Verknad for miljø og brukarinteresser av endra ferskvasstilførsel og etablering av massedeponi i Sognefjorden.

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Verknad for miljø og brukarinteresser av endra ferskvasstilførsel og etablering av massedeponi i Sognefjorden."

Transkript

1 Tilleggsrapport Leikanger kraftverk. Verknad for miljø og brukarinteresser av endra ferskvasstilførsel og etablering av massedeponi i Sognefjorden. Denne rapporten er eit tillegg til Konsekvensutredning for Leikanger kraftverk, Leikanger kommune. Ferskvannsøkologi utført av Rådgivende Biologer AS i 2008 (Rapport 1118). Rapporten er utarbeidt av Multiconsult AS v / Marinbiolog John Alvsvåg. INNLEIING Det er eit sentralt mål for forvaltinga av naturressursane våre å dekkje dagens behov utan å øydeleggje framtidige generasjonar si mulegheit til det same. Bærekraftig utvikling er her eit sentralt omgrep. For å oppnå ei bærekraftig utvikling, er det viktig at utnyttinga av dei ikkje-fornybare naturressursane vert minimert og samtidig gjort så effektiv som mogleg. I den grad det er mogleg, bør bruken av ikkjefornybare ressursar erstattast av fornybare ressursar. Det er òg viktig at fornybare naturressursar blir utnytta innanfor tålegrensa (fornyingskapasiteten). Føremålet med denne fagrapporten er å oppsummere verdiar og kvalitetar knytt til naturressursane innanfor det marine influensområdet til Leikanger kraftverk. Denne informasjonen vil bidra til at omsynet til naturressursane vert innarbeida i den vidare prosessen, og at ein i størst mogleg grad vel løysningar som tek vare på desse ressursane for ettertida. OM UTBYGGINGSPLANANE Henjaelvi og Grindselvi er nabovassdrag og ligg i Leikanger kommune i midtre Sogn. Henjaelvi renn ut i fjorden ved tettstaden Hermansverk, medan Grindselvi renn ut i fjorden ca 6 km vest for utløpet av Henjaelvi. Berggrunnen i begge vassdraga er dominert av grunnfjellsbergartar. Det finst også nokre mindre parti med fyllitt og glimmerskifer. I øvste delen av Henjaelvi ligg det eit par isbrear, Voggebreen og Myrdalsbreen. I området rundt Hermansverk er det ein del marint avsette grusterrassar i ulike nivå. Elles er lite lausmassar langs fjorden. Morenedekket er tynnt i fjellområda men har større tjukkleik i dalføra. Det marine influensområdet er typisk klippestrand, ein naturtype som er vanleg langs heile Sognefjorden. Frå strandsona skråar det raskt nedover mot den djupe delen av fjorden. Side 1

2 I området utanfor Suppam er det planlagt eit massedeponi i sjø. Massane er overskotsmassar etter driving av tunnel. Her er to tettstader; Leikanger og Hermansverk, til saman også kalla Systrond. KRAV OM TILLEGGSUTGREIING I brev av 11 mai 2010 har NVE stilt krav om supplerande undersøkingar av konsekvensane for marine forhold: 5. Virkninger for miljø og brukerinteresser av endret ferskvannstilførsel til fjorden Av søknaden fremgår det at utbyggingen vil ha små konsekvenser for det marine miljøet i Sognefjorden. Det er ikke gjennomført undersøkelser som underbygger vurderingene. Fylkesmannen i Sogn og Fjordane mener det er grunn til å regne med at fjerning av store deler av ferskvannstilførselen vil kunne få lokale virkninger ved utløpene av både Grindselvi og Henjaelvi, og tilsvarende at et nytt ferskvannsutslipp ved Suppam vil påvirke livsmiljøet omkring utslippstedet. Sognekraft AS mener på sin side at det ikke er nødvendig å gjennomføre nye undersøkelser i fjorden for å vurdere virkingene av endret vannføring. Sognefjorden er stor og dyp med en lang rekke tilførselselver og -bekker som renner med svært varierende vannføring over tid. Selskapet mener det omsøkte tiltaket i liten grad vil endre de fysiske og biologiske forholdene i fjorden, med mulig unntak av forhold for oppvandring av gytefisk i elvene om høsten. NVE viser til midlertidige retningslinjer for behandling av saker som kan berøre områder som er kandidater til marin verneplan og hvor Sognefjorden inngår. Av retningslinjene fremgår det at føre-var prinsippet og best tilgjengelige kunnskap om områdets verneverdier, aktuelt vernefomål og miljøeffekter av aktuelle aktiviteter skal legges til grunn for fagmyndighetenes saksbehandling. Vi ber om at det gjennomføres en nærmere utredning av mulige konsekvenser på det marine miljø. Undersøkelsene kan avgrenses til utløpsområdene av de berørte elvene og ved planlagt utløp fra kraftstasjonen. Undersøkelsene kan baseres på tilgjengelig kunnskap så langt det er mulig, men må suppleres med feltundersøkelser ved behov. Det skal tas utgangspunkt i metodikken i DN-håndbok 19: "Kartlegging av marint biologisk mangfold" for beskrivelse av verdifulle naturtyper, nøkkelområder for spesielle arter, samt andre områder av verdi. Undersøkelsene skal vektlegge sjeldne arter og rødlistearter. Fylkesmannen påpeker bl.a. muligheten for funn av koraller. Videre skal det innhentes opplysninger om omfang av fiske, fiskeoppdrett og annen ressursutnyttelse i områdene som kan bli påvirket av endret ferskvannstilførsel, eventuelt også av partikkelavrenning og utslipp etc. i anleggsperioden. Aktuelle avbøtende tiltak for å redusere negative virkninger, både i anleggsperioden og i driftsperioden, skal vurderes. NVE forutsetter at det blir benyttet marinbiologisk fagkompetanse i utredningsarbeidet. Side 2

3 I tillegg har NVE kommentarar til det planlagde massedeponiet ved Suppam 6. Håndtering av overskuddsmasser Håndtering av overskuddsmasser fra tunneldrift m.m. i utbyggingsalternativ A skal i følge søknaden hovedsakelig skje ved plassering i tipp og ved dumping i Sognefjorden. En mindre del av massene skal nyttes til planering av riggområde og utbedring av veger. Mengden masse som skal dumpes i fjorden er beregnet til ca m3. I alternativ B er ca m3 masse planlagt dumpet i fjorden. Fylkesmannen i Sogn og Fjordane ber om det utredes konsekvenser for det marine miljøet ved dumping av masser i Sognefjorden. Sognekraft AS mener på sin side at det ikke er nødvendig med nye undersøkelser i fjorden. Det argumenteres med at områdene for planlagt massetipp i fjorden vil berøre naturområder og eventuelt sjeldne arter som det finnes tilsvarende av i de ikke berørte naboområdene. Selskapet viser i den sammenheng til byggingen av Fatlatunnelen hvor Statens Vegvesen fikk tillatelse til å dumpe m3 masse i fjorden. Sognekraft AS vil om ønskelig innhente opplysninger om de miljømessige konsekvensene av massetippen. Fylkesmannen opplyser overfor NVE at det ikke ble dumpet masser i fjorden i tilknytning til utbyggingen av Fatlatunnelen. En del av massene ble nyttet i forbindelse med anlegg/utbedring av småbåthavn, og resten ble plassert i deponi på land. NVE mener derfor det ikke er relevant å gjøre en sammenligning med dette prosjektet. Når det gjelder krav til undersøkelser som skal gjennomføres, viser vi til retningslinjene for behandling av saker som kan berøre områder som er kandidater til marin verneplan. Planlagte områder for dumping av masse i fjorden må identifiseres og avmerkes på kart. Det skal deretter gjennomføres en tilsvarende utredning av konsekvenser på det marine miljø som beskrevet i punkt 5 ovenfor. Dersom det planlegges dumping av masser på store dyp som er vanskelig tilgjengelige, ber vi om at det tas kontakt med NVE på forhånd for å avklare nærmere omfang av undersøkelsene. Aktuelle avbøtende tiltak både i anleggsperioden og i driftsperioden skal vurderes. Det skal videre vurderes alternativer til dumping av masser i fjorden, herunder bruk av masser til konkrete formål og/eller deponering på land. Side 3

4 METODE OG DATAGRUNNLAG Dette kapitlet gjev ein kort oversikt over kva for datakjelder vurderingane i denne rapporten baserer seg på, og viser samstundes metodikken som er brukt i tilleggsutgreiinga. Metoden som er nytta baserer seg på metodikken i DN Håndbok 19; Kartlegging av marint biologisk mangfold. Datainnsamling / datagrunnlag Informasjonen som er nytta i denne tilleggsutgreiinga er henta frå offentlege databaser og eiga befaring i området. Databaser som er nytta er: Marine data WMS-klient for marine data i Norge Vann-Nett Havbruksdatabasen WMS klient Fiskeridirektoratet Låssettjingsplasser WMS klient Fiskeridirektoratet Registre knyttet til fiske og fangst - Fiskeridirektoratet Vurderingane avgrensar seg til forhold i det marine miljøet som kan bli påverka av den planlagde utbygginga. Det er henta inn informasjon frå lokale fiskere i området, samt Torstein Dale ved Høgskulen i Sogn og Fjordane. Vurdering av verdier og konsekvenser Verdisetting av biologisk mangfald er vanskeleg, særskilt i marint miljø der mangfaldet kan variere både gjennom året og mellom år. I eit og same område kan ein ha stabile forhold i ein del av området, samstundes som at ein kan finne store endringar innan det same området, men på eit anna djup. Naturtypen vil difor vere meir førande for kva verdi som skal settast på eit område. Naturtypar blir også vurdert ut frå den økologiske funksjonen, kor sjeldan naturtypen er og i kva grad naturtypen er trua. I tillegg vert naturtypen vurdert ut frå bruk og bruksområde. Kriteria for verdisettinga for tiltaks- og influensområdet er vist i tabellen på neste side. Side 4

