Undervisningstime for konfirmantar og ungdom. Manual med rettleiing og forslag til aktivitetar. FOTO: Paul JeffreyACT Alliance FASTEAKSJONEN 2015

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Undervisningstime for konfirmantar og ungdom. Manual med rettleiing og forslag til aktivitetar. FOTO: Paul JeffreyACT Alliance FASTEAKSJONEN 2015"

Transkript

1 Undervisningstime for konfirmantar og ungdom. Manual med rettleiing og forslag til aktivitetar. FOTO: Paul JeffreyACT Alliance FASTEAKSJONEN 2015

2 Dette heftet skal brukast i Kirkens Nødhjelps fasteaksjon i For å gjennomføre heile opplegget treng du dette heftet samt DVD. Vi anbefaler også at du brukar PowerPointpresentasjonen som du finn på fasteaksjonen.no.

3 Innhald Kjære konfirmant- og ungdomsleiar 4 Rettleiing til bruk av heftet 5 Kalla til teneste 6 Klimavitne: Jhoana 7 Klimavitne: Dat 8 Klimavitne: Mwanaidi 9 Quiz om vatn, klima og faste 10 Vote with your feet- vatn 11 Fattigdom handlar om urettferd 12 Disposisjon til ein konfirmanttime Klimavitne: Higino 17 Klimakampanjen 18 Changemaker 19 Jakta på gullbilletten 20 Velsignelse for et brennende hjerte 21 Samling på aksjonsdagen 22 Rett bøsseberarutstyr 23 Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

4 Kjære konfirmant- og ungdomsleiar Kirkens Nødhjelp sin fasteaksjon er ein innarbeida tradisjon i dei aller fleste norske kyrkjelydar. Kvar vår er cirka bøsseberarar med på denne store dugnaden, som er den nest største dør-til-dør aksjonen i Noreg etter TV-aksjonen. Konfirmantane er ryggrada i denne aksjonen, men vi ser at stadig fleire kyrkjelydar også engasjerer andre grupper og gjer det til heile kyrkjelyden sin aksjon. Vi i Kirkens Nødhjelp meiner at vi både må ta tak i problema vi ser i verda, og samstundes gjere noko med årsakene til uretten. Fasteaksjonen er eit flott høve til å gjere begge deler: Ved å gå med bøsse og gje pengar kan vi bidra til at fattige menneske får dei grunnleggjande rettane sine oppfylt, og at dei får moglegheiter som vi i Noreg tek for gitt. Ved å delta i vår klimakampanje, kan vi bidra til å legge press på menneske med makt og ansvar, og stille krav om at dei tek avgjerer som fremmer fattige menneske sine rettar. Pengane frå fasteaksjonen går til ulike delar av Kirkens Nødhjelp sitt arbeid. I år vil vi spesielt trekke fram døme frå katastrofearbeidet vårt i aksjonen. Mange av desse katastrofane heng saman med klimaendringar. Gong på gong ser vi at det er dei fattige som blir hardast ramma. Det såg vi då tyfonen trefte Filippinane, då flaumen herja i Vietnam eller når regnet ikkje kom og tørka ramma Tanzania. Klimaendringane gjer at naturkatastrofar rammar hyppigare. Mange menneske kjenner difor klimaendringane på kroppen. Gjennom materiellet vil vi i år bli kjend med nokre klimavitne som fortel si historie. Kirkens Nødhjelps fasteaksjon er eit høve til både å gjere noko konkret for dei som er ramma av klimaendringane, og til å legge press på politikarar slik at vi kan få ei klimaavtale som tek omsyn til dei fattigaste. Vi håper du vil vere med på dette arbeidet gjennom aksjonen i år. Lykke til! 4 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

5 Rettleiing til bruk av heftet Dette heftet har ein struktur som vi håper gjer det enkelt for deg å presentere fasteaksjonen for konfirmantane. Det finns mange måtar å legge opp ein konfirmanttime på, men her er eit opplegg som forhåpentlegvis kan vere til hjelp. Du kan følgje vår enkle oppskrift på ein time, som blir presentert i midtsida av heftet, eller velje ut element som passar ditt opplegg. Materiellet vårt blir gjort tilgjengeleg på www. fasteaksjonen.no. Der kan du laste ned ein powerpointpresentasjon som kan brukast til å sette konfirmantane inn i tematikken, finne informasjon om korleis du kan delta i den politiske kampanjen, og laste ned mobiliseringsfilmen. I tillegg har vi mykje godt tilleggsstoff som kan nyttast i ulike samanhengar, både i konfirmantundervisninga og for andre samlingar i fastetida. Vi anbefaler at de spreier undervisninga over to samlingar. Den fyrste samlinga gir dykk bakgrunnsinformasjon om aksjonen, og set konfirmantane inn i tematikken. Den andre samlinga kan vere ei kort samling på aksjonsdagen, rett før de skal sende ut bøsseberarane. Då er det viktig å gå gjennom praktisk informasjon og motivere bøsseberarane til handling. UNDERVISNING I FORKANT AV AKSJONSDAGEN Powerpoint - bruk gjerne powerpointen som du finn på fasteaksjonen.no når du skal fortelje om årets aksjon. Her får du møte fleire klimavitne frå ulike katastrofar, meir bakgrunn om klimautfordringane og informasjon om Kirkens Nødhjelp sitt arbeid. Vis mobiliseringsfilmen- - denne finn du på DVD-en, eller du kan laste den ned på fasteaksjonen.no Aktivitetar - bruk gjerne ein eller fleire av aktivitetane i heftet som handlar om temaa vatn, klima, faste og urett. Du kan bruke quizen vår, Vote with your feet eller fattigdom handlar om urett som du finn på side Handling bruk materiell frå dette heftet og fasteaksjonen.no for å fortelje om at vi kan omsette kunnskapen vår til handling. 1) Gå med bøsse. 2) Delta i den politiske kampanjen- sjå side 18 og les meir om korleis du kan delta i kampanjen på fasteaksjonen.no frå 26. januar. Andakt - Bruk gjerne andakten på side 16, eller hent inspirasjon til din eigen. KORT SAMLING PÅ AKSJONSDAGEN Praktisk informasjon - gå gjennom praktisk informasjon. Sjå side Bruk gjerne Jonna sin bøsseskule - du finn den på DVD-en, eller du kan laste den ned på fasteaksjonen.no Fortel gjerne historiene til ein eller fleire av klimavitna, for å engasjere bøsseberarane til handling. Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

