLLUTVALSSEKRETARIATET

Detaljer

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg?

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg? IA-funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? // IA - Funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? Målet med eit inkluderande arbeidsliv (IA) er å gje plass til alle som kan og vil

Detaljer

Til: Arne Fredriksen/Økonomiavdelinga Dato: 26.02.2015 Fra: Britt Vikane Referanse: 15/00632-2 Kopi:

Til: Arne Fredriksen/Økonomiavdelinga Dato: 26.02.2015 Fra: Britt Vikane Referanse: 15/00632-2 Kopi: Gol kommune Internt notat Til: Arne Fredriksen/Økonomiavdelinga Dato: 26.02.2015 Fra: Britt Vikane Referanse: 15/00632-2 Kopi: Årsmelding - Gol ungdomsskule Årsmelding Gol ungdomsskuleskule 2014 (Kultur

Detaljer

Reglar for stønad til utdanning og permisjon i Ulvik herad Vedteke i heradstyresak 030/09 17. juni 2009

Reglar for stønad til utdanning og permisjon i Ulvik herad Vedteke i heradstyresak 030/09 17. juni 2009 1 Føremål med reglane, kven reglane gjeld for Heradet har som overordna mål, innan gitte økonomiske rammer, å leggja tilhøva til rette for god kompetanseutvikling i heile heradsorganisasjonen, slik at

Detaljer

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune Vedteke av kommunestyret 19. juni 2014 Postadr.: Telefon: Telefaks: Bankgiro: Organisasjonsnr.: 5981 MASFJORDNES 56 16 62 00 56 16 62 01 3201 48 54958 945627913 E-post:post@masfjorden.kommune.no

Detaljer

Forskrift om bustøtte

Forskrift om bustøtte Forskrift om bustøtte DATO: FOR-2012-11-29-1283 DEPARTEMENT: KRD (Kommunal- og regionaldepartementet) PUBLISERT: I 2012 hefte 14 s 2412 IKRAFTTREDELSE: 2013-01-01 ENDRER: FOR-2009-06-19-699 GJELDER FOR:

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Tiltak 1 side 12 Fjerne til privat bruk. Tiltaket får då fylgjande ordlyd: Ikkje subsidiera straum.

SAKSFRAMLEGG. Tiltak 1 side 12 Fjerne til privat bruk. Tiltaket får då fylgjande ordlyd: Ikkje subsidiera straum. SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Inger Moe Arkivsaksnr.: 08/361 Arkiv: 143 K21 Miljøplan for Luster Kommune Rådmannen si tilråding: Luster kommunestyre vedtek miljøplan (plan for energi, klima og ureining)

Detaljer

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015

Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 BREV MED NYHENDE 06/02/2015 Endringar i plan- og bygningslova (plandelen) frå 1. januar 2015 Av advokat Anders Elling Petersen Johansen Bakgrunn Regjeringa har, etter eiga utsegn, ei målsetjing om å gjere

Detaljer

Vald og trusselhandlingar mot tilsette i skolen førebygging og oppfølging

Vald og trusselhandlingar mot tilsette i skolen førebygging og oppfølging Side 1 av 5 1.0 Mål Målet med denne retningslinja er å kvalitetssikre korleis den enkelte skole skal førebygge og handtere vald og trusselhandlingar som elevar utøvar mot tilsette på skolane. 2.0 Omfang

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Vidar Roseth Arkivsaksnr.: 09/809

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Vidar Roseth Arkivsaksnr.: 09/809 SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Vidar Roseth Arkivsaksnr.: 09/809 Arkiv: F31 MOTTAK OG BUSETTING AV FLYKTNINGAR Vedlegg: Bakgrunn: Lovheimel: SAKSOPPLYSNINGAR Behovet for busetting av flyktningar i Norge Det

Detaljer

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Samandrag Om lag 46 400 hushaldskundar skifta kraftleverandør i 2. kvartal 2007. Dette er ein nedgang frå 1. kvartal i år då 69 700 hushaldskundar skifta leverandør.