5 Tabell 1. Oversikt over kriterier for verdisetting av marine naturtyper. Kriterier Økologiske kriterier Økologisk funksjon Grad av sjeldenhet Grad av truethet Kulturbetingede kriterier Estetikk Bruk og bruksområder Grunnlag for verdisetting Naturtyperikdom Størrelse Alder Produksjonsrate Lite avvik fra naturtilstand med hensyn på funksjon Sjelden i regionen Sjelden nasjonalt Lite avvik fra naturtilstand med hensyn på artsmangfold Små forekomster Sårbarhet (lang restitusjonstid) I tilbakegang Gir naturforståelse Betydning som friluftsområde Bruk i undervisning / forskning Lange dataserier kunnskap om utvikling I DN håndbok nr. 19 er opererer ein med tre klassar for verdisetting av marine naturtyper, A, B eller C. Verdiklasse A skal brukast på naturtypar som er svært viktige. Dette omfattar naturtypar som dekkjer store områder. Storleiken som skal til for at ein naturtype får verdi A, varierer mellom dei ulike prioriterte naturtypane og med i kva del av landet naturtypen er registrert. Ein tareskogforekomst må ha ei utbreiing på meir en m 2. Dersom forekomsten er i Skagerrak, vert den likevel klassifisert som A-lokalitet, sjølv om arealet er mindre enn m 2. Kriterier for verdisettjing av dei prioriterte marine naturtypane er gjeven i tabell 2. Eventuelle negative effektar vert vurdert ut frå endringar i levemiljø ut over den normale variasjonen som organismane opplever gjennom normal årssyklus. Side 5

6 Tabell 2. Kriterier for verdivurdering. Side 6

7 Side 7

8 INFLUENSOMRÅDET Tiltaksområdet / planområdet Tiltaksområdet / planområdet vert her avgrensa til det marine miljøet rundt utløpa til Henjaelvi og Grindselvi, samt sjøområdet ved Suppam. Figur 1. Kart over området med elveutløpa, akvakulturanlegg og låssettingsplassar. Side 8

9 Influensområdet Influensområdet omfattar tiltaks-/planområdet ved sjøen og ei sone rundt elvemunningane til dei påverka elvane. Sona er avgrensa til å omfatta den delen av det marine miljøet som kan bli påverka av endringar i ferskvassutslepp frå elvane. Influensområdet for massedeponiet strekkjer seg frå tiltaksområdet ved Suppam og nedover fjordsida til botnen på 1000 m. I tillegg strekkjer influensområdet seg eit stykkje i begge retningar langs fjorden. Figur 2. Influensområdet for massedeponi i sjø ved Suppam. SOGNEFJORDEN Sognefjorden er i EU sitt rammedirektivet for vatn [i] karakterisert som beskytta polyhalin (salinitet mellom 18 og 30 ). Vassøyla er delvis miksa og botnvatnet har lang opphaldstid. Den samla miljøtilstanden for fjorden er vurdert som god. Avrenninga av ferskvatn til Sognefjorden er berekna frå 1961 til 2001 [ii]. Som vist i figur 3, har avrenninga variert frå eit maksimum i 1990 med mill. m 3 til eit minimum på mill. m 3 i Ein faktor på om lag 2. Ferskvatnet legg seg oppå sjøvatnet og fordeler seg utover. I Sognefjorden er det generelle bilde at overflatevatnet går innover fjorden på sørsida, og utover på nordsida. Side 9

10 Avrenning til Sognefjorden (m 3 /s) Figur 3. Årleg gjennomsnittleg avrenning til Sognefjorden frå 1961 til 2001 (etter Pettersen 2001) Avrenninga av ferskvatn til Sognefjorden varierer også gjennom året. Figur 4 viser vassføringa i Henjaelvi frå januar 2007 til juni Vassføringa varierer frå nesten tørrlagt elveleie gjennom vinteren til over 25 m 3 /s på forsommaren. Grindselvi viser eit tilsvarande bilete, med låg vassføring om vinteren og høg vassføring i månadene mai og juni. Figur 4. Vassføring ved Flotane i Henjaelvi vist som døgnmidler for perioden 1.januar 2007 til 12.juni 2008 (fra NVE). Ferskvatnet frå elvane legg seg først som eit lokk oppå sjøvatnet, før dei to vasslaga gradvis vert blanda og dannar eit brakkvasslag som beveger seg utover fjorden. Ferskvatnet dreg på denne måten sjøvatn utover fjorden. Det vert då eit underskot på sjøvatn, som vert kompensert vet at det oppstår ein straum innover fjorden under brakkvasslaget. Dette kallast estuarin sirkulasjon (figur 5). Side 10

11 Figur 5. Estuarin sirkulasjon (Frå Kaartvedt 1984). Estuarin sirkulasjon gjer at ein får trekt djupare vassmassar opp mot elveosen, og potensielt får etablering av artar som normalt lever djupare nede, opp mot elveosane. Mulige effektar av endra ferskvasstilførsel til fjorden er diskutert i eit arbeid av Kaartvedt (1984)[iii]. Kaartvedt diskuterer både potensielle fysiske effektar og biologiske effektar. Dei største potensielle fysiske prosessane er endring i salinitet, endra temperatur og endringar i straumsystema. Potensielle biologiske effektar er knytt til organismane sin respons på endra fysiske forhold. Generelt vil vassdragsreguleringar gje størst endringar i salinitet i månadane januar til april, der den relative endringa i forhold til ein uregulert situasjon er størst. Kaartvedt viser også til at vasskraftreguleringar kan endra vinteravkjølinga av overflatevatnet, noko som kan medføre auka danning av is. Men han viser også til at ein har observert det motsette. Plantar og dyr i fjordane er tilpassa ein omgjevnad med varierande salinitet. Kaartvedt vurderer likevel den normalt høge tilførselen av ferskvatn i fjordane i sommarhalvåret som ein stressfaktor for dei organismane som lever i strandsona, og at ein eventuell reduksjon i tilførselen kan i prinsippet betre livsmiljøet for strandsonefauna og flora. Slike endringar vil likevel være marginale samanlikna med organismane si evne til å tilpassa seg miljøendringane. Som figur 3 og 4 viser varierer mengda med ferskvatn som renn ut i fjorden gjennom året. Figur 4 gjeld berre for Henjaelvi, men viser òg det generelle bilete. Denne variasjonen i ferskvatn ser ein att i fjorden. Figur 6 viser ein måleserie frå Hermansverk i perioden desember 2007 til desember Variasjonen i salinitet i dei øvste vassmassane følgjer det generelle biletet der det er lite ferskvatn (høg salinitet i fjorden) vinter og tidleg vår, og mykje ferskvatn (låg salinitet i fjorden) tidleg sommar haust. I figur 7 er det vist ein salinitetsprofil frå Nokkaneset, ved Hermansverk. Profilen viser at brakkvasslaget i august månad strekkjer seg ned til 7 m, i ein periode der Henjaelva har ei vassføring på 10 m 3 /s. Side 11

12 Figur 6. Variasjon i salinitet (promille) i dei øverste vassmassane ved Hermansverk. Kjelde: Torbjørn Dale. Figur 7. Salinitetsprofil frå Nokkaneset, august Kjelde: Torbjørn Dale. Havforskingsinstituttet har ein fast målestasjon i Sognesjøen utanfor utløpet av Sognefjorden der det er målt salinitet og temperatur i ei årrekkje [iv]. Data frå denne stasjonen for 6. august 2007 (figur 8) viser det same bilete som data frå Nokkaneset med eit relativt veldefinert brakkvasslag ned til 10 m, og ei overgangssone frå 10 m til m. Side 12

13 Figur 8b viser vintersituasjon for stasjonen i Sognesjøen med høgare salinitet i overflata samanlikna med forholda i august (figur 8a). Figur 9 viser årsvariasjon i salinitet i Sognesjøen på 1 m, 5 m og 20 m djup. Som figuren viser er det liten variasjon på 20 m samanlikna med 1 m og 5 m djup. a b Figur 8. Salinitetsprofil frå Sognesjøen, 6. august 2007(a) og 29. mars 2007 (b). X-aksen viser salinitet ( ) og Y-aksen viser djupne (m). a b c Figur 9. Årsvariasjon i salinitet (a= 1 m, b= 5 m og c= 20 m djup) Sognesjøen. X-aksen viser månad og Y- aksen viser salinitet ( ). Side 13

14 SPESIELLE MARINE NATURTYPAR I Direktoratet for naturforvaltning si handbok 19 Kartlegging av marint biologisk mangfold [v] er det lista opp 15 spesielle naturtypar: Spesielle naturtyper I01 I02 I03 I04 I05 I06 I07 I08 I09 I10 I11 I12 Større tareskogforekomster Sterke tidevannsstrømmer Fjorder med naturlig lavt oksygeninnhold i bunnvannet Spesielt dype fjordområder Poller Litoralbassenger Israndavsetninger Bløtbunnsområder i strandsonen Korallforekomster Løstliggende kalkalger Ålegrasenger og andre undervannsenger Skjellsandforekomster Nøkkelområder for spesielle arter og bestander I13 I14 Østersforekomster Større kamskjellforekomster Gyteområder for fisk (ingen kode) Andre områder I15 Andre viktige marine naturtyper Direktoratet for naturforvaltning sin database Marine data [vi], Havforskingsinstituttets koralldatabase [vii] og sjøkart og observasjonar i felt, er brukt for å vurdera om nokre av dei tre lokalitetane fell inn under desse viktige naturtypane. Sognefjorden er eit døme på naturtype I04 Spesielt djupe fjordar. Slike djupe fjordar har ein fauna som skil seg vesentleg frå grunnare områder. I følgje Havforskingsinstituttet er det ikkje registrert korallar i Sognefjorden. Koralldatabasen baserer seg på innhenta informasjon frå litteratur, gjennom intervju av fiskarar, informasjon frå Fiskeridirektoratet og informasjon frå vitskapelege undersøkingar [viii]. Dette utelukkar ikkje eventuelle funn av korallar i fjorden, men ut frå røynsle vil korkje tiltaksområda eller influensområda vere innafor djup der ein kan forvente å finna korallar. Side 14

15 Dei tre lokalitetane ligg alle i naturtype I04 (Spesielt djupe fjordar). Denne naturtypen er spesiell på grunn av miljøforholda på djupet og ikkje i strandsona. Det vert derfor ikkje naturlig å vurdera eventuelle effektar ut frå denne spesielle naturtypen, men vurdere forholda ut frå tilhøva i den marine delen av strandsona. STRANDSONA Ut frå sjøkart frå området er det ingen teikn til vesentlege bløtbunnsområde i tiltaksområda eller i influensområdet. Synfaringa stadfester dette. Det blei heller ikkje registrert ålegressenger (I08) eller laustliggande kalkalger (I10). Områda skil seg ikkje vesentleg frå normal klippe-strandsone med artar som blæretang, grisetang, sagtang, fingertare og sukkertare. Alle desse artane er vanlege og knytte til strandsona. Eksempel på klippestrand er vist på figur 10, og typiske eksempel på fisk knytt til strandsona er vist på bilete i figur 11. Figur 10. Bilete frå strandsona ved utløpet til Grindselvi. Marine arter er sterkt knytt til substrat. Figur 12 viser botnsubstrat frå elv til marint miljø (ca 4 m). Synfaringa av elveosane viser at botnen nært opp til elveosen var dominert av rullestein. Utover gjekk det over til botn meir prega av elvegrus, som gjekk over i sand, noko som er typisk for elveosar. Substratet er blant dei styrande miljøparameterane for kva botnknytta artar ein finn. Side 15