6 Kalla til teneste Vi takker deg, visdommens Gud, for ditt måltids dype hemmelighet: At brødet vi har brutt, er ett, og at din Sønn har gitt sitt liv for én verden og én menneskehet. Vi ber deg: Hjelp oss å høre det rop du har hørt, se den nød du har sett og å elske vår neste som oss selv. Amen. (Takkebønn for nattverden, brukast av Rødtvet menighet i Oslo) Som ein del av den verdsomspennande kyrkja møtes vi til fellesskapet i nattverden. Vi deler brød og vin saman med dei vi feirar gudsteneste med, og med dei som feirar gudsteneste i kyrkjer over heile jorda. I 1 Kor 12 les vi at vi alle er ein del av Kristi kropp. Og når ein lem lir, lir heile kroppen. Gjennom samarbeidspartnarane til Kirkens Nødhjelp i sør møter vi menneske som er ein del av den same verdsomspennande kyrkja, men som har eit heilt anna utgangspunkt enn det vi har her i Noreg. Vi møter menneske som kjempar for å få oppfylt dei grunnleggjande rettane sine, og som treng at vi står saman med dei i kampen deira. Jesus såg dei menneska som samfunnet ikkje ville sjå; han stoppa, han lét seg gripe av den nøda som møtte han, og han tok menneska på alvor. Han skapte forandring. Han var likevel ikkje naiv. Sjølv om han møtte dei og gav dei tilgjeving og oppreising, stilte han krav til dei når det kom til vidare liv i verda og i fellesskapet. På den måten møtte han dei som menneske med ressursar og med verdigheit. Denne måten å møte menneske på utfordrar også oss. Gjennom dåpen set Gud oss inn i si verdsvide kyrkje og gir oss del i Jesu kall og oppdrag, heiter det i ordninga for dåp for Den norske kyrkja. Vi er tekne i mot, vi er sett og stadfesta av Gud, og vi er fullverdige lemmer i Kristi lekam og i Guds kyrkje på jorda, og dette utfordrar oss til teneste. Det utfordrar oss til å ta på alvor at medmenneska våre i sør også er ein del av fellesskapet og ein del av Kristi kropp på lik linje med oss. Vi blir utfordra til å høyre ropet frå dei som lir, sjå den nøda som kanskje er langt vekke, og vi blir utfordra til å gjere noko med det. Vi blir utfordra til å skape forandring. Oppdraget som er gitt til Kirkens Nødhjelp frå norske kyrkjer, er «å gjere Guds kjærleik til røyndom i verda ved å fremje verdigheita til menneska og verne om skaparverket». Gjennom fastetida går vi vegen mot Golgata vegen mot Jesu siste måltid saman med disiplane sine. Og på denne vegen blir vi spesielt utfordra til å høyre ropet frå sør. Gjennom fasteaksjonen til Kirkens Nødhjelp blir vi utfordra til å delta i ein dugnad for ei rettferdig verd. Vi blir utfordra til å vere med å kjempe saman for at fellesskapet rundt nattverdsbordet og i Guds rike blir eit fellesskap der alle menneske kan blir møtt med verdigheit uavhengig av kvar vi bur og lever. Gjennom dette konfirmantopplegget ønskjer vi å gi nokre reiskapar til at konfirmantane kan kjenne seg som fullverdige delar av dette fellesskapet også med den utfordringa som ligg i det. Vi ønskjer å leggje til rette for at konfirmantane gjennom deltaking i klimakampanjen og innsamlingsaksjonen kan bidra saman med resten av kyrkjelyden i det oppdraget som vi står saman om norske kyrkjelydar og kyrkjene i resten av verda: «Saman for ei rettferdig verd.» Takk for at de er med! 6 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

7 Jhoana frå Filippinane KLIMAVITNE Jhoana frå Filippinane har fått merke klimaendringane på kroppen. Då tyfonen Haiyan ramma Tacloban, jobba ho som sjukepleiar på sjukehuset i sentrum. Jhoana hadde kveldsvakt kvelden før tyfonen, og sov på sjukehuset fordi ho skulle byrje på vakt igjen klokka sju om morgonen. Ved femtida blei ho vekka av uvêret. Då var det kraftig vind og eit valdsamt regnvêr ute. Ved sjutida kom den fyrste bølgja. Dei vassa med vatn til knea i fyrste etasje på sjukehuset, og byrja å evakuere pasientar opp til andre etasje. Etter eitt kvarter var heile fyrste etasje fylt med vatn. Og så gjekk straumen. Både straumaggregata til sjukehuset, medisinsk utstyr og maskiner blei øydelagt av sjøvatnet. Sjukehuset blei stengd som følgje av tyfonen, og vil ikkje opne igjen før om lang tid. Jhoana fortel at stormen og tida etter har vore ei prøving. Men livet må gå vidare. - Eg er lykkeleg for at eg framleis lever, smiler ho. I dag jobbar Jhoana for Kirkens Nødhjelp, i hygieneteamet. Ho reiser rundt i landsbyane og informerer om viktige tiltak for å betre folk si helse. Ho trivst godt i jobben. FOTO: Anette Andresen/Kirkens Nødhjelp Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