Detaljer

Tokke kommune. Kontrollutvalet. Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015. Tokke kommune - kontrollutvalet. Det vert med dette kalla inn til møte:

Tokke kommune. Kontrollutvalet. Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015. Tokke kommune - kontrollutvalet. Det vert med dette kalla inn til møte: Vår ref. 15/537-2 033 /KASB Medlemmar og varamedlemmar Dato 07.05.2015 Tokke kommune - kontrollutvalet Det vert med dette kalla inn til møte: Dato: 11.05.2015 Tid: kl 10.00 12.00 Sted: Møterom Kultur,

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

HORDALANDD. Utarbeidd av

HORDALANDD. Utarbeidd av HORDALANDD FYLKESKOMMUNE Utflyttingar frå Hardanger Utarbeidd av Hordaland fylkeskommune Analyse, utgreiing og dokumentasjon August 28 INNLEIING: Analysen er utarbeidd som ein del av Hordaland fylkeskommune

Detaljer

Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar)

Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar) Søknad om tilskot til anlegg for idrett og fysisk aktivitet (spelemidlar) Kvinnherad kommune 2015 Rettleiing for søknad om spelemidlar i Kvinnherad kommune Tilskot til anlegg og fysisk aktivitet (spelemidlar)

Detaljer

VEDTEKTER FOR RØYSMARKA STUDENTBARNEHAGE, VOLDA OG FOGDEGÅRDEN STUDENTBARNEHAGE, ÅLESUND. gjeldande frå 01.01. 2011

VEDTEKTER FOR RØYSMARKA STUDENTBARNEHAGE, VOLDA OG FOGDEGÅRDEN STUDENTBARNEHAGE, ÅLESUND. gjeldande frå 01.01. 2011 1 2 VEDTEKTER FOR RØYSMARKA STUDENTBARNEHAGE, VOLDA OG FOGDEGÅRDEN STUDENTBARNEHAGE, ÅLESUND gjeldande frå 01.01. 2011 1. DRIFT I SAMSVAR MED NORSK LOV Eigaren av barnehagane er Studentsamskipnaden for

Detaljer

Nav og kommunen. - Kviteseid kommune - Forvaltningsrevisjonsrapport nr: 729 011

Nav og kommunen. - Kviteseid kommune - Forvaltningsrevisjonsrapport nr: 729 011 Nav og kommunen - Kviteseid kommune - Forvaltningsrevisjonsrapport nr: 729 011 2011 Innhald Samandrag... iii 1 Innleiing... 5 1.1 Bakgrunn og ramme... 5 1.2 Nav Kviteseid... 5 1.3 Problemstillingar og

Detaljer

Tema: Prosedyre for oppfylging av sjukefråvær. 1. 10.02.2011

Tema: Prosedyre for oppfylging av sjukefråvær. 1. 10.02.2011 Kristin Stray Jacobsen 1. FORMÅL Prosedyren skal sikre: - at den einskilte leiar følgjer opp sitt ansvar for eigenmelde/sjukmelde arbeidstakarar og arbeidstakarar under rehabilitering/attføring. - at arbeidstakarar

Detaljer

Endeleg rapport frå tilsyn med Fjell kommune ved Nav Fjell 2013

Endeleg rapport frå tilsyn med Fjell kommune ved Nav Fjell 2013 Endeleg rapport frå tilsyn med Fjell kommune ved Nav Fjell 2013 Adressa til verksemda: Postboks 184 5342 STRAUME Tidspunkt for tilsynet: 20. november 2013 Kontaktperson i verksemda: Kristoffer Møvik Kontaktperson

Detaljer

Det vil alltid vere ei balansegang mellom bruk av eigne pengar på bok og lån i bank.

Det vil alltid vere ei balansegang mellom bruk av eigne pengar på bok og lån i bank. MODALEN KOMMUNE Rådmannen Rådmannen er den øvste administrative leiaren i kommunen og skal førebu saker og sette i verk det som politikarane bestemmer. Alle saker og dokument som vert lagt fram til politisk

Detaljer

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger.

Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Farleg avfall på Voss og i Hardanger Handsaminga av farleg avfall hjå ulike verksemder på Voss og i Hardanger. Juni, 2004 Samandrag Naturvernforbundet Hordaland (NVH) har gjennomført ei undersøking hjå

Detaljer

Programområde for aktivitør - Læreplan i felles programfag Vg2

Programområde for aktivitør - Læreplan i felles programfag Vg2 Programområde for aktivitør - Læreplan i felles programfag Vg2 Fastsett som forskrift av Utdanningsdirektoratet 28. mai 2015 etter delegasjon i brev 26. september 2005 frå Utdannings- og forskingsdepartementet

Detaljer

FLORA KOMMUNE KJØP AV FLORØ SJUKEHUS

FLORA KOMMUNE KJØP AV FLORØ SJUKEHUS FLORA KOMMUNE Saksgang Møtedato Saksnr Bystyret 02.10.2012 Sakshandsamar: Terje Heggheim Arkiv: K1-614, K3-&50 Objekt: Arkivsaknr 09/1411 KJØP AV FLORØ SJUKEHUS Kva saka gjeld: Flora kommune må ta stilling

Detaljer

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418

Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Vaksdal kommune SAKSFRAMLEGG Saksnr: Utval: Dato Formannskap/plan- og økonomiutvalet Kommunestyret Sakshandsamar: Arkiv: ArkivsakID Willy Andre Gjesdal FE - 223, FA - C00 14/1418 Revisjon av retningsliner

Detaljer

SENIORPOLITISK PLAN FOR SKODJE KOMMUNE

SENIORPOLITISK PLAN FOR SKODJE KOMMUNE SKODJE KOMMUNE SENIORPOLITISK PLAN FOR SKODJE KOMMUNE Til behandling i Kommunestyret 14.12.2010 Sak PS /10 Saksnr.: 06/521-9 Side 1 2 1. MÅLSETJING I Skodje kommune ønskjer alle tilsette å halde fram i

Detaljer

Fylkesmannen har motteke særutskrift av kommunestyresak om budsjett for 2014 og økonomiplan, vedteke i kommunestyremøte 19.desember 2013.

Fylkesmannen har motteke særutskrift av kommunestyresak om budsjett for 2014 og økonomiplan, vedteke i kommunestyremøte 19.desember 2013. Sakshandsamar, innvalstelefon Håvard Rød, 5557 2143 Vår dato 03.04.2014 Dykkar dato 07.03.2014 Vår referanse 2014/3228 331.1 Dykkar referanse Fjell kommune, Postboks 184, 5342 Straume FJELL KOMMUNE - BUDSJETT

Detaljer

Opplæring gjennom Nav

Opplæring gjennom Nav 10 Opplæring gjennom Nav VOX-SPEGELEN 2014 OPPLÆRING GJENNOM NAV 1 kap 10 I 2013 deltok i gjennomsnitt nesten 73 000 personar per månad på arbeidsretta tiltak i regi av Nav. Omtrent 54 300 av desse hadde

Detaljer

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere:

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 16.01.2015 SAKSHANDSAMAR: Baard-Christian Schem SAKA GJELD: Differensierte ventetider ARKIVSAK: 2015/1407/ STYRESAK: 012/15 STYREMØTE: 04.02.

Detaljer

Nav og kommunen. - Kviteseid kommune - Forvaltningsrevisjonsrapport nr: 729 011

Nav og kommunen. - Kviteseid kommune - Forvaltningsrevisjonsrapport nr: 729 011 Nav og kommunen - Kviteseid kommune - Forvaltningsrevisjonsrapport nr: 729 011 2011 Innhald Samandrag...iii 1 Innleiing...5 1.1 Bakgrunn og ramme...5 1.2 Nav Kviteseid...5 1.3 Problemstillingar og revisjonskriterium...6

Detaljer

Utfordringar med knappe budsjett for kontrollutvala. Kva gjer me? Kontrollsjef Hogne Haktorson