16 Figur 11. Leppefisk av arten Grønngylt. Figur 12. Biletserie som viser endring i botntype/substrat frå elvemunning og utover til ca. 5 m. Side 16

17 Typisk algeflora i området er vist på bileta under. Figur 13. Sukkertare. Figur 14. Sagtang og fingertare. MARIN VERNEPLAN Det vert for tida arbeida med marin verneplan for Norge. 30. juni 2004 la Rådgivende Utvalg fram ei endeleg tilråding på kva for område som bør vernast [ix]. Sognefjorden er eitt av områda som er prioritert i denne verneplanen. Inntil eit endeleg vedtak er fatta, er det utarbeida nokre enkle retningsliner for fagmyndigheitene si saksbehandling i dei berørte områda. Retningslinene seier bl.a.: Hvilke nye aktiviteter eller inngrep, eller utvidelse av eksisterende aktiviteter, som bør tillates, må vurderes i det enkelte tilfelle i forhold til områdets verneverdier og verneformål. Føre var prinsippet og best tilgjengelig kunnskap om områdets verneverdier, aktuelt verneformål og miljøeffekter av de aktuelle aktiviteter og inngrep skal legges til grunn. Nye aktiviteter eller inngrep, eller utvidelse av eksisterende aktiviteter som kan føre til varig skade i forhold til aktuelt verneformål og verneverdier i området skal så langt som mulig unngås. Sognefjorden er ein kandidat til marint verneområde. Verneverdiane og verneformålet i dei marine verneområda er i hovudsak knytt til sjøbotnen med tilhøyrande dyre- og planteliv. I Sognefjorden er verneverdien også knytt til vassøyla, med tilhøyrande spesielle miljøforhold og biologiske verdiar. I utvalet sin rapport frå 2004 vert Sognefjorden sitt unike djupvassmiljø trekt fram som den viktigaste faktoren i vurderinga av området som kandidat. Kraftybyggingane knytt til Sognegjorden har påverka livet i fjorden. Årsaka til endringane er endringar i den periodiserte avrenninga til fjorden, noko som har påverka planktonsamfundet i fjorden [x]. Magasinering held attende vårflaumar og gjev større vinteravrenning. Utbygginga av Grindselvi og Henjaelvi inneber ikkje magasinering av vatn, og vil difor ikkje endre periodisiteten i avrenninga til Side 17

18 Sognefjorden. Utløpet for mykje av vatnet vil bli flytta frå dei to elvane til utløpet frå kraftstasjonen ved Suppam. RAUDLISTEARTAR Norsk raudliste 2006 [xi] gjev i hovudsak ein prognose for ein art sin risiko for å døy ut frå norsk fauna. Artane er vurdert av fagpersonar innan kvar gruppe, og kvar art på raudlista har fått ei klassifisering. Klassifiseringa er gjeven i tabell 3. Tabell 3. Raudlistekategoriar. EX Utdødd En art er Utdødd når det er svært liten tvil om at arten er globalt utdødd. EW Utdødd i vill tilstand Arter som ikke lenger finnes frittlevende, men der det fortsatt finnes individ i dyrehager, botaniske hager og lignende. RE Regionalt utdødd En art er Regionalt utdødd når det er svært liten tvil om at arten er utdødd fra aktuell region (her Norge). For at arten skal inkluderes må den ha vært etablert reproduserende i Norge etter år CR Kritisk truet En art er Kritisk truet når best tilgjengelig in-formasjon indikerer at ett av kriteriene A-E for Kritisk truet er oppfylt. Arten har da ekstremt høy risiko for utdøing (50 % sannsynlighet for utdøing innen 3 generasjoner, minimum 10 år). EN Sterkt truet En art er Sterkt truet når best tilgjengelig informasjon indikerer at ett av kriteriene A-E for Sterkt truet er oppfylt. Arten har da svært høy risiko for utdøing (20 % sannsynlighet for utdøing innen 5 generasjoner, minimum 20 år). VU Sårbar Vulnerable En art er Sårbar når best tilgjengelig infor-masjon indikerer at ett av kriteriene A-E for Sårbar er oppfylt. Arten har da høy risiko for utdøing (10 % sannsynlighet innen 100 år) for utdøing NT Nær truet En art er Nær truet når den ikke tilfredsstiller noen av kriteriene for CR, EN eller VU, men er nære ved å tilfredsstille noen av disse kri teriene nå eller i nær framtid. DD Datamangel En art settes til kategori Datamangel når ingen gradert vurdering av risiko for utdøing kan gjøres, men det vurderes som meget sannsynlighet at arten ville blitt med på Rødlista dersom det fantes tilstrekkelig med informasjon. Øvrige kategorier LC Livskraftig En art tilhører kategorien Livskraftig når den ikke oppfyller noen av kriteriene for kategori-ene CR, EN, VU eller NT, og ikke er satt til kategoriene DD, NA eller NE NE Ikke vurdert En art tilhører kategorien Ikke vurdert når det ikke er gjort noen vurdering for arten. Dette kan for eksempel skyldes dårlig utredet tak-sonomi, svært dårlig kunnskapsgrunnlag eller mangel på tilgjengelig kompetanse. NA Ikke egnet En art tilhører kategorien Ikke egnet når den ikke skal bedømmes på nasjonalt nivå. Dette gjelder her i hovedsak fremmede arter (arter kommet til Norge ved hjelp av mennesket eller menneskelig aktivitet etter år 1800) eller er tilfeldige gjester. Side 18

19 Brattegaard og Holte [xii] har utarbeida ein oversikt med marine evertebrater for norskekysten og for kystområda og ut til ca. 50 nautiske mil. Her er kysten delt inn i 26 sektorar. I Sognefjorden (høyrer til sektor 9) er det registrert 2851 artar. I den Norske raudlista er det registrert 3799 artar som vert rekna som raudlisteartar. Av desse er 152 av artane marine. Blant dei registrerte artane i sektor 9 er det 45 raudlisteartar. 14 artar fisk, 9 arter skjell eller sniglar, 3 artar krepsdyr, 5 børstemakkar, 4 artar korallar og 9 artar av alger (Tabell 4). Artar som har kategori DD er ikkje vurdert i dette arbeidet. Tabell 4. Marine raudlisteartar registrert i sektor 9. Gruppe Artsnavn Norsk namn Kategori Alger Antithamnion cruciatum Knippehavdun DD Alger Arthrocladia villosa DD Alger Codium vermilara DD Alger Fucus ceranoides Høvringtang NT Alger Gelidium pusillum Smal agaralge DD Alger Laminaria saccharina Sukkertare NT Alger Lithothamnion corallioides Korallmergel DD Alger Sphaerotrichia divaricata Gaffeltrevl DD Alger Sporochnus pedunculatus DD Korall Anthomastus grandiflorus NT Korall Clavularia arctica DD Korall Lophelia pertusa Øyekorall NT Korall Paragorgia arborea Sjøtre DD Flerbørstemark Eulalia microoculata DD Flerbørstemark Neanthes irrorata DD Flerbørstemark Ophelia rathkei DD Flerbørstemark Pectinaria granulata NT Flerbørstemark Pterocirrus nidarosiensis DD Kreps Heteromysis norvegica DD Kreps Homarus gammarus Europeisk hummer NT Kreps Podoprionella norvegica DD Bivalva Mactra stultorum NT Bivalva Mya arenaria VU Bivalva Ostrea edulis EN Bivalva Pecten maximus VU Gastropoda Aclis minor NT Gastropoda Bathycrinicola curta DD Gastropoda Littorina compressa EN Bakgjellesnegl Berghia norvegica DD Bakgjellesnegl Ebala nitidissima DD Ormebløtdyr Stylomenia sulcodoryata DD Side 19

20 Gruppe Artsnavn Norsk namn Kategori Fisk Anguilla anguilla Ål CR Fisk Dipturus batis Storskate DD Fisk Dipturus linteus Hvitskate DD Fisk Dipturus nidarosiensis Svartskate DD Fisk Dipturus oxyrinchus Spisskate DD Fisk Gymnammodytes semisquamatus Glattsil DD Fisk Hippoglossus hippoglossus Kveite NT Fisk Leucoraja fullonica Nebbskate DD Fisk Molva dypterygia Blålange VU Fisk Molva molva Lange NT Fisk Sebastes marinus Vanlig uer VU Fisk Somniosus microcephalus Håkjerring NT Fisk Squalus acanthias Pigghå CR Fisk Trisopterus esmarkii Øyepål NT Blant algane er det berre sukkertare (Laminaria saccharina) og høvringtang (Fucus ceranoides) som er klassifisert som NT. Generelt kan sukkertaren bli negativt påverka blant anna av auke i organisk utslepp og høgare sjøtemperatur. Høvringtang er ein brakkvansart. Årsaka til at arten er med på lista er at brakkvasslokalitetar er trua som habitat. For korallane er det ytre påverknader i form av tråling og installasjon av infrastruktur på havbotnen som utgjer den største trusselen for artane. Som art er dei ikkje uvanlege, men utgjer viktige habitat som rev eller som enkeltståande strukturar på havbotnen. Artane som er med på raudlista for denne sektoren kan forventast å finnast på djup frå ca 50 m og nedover. Blant dei registrerte raudlisteartane som høyrer til flerbørstemark, er det berre Pectinaria granulata som er registrert med kategorien NT. I andre land er denne arten knytt til ålegrasenger [xiii], og ein kan anta at arten her også er knytt til dette habitatet. Blant dei registrerte krepsdyra er det berre vanleg hummar som er klassifisert som NT. Klassifiseringa er knytt til den generelle bestandssituasjonen. Vanlig sandskjell (Mactra stultorum) og sneglen Aclis minor er begge klassifisert som NT i rødlista. Vanlig sandskjell er knytta til sandbotn og Aclis minor er knytt til sublitoralen. Den ble ikkje funne i materialet innsamla i samband med UNIFOB si undersøking i Sognefjorden i 2006 [xiv]. Strandseglen Litorina compressa er i DN si liste [xii] registrert i Sogn og Fjordane (sektor 9), men i følgje Reid 1996 [xv], finst arten berre frå Narvik og nordover. Vanleg østers er klassifisert som ED (sårbar), men ikkje registrert i området. Side 20

21 Som Tabell 4 viser er det registrert fleire fiskeslag med raudlistestatus i dette området. Klassifiseringa speglar den generelle bestandssituasjonen i Norge og er ikkje kopla til spesifikke habitat eller område (som Sognefjorden). FISKERI Fiskeriaktivitet For kommunane Sogndal, Leikanger, Balestrand og Vik har talet på personar med fiske som hovudyrke variert mellom ein og fem (figur 15). På grunn av at det kan komme fiskarar frå andre kommunar, gjev denne statistikken sjeldan eit godt bilete av den faktiske situasjonen. Gjennom fiskarmanntalet til Fiskeridirektoratet har me kontakta lokale fiskarar/ressurspersonar 1 for å henta inn informasjon. Fiskaren orienterte om at det pågår fiske etter sjøkreps i fjorden, men i liten grad i det aktuelle området. I tillegg har det historisk vore fiska ein del med line etter lange og brosme på djupet langs fjordsidene. I nyare tid er det starta opp eit fiske etter leppefisk til bruk i laksenæringa. Det føreligg ingen statistikk på verken linefiske eller på fiske etter leppefisk i området. Talet på registrerte fiskefartøy for dei nærliggjande kommunane er sterkt redusert sidan 1983 og fram til i dag (figur 16). I dei siste åra er det registrert mindre en fem fartøy SOGNDAL LEIKANGER BALESTRAND VIK Figur 15. Tal på personar med fiskeri som hovudyrke i kommunane Sogndal, Leikanger, Balestrand og Vik. 1 Telefonsamtale med Sigurd Lindborg og Vidar Aasen Side 21

22 SOGNDAL LEIKANGER BALESTRAND VIK Figur 16. Tal på fiskefartøy registrert i kommunane Sogndal, Leikanger, Balestrand og Vik. Historisk har det vore eit godt fiske etter brisling i Sognefjorden, der båtar frå heile Vestlandet har delteke. Som tabell 5 viser, blei det i åra 1994 til 2009 tatt opp over tonn brisling i Sognefjorden. Men som tabellen viser har det vore store variasjonar frå år til år. Data frå landingar av kyst- og fjordbrisling (figur 17) viser ein nedgong i totalfangsten frå 1960 talet og fram til i dag. Tabell 5. Fangstar av brisling i Sognefjorden i perioden 1994 til Kjelde: Sildesalgslaget. År Registrerte fangstar i Sognefjorden (tonn) Manglar data Side 22

23 Figur 17. Brislinglandinger (tonn) i norske kyst- og fjordområder Fangstar frå Sognefjorden er lagt inn (blå linje) fra 1994 til I samband med notfiske etter pelagisk fisk i kyst og fjordstrøk, treng fiskarane egna stader til å setta fangsten i merd. Fangsten kan då haldast levande fram til levering. Val av låssettingsplass i eit område er avhengig av vær og vind i det aktuelle tidsrommet, men også staum- og botnforholda er med på å påverka valet. Gode plassar har vore i bruk over lang tid, og vert rekna som ein viktig ressurs [xvi]. Djupna på merdane er vanlegvis m. Som figur 1 viser, er det fleire låssettingsplassar i fjorden i dette området. Ein av plassane ligg ved Suppam, ved det planlagde utsleppet frå kraftverket. Grunneigar Kjell Jarle Hamre på Suppam opplyser imidlertid pr telefon at denne låssettinmgsplassen ikkje har vore i bruk på svært mange år. Utanfor Galtane, vest for utløpet til Grindselvi, er det ein godkjent akvakulturtillatelse for østers, harpeskjell, blåskjell, hjerteskjell, oskjell og kamskjell. Denne er ikkje i bruk pr 2010, og innehavaren av konsesjonen (Gerdfinn Eithun) opplyste pr telefon at han ville fjerne dei siste restane av anlegget i nær framtid. Det er i følgje han uvisst om det blir nokon aktivitet i dette området i framtida. Han opplyste vidare at han ikkje var bekymra for at utbygginga ville påverke moglegheitene for å drive med akvakultur i dette området i framtida. MOGLEGE KONSEKVENSAR I ANLEGGS- OG DRIFTSFASEN Ei endring av vassføringa i Henjaelvi og Grindselvi vil i liten grad påverka det marine livet i influensområdet. Dei etablerte artane i området er tilvendt ein stor variasjon i salinitet. Som målingane i dei øverste vassmassane ved Hermansverk viser, varierer saliniteten her frå under 5 til over 25. Det generelle biletet frå Sognesjøen viser at på 5 m djup varierer saliniteten gjennom året frå 24 til 33. Lengre inne i Sognefjorden må ein rekne med ein enda større variasjon. Artane som er etablert her vil derfor gjennom ein upåverka situasjon få større variasjon lokalt, enn det ein får ved ei endring av vassføringa i dei to elvene. Kaartvedt indikerer i sitt arbeid frå 1983 [iii] at ein reduksjon i salinitetsvariasjonen kan verke positivt på artane i influensområdet, men i kva grad det er positivt på tidlege livsstadier er usikkert. Vassføringa i dei to elvane er liten samanlikna med den totale tilførselen av ferskvatn til Sognefjorden, Side 23

24 slik at eventuelle negative påverknadar for tidlege livsstadier berre vil vere av lokal karakter. Ein reduksjon i vassføringa for begge elvane kan teoretisk endra den lokale estuarine sirkulasjonen, slik at det vert trekt opp mindre mengder med saltare vatn via kompensasjonsstraumen. Dette kan gjera at ein i mindre grad får etablering av artar som normalt lever i saltare vatn, opp mot elvemunningane. Eventuell reduksjon av areal for slike arter vert svært små samanlikna med totalarealet tilgjengeleg i fjorden. Begge elveosane er korte og djupna aukar raskt ut frå land. Elvane trekkjer med seg sediment ut i fjorden. Som figur 12 viser, legg elva att finare og finare massar dess lengre vekk frå elveosen ein kjem. Endringar i sedimentasjon kan endra livsmiljøet til botnlevande organismar, men dette vert av svært lokal art. Elva vil framleis ta med seg finare massar ut i fjorden, så ein kan anta at det er mengda av grovare partiklar som vert redusert. Substratet for gravande organismar vil derfor i stor grad oppretthaldast. Eksisterande massar av grovare karakter vil bli liggjande, slik at substratet for artar som føretrekk hardare botn vil også oppretthaldast. Området ved Suppam vil bli endra. Gjennom anleggsfasen kan ein forvente utslepp av partikulært materiale til sjø. Det generelle straumbilete i Sognefjorden er at vatnet går innover på sørsida av fjorden, og utover på nordsida. Dette gjer at partiklar frå utsleppet vil bli transportert ut fjorden. Livsmiljøet ved utsleppstaden vil bli endra. Auka utslepp av ferskvatn i driftsfasen vil kunne påverka salinitetet nær utsleppet, men fauna og flora er som nemnd tidlegare tilpassa eit miljø med stor variasjon i salinitet, primært i dei øvste vasslaga. Mobile artar vil kunne flytta seg dersom forholda vert for dramatiske. For fastsitjande arter som alger, er dette ikkje mogeleg. Men som Kaartvedt påpeikar i sitt arbeid [iii], er algefloraen i fjordane tilpassa store variasjonar i salinitet. Ved ei utbygging er det planlagt å deponere m 3 med sprengstein i sjøen ved Suppam. Avhengig av bergartstype, genererer sprenging partiklar mindre en 4 mm inntil 25 % av sprengningsvolumet. Mengda av finare partiklar er også avhengig av bergartstypen, men minst 5 % av sprengingsvolumet vil ha partiklar med diameter mindre enn 0,1 mm. Partiklar frå massedeponiet vil synka til botnen, men farten varierer med storleiken på partikkelen, tettleiken, tettleiken til vatnet og viskositeten til sjøvatnet. Synkehastigheten til partiklane føl Stokes lov: Der v = synkehastighet (m/s) g = 9,81 m/s 2 D = Partikkelens diameter (m) ρ p = tetthet til partikkel v = ρ m = tettheten til medium (sjøvann: 1028 kg/m 3 ved 10 ºC) µ = viskositeten til mediet g * D 2 *( ρ p ρ m ) 18* µ Side 24

25 Synkehastigheten under elles like forhold vil variere med kvadratet av diameteren til partikkelen, slik at dei minste partiklene vil ha en vesentlig lengre synkehastighet enn dei større. Etter Stokes lov vil en partikkel på 4 mm synke med en hastighet på 0,48 m/s, og en partikkel på 0,1 mm vil synke med til 0,003 m/s. Dette representerer at partikkelen på 4 mm trenger ca 1 minutt for å synke ned til 30 m. Med en straumhastighet på 20 cm/s vil den på denne tida transporterast 125 m bort fra utslippspunktet for den teoretisk når botnen på 30 m. For partikkelen på 0,1mm vil trenge over et døgn for å nå botnen. Med en straumhastighet på 2,5 cm/s kan den da transporterast 2,5 km før den når botnen. Det finst ikkje straummålingar frå området, men det generelle bilete er som nemnd tidligare at straumen går innover fjorden på sørsida og utover på nordsida. Generelt vert straumen styrd av to komponentar: Tidevatn og vind (figur 18). I tillegg kjem straum på grunn av tettleiksforskjellar mellom ulike vasstypar (ferskvatn og saltvatn). Den tidligare omtala kompensasjonsstraumen gjer at ein partikkel kan bli transportert i motsett retning når den kjem ned i kompensasjonsstraumen. Figur 18. Effekten av tidevatn og vind på totalstraumen (Kjelde: Statens kartverk). Ei utlegging av m 3 med overskotsmasse frå tunneldrivinga, kan i teorien resultere i eit utgliding av massar nedover mot fjordbotnen. Eit slikt ras kan trekkje med seg lausmassar som ligg i området frå før. I kva grad eit slikt ras vil dra med seg massar er usikkert, og slike vurderingar må byggjast på geotekniske undersøkingar. Lokalt vil eit ras av denne typen kunne påverke djupvassmiljøet negativt, der ein kan få endra substrata innanfor rasområdet. Det er avsetjingar som er bygde opp sidan siste istid som vil kunne bli førde ned på større djupn. Artar som er etablert i desse avsetjingane vil ikkje reetablerast før sedimenta er reetablert. Utlegging i eit område der fjordsida har lite avsetjingar med lausmassar, vil truleg eliminere eventuelle negative konsekvensar kring utgliding som nemnt over. Side 25

MARINE HARVEST NORWAY AS - SØKNAD OM KONSESJON PÅ 7,5 MILL SETTEFISK I STONGFJORDEN ASKVOLL KOMMUNE - UTTALE

MARINE HARVEST NORWAY AS - SØKNAD OM KONSESJON PÅ 7,5 MILL SETTEFISK I STONGFJORDEN ASKVOLL KOMMUNE - UTTALE Kopi Askvoll Kommune Sakshandsamar: Hanne Marie Utvær Postboks 174 Telefon: 91102779 Seksjon: 6988 ASKVOLL Vår referanse: 13/17061 Att: Elektronisk post Dykkar referanse: Vår dato: 10.02.2014 Dykkar dato:

Detaljer

Reguleringsplan for Engebøfjellet i Naustdal og Askvoll kommunar behov for tilleggsinformasjon

Reguleringsplan for Engebøfjellet i Naustdal og Askvoll kommunar behov for tilleggsinformasjon Statsråden Naustdal kommune Askvoll kommune Nordic Mining ASA Deres ref Vår ref Dato 12/3195 13.03.2013 Reguleringsplan for Engebøfjellet i Naustdal og Askvoll kommunar behov for tilleggsinformasjon Vi

Detaljer

KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER

KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER Indre Sogn Vassområde Gaupne 31.01.2014 Aurland kommune v/ Bjørn Sture Rosenvold 5745 Aurland KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER Me har fått opplyst at miljøproblem knytt til vassdragsutbygging

Detaljer

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Side 1 Tingvoll, 21. september 2013 NVE FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Naturvernforbundet har gått langs elva på den planlagde utbyggingsstrekninga 15.9.2013. Vi har ikkje gått traseen

Detaljer

Utdrag kart frå fylkesdelplan små vasskraftverk for delområde Masfjorden

Utdrag kart frå fylkesdelplan små vasskraftverk for delområde Masfjorden Utdrag kart frå fylkesdelplan små vasskraftverk for delområde Masfjorden Kraftverk eksisterande, planar og potensial Biologisk mangfald Sårbart høgfjell Utdrag kart frå fylkesdelplan små vasskraftverk

Detaljer

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Rørvika kraftverk i Askvoll kommune.

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Rørvika kraftverk i Askvoll kommune. Førde, 23.02.2015 NVE Konsesjonsavdelinga Postboks 5091 Majorstua 0301 OSLO Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Rørvika kraftverk i Askvoll kommune. Vi viser til NVE sitt høyringsbrev av 19.11.2014

Detaljer

Rapport 2007:02. Fiskeundersøking i Årsetelva, Ørsta kommune Miljøanalyser, rapport 2007:02 ISBN 978-82-92907-01-6

Rapport 2007:02. Fiskeundersøking i Årsetelva, Ørsta kommune Miljøanalyser, rapport 2007:02 ISBN 978-82-92907-01-6 miljøanalyser Rapport 2007:02, Ørsta kommune Miljøanalyser, rapport 2007:02 ISBN 978-82-92907-01-6 miljøanalyser R a p p o r t 2 0 0 7 : 0 2 Utførande institusjon: Miljøanalyser Leira 6590 Tustna Kontaktpersonar:

Detaljer

Naustdal-Gjengedal landskapsvernområde avgjerd i sak om klage på avslag på søknad om dispensasjon for bygging av småkraftverk

Naustdal-Gjengedal landskapsvernområde avgjerd i sak om klage på avslag på søknad om dispensasjon for bygging av småkraftverk Sjå adressatar Deres ref. Vår ref. Dato 12/3814-2 10.12.2012 Naustdal-Gjengedal landskapsvernområde avgjerd i sak om klage på avslag på søknad om dispensasjon for bygging av småkraftverk Vi viser til vedtak

Detaljer

RISIKO- OG SÅRBARHEITSANALYSE (ROS-analyse) FOR FURULY

RISIKO- OG SÅRBARHEITSANALYSE (ROS-analyse) FOR FURULY RISIKO- OG SÅRBARHEITSANALYSE (ROS-analyse) FOR FURULY Aurland kommune, desember 2014 1 Innhold Innleiing... 2 Analyse... 3 Radon:... 5 Naturmangfaldlova (NML) - vurdering... 5 Innleiing 20.01.2014 gjorde

Detaljer

Møteinnkalling. Nærøyfjorden verneområdestyre - AU

Møteinnkalling. Nærøyfjorden verneområdestyre - AU Møteinnkalling Nærøyfjorden verneområdestyre - AU Utval: Møtestad: Aurland Fjordsenter, e-post Dato: 20.03.2015 Tidspunkt: 09:00 Eventuelt forfall må meldast snarast på tlf. 99499753 eller e-post fmsfano@fylksmannen.no.

Detaljer

Møteprotokoll. Stølsheimen verneområdestyre

Møteprotokoll. Stølsheimen verneområdestyre Møteprotokoll Stølsheimen verneområdestyre Utval: Møtestad: Kulturhuset, Voss Dato: 17.09.2013 Tidspunkt: 11:00 13:00 Følgjande faste medlemmar møtte: Namn Funksjon Representerer Hans Erik Ringkjøb Nestleder

Detaljer

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Marka kraftverk i Førde kommune.

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Marka kraftverk i Førde kommune. Førde, 24.02.2015 NVE Konsesjonsavdelinga Postboks 5091 Majorstua 0301 OSLO Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Marka kraftverk i Førde kommune. Vi viser til NVE sitt høyringsbrev av 19.11.2014

Detaljer

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Bakkeelva kraftverk i Askvoll kommune.

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Bakkeelva kraftverk i Askvoll kommune. Førde, 26.02.2015 NVE Konsesjonsavdelinga Postboks 5091 Majorstua 0301 OSLO Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Bakkeelva kraftverk i Askvoll kommune. Vi viser til NVE sitt høyringsbrev av

Detaljer

Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane

Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane Frå 1. juli i år vert det innført eit nytt regelverk for regionalstøtte i EØS-området, noko som krev

Detaljer

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU Møteinnkalling Stølsheimen verneområdestyre - AU Utval: Møtestad: Fjordsenteret, Aurland Dato: 30.09.2014 Tidspunkt: 11:00 Eventuelt forfall må meldast snarast på tlf. 99499753 eller e-post fmsfano@fylkesmannen.no.

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

Produksjon av oppdrettsfisk i Hordaland og Sogn og Fjordane

Produksjon av oppdrettsfisk i Hordaland og Sogn og Fjordane Vedlegg V. Produksjon av oppdrettsfisk i Hordaland og Sogn og Fjordane Østein Skaala, Havforskningsinstituttet Det føreligg svært mykje data om produksjon, forkvotar, antal lokalitetar og konsesjonar i

Detaljer

Fråsegn til konsekvensutgreiing for eksportløysingar for olje og gass frå feltet Johan Sverdrup i Nordsjøen

Fråsegn til konsekvensutgreiing for eksportløysingar for olje og gass frå feltet Johan Sverdrup i Nordsjøen Sakshandsamar, innvalstelefon Julie Marie Andersen, 5557 2355355 Vår dato 22.12.2014 Dykkar dato 22.09.2014 Vår referanse 2014/2391 421.1 Dykkar referanse Statoil ASA 4035 STAVANGER Fråsegn til konsekvensutgreiing

Detaljer

MØTEPROTOKOLL. Kommunestyret SAKLISTE: Møtestad: Tingsalen Møtedato: 17.02.2015 Tid: 15:00. Tittel

MØTEPROTOKOLL. Kommunestyret SAKLISTE: Møtestad: Tingsalen Møtedato: 17.02.2015 Tid: 15:00. Tittel Møtestad: Tingsalen Møtedato: 17.02.2015 Tid: 15:00 MØTEPROTOKOLL Kommunestyret SAKLISTE: Sak nr. Arkivsak nr. Tittel 1/15 11/803 NVE si innstilling for bygging av Leikanger kraftverk - merknader frå Leikanger

Detaljer

Møteinnkalling. Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00

Møteinnkalling. Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00 Møteinnkalling Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00 Eventuelt forfall må meldast snarast. Vararepresentantar møter etter nærare beskjed.

Detaljer

Ny kartlegging av vasskvalitet i området mellom Gurskøy og Hareidlandet Den Grøne korridor Omtale av måleprogrammet og førebels resultat frå 2005

Ny kartlegging av vasskvalitet i området mellom Gurskøy og Hareidlandet Den Grøne korridor Omtale av måleprogrammet og førebels resultat frå 2005 1 Grøne korridor, førebels notat, juli 26 Runde Miljøsenter Runde Miljøsenter Ny kartlegging av vasskvalitet i området mellom Gurskøy og Hareidlandet Den Grøne korridor Omtale av måleprogrammet og førebels

Detaljer

Nynorsk. Innhaldsforteikning

Nynorsk. Innhaldsforteikning Nynorsk Rettleiar for utfylling av særskilt søknadsskjema om dispensasjon etter forskrift om drift av akvakulturanlegg 55, 2.ledd (auka individvekt for settefisk av laks, aure og regnbogeaure) Innhaldsforteikning

Detaljer

SULDAL KOMMUNE. Reguleringsplan for Helganes rasteplass Rv 13 Kolbeinstveit Helganesbrua jf. plan- og bygningslovens (pbl) 12-7.

SULDAL KOMMUNE. Reguleringsplan for Helganes rasteplass Rv 13 Kolbeinstveit Helganesbrua jf. plan- og bygningslovens (pbl) 12-7. SULDAL KOMMUNE Reguleringsplan for Helganes rasteplass Rv 13 Kolbeinstveit Helganesbrua jf. plan- og bygningslovens (pbl) 12-7 Plan ID: 201306 Framlegg til reguleringsføresegner Saksnummer: Datert / sist

Detaljer

Prosjekt Småkraft i Hordaland refleksjoner i etterkant

Prosjekt Småkraft i Hordaland refleksjoner i etterkant Prosjekt Småkraft i Hordaland refleksjoner i etterkant Av Anders Stub og Ottar Haugen Anders Stub og Ottar Haugen er begge prosjektleiarar og rådgjevarar på Landbruks avdelinga hjå Fylkesmannen i Hordaland.

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Samferdselsutvalet 01.06.2016 Fylkesrådmannens tilråding Fylkesutvalet 27.06.2016 Fylkestinget 12.10.2015

Saksnr Utval Møtedato Samferdselsutvalet 01.06.2016 Fylkesrådmannens tilråding Fylkesutvalet 27.06.2016 Fylkestinget 12.10.2015 saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 18.05.2016 35308/2016 Åge Ødegård Saksnr Utval Møtedato Samferdselsutvalet 01.06.2016 Fylkesrådmannens tilråding Fylkesutvalet 27.06.2016 Fylkestinget 12.10.2015

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK:

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 12.10.2015 SAKSHANDSAMAR: Erik Sverrbo SAKA GJELD: Variasjon i ventetider og fristbrot ARKIVSAK: 2015/2228 STYRESAK: 107/15 STYREMØTE: 10.11.

Detaljer

Regulering av laksefiske i vassdrag og sjø i Sogn og Fjordane 2011 Innspel til Direktoratet for naturforvaltning

Regulering av laksefiske i vassdrag og sjø i Sogn og Fjordane 2011 Innspel til Direktoratet for naturforvaltning Sakshandsamar: Martine Bjørnhaug Vår dato Vår referanse Telefon: 57655151 29.11.2010 2010/2186-443.2 E-post: mab@fmsf.no Dykkar dato Dykkar referanse Direktoratet for naturforvaltning Postboks 5672 Sluppen

Detaljer

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Saksframlegg Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Christian Frøyd - Søknad om oppføring av ny garasje og fasadeendring, gbnr. 21/48 -Ny handsaming. * Tilråding: Forvaltningsutvalet

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

Kvikkleire - kva er det og kvifor er det så farleg?

Kvikkleire - kva er det og kvifor er det så farleg? Kvikkleire - kva er det og kvifor er det så farleg? Fagsamling om skredfare i Buskerud 29.3.2012 Ellen Davis Haugen, NVE, Region sør Innslag i programmet Schrödingers katt på NRK1 16.2.2012: FARLEG KVIKKLEIRE

Detaljer

Statnett SF Søknad om løyve etter forureiningslova til utfylling ved Strandanes i Suldalsvatnet, Suldal kommune Utlegging til offentleg ettersyn

Statnett SF Søknad om løyve etter forureiningslova til utfylling ved Strandanes i Suldalsvatnet, Suldal kommune Utlegging til offentleg ettersyn Statnett SF Søknad om løyve etter forureiningslova til utfylling ved Strandanes i Suldalsvatnet, Suldal kommune Utlegging til offentleg ettersyn Fylkesmannen i Rogaland har mottatt søknad frå Statnett

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Ressursforvaltning og Fiskeridirektoratets arbeid i kystsonen

Ressursforvaltning og Fiskeridirektoratets arbeid i kystsonen Ressursforvaltning og Fiskeridirektoratets arbeid i kystsonen Regiondirektør Vidar Ulriksen Sogndal, 6 juni 2014 1. Kort om Fiskeridirektoratet BUDSJETT 2013 NOK 375,8 mill. 452 årsverk Havressursforvaltning

Detaljer

ROS-ANALYSE OG VURDERING NATURMANGFOLDLOVA. DETALJREGULERING DEL AV GNR. 12, BNR. 2 I KLÆBU KOMMUNE.

ROS-ANALYSE OG VURDERING NATURMANGFOLDLOVA. DETALJREGULERING DEL AV GNR. 12, BNR. 2 I KLÆBU KOMMUNE. ROS-ANALYSE OG VURDERING NATURMANGFOLDLOVA. DETALJREGULERING DEL AV GNR. 12, BNR. 2 I KLÆBU KOMMUNE. Utarbeida 29.04.14 av Willy Wøllo, Solem Arkitektur AS Det er ønske om etablering av 6 bustadtomter

Detaljer

Klage løyve til å plante sitkagran Øksnevad vid. Skule

Klage løyve til å plante sitkagran Øksnevad vid. Skule Miljødirektoratet v/fylkesmannen i Rogaland fmropost@fylkesmannen.no 19. desember 2014 Klage løyve til å plante sitkagran Øksnevad vid. Skule Vi viser til vedtak gjort av Fylkesmannen i Rogaland 17.11.2014,

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

4. MÅL FOR AVLØP OG MILJØ... 1. 4.1. Overordna mål... 2. 4.2. Førebels mål for vasskvalitet... 3

4. MÅL FOR AVLØP OG MILJØ... 1. 4.1. Overordna mål... 2. 4.2. Førebels mål for vasskvalitet... 3 4. MÅL FOR AVLØP OG MILJØ... 1 4.1. Overordna mål... 2 4.2. Førebels mål for vasskvalitet... 3 4.2.1. Område 1. Stranda... 3 4.2.2. Område 2. Liabygda... 4 4.2.3. Område 3. Sunnylvsfjorden... 5 4.2.4.

Detaljer

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene

Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Kort om forutsetninger for boligbehovsprognosene Framtidas bustadbehov blir i hovudsak påverka av størrelsen på folketalet og alderssamansettinga i befolkninga. Aldersforskyvingar i befolkninga forårsakar

Detaljer

Gjennomgang av videofilmar frå lokalitet Jelkrem med fokus på korallar. Runde februar 2011. Roger Kvalsund og AnneLise Chapman

Gjennomgang av videofilmar frå lokalitet Jelkrem med fokus på korallar. Runde februar 2011. Roger Kvalsund og AnneLise Chapman Gjennomgang av videofilmar frå lokalitet Jelkrem med fokus på korallar. Oppdrag for Miljøavdelinga hjå Fylkesmannen i Møre og Romsdal Runde februar 2011 Roger Kvalsund og AnneLise Chapman Konklusjon: Videofilmane

Detaljer

Møteprotokoll. Utval: Jostedalsbreen nasjonalparkstyre - arbeidsutvalet (AU) Møtestad: E-postmøte Dato: 30.04.2015 Tidspunkt: 09:00

Møteprotokoll. Utval: Jostedalsbreen nasjonalparkstyre - arbeidsutvalet (AU) Møtestad: E-postmøte Dato: 30.04.2015 Tidspunkt: 09:00 Møteprotokoll Utval: Jostedalsbreen nasjonalparkstyre - arbeidsutvalet (AU) Møtestad: E-postmøte Dato: 30.04.2015 Tidspunkt: 09:00 Følgjande faste medlemmer møtte: Funksjon Ivar Kvalen Leiar Sven Flo Nestleiar

Detaljer

Vestlandet ein stor matprodusent

Vestlandet ein stor matprodusent Vestlandet ein stor matprodusent Halvparten av sjømatproduksjonen i Norge skjer på Vestlandet Hordaland Vestlandet 2001 Mill. kr % av landet Mill. kr % av landet Jordbruk 499 4,7 3 084 29,2 Fiske og fiskeoppdrett

Detaljer

Norsk Bremuseum sine klimanøtter

Norsk Bremuseum sine klimanøtter Norsk Bremuseum sine klimanøtter Oppgåve 1 Alt levande materiale inneheld dette grunnstoffet. Dessutan inngår det i den mest kjende klimagassen; ein klimagass som har auka konsentrasjonen sin i atmosfæren

Detaljer

Kystverket Nordland - løyve til mudring og dumping i Florø hamn

Kystverket Nordland - løyve til mudring og dumping i Florø hamn Sakshandsamar: Grete Hamre Vår dato Vår referanse Telefon: 57643141 23.05.2014 2014/646-461.5 E-post: fmsfgrh@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 13.02.2014 Kystverket Nordland Postboks 1502 6025

Detaljer

Konsekvensutredningsprogram for Lopphavet

Konsekvensutredningsprogram for Lopphavet Innholdsfortegnelse 1 Konsekvensutredningsprogram for Lopphavet Utarbeidet av DN i samarbeid med Direktoratsgruppen 22. juli 2010 Innholdsfortegnelse 1 Lovhjemmel og formål med konsekvensutredninger...

Detaljer

Stråling frå elektronisk kommunikasjon

Stråling frå elektronisk kommunikasjon Stråling frå elektronisk kommunikasjon Ei orientering frå Statens strålevern og Post- og teletilsynet Kva er stråling? I kvardagen omgjev vi oss med ulike typar stråling, frå både naturlege og menneskeskapte

Detaljer

Forskrift om vern av Stølsheimen landskapsvernområde, Høyanger og Vik kommunar, Sogn og Fjordane, Modalen, Vaksdal og Voss kommunar, Hordaland.

Forskrift om vern av Stølsheimen landskapsvernområde, Høyanger og Vik kommunar, Sogn og Fjordane, Modalen, Vaksdal og Voss kommunar, Hordaland. FOR 1990-12-21 nr 1087: Forskrift om vern av Stølsheimen landskapsvernområde, Høyanger og Vik kommunar, Sogn og Fjordane, Modalen, Vaksdal og Voss kommunar, Hordaland. DATO: FOR-1990-12-21-1087 KATEGORI:

Detaljer

Intervju med hamnemynde i Stord kommune.

Intervju med hamnemynde i Stord kommune. Intervju med hamnemynde i Stord kommune. 1. Kva er dykkar arbeid hos hamnemynde i Stord kommune, og korleis er dykkar rolle på Eldøyane? Mitt namn er Inge Espenes og eg er Hamnesjef i Stord Hamnestell.

Detaljer

FRÅSEGN - REGULERINGSPLAN VORLANDSVÅGEN, BØMLO KOMMUNE.

FRÅSEGN - REGULERINGSPLAN VORLANDSVÅGEN, BØMLO KOMMUNE. HORDALAND FYLKESKOMMUNE Regionalavdelinga Planseksjonen Arkivsak 201204244-14 Arkivnr. 714 Saksh. Nordmark, Per, Slinning, Tore, Ekerhovd, Per Morten Saksgang Møtedato Kultur- og ressursutvalet 05.03.2013

Detaljer

Kraftverk i Valldalen

Kraftverk i Valldalen Småkraft AS er et produksjonsselskap som vart etablert i 2002. Fem selskap i Statkraftalliansen eig Småkraft: Skagerak Energi, Trondheim Energiverk, Agder Energi, BKK og Statkraft. Målet til Småkraft er

Detaljer

ROS analyse Reguleringsplan for Holmamyranebustadområde PlanID 14xx 2014xxx

ROS analyse Reguleringsplan for Holmamyranebustadområde PlanID 14xx 2014xxx ROS analyse Reguleringsplan for Holmamyranebustadområde PlanID 14xx 2014xxx Dato: 08.07.2014 Det er etter plan og bygningslova 4-3 krav til utarbeiding av risiko og sårbarheitsanalyse ved planlegging for

Detaljer

Kommentarar frå Røyrvik Kraft til høyringsfråsegner for Røyrvik og Øyrane kraftverk i Gloppen kommune

Kommentarar frå Røyrvik Kraft til høyringsfråsegner for Røyrvik og Øyrane kraftverk i Gloppen kommune 29.05.2016 Kommentarar frå Røyrvik Kraft til høyringsfråsegner for Røyrvik og Øyrane kraftverk i Gloppen kommune RØYRVIK KRAFT SUS NVE Konsesjonsavdelinga Postboks 5091 Majorstua 0301 Oslo Dykkar ref.:

Detaljer

Flaumfarevurdering Rene - Gnr/Bnr 188/2 - Voss kommune INNHALD. 1 Samandrag s 1. 2 Innleiing s 2. 3 Regelverk s 23. 4 Vurdert område s 46

Flaumfarevurdering Rene - Gnr/Bnr 188/2 - Voss kommune INNHALD. 1 Samandrag s 1. 2 Innleiing s 2. 3 Regelverk s 23. 4 Vurdert område s 46 Flaumfarevurdering Rene - Gnr/Bnr 188/2 - Voss kommune ADRESSE COWI AS Magasinvegen 35 5700 Voss Norway TLF +47 02694 WWW cowi.com INNHALD 1 Samandrag s 1 2 Innleiing s 2 3 Regelverk s 23 4 Vurdert område

Detaljer

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007

Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Leverandørskifteundersøkinga 2. kvartal 2007 Samandrag Om lag 46 400 hushaldskundar skifta kraftleverandør i 2. kvartal 2007. Dette er ein nedgang frå 1. kvartal i år då 69 700 hushaldskundar skifta leverandør.

Detaljer

R A P P O R Vassdekt areal og vassføring i Jølstra Grunnlag for konsekvensutgreiingane

R A P P O R Vassdekt areal og vassføring i Jølstra Grunnlag for konsekvensutgreiingane Jølstra kraftverk, Jølster kommune, Sogn og Fjordane fylke R A P P O R Vassdekt areal og vassføring i Jølstra Grunnlag for konsekvensutgreiingane T Rådgivende Biologer AS 1807 Rådgivende Biologer AS RAPPORTENS

Detaljer

8. Museum og samlingar

8. Museum og samlingar Kulturstatistikk Liv Taule 8. I var det 34 millionar sgjenstandar og fotografi, 9 millionar besøk, 2 660 utstillingar og 4 765 kulturhistoriske bygningar i dei 88 seiningane som er inkluderte i sstatistikken.

Detaljer

Skredfarevurdering for Hanekam hyttefelt, Vik kommune

Skredfarevurdering for Hanekam hyttefelt, Vik kommune Asbjørn Rune Aa Holteigvegen 19 6854 Kaupanger Tlf.45244907 Skredfarevurdering for Hanekam hyttefelt, Vik kommune Rapport Juni 2015 Utgitt dato: 30.06..2015 Utarbeidd: Asbjørn Rune Aa Kontrollert: Eivind

Detaljer

Konsekvensutredningsprogram for Transekt Skagerrak

Konsekvensutredningsprogram for Transekt Skagerrak Konsekvensutredningsprogram for Transekt Skagerrak Utarbeidet av DN i samarbeid med Direktoratsgruppen 17. august 2010 Innholdsfortegnelse 1 Lovhjemmel og formål med konsekvensutredninger... 3 2 Konsekvensutredningen...

Detaljer

Vurdering av Hedalen mølle. I Sør Aurdal. Tilstand og forslag til utbedring.

Vurdering av Hedalen mølle. I Sør Aurdal. Tilstand og forslag til utbedring. Vurdering av Hedalen mølle I Sør Aurdal Tilstand og forslag til utbedring. Rapporten er utarbeida av bygningsvernrådgjevar ved Valdresmusea Odd Arne Rudi 1 Bakgrunn Det er stiftinga Bautahaugen Samlingar

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Hovden del2 reguleringsplan frå 1997

Hovden del2 reguleringsplan frå 1997 Hovden del2 reguleringsplan frå 1997 Kvifor Utgangspunktet var behovet for revisjon av Hovden del 2 (1997) Målsetting for planarbeidet. Føremålet med planen er å disponere areal og ressursar på Hovden

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

MØTEINNKALLING SAKLISTE. Utval: FORMANNSKAPET Møtestad: rådhuset Møtedato: 06.06.2007 Tid: Varamedlemmer møter berre etter nærare innkalling

MØTEINNKALLING SAKLISTE. Utval: FORMANNSKAPET Møtestad: rådhuset Møtedato: 06.06.2007 Tid: Varamedlemmer møter berre etter nærare innkalling MØTEINNKALLING Utval: FORMANNSKAPET Møtestad: rådhuset Møtedato: 06.06.2007 Tid: Varamedlemmer møter berre etter nærare innkalling SAKLISTE Sak nr. Arkivsak nr. Tittel 16/07 07/710 MØTEPLAN FOR 2. HALVÅR

Detaljer

Ei berekraftig forvaltning av lokale fiskeri- og havbruksressursar nasjonal politikk utfordrar kommunane

Ei berekraftig forvaltning av lokale fiskeri- og havbruksressursar nasjonal politikk utfordrar kommunane Ei berekraftig forvaltning av lokale fiskeri- og havbruksressursar nasjonal politikk utfordrar kommunane Kommuneplankonferanse 27.10.09 Liv Holmefjord, fiskeridirektør Havet, kysten og dei marine ressursane

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

Forskrift om manntal for fiskarar og fangstmenn

Forskrift om manntal for fiskarar og fangstmenn Strandgaten 229, Pb. 185, Sentrum, 5804 Bergen Faks 55 23 80 90* Tlf. 03495 MELDING FRA FISKERIDIREKTØREN J-7-2009 (J-214-2008 UTGÅR) Bergen, 15.1.2009 JL/EW Forskrift om manntal for fiskarar og fangstmenn

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Arne Abrahamsen Arkiv: 026 Arkivsaksnr.: 10/881 VURDERING AV INTERKOMMUNALT SAMARBEID OM BARNEVERN Vedlegg: Bakgrunn: Lovheimel: Samarbeidsavtale om felles barnevernteneste

Detaljer

Vurdering av allianse og alternativ

Vurdering av allianse og alternativ Leiinga Høgskulen i Volda Kunnskapsdepartementet Postboks 8119 Dep 0032 OSLO Postboks 500 6101 Volda Telefon: 70 07 50 00 Besøksadresse: Joplassvegen 11 6103 Volda postmottak@hivolda.no www.hivolda.no

Detaljer

Vedtak i klagesak som gjeld dispensasjon frå reguleringsplan for deling av hyttetomt frå gbnr. 54/34 i Sogndal kommune

Vedtak i klagesak som gjeld dispensasjon frå reguleringsplan for deling av hyttetomt frå gbnr. 54/34 i Sogndal kommune Sakshandsamar: Signe Rauboti Vår dato Vår referanse Telefon: 57643188 10.10.2014 2014/2531-423.1 E-post: fmsfsra@fylkesmannen.no Dykkar dato Dykkar referanse 26.05.2014 Tone Kristin Urheim Fæsteråsen 182

Detaljer

VATN OG AVLØP I KOVSTULHEIA-RUSSMARKEN

VATN OG AVLØP I KOVSTULHEIA-RUSSMARKEN VATN OG AVLØP I KOVSTULHEIA-RUSSMARKEN Informasjonsskriv til hytteeigarar og utbyggarar innafor Kovstulheia-Russmarken Reinsedistrikt Foto: Oddgeir Kasin. Hjartdal kommune og Russmarken VA AS har som målsetting

Detaljer

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 201112362-125 Arkivnr. 522 Saksh. Landro, Adeline Saksgang Møtedato Hordaland fagskulestyre 19.03.2013 SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL

Detaljer

Utval Utvalssak Møtedato Hovudutval for teknikk og miljø 39/09 29.04.2009 Kommunestyret 25/09 12.05.2009

Utval Utvalssak Møtedato Hovudutval for teknikk og miljø 39/09 29.04.2009 Kommunestyret 25/09 12.05.2009 Arkiv: K54 Arkivsaksnr: 2009/1003-1 Saksbehandlar: Bodil Gjeldnes Saksframlegg Utval Utvalssak Møtedato Hovudutval for teknikk og miljø 39/09 29.04.2009 Kommunestyret 25/09 12.05.2009 Vedlegg 1 Tillatelse

Detaljer

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere:

1. Krav til ventetider for avvikla (behandla) pasientar skal i styringsdokumenta for 2015 vere: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 16.01.2015 SAKSHANDSAMAR: Baard-Christian Schem SAKA GJELD: Differensierte ventetider ARKIVSAK: 2015/1407/ STYRESAK: 012/15 STYREMØTE: 04.02.

Detaljer

Møteprotokoll. Stølsheimen verneområdestyre

Møteprotokoll. Stølsheimen verneområdestyre Møteprotokoll Stølsheimen verneområdestyre Utval: Møtestad: Vossestølen Hotell, Voss - Oppheim Dato: 12.11.2014 Tidspunkt: 10:00 13.00 Følgjande faste medlemmar møtte: Namn Funksjon Representerer Hans

Detaljer

Bustadområde i sentrum. Vurdering

Bustadområde i sentrum. Vurdering Bustadområde i sentrum Vurdering Balestrand 10.10.2009 Gode bustadområde i Balestrand sentrum Kommuneplan, arealdelen Status I. Sentrumsnære buformer For Balestrand sentrum er det gjeldande reguleringsplanar

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Odd Petter Habbestad Prosjektleder i Bømlo Vatn og Avløpsselskap AS.

Odd Petter Habbestad Prosjektleder i Bømlo Vatn og Avløpsselskap AS. Odd Petter Habbestad Prosjektleder i Bømlo Vatn og Avløpsselskap AS. Stryn 06.11.14 1 Det eg vil snakka om er: Sone inndeling av vassnettet på Bømlo for å få lekkasjekontroll Stryn 06.11.14 2 Påstandar

Detaljer

Deponering av steinmassar ved Kollsnes, Øygarden kommune. Konsekvensutgreiing for naturmiljø, naturressursar og samfunnsinteresser

Deponering av steinmassar ved Kollsnes, Øygarden kommune. Konsekvensutgreiing for naturmiljø, naturressursar og samfunnsinteresser Deponering av steinmassar ved Kollsnes, Øygarden kommune R A P P O R Konsekvensutgreiing for naturmiljø, naturressursar og samfunnsinteresser T Rådgivende Biologer AS 1660 Rådgivende Biologer AS RAPPORT

Detaljer

Rapport om bruk av vikarar i barnehage, grunnskule og vidaregåande skule

Rapport om bruk av vikarar i barnehage, grunnskule og vidaregåande skule Rapport om bruk av vikarar i barnehage, grunnskule og vidaregåande skule Utdanningsforbundet Sogn og Fjordane, 1 2010 Innhald Innleiing s. 3 I barnehagane s. 4 I grunnskulane s. 9 I dei vidaregåande skulane

Detaljer

Lokal forskrift for bruk av mindre avløpsanlegg i Fjell kommune.

Lokal forskrift for bruk av mindre avløpsanlegg i Fjell kommune. Lokal forskrift for bruk av mindre avløpsanlegg i Fjell kommune. Lokal forskrift er gjeve i medhald av 12-6 i forureiningsforskrifta, fastsett av Miljøverndepartementet 15.12.05. 1 Verkeområde og føremål.

Detaljer

Noregs vassdrags- og energidirektorat

Noregs vassdrags- og energidirektorat Noregs vassdrags- og energidirektorat Vatn på ville vegar kommunalt ansvar (med fokus på bekkelukking og landbruksvegar) Svein Arne Vågane Skred- og vassdragsavdelinga Region Vest Vatn Flaumskred - Store

Detaljer

Unngå inngrep i viktige naturområde og ivareta viktige, økologiske funksjonar.

Unngå inngrep i viktige naturområde og ivareta viktige, økologiske funksjonar. Biologisk mangfald Mål Unngå inngrep i viktige naturområde og ivareta viktige, økologiske funksjonar. Status Jernbaneverket arbeider kontinuerleg med å handtere konfliktar mellom biologisk mangfald og

Detaljer

SØKNAD OM OPPSTART AV PLANARBEID FOR DEL AV GNR. 24 BNR. 4 JYDALEN, FAMMESTAD

SØKNAD OM OPPSTART AV PLANARBEID FOR DEL AV GNR. 24 BNR. 4 JYDALEN, FAMMESTAD LINDÅS KOMMUNE KVERNHUSMYRANE 20 5914 ISDALSTØ Bergen, 6. juli 2015 SØKNAD OM OPPSTART AV PLANARBEID FOR DEL AV GNR. 24 BNR. 4 JYDALEN, FAMMESTAD På vegne av Anders Myking Fammestad, søker as i samarbeid

Detaljer

SAKSFRAMLEGG EIGEDOMSSKATT - ORIENTERING. Saksbehandlar: Magne Værholm Arkiv: 232 Arkivsaksnr.: 05/00651

SAKSFRAMLEGG EIGEDOMSSKATT - ORIENTERING. Saksbehandlar: Magne Værholm Arkiv: 232 Arkivsaksnr.: 05/00651 SAKSFRAMLEGG Saksbehandlar: Magne Værholm Arkiv: 232 Arkivsaksnr.: 05/00651 EIGEDOMSSKATT - ORIENTERING Ordføraren si innstilling: ::: Sett inn innstillingen under denne linja ::: Sett inn innstillingen

Detaljer

REGULERINGSPLAN FOR LUTELANDET ENERGIPARK

REGULERINGSPLAN FOR LUTELANDET ENERGIPARK REGULERINGSPLAN FOR LUTELANDET ENERGIPARK Vedteken i kommunestyret 25.10.11, sak K 87/11. FØRESEGNER 1 GENERELT 1.1 Desse føresegnene gjeld for området innanfor plangrensa på plankartet. Utbygging av området

Detaljer

Konsesjonssøknad med konsekvensutredning for Gjengedal kraftverk - høringsinnspill

Konsesjonssøknad med konsekvensutredning for Gjengedal kraftverk - høringsinnspill NVE nve@nve.no Vår ref: Deres ref: Hvalstad, den: 27.05.14 Konsesjonssøknad med konsekvensutredning for Gjengedal kraftverk - høringsinnspill Norges Jeger- og Fiskerforbund (NJFF), NJFF-Sogn og Fjordane

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Rapport om målbruk i offentleg teneste 2012 Innhold Om rapporten... 2 Forklaring til statistikken... 2 Resultat... 2 Nettsider... 2 Statistikk... 2 Korte tekstar 1 10 sider og tekstar over 10 sider...

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn. Siv. Ing Tobias Dahle ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune)

Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn. Siv. Ing Tobias Dahle ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune) Kommunal overtakelse av privat vannverk eksempel frå Stryn ( og tidlegare teknisk sjef i Stryn kommune) Bergen 10 11 april 2013 Moment Status/bakgrunnen for at denne saka kom opp Gjeldande lovverk på området

Detaljer

2/12 Søknad om motorferdsel på og vedlikehald av vegar i Traudalen Rygg og Grov sameige

2/12 Søknad om motorferdsel på og vedlikehald av vegar i Traudalen Rygg og Grov sameige STYRET FOR NAUSTDAL-GJENGEDAL LANDSKAPSVERNOMRÅDE Håkon Myrvang Ola Tarjei Kroken Oddmund Klakegg SAKSBEHANDLAR: ALF ERIK RØYRVIK ARKIVKODE: 2012/3162-432.2 DATO: 11.07.2012 NAUSTDAL-GJENGEDAL LANDSKAPSVERNOMRÅDE

Detaljer

Innhaldsliste. 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt

Innhaldsliste. 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt Innhaldsliste 23.08.05 10. KLASSE v. Sunnylven Skule, Hellesylt Sidetal Innleiing 3 Helsetvatnet 3 Insekt i Helse tvatnet 4 Planter i og ved Helsetvatnet 6 Fisk i Helsetvatnet 7 Fisk og ph 8 Kva kvalitet

Detaljer

SAMLA SAKSFRAMSTILLING

SAMLA SAKSFRAMSTILLING Side 1 SAMLA SAKSFRAMSTILLING Arkivsak: 09/1467-19413/09 Saksbeh.: Jofrid Fagnastøl Arkivkode: PLAN soneinndeling Saksnr.: Utval Møtedato 109/09 Formannskap/ plan og økonomi 05.11.2009 SAMLA SAK - DETALJREGULERINGSPLAN

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Johannes Sjøtun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 15/32. Kjøp av husvære. Vedlegg: Behov for kommunale husvære for vidare utleige

SAKSFRAMLEGG. Sakshandsamar: Johannes Sjøtun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 15/32. Kjøp av husvære. Vedlegg: Behov for kommunale husvære for vidare utleige SAKSFRAMLEGG Sakshandsamar: Johannes Sjøtun Arkiv: 613 Arkivsaksnr.: 15/32 Kjøp av husvære Vedlegg: Bakgrunn: Lovheimel: Behov for kommunale husvære for vidare utleige SAKSOPPLYSNINGAR Behov Kommunstyret

Detaljer

Kvam herad. Forslag til forskrift om særskilde krav til akvakultrrelatert verksemd i Hardangerfjorden-høyringsuttale frå Kvam herad

Kvam herad. Forslag til forskrift om særskilde krav til akvakultrrelatert verksemd i Hardangerfjorden-høyringsuttale frå Kvam herad Kvam herad Sakspapir SAKSGANG Styre, utval, komite m.m. Møtedato Saksnr Sakshands. Kvam eldreråd 23.10.2009 032/09 KAWV Kvam heradsstyre 10.11.2009 094/09 KAWV Avgjerd av: Saksh.: Jon Nedkvitne Arkiv:

Detaljer

BERGEN KOMMUNE, FANA BYDEL, REGULERINGSPLAN FOR SKJOLDNES, MOTSEGN TIL INNGREP VED TROLDHAUGEN

BERGEN KOMMUNE, FANA BYDEL, REGULERINGSPLAN FOR SKJOLDNES, MOTSEGN TIL INNGREP VED TROLDHAUGEN HORDALAND FYLKESKOMMUNE Kultur- og idrettsavdelinga Arkivsak 200407511-17 Arkivnr. 714 Saksh. Rødseth, Marit, Ekerhovd, Per Morten, Gåsemyr, Inger Lena Saksgang Møtedato Kultur- og ressursutvalet 01.06.2010

Detaljer

Fuglestadelva, Hå kommune

Fuglestadelva, Hå kommune Fuglestadelva, Hå kommune Fuglestadelva drenerer sørlege deler av Høg-Jæren og renn ut i sjøen ved Brusand. Elva er naturleg lakseførande opp til fossen ved Åsane (,8 km). Elva er ei av dei faste overvakingselvane

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik

Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik Kommentar 22.7.2015 frå Naturvernforbundet vedrørande blåsesand i Ulsteinvik (Basert på opplysningane i artikkelen nedanfor.) Brukt blåsesand inneheld komponentar av det som er sandblåst, og er å rekne

Detaljer

Avdeling for regional planlegging

Avdeling for regional planlegging Møte med Avdeling for regional planlegging MD Presentasjon av utfordringar i fylket Fylkesrådmann Jan Øhlckers Tysdag 22.september 2009 DN: Størst variasjon er det i Sogn og Fjordane som har 22 vegetasjonsgeografiske

Detaljer

ANALYSE AV TAL PERSONAR SOM BUR INNAFOR EIN AVSTAND PÅ 45 MINUTT MED BIL FRÅ UTVALDE REGIONSENTER I SOGN OG FJORDANE.

ANALYSE AV TAL PERSONAR SOM BUR INNAFOR EIN AVSTAND PÅ 45 MINUTT MED BIL FRÅ UTVALDE REGIONSENTER I SOGN OG FJORDANE. ANALYSE AV TAL PERSONAR SOM BUR INNAFOR EIN AVSTAND PÅ 45 MINUTT MED BIL FRÅ UTVALDE REGIONSENTER I SOGN OG FJORDANE. Målsetting for analysen Målsettinga for analysen er og vise kor mange personar som

Detaljer