8 KLIMAVITNE Dat frå Vietnam Dat er 16 år og bur i Hue i Vietnam. Då han var liten, overlét foreldra han til eit tempel som også fungerar som ein barneheim. Dat har vakse opp ved dette tempelet. Området tempelet ligg i er svært utsett for flaum. Dei seinare åra har flaumane vore kraftigare, slik at flaumvatnet fyller hus og trugar risavlingar. I slike situasjonar hjelper tempelet dei flaumutsette familiane. Dat er ein av dei som bidreg: - Når det er flaum, blir vi gutane ofte med for å bære ting for folk. Vi drar og hentar elektroniske apparat heime hos dei som bur lågast, og nokon treng hjelp til å få med seg barna, seier Dat. Dat er overbevist om at den aukande flomaktiviteten skuldast menneskeskapte klimaendringar. Han har støtte i internasjonale klimarapportar. I følgje dei er Vietnam ein av dei landa som er aller mest utsett for klimaendringar. Dat har ei klar oppmoding til rike land: - Bilar, fabrikkar og trehogst er dei største årsakene til klimaendringar. USA og Europa må kutte sine utslepp, seier han. FOTO:Pham Van Ty/Kirkens Nødhjelp 8 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

9 KLIMAVITNE Mwanaidi frå Tanzania Mwanaidi (14) bur i Dar es Salaam, den største byen i Tanzania. Ho er leiar for miljøgruppa på skulen, og dei jobbar mellom anna med å lære folk å bruke andre, meir klimavenlege energikjelder enn vedfyring. Mwanaidi ser mange bevis på korleis klimaendringane påverkar landet hennar. - Klimaendringane er ein realitet dei skjer faktisk. Eg las i ei bok på skulen om korleis isen på Kilimanjaro smeltar, islaget på toppen er mykje mindre no enn i Sola er sterkare, vi ser meir tørke og fleire flaumar. Her i Tanzania har fleire små øyer forsvunne fordi havet stig, fortel Mwanaidi. Før det store klimatoppmøtet i New York i september, deltok ho og mange av venene hennar i Peoples Climate March, ein marsj som føregjekk samstundes over heile verda. Her haldt Mwanaidi også ei tale, der ho oppmoda til handling for å stoppe klimaendringane. - Det er mogleg å redde jorda vår, men då må vi handle no. Viss vi ikkje kjempar mot klimaendringane, er vi i trøbbel alle saman. FOTO: Lucian Muntean/Kirkens Nødhjelp Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

10 AKTIVITET Quiz om vatn, klima og faste 1. Kor mykje av vatnet som finns på jorda kan nyttast til drikkevatn? a) 70% b) 40% c) 3% 2. Kor mange gonger meir betaler menneske som lever i slummen for ein liter vatn, samanlikna med rike menneske i same by? a) 1-2 gonger b) 5-10 gonger c) 100 gonger 3. Kva er FNs tusenårsmål om reint drikkevatn? a) Syte for at alle som kan betale får tilgong til reint drikkevatn b) Dele ut vassflasker til heile verdas befolkning c) Halvere talet på menneske som ikkje har tilgong til reint drikkevatn 4. Mangel på vatn og sanitære fasilitetar tek kvart år fleire liv enn det våpen i krig gjer. a) Rett b) Feil 5. Kva er dei vanlegaste naturkatastrofane forårsaka av klimaendringar? a) Flaum og tørke b) Flo og fjære c) Oskeskyer og jordskjelv 6. Menneskeskapte klimaendringar er ein av dei største utfordringane i vår tid, men konsekvensane av klimaendringane vil folk kjenne på kroppen fyrst om mange år. a) Rett. Klimaendringane vil ramme oss fyrst om mange år. b) Feil. Klimaendringane rammar allereie, og det er dei fattige som ofte rammast hardast. 7. Utslepp av klimagassar i atmosfæren fører til at temperaturen på kloden stig. FN sitt klimapanel seier vi må kutte drastisk i utsleppa for å hindre at temperaturen stig endå meir. Kva for mål er satt for å dempe den globale oppvarminga? a) 2 grader b) 3 grader c) 4 grader 8. Kva for farge er symbol på fastetida? a) Grøn b) Blå c) Lilla 9. Kor lenge varar fasta? a) Til du blir svolten b) 40 dagar c) 50 dagar 10. Kva er fasteaksjonen? a) Ein rask innsamlingsaksjon b) Ein rask slankekur c) Ein innsamlings- og informasjonsaksjon Svar: 1 C, 2 B, 3 C, 4 A, 5 A, 6 B, 7 A, 8 C, 9 B, 10 - C 10 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

11 AKTIVITET «Vote with your feet»- vatn! Vote with your feet er ein fin aktivitet å bruke for å sette seg inn i eit tema. Denne handlar om vatn, og kan nyttast for å illustrere uretten i at nokon har uavgrensa tilgong på vatn, medan mange andre har for lite. SLIK GJER DU DET: Du leser opp dei ulike påstandane. Dei som trur påstanden er rett, reiser seg. Dei som trur påstanden er feil, blir sittande. Utfordre gjerne dei som trur påstanden er feil til å fortelje kva dei meiner er rett svar på spørsmålet. PÅSTANDAR: 1. I løpet av ein dag brukar jenter og kvinner 200 millionar arbeidstimar på å hente vatn. Dette er den same tida som det tar å byggje 8 Empire Statebygningar. Feil: Tida det tar for verdas jenter og kvinner å hente vatn dagleg, tilsvarar tida det tar å byggje 28 Empire State-bygningar millionar skuledagar går tapt i året på grunn av vassrelaterte sjukdommar. Rett: At barn blir ramma av vassrelaterte sjukdommar som gjer at dei går glipp av skulen, er eit stort problem. Ved å sikre reint vatn til menneske kan vi bidra til at dei kan bruke tid på skule og utdanning i staden for. 3. Ein nordmann som tar ein 5 minutters dusj brukar meir vatn enn det ein gjennomsnittsperson i eit utviklingsland brukar på ein heil dag. Rett: Ein dusj på 5 minutt brukar ca 30 liter vatn, noko som er meir enn ein gjennomsnittsperson i eit utviklingsland brukar på ein heil dag. 4. Kvar dag døyr 410 barn av diaré som følgje av dårleg vatn. Feil: Kvar dag døyr det 4100 barn av diaré som følgje av dårleg vatn. Det er eit kjempeproblem, men talet kan bli sterkt redusert om menneske får tilgong på reint vann! millionar menneske har ikkje tilgong på reint vann. Rett: Dette er urettferdig. Alle burde ha tilgong til reint vatn, og det er vår oppgåve å bidra til at fleire får nettopp det. Vi tar reint vatn som ei sjølvfølgje, men slik er det ikkje for store delar av verdas befolkning. 6. Investering i vatn til menneske er ei stor utgift. Feil: Investering i reint vatn skaper økonomisk vekst. I gjennomsnitt gir 1 krone investert i vatn tilbake 8 kroner. Mange stader er dette langt høgare. Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

12 AKTIVITET Fattigdom handlar om urettferd FØREMÅL: Få ungdommane til å kjenne på urettferd og informere om kvifor fattigdom er eit urettferdsproblem. DU TRENG: 5 posar med godteri. Talet på godteriposar kan endrast, berre det er deleleg på fem. Bruk gjerne ferdigposar med til dømes Fox eller Non Stop, slik at det blir nok til alle. Det bør helst vere ein smakebit til alle i konfirmantgruppa når trikset er over! SLIK GJER DU: Start med ei innleiing som skaper ei forventning om at alle skal få godteri, slik at kjensla av urettferd blir endå større seinare. Du kan til dømes innleie med å seie: Før vi går meir inn på temaet, har eg med ein del godteri som eg tenkte vi kunne dele og kose oss litt med denne timen. Vis så fram det som skal fordelast, og forklar at godteriet er eit symbol på alle ressursane i verda. Del konfirmantgruppa i ei stor og ei lita gruppe: 80 prosent av konfirmantane skal vere i den store gruppa, 20 prosent i den vesle. For kvar person i den vesle gruppa skal det då vere fire personar i den store gruppa. Den store gruppa representerer no dei fattige i verda, medan den vesle representerer dei rike i verda. Viss gruppa er veldig stor, kan du velje ut fem frivillige til å kome opp og representere fattige og rike. Alternativt tek du berre opp dei rike slik at dei står framfor dei andre. Spør korleis godteriet må delast om det skal delast rettferdig Spør så korleis ungdommane trur godteriet blir delt i verkelegheita. Gi til slutt éin godteripose til den store gruppa som representerer dei fattige i verda, og resten av posane til den vesle gruppa som representerer dei rike. Forklar at det er slik ressursane er fordelt i verda i dag: 20 prosent av befolkninga i verda har kontroll over 80 prosent av ressursane. Vidare kan du fortelje at det faktisk er nok godteri til alle (dersom du har sørgd for det!), akkurat slik det er nok mat til alle i verda. Likevel har ikkje alle nok mat. Spør korleis det kjennest å ikkje få når ein veit at det eigentleg er nok til alle. Nokon kjem kanskje til å svare at det kjennest urettferdig. Fortel at det ikkje treng å vere sånn! Spør om den rike gruppa vil dele godteriet med resten, og drag parallellen til at det er dette denne timen skal handle om. At fattigdom er mangel på moglegheiter, og at fattigdom handlar om urettferd. NB: For å illustrere urettferda endå meir, kan du gi den «rike gruppa» fleire fordelar enn den «fattige gruppa». Til dømes kan dei rike få sitje, medan dei fattige må reise seg. 12 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

13 Disposisjon til ein konfirmanttime Her er eit forslag til korleis du kan leggje opp ein 45 minuttar lang konfirmanttime om fasteaksjonen. Fasteaksjonen handlar om internasjonal solidaritet og diakoni. Vi ynskjer at denne timen skal gi konfirmantane kjensla av at det er viktig å bry seg, og at dei gjennom fasteaksjonen kan vere med å bidra. Napp gjerne ut denne midtsida og bruk den som ein enkel mal for timen. I resten av dette heftet og på fasteaksjonen.no finn du meir utfyllande informasjon om dei ulike elementa. Disposisjon 1. Innleiing 2. Mobiliseringsfilmen 3. Aktivitet 4. Tre måtar å forandre verda på 5. Andakt Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

14 1. Innleiing: Fortel kven Kirkens Nødhjelp er og kva vi driv med. - Kirkens Nødhjelp er der når katastrofen rammar kva for katastrofar hugsar de? (Syria, Pakistan, Haiti, Sudan.) Fortel om kva konfirmantane skal få vere med på. - Fasteaksjonen handlar i år om vatn og klima - Fasta handlar både om å vende fokus innover og utover. Ved å ta del i fasteaksjonen, er vi med på noko stort, og vi viser solidaritet i praksis. Vi tar del i kyrkja sitt oppdrag om å bry oss om nesten vår. Bruk gjerne PowerPoint-presentasjonen vår, som du kan laste ned på 2. Mobiliseringsfilmen: Sett på mobiliseringsfilmen Filmen ligg på DVD-en som blir sendt alle kyrkjelydane, og kan også lastas ned på fasteaksjonen.no Gi gjerne konfirmantane ei oppgåve før du setter på filmen. Då følgjer dei gjerne betre med. F.eks. Kva er det viktigaste du lærte av denne filmen? 14 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

15 3. Aktivitet: Bruk gjerne ein eller fleire av aktivitetane våre frå dette heftet; Quiz om vatn, klima og faste (side 10), Vote with your feet - vatn (side 11) eller Fattigdom handlar om urett (side 12). Powerpoint til Quiz om vatn, klima og faste, og fleire aktivitetar ligg tilgjengeleg på fasteaksjonen.no/materiellbank 4. Tre måtar å forandre verda på : 1. GÅ MED BØSSE: Gi gjerne nokre døme på kva pengane kan gå til (sjå side 22) Gå heile roda - fortel at mange har tatt ut pengar og ventar på at bøsseberarane skal kome på døra. Ved å gå heile roda får alle høve til å gi. Fortel om Jakta på gullbilletten (sjå side 20). Vis gjerne Jonna sin bøsseskule (på DVD-en eller du kan laste den ned på fasteaksjonen.no) 2. DELTA I KLIMAKAMPANJEN: Fortel om klimakampanjen og at dei kan delta (sjå side 18). Informasjon om korleis du kan delta i klimakampanjen finn du på fasteaksjonen.no frå 26. januar. 3. SKAFF DEG KUNNSKAP: Fortel om Changemaker (side 19) eller sett på filmen om Changemaker som du finn på DVD-en. Fortel også konfirmantane at dei kan følgje Kirkens Nødhjelp på Facebook eller lese meir om arbeidet vårt på kirkensnodhjelp.no Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

16 5. Andakt: Bruk gjerne denne ferdige andakten som den er, eller la den inspirere deg til å lage din eigen. Har du nokon gong tenkt på korleis Jesus ville vore og kva han ville gjort om han gjekk rundt på jorda i dag? Mange menneske går med eit armband rundt handa der det står WWJD. Det er ei forkorting for What Would Jesus Do eller Walk With Jesus Daily. Ved å gå med dette armbandet, blir ein minna på trua si og at Jesus er eit eksempel vi kan følgje i dagleglivet. Om vi spør kva Jesus ville gjort om han var i min situasjon, kan vi få gode svar om korleis vi kan leve liva våre. Vi kan få inspirasjon til å gjere gode val og handlingar. I Bibelen kan vi lese om då Jesus møtte ein blind mann på veg inn i Jeriko. Den blinde mannen ropa på Jesus og bad han om å vise miskunn med han. Då stilte Jesus spørsmålet «Kva vil du eg skal gjera for deg?» Mannen bad om å få synet att, og Jesus svara han: «Du skal bli sjåande! Trua di har frelst deg! Mannen fekk straks synet tilbake. I forteljinga om den blinde mannen ved Jeriko, spør altså Jesus: «Kva vil du eg skal gjera for deg? Det er eit enkelt spørsmål men våger vi å stille det? Det er eit spørsmål som syner ei haldning der vi fyrst og fremst ser etter kva vi kan gjere for den andre. Når vi høyrer om menneske som opplever naturkatastrofar eller krig, og desperat treng vatn, mat og husly fordi dei måtte flykte frå alt dei hadde, må vi leite etter måtar vi kan bidra på. Bibelen utfordrar oss til å bruke fastetida til å vende blikket innover i oss sjølve, men også utover til medmenneska våre. I fastetida kan vi difor gjere ein forskjell i andre menneske sine liv. Jesus har gjennom å vere eit eksempel, vist oss korleis vi skal vere mot kvarandre. Han viste tydeleg at vi skal løfte kvarandre opp og strekke ut ei hand for å syne at vi bryr oss. Jesus seier: «Alt de gjorde om eit av desse minste syskena mine, det gjorde de mot meg» (Matt 25, 40b). Å gå med bøsse på fasteaksjonsdagen er eit høve til å gjere noko for andre i praksis. Å vere med på klimakampanjen er eit anna. Når vi engasjerar oss i fasteaksjonen, får menneske moglegheit til å endre sin eigen kvardag og jobbe seg ut av fattigdom. Når vi går med bøsse, gir vi menneske høve til å få oppfylt den grunnleggjande retten til eit verdig liv. What Will You Do? 16 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

17 KLIMAVITNE Higino frå Mosambik DÅ HUSET STOD UNDER VATN Ein som har merka klimaendringane på kroppen, er Higino i Mosambik. Han jobbar med klima hos Kyrkjerådet, og blei sjølv ramma av storflaumen i Mosambik i FOTO: Jens Aas Hansen/Kirkens Nødhjelp - I fjor fekk eg ein telefon frå foreldra mine, som var heime i landsbyen min. Dei sa: «Flom! Flaumen kjem!». Bror min nekta å reise, så eg måtte køyre frå Maputo til landsbyen min som er ca 200 km unna, for å redde bror min som allereie var i fare. Då eg kom fram var det ikkje mogleg å køyre i townshipen, så vi måtte bruke ein båt. Innan vi kom dit var mesteparten av huset under vatn. Vi fann bror min på taket av huset, fortel Higino. Han ser ein klar samanheng mellom flaumane i Mosambik og klimaendringane. - Medan Mosambik tidlegare blei ramma av flom kvart femte eller åttande år, skjer det nå årleg, fortel han. Eg trur det har ein klar samanheng med at klimaet endrar seg, seier Higino, som også ser andre endringar. - Eg ser store endringar dei siste 20 åra. No er somrane ekstremt varme, medan vintrane er ekstremt kalde etter forholda, fortel Higino. Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

18 KLIMA KAMPANJEN KVA KAN DU GJERE MED KLIMAENDRINGANE? Engasjer deg på KVIFOR ENGASJERE SEG: Vi ser det når flaumen rammar Vietnam, når regnet ikkje kjem i Tanzania eller når tyfonen rammar Filippinane: Klimaendringane er i gong, og dei vil gjere naturkatastrofane som vi allereie opplever endå verre. Mange av oss i Noreg veit at klimaendringane skjer, og mange av oss er også frustrerte: Vi veit ikkje kva vi kan gjere, og vi føler at politikarane ikkje gjer noko. Men du kan faktisk gjere noko. Du kan forandre norsk klimapolitikk. DETTE KAN DU VERE MED PÅ: Når du er med på Changemaker og Kirkens Nødhjelp sin kampanje gjer du alt dette: Du ber politikarane om å kutte meir i klimagassutsleppa. Du ber politikarane hjelpe fattige land å tilpasse seg dei endringane som allereie er i gong. Du ber politikarane gjere alt dei kan for at landa i verda blir einige om ei klimaavtale som kan stoppe klimaendringane. BLI MED PÅ NOKO STORT I 2015 skal verdas leiarar møtest for å lage ei ny klimaavtale. Blir den god, kan den syte for at vi stoppar klimaendringane tidsnok til å unngå dei verste konsekvensane. Dette kan du be den norske regjeringa om å bidra til gjennom kampanjen vår. Då er du også ein del av ein stor internasjonal kampanje der menneske frå heile verda jobbar for å løyse klimautfordringa. Klimakampanjen lanserast 26. januar 2015 på SLIK GJENNOMFØRER DU KAMPANJEN Slik gjennomfører du kampanjen i konfirmanttimen: 1. Sjå film: For å få meir info om korleis klimaendringane rammar, og kva du kan gjere -snurr mobiliseringsfilmen! Den finn du på www. fasteaksjonen.no eller på DVD-en. 2. Gå inn på og bli med på kampanjen. Her finn du ut KVA du skal gjere for å vere med på kampanjen, i tillegg til meir informasjon om kampanjen. (Dersom du ikkje har høve til å gjere dette, kan du gjerne signere kampanjen på underskriftslistene som du har fått tilsendt.) 3. Fortel gjerne også historia om Higino, og gjerne noko av det som står under Kvifor engasjere seg. Fortel gjerne frå faktaboksen om klimaendringar under. 4. Meir informasjon finn du på klima I følgje FN er vi så sikre som vi kan vere på at klimagassutsleppa frå menneskeleg aktivitet er hovudårsaka til den globale oppvarminga frå 1950 til i dag. Menneske i låginntektsland, som Bangladesh og Somalia, slepp ut ein tidel per innbyggjar samanlikna med den rike delen av verda (til dømes USA og Noreg). Samstundes er det menneske i låginntekstland som vil bli ramma hardast av klimaendringane. Det vil bli meir nedbør der det allereie er mykje nedbør, til dømes i våte, tropiske område, og mindre nedbør i områder som er prega av tørke. Fleire menneske vil måtte flykte, og dei fattigaste vil ha størst problem med å tilpasse seg klimaendringane. For å avgrense klimaproblemet tilstrekkeleg må dei globale utsleppa reduserast med prosent frå nivået i Det må skje innan Pedagogisk opplegg for konfirmantar

19 Changemaker FØREMÅL: Å syne ungdom at det eigentleg er ganske lett å forandre verda om dei jobbar saman. VIS FILM: På DVD-en finn du ein film som presenterar Changemaker for konfirmantane. SLIK KAN DU SEIE DET: Changemaker, ungdomsrørsla til Kirkens Nødhjelp, er ein gjeng med 1600 ungdommar mellom 13 og 30 år som forandrar verda kvar dag. Det gjer dei ganske enkelt gjennom kunnskap, kreativitet og handling. Dei møtast på SNU, leiren til Changemaker, tre gonger i året for å ha det artig og lære om uretta i verda og korleis vi kan gjere noko med den. Changemaker påverkar dei som bestemmer gjennom kreative politiske kampanjar. Dei samlar inn underskrifter samstundes som dei kler seg ut som diktatorar eller sjukepleiarar, stiller opp i avisa, lagar heiarop, møter politikarar; alt for å gjere verda meir rettferdig. Ein av dei viktigaste tinga dei har lært om å forandre verda, er at det ikkje er så vanskeleg som ein skulle tru, men også at det er lettare de fleire som er med og stiller krav til dei som bestemmer. Er det nokon som ynskjer å bli med i Changemaker? Sjå oppskrift i snakkebobla. Då vil det kome påmeldingsskjema heim i posten som føresette må signere. Besøk gjerne changemaker.no eller kontakt changemakerkontoret på for undervisningsmateriell, besøk eller om de vil starte opp changemakerarbeid i kyrkjelyden. På nettsida finn de også oversikt over resultat av arbeidet vårt eller informasjon om neste Changemakerarrangement. FOTO: Changemaker Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

20 Gullbillett Tusen takk for at du er bøssebærer! Den turen du går nå er kjempeviktig. Ved å samle inn mest mulig penger kan du bidra til at flere mennesker får tilgang til rent vann. Pengene du samler inn kan også bidra til arbeidet med å redusere effekten av klimaendringene. God tur videre! Bli med i jakta på gullbilletten! Jakta på gullbilletten er eit enkelt og morosamt konsept som gjer bøssebering meir spennande. Målet er å inspirere fleire bøsseberarar til å vere med på dugnaden og gå heile roda. Erfaringar viser at jakta på gullbilletten både motiverer bøsseberarane og fører til meir pengar i bøssa. SLIK GJER DU DET: 1. Klistre de to gullbillettane på to mjølkesjokoladar og gi dei til to husstandar innanfor innsamlingsområdet til kyrkjelyden. Desse to husstandane har ansvaret for å gi gullbillettane til bøsseberarane som kjem på døra deira, og må derfor vere heime under innsamlinga. 2. Informer alle bøsseberarane om konkurransen og reglane. Hugs at kvar dør må opnast for å sikre at billettane blir funne, og at pengeinnsamlinga aukar. Du vel sjølv korleis du fordelar gullbillettane. Kanskje du kan gi dei til nokon du kjenner, eller kan dele dei ut på neste gudsteneste? Det er lurt om gullbillettane blir fordelt på hus som er omtrent midt i roder, slik at korta ikkje blir umoglege å finne. Les meir om jakta på gullbilletten og finn døme på morosame, lokale variantar av konkurransen på fasteaksjonen.no. 20 Pedagogisk opplegg for konfirmantar

Undervisningstime for konfirmanter og ungdom. Manual med veiledning og forslag til aktiviteter. FOTO: Paul JeffreyACT Alliance FASTEAKSJONEN 2015

Undervisningstime for konfirmanter og ungdom. Manual med veiledning og forslag til aktiviteter. FOTO: Paul JeffreyACT Alliance FASTEAKSJONEN 2015 Undervisningstime for konfirmanter og ungdom. Manual med veiledning og forslag til aktiviteter. FOTO: Paul JeffreyACT Alliance FASTEAKSJONEN 2015 Dette heftet skal brukes i Kirkens Nødhjelps fasteaksjon

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Undervisningstime for konfirmantar og ungdom. Manual med rettleiing og forslag til aktivitetar.

Undervisningstime for konfirmantar og ungdom. Manual med rettleiing og forslag til aktivitetar. Undervisningstime for konfirmantar og ungdom. Manual med rettleiing og forslag til aktivitetar. Støtt Kirkens Nødhjelp og skap forandring. Saman med andre. For andre. For kvarandre. Dette heftet skal brukast

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Velkomsthelsing. Leiar: Forsamlinga skal i dag ta imot dette barnet (bruk gjerne namnet). Vi gjer dette med glede og i bevissthet om det ansvaret dette legg på

Detaljer

Norsk Bremuseum sine klimanøtter

Norsk Bremuseum sine klimanøtter Norsk Bremuseum sine klimanøtter Oppgåve 1 Alt levande materiale inneheld dette grunnstoffet. Dessutan inngår det i den mest kjende klimagassen; ein klimagass som har auka konsentrasjonen sin i atmosfæren

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd VISJON I arbeidet for og med dei medarbeidarane i Fjell sokn har vi utarbeida ein visjon: I Fjell sokn vil vi

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Vår grøne. kyrkjelyd

Vår grøne. kyrkjelyd Vår grøne kyrkjelyd Vår grøne kyrkjelyd ønskjer å medverke til glede, takksemd og undring i kyrkjelydane over å vere ein del av skaparverket, og å forløyse engasjement og kreativitet til å ta vare på den

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang

Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang Skattejakt for 8-åringar Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang Kort sagt Dette opplegget bygger på boka Skatten i Liljedal der dei tre hovudpersonane

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning).

Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning). Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning). A: Så seier Herren: Det folk som ferdast i mørkret, skal sjå eit stort ljos. Over dei som bur i skuggelandet skal ljoset stråla

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd I. SAMLING Klokkeringing Informasjon om gudstenesta i dag. (Evt. Korte kunngjeringar) Informasjonen blir avslutta med: Lat oss vera

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

Brukarrettleiing. epolitiker

Brukarrettleiing. epolitiker Brukarrettleiing epolitiker 1 Kom i gang Du må laste ned appen i AppStore Opne Appstore på ipaden og skriv «epolitiker» i søkjefeltet øvst til høgre. Trykk på dette ikonet og deretter på «hent» og til

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B ORDNING FOR Vigsel Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå bryllaupsfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda, og det kan vera tillegg til handlinga

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7 Bønn «Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet: «I ein by var det ein dommar som ikkje hadde ærefrykt for Gud og ikkje tok omsyn til noko menneske.i same byen var det

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS

BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS BARN OG UNGDOM SINE REAKSJONAR I denne brosjyra finn du nyttige tips for deg som er innlagt, og har barn under 18 år. Når ein i familien vert alvorleg

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Ved Kari Vik Stuhaug Helsepedagogikk Helse Fonna 5. Mars 2015 09.03.2015 Kari Vik Stuhaug, LMS Helse Fonna 1 Kva gjer du når du får eit problem? Og kva

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

I dag er starten på resten av K15. www.t-dagen.no. Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen. - dagen. trus pplæringsdagen i Fjell

I dag er starten på resten av K15. www.t-dagen.no. Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen. - dagen. trus pplæringsdagen i Fjell K15 I dag er starten på resten av livet www.t-dagen.no Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen trus pplæringsdagen i Fjell Eg trur på Gud Fader... Velkomen heim! Innimellom kan foreldre vere ei utfordring!

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

Engasjement og rekruttering

Engasjement og rekruttering Engasjement og rekruttering Det er eit viktig mål for ungdomslaga å gje god opplæring i demokratiske prosessar og å dyrke fram medlemer som engasjerer seg i lokalsamfunnet og storsamfunnet. Sameleis er

Detaljer

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A FORBØN ORDNING FOR Forbøn for borgarleg inngått ekteskap Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå festfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda,

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Austigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei alle sammen! Plassebakken Barnehage BA I januar har vi nytta oss av det fine veret å vøre mykje ute! Sjølv om det

Detaljer

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse

Matpakkematematikk. Data frå Miljølære til undervisning. Samarbeid mellom Pollen skule og Miljølære. Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Matpakkematematikk Data frå Miljølære til undervisning Statistikk i 7.klasse Samarbeid mellom og Miljølære Lag riktig diagram Oppgåva går ut på å utarbeide ei grafisk framstilling

Detaljer

STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID

STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID I. samling 1 Førebuing Kyrkjerommet kan vera ope ei stund før gudstenesta, med høve til å tenna lys og sitja stille,

Detaljer

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat 5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat Mat: Ingunn AU Arbeidsutvalet for soknerådet. Møter kvar månad ca 1 veke før soknerådsmøtet. Tar unna saker av meir forretningsmessig karakter. SR Soknerådet FR Klepp

Detaljer

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013

EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER 2013 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 200903324-51 Arkivnr. 520 Saksh. Farestveit, Linda Saksgang Møtedato Opplærings- og helseutvalet 17.09.2013 EVALUERING AV FORSØK MED ANONYME PRØVER

Detaljer

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad Først i denne delen om Giske OS står skrive om korleis vi bygde stasjonsbygninga. Der står nemnt at vi rekna med

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste

Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste ORDNING FOR Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste Den Evangelisk Lutherske Frikyrkja Orientering 1. Til tenesta med Ord og sakrament (hyrdingtenesta) kallar og ordinerer

Detaljer

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere!

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere! SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE Å R G A N G 2 0 1 3 N R. 3 2 5. 1 0. 2 0 1 3 ningslaust å gjere masse arbeid for å få l noko som vi meinar er eit bra opplegg dersom dei vi lagar det for ikkje bryr seg/prioriterar

Detaljer

Brødsbrytelsen - Nattverden

Brødsbrytelsen - Nattverden Brødsbrytelsen - Nattverden 1.Kor 11:17-34 17 Men når eg gjev dykk desse påboda, kan eg ikkje rosa at de kjem saman til skade, og ikkje til gagn. 18 For det fyrste høyrer eg at det er usemje mellom dykk

Detaljer

Kva seier bibelen om dåp? Ein presentasjon utarbeida av Styret for Holdhus Kristne Forsamling September 2011 www.hkrf.net

Kva seier bibelen om dåp? Ein presentasjon utarbeida av Styret for Holdhus Kristne Forsamling September 2011 www.hkrf.net Kva seier bibelen om dåp? Ein presentasjon utarbeida av Styret for Holdhus Kristne Forsamling September 2011 www.hkrf.net Kommentarar til innhald Presentasjonen er skrive på nynorsk, men bibelsitata er

Detaljer

Innsamlingsakjsonen 24. mars kva, kvar, når og korleis

Innsamlingsakjsonen 24. mars kva, kvar, når og korleis Innsamlingsakjsonen 24. mars kva, kvar, når og korleis Resten av konfirmantåret Samtalegudsteneste Konfirmasjonen og fotografering Spørsmål Leiren Først LYSLITTURGI Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen

Detaljer

Undervisningstime for konfirmanter og ungdom. Manual med veiledning og forslag til aktiviteter.

Undervisningstime for konfirmanter og ungdom. Manual med veiledning og forslag til aktiviteter. Undervisningstime for konfirmanter og ungdom. Manual med veiledning og forslag til aktiviteter. Støtt Kirkens Nødhjelp og skap forandring. Sammen med andre. For andre. For hverandre. Dette heftet skal

Detaljer

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon.

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon. Visitasforedrag i Vik 6. mars 2016 Kjære kyrkjelyd! Takk for flotte dagar her i Vik! Det er ei fantastisk vakker bygd. Og det handlar ikkje berre om naturen. Her har forfedrene dykkar bygd dei vakraste

Detaljer

Valdres vidaregåande skule

Valdres vidaregåande skule Valdres vidaregåande skule Organiseringa av skriftleg vurdering på vg3 Kvifor prosesskriving? Opplegg for skriveøkter Kvifor hjelpe ein medelev? Døme på elevtekst Kva er ei god framovermelding? KOR MYKJE

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar «Alt kveg bør ut å beite i utmarka», skriv Torbjørn Tufte. Foto: Mariann Tvete Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar Jordbruksnæringa no må samle seg og velje kva kampar dei vil ta til fulle,

Detaljer

VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja

VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja Vi deler tru og undring Vi deler kristne tradisjonar og verdiar Vi deler opplevingar og fellesskap Vi deler håp og kjærleik 2 Gjennom eit år skjer det om lag

Detaljer

19.03.15. Konkret arbeid med psykisk helse i skulen. Kva seier opplæringslova? Kvifor arbeide systematisk og målre9a med psykisk helse?

19.03.15. Konkret arbeid med psykisk helse i skulen. Kva seier opplæringslova? Kvifor arbeide systematisk og målre9a med psykisk helse? Konkret arbeid med psykisk helse i skulen Fagnettverk i psykisk helse, Sogn regionråd 19. mars 2015 Solrun Samnøy Hvem sa at dagene våre skulle være gratis? At de skulle snurre rundt på lykkehjulet i hjertet

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Utviklingsplan 2015-2017 for Ørsta frikyrkje

Utviklingsplan 2015-2017 for Ørsta frikyrkje Utviklingsplan 2015-2017 for Ørsta frikyrkje Visjon: Å gjere Jesus synleg I perioden 2015-2017 skal visjonen synleggjerast gjennom fire utvalde satsingar. Gudstenester, offerdagar, misjonsmesse og andre

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

for leiarar og medarbeidarar innan handel og service i Askvoll

for leiarar og medarbeidarar innan handel og service i Askvoll for leiarar og medarbeidarar innan handel og service i Askvoll Etablere felles standard innan service og kundehandsaming i Askvoll Guiden tek for seg grunnleggande og enkle reglar - enkelte vil hevde at

Detaljer

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder Det psykososiale skolemiljøet til elevane Til deg som er forelder Brosjyren gir ei oversikt over dei reglane som gjeld for det psykososiale skolemiljøet til elevane. Vi gir deg hjelp til korleis du bør

Detaljer

Unngår kvarandre Irritasjon Det vert stille Alliansar Terror. Brotne relasjonar

Unngår kvarandre Irritasjon Det vert stille Alliansar Terror. Brotne relasjonar Godøya 23.02.2014 Unngår kvarandre Irritasjon Det vert stille Alliansar Terror Brotne relasjonar Vi kan gjere det verre Ignorere Angripe person i staden for sak Manipulere Involvere feil menneske Snakke

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

LIKNINGAR. N Nynorsk SNAKKE TENKJE SJØLV EI ANNLEIS VERD LESE GRUPPER

LIKNINGAR. N Nynorsk SNAKKE TENKJE SJØLV EI ANNLEIS VERD LESE GRUPPER TENKJE SJØLV SNAKKE LESE GRUPPER JESUS FORTALDE OFTE HISTORIER SOM OVERRASKA FOLK. OPP NED ER EIT SAMTALEOPPLEGG PÅ ÅTTE SAMLINGAR BASERT PÅ LIKNINGAR SOM JESUS FORTALDE. DET KAN BRUKAST MED MANGE ELLER

Detaljer

Utviklingsplan for Ørsta frikyrkje 2015-2017

Utviklingsplan for Ørsta frikyrkje 2015-2017 Utviklingsplan for Ørsta frikyrkje 2015-2017 Visjon: Vi vil gjere Jesus synleg I perioden 2015-2017 skal visjonen synleggjerast gjennom fire utvalde satsingar. I tillegg vil vi vidareføre gudstenester,

Detaljer

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande

Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande Opplæringslova: Det fullstendige navnet er «Lov om grunnskulen og den vidaregåande opplæringa». Opplæringslova: http://www.lovdata.no/ all/nl-19980717-061.html Opplæringslova kapittel 9a. Elevane sitt

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

ORDNING FOR KONFIRMASJON

ORDNING FOR KONFIRMASJON ORDNING FOR KONFIRMASJON NYNORSK INNHALD KVA ER KONFIRMASJONEN?... 2 MÅLSETJING FOR KONFIRMASJONSTIDA... 2 KONFIRMASJONSHANDLINGA... 2 ORDNING FOR KONFIRMASJON... 3 Godkjent av Hovudstyret mai 2011. 1

Detaljer