Utfordringar med knappe budsjett for kontrollutvala. Kva gjer me? Kontrollsjef Hogne Haktorson Utfordringar med knappe budsjett for kontrollutvala. Kva gjer me? Kontrollsjef Hogne Haktorson Bevisstgjera kontrollutvalet. God opplæring av utvala. Må bl.a. kjenna til: Lovfesta rekneskapsrevisjon (godt

Detaljer

Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn. Siv. Ing Tobias Dahle ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune)

Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn. Siv. Ing Tobias Dahle ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune) Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune) Bergen 10 11 april 2013 Moment Status/bakgrunnen for at denne saka kom opp Gjeldande lovverk på området

Detaljer

VEDTEKTER FOR BARNEHAGANE I SELJORD

VEDTEKTER FOR BARNEHAGANE I SELJORD VEDTEKTER FOR BARNEHAGANE I SELJORD Vedtatt av Seljord formannskap i sak 20/12, 9.2.2012. Administrativt revidert 1.september 2014 1. Eigar- og driftsforhold. Seljord kommune eig og driv barnehagane i

Detaljer

I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv):

I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv): VEDLEGG 1 I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv): 2-12 tredje ledd skal lyde: For private grunnskolar

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

Rettleiing for revisor sin særattestasjon

Rettleiing for revisor sin særattestasjon Rettleiing for revisor sin særattestasjon Om grunnstønad til nasjonalt arbeid til frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar, statsbudsjettets kap. 857, post 70 (Jf. føresegn om tilskot til frivillige

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Jarle Skartun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 13/968

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Jarle Skartun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 13/968 SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Jarle Skartun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 13/968 Kommunale utleigebustader - Status Gaupne og bygging Indre Hafslo og Veitastrond. Rådmannen si tilråding: 1)Kommunestyret har ikkje

Detaljer

VEDTEKTER FOR DEI KOMMUNALE BARNEHAGANE I LÆRDAL KOMMUNE

VEDTEKTER FOR DEI KOMMUNALE BARNEHAGANE I LÆRDAL KOMMUNE VEDTEKTER FOR DEI KOMMUNALE BARNEHAGANE I LÆRDAL KOMMUNE Vedteke i kommunestyre 20.06.2013 1 Drift: Lærdal kommune er eigar av barnehagane og har ansvaret for vedlikehald og drift. Barnehagane skal drivast

Detaljer

Oversyn over økonomiplanperioden 2011 2014

Oversyn over økonomiplanperioden 2011 2014 - perla ved Sognefjorden - Oversyn over økonomiplanperioden 2011 2014 Arbeidsgrunnlag 06.10.10 Rådmannen Oversyn over økonomiplanperioden Rådmannen sitt arbeidsgrunnlag 06.10.10 Rekneskap Budsj(end) Budsjett

Detaljer

Rådet for funksjonshemma Leikanger 2.12.2013. Arbeid og tiltak for unge funksjonshemma

Rådet for funksjonshemma Leikanger 2.12.2013. Arbeid og tiltak for unge funksjonshemma Rådet for funksjonshemma Leikanger 2.12.2013 Arbeid og tiltak for unge funksjonshemma Unge arbeidssøkjarar (16-24 år) Kven er dei som står utanfor arbeidsmarknaden og er registrert hos NAV? Kjelde: Arbeid

Detaljer

Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane

Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane Frå 1. juli i år vert det innført eit nytt regelverk for regionalstøtte i EØS-området, noko som krev

Detaljer

Melding om vedtak - Søknad om ny forlenging av frist for buplikt på bustad gnr. 64/15 i Vinje

Melding om vedtak - Søknad om ny forlenging av frist for buplikt på bustad gnr. 64/15 i Vinje Vinje kommune Næringskontoret Ånund Åkre Granåsen 66 B 1362 HOSLE Sakshands. Saksnr. Løpenr. Arkiv Dato THORCH 2011/2495 6636/2015 64/15 26.03.2015 Melding om vedtak - Søknad om ny forlenging av frist

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer