Møring. Sunn. Anna-dukka i dei beste hender. Nr Frå heildøgns til femdøgns på kirurgen. s. 2 og 3

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Møring. Sunn. Anna-dukka i dei beste hender. Nr. 2-2007. Frå heildøgns til femdøgns på kirurgen. s. 2 og 3"

Transkript

1 Sunn Anna-dukka i dei beste hender Under ei Best-øving trenar helsepersonell på betre og meir systematisk traumehandsaming. Nøkkelomgrep er kommunikasjon og samarbeid. På Volda sjukehus vart ei hardt skadd Anna-dukke teke i mot heilt etter oppskrifta. s. 6 Møring Nr Frå heildøgns til femdøgns på kirurgen. s. 2 og 3 Portrettet: Litt Petter Smart, mest Hanne Kristin. s. 8-9 Sunn mat og frisk luft. s. 10 SunnMøring April 2007

2 LEIAR L E I A R Våren er her, sjølv om vi siste dagane har sett eit snev av vinter igjen. Påska vart kanskje ikkje heilt slik vi hadde forventa reint vêrmessig. Eg håper likevel at de som har hatt fridagar i påska har nytta høvet til å vere ute og fått brukt kroppen. I dette nummeret av SunnMøring kan de lese om eit felles løft for meir fysisk aktivitet som er sett i verk av fysioterapeutane ved Ålesund sjukehus. Bakgrunnen for dette initiativet er at ein ser ein klar samanheng mellom manglande fysisk aktivitet og forma til sjukehuspasientane. Fysioterapeutane inviterer no til eit felles løft for å snu denne utviklinga. Dette bør også vere ei påminning for alle vi som treng å kome oss ut av godstolen oftare. Ingenting er ei betre kjensle enn den vi opplever etter ei god treningsøkt eller ein spasertur. Betre fysisk form gjer at vi får overskot til å meistre utfordringane i kvardagen. Dette vil også førebyggje sjukefråver. Vi veit frå arbeidsmiljøundersøkinga og God vakt kampanjen at det er utfordrande å arbeide i sjukehus. Det krev konsentrasjon til dei mange arbeidsoppgåvene som skal løysast gjennom ein hektisk arbeidsdag. God fysisk form vil gjere at vi som arbeider innan helsevesenet kan takle kvardagen endå betre. Eg vil med dette oppmode alle tilsette om å gripe våren til meir fysisk utfalding! Frå sju til fem Eg går ut frå at de gjennom intern informasjon og media har observert at det går føre seg eit omfattande innsamlingsarbeid for å byggje eit flott varmtvassbasseng ved Ålesund sjukehus. Initiativet er kome frå avdelingssjefane innan rehabiliteringsavdelingane med bakgrunn i manglande basseng ved sjukehuset i Ålesund. Eg vil rette ein stor ros til dei som er engasjert i innsamlingsarbeidet for å få på plass dette bassenget. Eg håper at de vil lukkast i å få finansieringa i orden! Varmtvassbasseng er sårt sakna både hos pasientane våre og hos innbyggjarar spesielt rundt Ålesund med m.a. revmatiske lidingar. Eit slikt basseng vil sjølvsagt også vere eit velferdstilbod for våre tilsette som kan nytte bassenget utanom arbeidstida. Det vil setje fysisk aktivitet på timeplanen deira. Lukke til med det vidare arbeidet for å få på plass bassenget! Astrid J. Eidsvik Administrerande direktør Avdelingssjef Berit Overøye meiner det er viktig å få fram både sterke og svake sider ved omlegginga frå heildøgns- til femdøgnspost på Kirurgisk avdeling.

3 dagar på post 1 Den eine av dei to heildøgnspostane på Kirurgisk avdeling på Ålesund sjukehus er omgjort til femdøgnspost. Eit innsparingskrav på fem millionar kroner ligg til grunn for omlegginga på Kirurgisk avdeling. No har avdelingssjef Berit Overøye og kollegaene på kirurgisk avdeling drive i femdagarsbolkar på post 1 sidan 29. januar. Den økonomiske stoda tvinga oss til å vere kreative. Skulle vi ha skore med ostehøvel på stillingar og sengepostar kunne det fått dramatisk innverknad på pasienttilbodet og ventelistene. Vi fann at pasientane vart minst skadelidande om vi stengde post 1 i helgene. Dei pasientane som ikkje kan skrivast ut frå sjukehuset når veka går mot slutten, vert flytta til post 2 i helga. Mandag morgon er dei attende på sin eigen post, forklarar Berit Overøye. Teknisk og etisk Overøye fortel at ho gjekk på tå hev den første måndagen etter at post 1 hadde halde helgestengt. Dette var noko heilt nytt. Eg var naturleg nok uroleg for pasientane for at flyttinga skulle gå på tryggleiken og kvaliteten laus, fortel ho. No som den nye ordninga har fungert i snart tre månader, går Overøye på heile fotsålen att. Ho opplever at omlegginga har gått etter forholda bra. Pasientane har med seg sitt personale heile helga, og har det same pleietilbodet uansett kva for post dei ligg på. Fagleg sett lir dei ingen overlast. Så er det ei etisk side ved flyttinga, som spesielt gjeld for dei dårlegaste pasientane. Det er naturleg å spørje korleis det er for veldig sjuke pasientar å verte køyrde opp ein etasje for helga, sier Overøye. Avdelingssjefen rosar personalet på dei to postane og elles i avdelinga. Etter hennar syn er det dei å takke for at omlegginga har gått såpass knirkefritt. Personalet har handtert dette på ein framifrå måte, fortel Overøye. Samarbeid med fastlege Med godt planlagde sjukehusopphald er det færre pasientar som vert råka av flytting i helgene. På Kirurgisk avdeling har dei arbeidd lenge med å lage grundige og gode pasientforløp, fortel Overøye. Ho meiner avdelinga er langtkomen når det gjeld å finne rett liggjetid for den einskilde pasienten. Det er eit mål å få ned liggjetida på Kirurgisk avdeling, men ingen pasientar vert sende heim om det ikkje er medisinsk forsvarleg, understrekar ho. Avdelinga er avhengig av gode henvisningar frå primærlegane når dei skal finne rett liggjetid for pasientane. Desto meir vi veit om pasienten, desto betre. Det er til stor hjelp når fastlegen har gjort ei viss grad av undersøkingar og bestillingar på førehand, seier Overøye, og legg til at det er viktig at sjukehuset også er kjend med heimesituasjonen til pasientane. Fornuftig grunnbemanning Til no har det vore få klagar frå pasientar og pårørande som har vore utsette for helgeflyttinga. Eg trur det skuldast at vi har klart å behalde ei fornuftig grunnbemanning og organisering på avdelinga. Det er ingen som ønskjer å flytte frå post til post, men når alternativet er seinare eller inga behandling, eventuelt å reise til eit anna sjukehus, er dette å føretrekkje, seier Overøye. Den nye ordninga skal evaluerast til våren. Overøye fortel at ho og administrasjonen er opne for å tenkje annsleis dersom det skulle visa seg at tiltaket ikkje fungerer tilfredsstillande. Vi skal ikkje vere ein statisk organsisajon, men vi må få tid til å konsolidere det vi held på med. Det har vore eit enormt fokus på økonomi og budsjettbalanse dei siste åra, og det har stressa organisasjonen. No treng vi arbeidsro til å få tenkje heile tankar som går litt fram i tid. Tekst og foto: Marie Hauge Faktaboks Kirurgisk Avdeling. Ålesund sjukehus - Kirurgisk avdeling driv utgreiing, behandling og oppfølging av sjukdomstilfelle som krev eller kan krevje operasjon. - Avdelinga er delt inn i ein poliklinikk og to sengepostar. - Avdelinga har 46 kirurgiske sengeplassar på vekedagane og totalt 30 senger i helgene. Åtte av sengene er på øyre, nase, halsavdelinga - Årleg vert om lag 3000 pasientar behandla på avdelinga. I tillegg kjem om lag polikliniske konsultasjonar. - Det er 90 årsverk på avdelinga. - Av desse årsverka tel legestaben ni overlegar og sju assistentlegar. På vaktrommet på Kirurgisk avdeling/øre, nase, hals diskuterer sjukepleiarane May Ann Vikestrand og Ida Grøtta Barstad ettermiddagsvakta. Kvar helg vert det flytta inntil elleve pasientar mellom dei to postane på kirurgisk avdeling. SunnMøring April 2007

4 Seier snart Fredskorpsdeltakarane Perinpamalar Rayappu (Malar) og Eruthayathasan Beardman Noel (Noel) frå Sri Lanka har erfart at kommunikasjon med teikn og bilete er universell. Dei har snakka utan ord med pasientar sidan dei kom til Noreg for snart eitt år sidan. Når klokka viser lunsjtid gumlar tamilske Malar (36) og Noel (25) brødskiver med brunost på lik line med resten av staben på Barnehabiliterin gsseksjonen på Ålesund sjukehus. I snart eitt år har dei to medarbeidarane frå den tamilske organisasjonen Karod vore tilknytta seksjonen i Åsebøblokka. Brunostskivene var ein av dei første kulturelle barrierane dei steig over i Noreg, sidan har dei teke aktivt del i kvardagsliv og behandlingsopplegg for funksjonshemma born på ulike praksisplassar i Ålesundområdet. No er Malar, som er nonne i ein tamilsk søsterorden, åt å førebu heimreisa til Sri Lanka. For Noel er det meir usikkert når han kan vende heim att. Det har vore mykje uro i dei tigerkontrollerte områda nordaust i Sri Lanka, og det er ikkje trygt for 25-åringen å returnere slik tilhøva er no. Malar og Noel har lært mykje om tilbodet til norske funksjonshemma det siste året. Seksjonsoverlege Noralv Breivik og seksjonsleiar Astrid Hatlø på Barnehabiliteringa fortel at dei på si side har lært mykje om Sri Lanka. Dedikerte feltarbeidarar Bindelekken mellom Ålesund sjukehus og Karod er Joseph Soosai, ein tamilsk lege som i si tid var tilsett ved barnehabiliteringa. Han kom i kontakt med Karod på eit besøk i heimlandet, og etter kvart vart det etablert eit samarbeid mellom den norske sjukehusavdelinga og Karod, som har hovudsete i den vesle byen Kilinochchi nord på Sri Lanka. Seksjonsleiar Astrid Hatlø og seksjonsoverlege Noralv Breivik har hovudansvaret for samarbeidsprogrammet. Dei har båe besøkt Karod, og fortel at det vert lagt ned eit imponerande arbeid i organisasjonen. Karod er godt organisert, og dei mange feltarbeidarane er dedikerte til arbeidet. Men det er klart at det er mykje dei manglar, fortel Breivik. Han og fysioterapeut Reidun Haavik skulle etter planen reist på tilbakevisitt til Sri Lanka sist haust, men turen er lagt på is så lenge tilhøva i dei tigerkontrollerte områda er så urolege. Alle foto privat Det er i hovudsak kvinner som driv feltarbeid i Karod. Dei besøker dei råka familiane opp til tre gonger i månaden, og tilbyr praktisk hjelp og rådgjeving. Under opphaldet i Noreg har Malar og Noel mellom anna vore ved Nørvasund skule, avdeling Hatlane og hatt praksis ved Mylna dagsenter i Sula og Sydvesten i Ålesund.

5 farvel til Åsebøblokka Store kontrastar Noel og Malar innleia Noregs-opphaldet med eit tre vekers førebuingskurs i Tromsø. Så bar det ut i felten, der språkproblema har vore færre enn ein kanskje kunne tenkje seg. Kommunikasjon utan ord er viktig i arbeidet med born med ulik fysisk og psykisk funksjonshemming. Teikn og bilete er ein universell måte å kommunisere på, og Noel og Malar har snakka utan ord med mange norske born. Borna har også vore til god hjelp når Malar og Noel skulle lære seg litt norsk. Eg vart fortald at nordmenn var reserverte. Men det tykkjer ikkje eg. De er omtenksame og svært interesserte i å snakke med meg og lære om Sri Lanka, seier Malar. Dei to Karod-representantane fortel at krigen og den dårlege økonomien i Sri Lanka vanskeleggjer arbeidet blant dei trengande. Til tider er kontrasten mellom det borgarkrigherja heimlandet og fredelege Noreg skrikande. Nokre av familiane vi møter i arbeidet vårt heime på Sri Lanka uroar seg over om dei har mat frå dag til dag. Då er det ikkje så lett å tenkja på framtida, seier Noel. Fakta KAROD: - KAROD står for Kilinochchi* Association for Rehabilitation of the Disabled. - Det er ein organisasjon av funksjonshemma og deira familiar. Karod har som mål at dei funksjonshemma i størst mogeleg grad skal verte sjølvhjelpne. - Kvinner i alderen 20 til 35 år arbeider som feltarbeidarar i Karod. - Karod gjev også små lån til medlemmar som ynskjer å gå i gang med eiga verksemd. Karod har ein norsk støtteorganisasjon. Les meir på * Kilinochchi er eit distrikt i nord-aust Sri Lanka og dessutan byen som vert rekna som hovudstaden i dei Tiger -kontrollerte områda på Sri Lanka. Fakta samarbeidet Ålesund sjukehus og KAROD - Utvekslingsprogrammet er finansiert av Fredskorpset. - Programmet skal gje fagleg utvikling for deltakarane i deira daglege arbeid. Kontakten og den mellomfolkelege forståinga utvekslinga fører med seg er også særs viktig. - Barnehabiliteringsseksjonen på Ålesund sjukehus organiserer utvekslinga. - I hovudprogrammet er deltakarane under 35 år. - Opphalda varer vanlegvis i eitt år. - Eit seniorprogram tek sikte på utveksling av personar i alderen 55 til 70 år. - For seniorane varer opphaldet mellom tre og sju månader. Fredskorpset kan du lesa meir om på Tekst og foto: Marie Hauge SunnMøring April

6 Traumealarm for Anna-dukka Denne gongen er det øving, men ved neste traumealarm kan det vere ramme alvor for kriseteamet. F.v. overlege Harald Topphol, overlege Sigbjørn Lid, anestesisjukepleiar Heidi Myklebust, turnuslege Mathilde Kristensen og radiograf Alice Tverberg. Traume alarm; inga talt melding! Kvite tornadoar flyr over golvet. Pasienten kjem om sju minutt! Klokka er litt over tre ein vanleg ettermiddag på akutten på Volda sjukehus. Traumealarmen har gått, og frå korridorar og kontor kjem den eine kvitkledde etter den andre. Anestesilege, operasjonssjukepleiar, kirurgisk assistentlege, radiograf og ein heil del andre går målretta mot mottakinga. Vi har ei bilulukke, bil utfor vegen, mann 18 år fastklemd, smerter i buk og bekken. Traumeteamet får ein kort brief, og gjer seg klar i mottakingsrommet. Tre minutt! Maskiner vert starta, sprøyter og slangar vert henta ut av skap, hender vert dekte av gummihanskar. Traumeteamet er klart i det pasienten kjem rullande inn døra. Gjennomtenkt samansurium Heldigvis er det berre ei øving. Nok ein gong er det Anna-dukka som må lide seg gjennom avkleding, undersøkingar og vonde sprøytespissar som skal inn i kvar einaste bar flekk av gummi-huda. Hallo høyrer du meg? Teamleiaren klapsar Anna på kinna og ser ho djupt inn i augene, men får naturleg nok lite respons. Det myldrar rundt den stakkars dukka på båra. Klede vert klipte, det vert sett sprøyter, det er blod og drypp og dren i eit svare samansurium. Men alt ser forunderleg nok ut til å vera gjennomtenkt. No kjem dei pårørande, ropar ein, med glimt i auget. Tanken på at mamma-anna og pappa- Anna skulle kome stormande inn dørene er unekteleg litt humoristisk, men verd å ha i mente i ei øving. Med vitsar og galgenhumor flagrande i lufta vert Anne handsama som seg hør og bør for ein trafikkskadd. Kommunikasjon og samarbeid Dette er ikkje ei vanleg øving, men det som kallast ei Best-øving. Fokuset i øvinga er mottak av traumepasientar, og kommunikasjon og samarbeid for traumeteama. Forkortinga Best står for betre og meir systematisk traumehandsaming, og har som føremål å gjere alle ledd i skadehandsamingskjeda mest mogleg effektiv og god. Organisasjonen er ideell og fullt og heilt basert på frivillig innsats. Initiativtakarane i Best-rørsla har merka seg at mange av handsamingsfeila skjer i mottakinga på sjukehusa, og har difor starta opplæringa der. Utbytte av øving Vi må ha ultralyd av buken. Få tak i røntgenlegen! Seks par ivrige hender løftar Anna-dukka på alle vis, og folk som tydelegvis veit kva dei gjer undersøker kvar ein flekk på kroppen hennar.

7 Eldsjelene Anna-dukka manglar ikkje kompetente hjelparar, f. v. turnuslege Vivi-Ann Hansen, operasjonssjukepleiar Margunn Dalsbø, anestesisjukepleiar Harald Klepsvik og assistentlege Håvard Thorsen. På Volda sjukehus finn ein to av eldsjelene i Bestnettverket. Marit Riise Olsen er avdelingssjukepleiar på akuttmottaket, og saman med assistentlege i kirurgi, Erik Ostnes, koordinerer dei trening og evaluerer og registrerer reelle mottak. Dei er overtydde om at trening etter Bestmetoden er rette vegen å gå. Dei understrekar at det er idealisme og vilje som driv arbeidet, og ikkje trong for å tene pengar. Ingen av dei som jobbar i Best-nettverket får ei krone i løn. Dei gjer det fordi dei synes det er ei god sak, og viktige signal å sende ut, seier Erik. Nettverket vart starta i 1997 etter at mange kapasitetar som jobba i traumehandsaminga i Noreg såg at det var trong for både betre handsaming og meir systematisk opplæring. Mange i netteverket bruker mykje av fritida si på både trening, evaluering og møter i nettverket. Kvart Best-sjukehus har koordinatorar som Marit og Erik, som jobbar tett opp mot både leiinga i Best-nettverket, og traumeutvalet i dei einskilde helseregionane. Vi skal vere pådrivarar og ressurspersonar på traumehandsaming på Volda sjukehus, fortel Marit. Ho presiserer at det er viktig med samhandling og kommunikasjon for traumeteama på norske sjukehus. Ho er samstundes nøgd med øvinga, og dei jobbar for å få til ei ny øving ganske snart. Vi har som mål å gjennomføre nok ei øving innan eit halvt år, for det er viktig å trene mykje. Vi ser det har effekt, seier Marit. Mykje av treninga får ein i tillegg i reelle situasjonar, der traumeteama jobbar i lag etter Bestmetoden. Vi har låg terskel for å løyse ut traumealarm her hjå oss, fortel Erik, og legg til at det har fleire fordelar. Vi får god trening, og pasientane får så optimal handsaming som råd er. Ein av personane i sirkelen kring Anna er Håvard Thorsen. Han har på seg den raude teamleiarvesten og skal prøva å halda kontroll på situasjonen. Sjølv om han er fullt klar over at det berre er ei dukke som ligg på senga framom dei, og det står ein kar og filmar heile øvinga, meiner han likevel at øvinga har noko føre seg. Ein får ikkje trena på det medisinske i og med at ein ikkje får respons frå pasienten, men eg har likevel utbytte av øvinga. Eg får evaluert mi eiga framferd og rolle som teamleiar, og vi får trena mykje på kommunikasjon og samarbeid i teamet, seier Håvard. Trene mykje og ofte Røntgenbileta vert tekne, blødingar vert stogga, armar og bein vert pumpa fulle av høveleg fluidum av beste årgang. Anne byrjar å vakne til liv att. Det kan ho mellom anna takke Bjørn Bakkom for. Han er sjukepleiar på mottak, og har vore med på litt av kvart før. Treninga er i aller høgste grad verdifull, meiner han, sjølv om situasjonen ikkje er like spent i ei øving som i ein reell situasjon. Mottakingsrommet er så lite, så vi er nøydde til å lære å samarbeide for ikkje å springe oppå kvarandre. Det lærer ein seg sjølv om det er øving, seier Bjørn. Han meiner det er viktig å trene mykje og ofte. Aller helst kunne han tenkje seg ei øving i månaden. Pasienten er stabilisert og klar til å flyttast vidare til ei anna avdeling. Denne delen av øvinga er over, men det viktigaste står igjen. Gruppa skal med hjelp frå Best-representantar frå St. Olavs Hospital i Trondheim og videobilete frå heile øvinga, evaluere eigen innsats. Etter evalueringa, startar ei ny øving, denne gangen med eit tenkt fall i ein alpinbakke. Anna må til pers att. Pasienten kjem om tolv minutt! Marit Riise Olsen og Erik Ostnes Faktaboks BEST - Best står for betre og meir systematisk traumehandsaming. - Eit ideelt nettverk av sjukehus og helsepersonell, starta av eldsjeler i eit av måla er å bli betre til å handsame alvorlege skader gjennom systematisk trening. - ein viktig del av pasienthandsaminga er mellom anna at traumeteama skal stå klare i det pasienten kjem til mottaket, så handsaminga kan starta med ein gong. - eit anna mål er at traumemottaka rundt om i landet skal vere mest mogleg like. - 54% av norske sjukehus trenar no etter Best metoden, Ålesund og Volda er to av dei. - både Ålesund og Volda sjukehus har Best-koordinatorar som tek initiativ til trening etter ynskje frå traumeutvalet i Helse Sunnmøre. Meir informasjon om Best finn du på Tekst og foto: Frank Brovold SunnMøring April

8 PORTRETT P O R T R E T T Namn: Hanne Kristin Dahle Alder: 51 år Sivil status: gift, ein son Stilling: Ergoterapeut på Mork Rehabiliteringssenter i Volda i 25 år Aktuell: Har arbeidd i over ti år med å behandla hjerneskadde pasientar ved hjelp av Sanseintegrasjons- og Affolter-konseptet. Først i seinare tid har helsevesenet elles i Noreg fått augene opp for behandlingsmetodane. Foto: privat

9 Hanne Kristin tek hjerne meir Sindig sørlending ved første augekast, men 27 år i Ørsta/Volda har gjort sunnmøring av Kristiansandfødte Hanne Kristin Dahle. Hanne Kristin Dahle er i utgangspunktet ikkje ei kvinne av dei store faktene. Men når ho snakkar om faget sitt, ergoterapi, vert ho fysisk. Spesielt når ho kjem inn på hjarteborna Sanseintegrasjons- og Affolter-konseptet. Med heile kroppen illustrerer ho korleis dei to behandlingsformene for hjerneskadde pasientar kan arte seg. Det er nesten som ein kan kjenne korleis ho pakkar dyna tett inntil pasienten så han skal vite at han er trygg. Sans for sansane Dei siste åra har det norske helsevesenet fått augene opp for Sanse integrasjonskonseptet og Affolterkonseptet. I Danmark har metodane hatt oppsiktsvekkjande effekt på komapasientar, og smått om senn har behandlingsforma byrja å breie om seg i Noreg. På Mork Rehabiliteringssenter i Volda har dei arbeidd med Sanseintegrasjon og Affolter-konseptet i ti år allereie, og senteret ligg langt framme på området. Det er mykje Hanne Kristin å takke. På midten av 1990-talet reiste ho til Danmark og lærde seg metodane. Det revolusjonerte arbeidet hennar og tilbodet på Mork, fortel ho. Eg drog heim frå kurs og brukte det eg hadde lært. Eg fekk brynt meg på vanskelige pasientar, og vi byrja å arbeide tverrfagleg med metodane her på senteret. Kvart år held Hanne Kristin to til tre kurs i Sanseintegrasjonsteorien og Affolter-konseptet. Deltakarar er ergoterapeutar og andre faggrupper på sjukehus og helseinstitusjonar. Ingen treng vere i tvil om at dette er noko ho brenn for. Nesten alt vi gjer startar med sansestimuli. Vi ser, høyrer eller kjenner noko og får ein idé. Når hjernen vert skadd tek han ikkje inn sansestimuli som før. Han klarar ikkje å velje rett og det vert kaos. Målretta og systematisk jobbing med sanseinntrykk vekkjer hjernen og skapar struktur og logikk igjen. Litt Petter Smart Hanne Kristin bestemte seg alt i åttande klasse for at det var ergoterapeut ho ville bli. Det som fenga den gongen var det aktivitetsretta preget yrket hadde. Med praksis frå vevlinje og møbelsnikkarlinje, kom Hanne Kristin inn på ergoterapiutdanninga i Trondheim. Som ergoterapeut må du ha auge for det å fikse og ordne ting. Vere litt Petter Smart. Klarar vi å finne dei rette hjelpemidla til pasienten, kan det bety eit kjempesteg på vegen til å verte meir uavhengig. Dahle opplever at ergoterapiutdanninga har utvikla seg i takt med behova i samfunnet. I dag er faget mindre handarbeidsorientert og meir retta inn mot kvardagslege, praktiske aktivitetar. Vi tek fatt i det som er av ressursar hos pasienten og peikar på vegen framover. Trening med dei vande gjeremåla introduserer sakte men sikkert pasienten for dagleglivet att. Erfaringane kjem Dei som kjenner dama, fortel at ho er ein lojal og dyktig medarbeidar som gjev av heile seg i møte med pasientane. Eit arbeidsjern som balanserer på grensa til perfeksjonist i alt ho gjer. Det vert nærliggjande å spørje korleis ho unngår å verte slukt opp av jobben. For det første har eg lært meg å halda skilje mellom livet på jobben og livet heime. Dessutan er det viktig å vite at eg har den naudsynte kompetansen. Som nyutdanna er ein usikker og veit for lite, men med åra kjem erfaringane og fleire arbeidsreiskapar. Det er godt å kjenne at ein er trygg i vurderingane og ser korleis pasienten kan få hjelp. Musikalsk fritid Nygifte og nyutdanna fekk Hanne Kristin og ektemaken Bård Dahle, som har diplomeksamen frå Musikkhøgskulen i Oslo, arbeid i Volda. I dag reknar dei seg som sunnmøringar. Vi likar folket her. Visst er det hyggeleg med godslege sørlendingar, men dei går rundt grauten. Sunnmøringane er rett fram og seier tinga som dei er. Det appellerer til oss, kanskje fordi vi er sånn sjølve, seier Hanne Kristin. Ho leika i si tid med tanken på å Sunnmøringane er rett fram og seier tinga som dei er. Det appellerer til oss, kanskje fordi vi er sånn sjølve, verta musikkterapeut. Slik gjekk det som kjent ikkje. Men både Hanne Kristin og ektemaken er sentrale personar i musikkmiljøet i Ørsta og Volda. Hanne syng, og opptrer med klassisk musikk og folkemusikk saman med ektemaken. Dei har også samarbeidd om å dirigere Ørstakoret i 16 år. Til Kina og Tibet Elles er det reiser som opptek ekteparet Dahle. Og dei som vanskeleg kan førestelle seg den energiske dama i avslappa positur på ei chartra solseng, har heilt rett. Vi har vore på chartertur ein gong. Då reiste vi til Tyrkia. Etter ei natt på hotellet leigde vi ein bil og køyrde innover i landet, fortel Hanne Kristin. Eksotiske, gjerne lett strabasiøse feriar skal det vere. Paret har vore i alle verdsdelar. Vi byrja i det små med Interrail i Europa og så har vi gradvis utvida horisonten. Det er heilt utruleg kva ein kan oppleve dersom ein berre tør Til sommaren vert det fire veker i Kina og Tibet. Paret reier åleine, men har ordna med sjåfør og guide der dei treng det. Den lokale fjellheimen er flittig i bruk resten av året. Vi har spist oss gjennom dei fleste toppane her i distriktet. Til fots om sommaren og på ski om vinteren. Så veldig flinke teknisk på ski er vi ikkje, men vi er gode til å renne sikksakk. I front på Mork Med eit kvart hundreår på Mork bak seg, ber vi Hanne Kristin tenkje høgt om dei komande åra. For meg er det viktig at Mork består. Vi kjenner alltid pusten frå nedleggingsspøkelset i nakken. Det er eit paradoks at helsevesenet vert flinkare og flinkare til å redde liv, men til kva for eit liv? Det bør kome som ein naturleg konsekvens at dei pasientane vi reddar får hjelp til eit så godt liv som råd. Vi treng rehabilitering på spesialistnivå. Her på Mork er vi i front på mange kantar det viser seg no som resten av landet kjem etter. Sanseintegrasjon er ein systematisk og målretta måte å påverke hjernen. Det skjer gjennom sanseapparatet. Ein fremjar eller hemmar sansestimulia for å gjere hjernen i stand til å reagere riktig på stimuliet; det vil seie at personen greier å utføre ei handling riktig i høve til det stimuliet han får. Affolter-konseptet handlar om å bringe hjernen informasjon om kva kontakt kroppen har med underlaget og sidestøtter. Dette aukar medvitet om kvar kroppen er. Ein nyttar vidare ei spesiell form for guiding for å utforske omgjevnadane. Dette skaffar meir informasjon til hjernen og slik byggjer ein opp ny organisering i ein kaotisk hjerne. Tekst og foto: Marie Hauge SunnMøring - April

10 Foto: Stig Ryland Sunn turmat treng korkje vere dyr eller komplisert for å falle i smak. Kursgjengen frå Sjøholt har fått erfara kva rettar som lèt seg lage over bål eller grill og kva rettar som ikkje gjer det Svelefrie kvardagar på Sjøholt På Sjøholt distriktspsykiatriske senter har sveler og vaflar vike plassen for knekkebrød og frukt. Kursopplegget «En sunnere hverdag» har gjort livet på Sjøholt lettare, bokstaveleg talt. Sjøholt distriktspsykiatriske senter ligg vakkert til i bakkane ned mot Sjøholt sentrum, om lag midt i Ørskog kommune. Med kort veg til sjø, fjell og skog byr det naturskjønne området på eit mangfald av turar. Tur er ikkje alltid å kome seg opp på ein topp. Det handlar like mykje om turglede; den gode kjensla av å vere ute, seier fysioterapeut Janne Osvik. Saman med sjukepleiar Ann-Kristin Brynildsen og psykiatrisk sjukepleiar Else Solbakken har ho halde livsstilkurset <<En sunnere hverdag>> på senteret i snart halvtanna år. Ei heil rekkje Sjøholt-pasientar har fått opplæring i sunt kosthald og mosjon. Kurset føregår i friluft, og lunsj under berr himmel er obligatorisk. Vêret skal vere veldig dårleg før kursgjengen frå Sjøholt droppar vekas tur. Slepp seg fri All mat smakar mykje betre ute, seier Frank Hovland. Han deltok på kurset då han var pasient på Sjøholt, og fortel at tilbodet er blant dei mest populære på senteret. Både Frank Hovland og kursleiarane trur sceneskiftet frå senter til fri natur langt på veg forklarar kvifor kurset er så omtykt. Ut på tur blir tilsette og pasientar kjende med kvarande på ein annan måte, og pasientane slepp seg fri når dei diskuterer seg gjennom pensum. Alle deltek i diskusjonane. Det er ufarleg å snakke om mat og mosjon, seier Frank Hovland. Fiberrik kaffikos Livsstilkurset vart innført av di ein del pasientar som kom til Sjøholt gjekk opp i vekt under opphaldet. Vektauken kom sjølv om det er lagt opp til eit breitt spekter av aktivitetar på senteret. Samstundes med kursinga vart det også gjort nokre grep med det daglege kosthaldet. Kaffikosen på ettermiddagen vart langt meir fiberrik etter at sveler og kaker vart bytte ut med knekkebrød og frukt. Det var forbausande lite protestar, fortel Janne Osvik. Etter at kurset har rulla og gått i snart halvtanna år har meir aktivitet og sunnare kost gjeve resultat. Fleire av Sjøholt-pasientane held vekta under opphaldet, nokre går også litt ned i vekt. Men dette er ikkje noko slankeprogram, understrekar Ann-Kristin Brynildsen. Målet er først og fremst å hjelpe pasientar med psykiske lidingar til ein sunnare livsstil ved hjelp av meir fysisk aktivitet og kostomlegging.

11 Målingar før og etter kursstart viser at mange av deltakarane har fått auka livskvaliteten etter kurset. Det kan sjølvsagt ha fleire forklaringar. Pasientane er jo her i eit behandlingsopplegg, men vi trur kurset verkar positivt inn, seier Janne Osvik. Mykje fliring og humor For kursleiarane har det vore positivt å registrere at livsstilkurset langt på veg sel seg sjølv. Pasientane kjem og spør etter opplegget, og treng knapt motiverast for å snøre på seg turskorne. Vi starta med tradisjonell klasseromundervisning, men fann snart ut at det ikkje fungerte. Det vart til at vi stod og prata og deltakarane sat passive og lytta. Det vart annleis då vi tok kursa ut i friluft, fortel Janne Osvik, og legg til at deltakarane er med og bestemmer kvar turen skal gå og kva som skal stå på menyen. Frank Hovland peikar på at det kan bli lange dagar på senteret. Turane gjev eit fint avbrot frå stillesitjinga. Han har merka at den fysiske aktiviteten verkar positivt inn både på svevnen og humøret. Du trur ikkje det hjelper, men så etter ei stund hjelper det på psyken likevel, seier Frank Hovland, som likar den uformelle tonen i gruppene. Det vert mykje fliring og humor når dagens rett ikkje blir nett etter oppskrifta eller maten får ein pikant svismak. Tekst og foto: Marie Hauge <<En sunnere hverdag>> - Lækjemiddelfirmaet Eli Lilly står bak kurset <<En sunnere hverdag>>. - Kurset er utvikla spesielt for pasientar i psykiatrien. - Eli Lilly i Danmark har utarbeidd kurset i samarbeid med fagpersonell innan psykiatri, ernæring og idrett. - Fagpersonell frå psykiatriske institusjonar får opplæring i <<En sunnere hverdag>>, og står så for undervisninga på sin arbeidsplass. - Måltid, appetitt, søtsaker, innkjøpsrutinar og mosjon i kvardagen er blant emna det vert undervist i. Fysioterapeut Janne Osvik (t.v.), Frank Hovland og sjukepleiar Ann-Kristin Brynildsen deler mange gode turminne. Livsstilkurset <<En sunnere hverdag>> har droppa triste møterom for frisk luft og vakker natur. Takka med trykk Tidlegare økonomisjef Per-Jan Osdal tok del på sitt siste styremøte i Helse Sunnmøre måndag 26. mars. Styreleiar Elbjørg Gui Standal takka Osdal for den innsatsen han har gjort, og for det tolmodet han viste overfor styret då dei tok til i Per-Jan Osdal fekk overrekt eit trykk av kunstnaren Ørnulf Opdahl. Osdal har avslutta sitt arbeidsforhold etter å ha arbeidt som økonomisjef ved sjukehusa på Sunnmøre i 10 år. Osdal var tilsett ved Volda sjukehus frå 1996 til 2000, og ved Ålesund sjukehus frå 2000 og ut Han har vore tilsett i stillinga som økonomisjef ved Helse Sunnmøre sidan 1. januar Å ha ansvaret for økonomistyringa i ein så komplisert organisasjon er svært krevjande. Per-Jan Osdal har gjort ein god jobb i ein vanskeleg omstillingsprosess, seier adm. direktør Astrid J. Eidsvik. Per-Jan Osdal har byrja som økonomisjef hos Rolls-Royce Marine, dept. Propulsion i Ulsteinvik. Arild Eiken har overteke som økonomisjef etter Osdal. Arild Eiken er utdanna diplomøkonom og kjem frå stillinga som økonomi- og administrasjonssjef i Pan Fish Norway AS. Tekst og foto: Solveig Moe Frøland Per-Jan Osdal har byrja i ny jobb etter ti år som økonomisjef i Helse Sunnmøre. Han fekk gode ord og eit trykk av styreleiar Elbjørg Gui Standal. Arild Eiken 11 SunnMøring April

12 REPORTASJE R E P O R T A S J E Felles løft for meir fysisk aktivitet Mangel på rørsle og dagleg aktivitet går utover den fysiske forma til ein del sjukehuspasientar. Fysioterapeutane på Ålesund sjukehus inviterer no til eit felles løft for å snu utviklinga. Spesielt eldre pasientar skal ikkje ha så mange dagar til sengs før det går utover muskulatur, balanse og koordinasjon. Dei risikerer å reise heim frå sjukehuset i dårlegare form enn det dei treng vere. Funksjonstapet kan føre til nedsett fungeringsevne, livskvalitet og livslengd. Dei negative konsekvensane vert store for den einskilde pasienten og råkar i neste omgang helsetenesta og samfunnet generelt, fortel fysioterapeutane Berit Kalvø Stephansen og Bente Marit Borhaug. Motivere pasienten Dei tilsette ved Fysioterapiseksjonen på Ålesund sjukehus har lenge drøfta korleis fysisk aktivitet kan verte ein integrert del av sjukehusopphaldet. Det gjeld for pasientar som i utgangspunktet ikkje har eit spesifikt opptrenings- og rehabiliteringsbehov. No vil dei ha resten av sjukehuset med på ei kursendring. Målet er at fysisk aktivitet skal verte ein naturleg del av sjukehusopphaldet på linje med mat, pleie og behandling. Det er opplese og vedteke at pasientane bør vere fysisk aktive. Ingen seier det imot. No gjeld det å gjennomføre dette i praksis. Å motivere pasienten til å røre på seg bør vere like sjølvsagt som å tilby dei mat og drikke, seier Berit Kalvø Stephansen. Daglege rutinar Dei to fysioterapeutane peikar på at det er mykje trim gøymt i dei daglege sjukehusrutinane. Dei meiner alle faggrupper med dagleg pasientkontakt må verte meir medvitne korleis dei kan integrere fysisk aktivitet i sin praksis. Kan pasienten til dømes kome seg opp og over i ein stol i staden for å verte liggjande når senga skal reiast opp? Er han i stand til å rusle litt i gangen? Går det an å tilby ein arm og ein spasertur til røntgen og undersøkingar i staden for å trille pasienten i seng eller rullestol? Etter Borhaug og Kalvøe sitt syn er det Fysioterapeutane Bente Marit Borhaug og Berit Kalvø Stephansen på Ålesund sjukehus har som mål å setje pasientrelatert fysisk aktivitet på dagsordenen. mykje å hente på god informasjon både skriftleg og munnleg til pasientane. Eit punkt om fysisk aktivitet kan til dømes kome inn som ein naturleg del av dialogen mellom lege og pasient. Omsorg er også å motivere og stille krav til pasienten, seier Berit Kalvø Stephansen. Bente Marit Borhaug fortel at fysioterapeutane vil gjere sitt for å få opp aktivitetsnivået, men at løysinga ikkje er fleire tilvisingar til fysioterapiavdelinga. Vi sit ikkje med fasiten, men kan medvirke med informasjon internt og til pasientane. Det som er viktig no er at tankesettet om fysisk aktive pasientar vert forankra i heile sjukehuskulturen. Tekst og foto: Marie Hauge

13 Prosjektleiar Paula Iren Bø Syrstad har vore frisk observatør av spesialisthelsetenesta gjennom 25 år. Nye pasientbrev er på veg Ein pasient som forstår informasjonen han får tilsendt er ein tryggare pasient. Det har vore utgangspunktet til arbeidsgruppa som no kjem med forslag til nye pasientbrev. Den første delen av prosjektet Møtet med pasienten det er mykje god omsorg i effektivitet har dreidd seg om å vidareutvikle og betre den skriftlege informasjonen som blir sendt ut til pasientane. Arbeidsgruppa er sett saman av mellom andre Karin Devold frå Helse Sunnmøre og representantar frå Helse Nordmøre og Romsdal, Helse Nord-Trøndelag og Helse Midt-Noreg RHF. No er gruppa i ferd med å avslutte arbeidet med dei nye pasientbreva. Det er mange som har hatt innvendingar til dei breva som finst i dag. Vi har prøvd å kome dei i møte ut i frå dei rammevilkåra vi har jobba under, fortel prosjektleiar Paula Iren Bø Syrstad. Avhengig av engasjement Arbeidsgruppa har hatt som mål at mottakaren betre skal forstå informasjonen i breva. Sagt på ein anna måte; korleis hjelpe pasientane til å møte godt budde til rett tid, på rett stad, og med skyss om naudsynt. Samstundes skal brevet informere pasientane om kva for rettar dei har. For å få til dette har vi gjort ein ryddejobb, og tatt nokre val. Vi kan ikkje putte all informasjon inn i eit brev som vert skrive i PAS (elektronisk pasientadministrativt system) og tru at pasientane får med seg alt. Til det er utskriftskvaliteten for dårleg, seier Paula Iren Bø Syrstad. Ho fortel at arbeidsgruppa har sett på struktur og oppsett, og no arbeider med å utforme vedlegga. Dei skal gje informasjon om rettar, skyss og førebuing til prosedyrar/sjukehusopphald. Standardbreva vil bli presentert for dei involverte over påske, og Paula Iren Bø Syrstad håper på positiv respons. Dette er heile Helse Midt-Noreg sitt prosjekt. Skal prosjektet lukkast er vi avhengige av engasjement ute i helseføretaka, der møtet mellom helsepersonell og brukar skjer. Tekst: Wenche With Foto: Tor Harald Haukaas Møtet med pasienten, det er mye god omsorg i effektivitet vart starta av Helse Midt-Noreg RHF i 2006, og strekkjer seg over ein periode på tre år. Prosjektleiar Paula Iren Bø Syrstad har vore frisk observatør av spesialisthelsetenesta gjennom 25 år, som mor til eit kronisk sjukt barn. I tilegg har ho erfaring frå marknadsføring og prosjektleiing i det private næringslivet. Med utgangspunkt i korleis brukarane har opplevd møtet med helseføretaka, går ein no gjennom kommunikasjons- og arbeidsrutinane knytt til innkalling, mottak og utskriving. Målet er å bruke erfaringar både frå brukarsida og frå helsepersonell til å utvikle ei betre spesialhelseteneste basert på tryggleik, kvalitet og respekt. Dei nye pasientbreva: Ønskjer pasienten velkomen. Er korte (i hovudsak ei A4 side). Inneheld kort informasjon om pasientrettane. Skrive med korte og meir lesevenlege setningar. Tilleggsinformasjon er systematisert i vedlegg, som også inkluderer jussen. Nytilsett fagdirektør i Helse Sunnmøre Odd Veddeng vart denne veka tilsett som fagdirektør i Helse Sunnmøre. Veddeng er avdelingssjef ved Anestesiavdelinga ved Ålesund sjukehus, og han har hatt denne stillinga sidan år Han er utdanna anestesilege med doktorgrad innan same fagområde. I tillegg har han gått på omfattande leiarkurs for leiarar i helsesektoren både på regionalt- og nasjonalt nivå. Veddeng har også vore tilsett som sjeflege ved tidlegare Sentralsjukehuset i Møre og Romsdal. Han har og erfaring frå tillitsvaltsarbeid. Odd Veddeng tar over stillinga til Per Roland 1. juli d.å. Frå dette tidspunktet går Roland av med pensjon. Per Roland vil likevel ha eit deltidsengasjement i Helse Sunnmøre. Tekst og foto: Solveig Moe Frøland SunnMøring April

14

15 Magasin for Helse Sunnmøre Redaktør/ informasjonssjef: Solveig Moe Frøland / helse-sunnmore.no Prosjektleiar/ journalist: Marie Hauge Grafisk formgivar: Åse Sandvik Annonsekonsulent: Marit Sola Små endringar i ventetidene siste månad Frå januar til februar er det ein liten nedgang i gjennomsnittleg ventetid i Helse Sunnmøre frå 91 til 87 dagar. På same tid i fjor var gjennomsnittleg ventetid 77 dagar. Det er siste månad ein liten auke i talet på dei som har venta i meir enn 120 dagar, frå 1730 til 1758 ventande. Same tendes kan ein sjå i talet på ventande over eitt år. Ved Volda sjukehus er det nedgang i talet på personar som ventar på behandling for hjartesjukdomar per 28. februar. Det er fleire som ventar på behandling for generell kirurgi og fordøyelsesjukdomar, utan at ventetida har auka. Ved Ålesund sjukehus er det små endringar. Det kan nemnast at talet på ventande har auka litt innanfor fagområda kvinnesjukdomar og Ørenase-hals. Det er ein liten nedgang i ventetida til behandling i nevrologi. Det er små endringar i talet på ventande i psykiatrien i Helse Sunnmøre. Tekst: Geir Vikestrand, ventelistekoordinator Gjennomsnittleg ventetid 31. des des des jan febr Helse Sunnmøre 66 dagar Volda sjukehus 59 dagar Ålesund sjukehus 67 dagar Helse Nordmøre-Romsdal 78 dagar Helse Nord-Trøndelag 66 dagar St. Olavs Hospital 97 dagar Høyr frå dykk! Vi ynskjer stadig å forbetre magasinet SunnMøring, og vi vil satse meir på å gi god informasjon om kjerneverksemda i Helse Sunnmøre: pasientbehandling, utdanning av helsepersonell, forsking, helsepolitikk og informasjon til pasientar og pårørande. Tilsette, primærlegar, pasientar, pårørande og eigarar er viktige målgrupper for magasinet. Vi ynskjer at SunnMøring skal vise eigarar og politikarar at vi er eit helseføretak med god kvalitet som er i sterk utvikling og som er verdt å satse på. Kom med innspel til magasinet! Vi ynskjer oss tips, småsaker og bilete som handlar om det daglege og faglege livet i Helse Sunnmøre. Solveig Moe Frøland Redaktør/informasjonssjef Utgivar: Helse Sunnmøre 6026 Ålesund Tlf: Idé/design/innhald: Cox Bergen SunnMøring April

16 PRA-209,7x300-Helsemag-NO 03/04/07 8:00 Side 1 BLAD B - Økonomi Returadresse: Helse Sunnmøre 6026 Ålesund Behagelig fottøy til arbeid og fritid... Behagelig og funksjonelt fottøy er en nødvendighet når man er på føttene en hel arbeidsdag. Tenerife Modell Kvalitet: Skinn med microfiber såle Borrelåslukking Farge: Hvit Størrelse: kr. 299,- inkl. mva Mallorca Modell Kvalitet: Skinn med uttagbar såle. Strikk og borrelåslukking Farge: Hvit/lysblå Størrelse: kr. 249,- inkl. mva Ibiza Modell Kvalitet: PU med nubukk Borrelåslukking Farge: Grå/lysblå - Grå/navy Størrelse: kr. 199,- inkl. mva - den originale Crocs Cayman Modell Farge: Lys grønn - hvit - lys blå - fuchsia - koboltblå Størrelse: kr. 399,- inkl. mva Foot-print Modell Kvalitet: Oil nubukk med innersåle av skinn Farge: Sort Størrelse: Kvalitet: Nubukk med innersåle av skinn Farge: Kamel Størrelse: kr. 299,- inkl. mva Da denne modellen er liten i størrelsen, anbefaler vi at du bestiller ett nummer større enn du normalt bruker. Bestill på eller - hvor du kan se hele Praxis kolleksjonen av arbeids - og fritidsklær samt fottøy. Eller send inn kupongen under - porto er allerede betalt. Send eller fax kupongen - eller bestill via Modell nr./navn Farge Størrelse Antall Ja takk, jeg vil gjerne ha tilsendt Praxis-katalogen med hele kolleksjonen av arbeidsklær, fritidsklær og fottøy. Praxis A/S Sjøtun Næringspark 6899 Balestrand Telefon Telefax E-post Navn E-post Faggruppe Adresse Postnr. Telefon Sted Alle priser er inkl. mva. Varene sendes i postoppkrav med et porto/oppkravsgebyr på kr. 99,- Full retur- og bytterett innen 14 dager. Praxis AS Svarsending Oslo

Med god informasjon i bagasjen

Med god informasjon i bagasjen Evaluering av pasientinformasjon Med god informasjon i bagasjen Johan Barstad Lærings og meistringssenteret Helse Sunnmøre HF SAMAN om OPP Hotell Britannia, Trondheim 18. Februar 2010 Sunnmørsposten, 08.02.10

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom

Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Pasienthotellet Fss Plassering: 7. etg Kapasitet: 21 sengar fordelt på 7 dobbeltrom/7 enkeltrom Formål med pasienthotelllet: Hovudoppgåva er å vere eit tilbod for at pasientane skal behandlast på beste

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE I pasient- og pårørandeopplæringa som vert gjennomført av avdelingane i sjukehusa i Helse Møre

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS

BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS BARN SOM PÅRØRANDE NÅR MOR ELLER FAR ER PÅ SJUKEHUS BARN OG UNGDOM SINE REAKSJONAR I denne brosjyra finn du nyttige tips for deg som er innlagt, og har barn under 18 år. Når ein i familien vert alvorleg

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

Om å høyre meir enn dei fleste

Om å høyre meir enn dei fleste Om å høyre meir enn dei fleste Anne Martha Kalhovde Psyk spl., PhD student Leiar av Forskning og undervisningseininga ved Jæren DPS Kva slags høyrselserfaringar er det snakk om? Erfaringar med å høyre

Detaljer

Helse Førde. Kompetanse og rekruttering. Næringsreise - 01.10.2013

Helse Førde. Kompetanse og rekruttering. Næringsreise - 01.10.2013 Helse Førde Kompetanse og rekruttering Næringsreise - 01.10.2013 Region Helse Vest Om Helse Førde Helse Førde har ansvar for spesialisthelsetenesta i Sogn og Fjordane Består av Psykisk helsevern, Kirurgisk

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

Informasjon til pasient med. brudd i øvre lårbein. Kristiansund sjukehus Molde sjukehus Volda sjukehus Ålesund sjukehus

Informasjon til pasient med. brudd i øvre lårbein. Kristiansund sjukehus Molde sjukehus Volda sjukehus Ålesund sjukehus Informasjon til pasient med brudd i øvre lårbein Kristiansund sjukehus Molde sjukehus Volda sjukehus Ålesund sjukehus Kva er eit lårhalsbrudd? Med lårhalsbrudd meiner vi vanlegvis eit brot i øvre del av

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak.

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak. Vi takkar for mulegheita til å vere til stades og kommentere nye og spennande tal. For oss som interesseorganisasjon er det naturleg å gå rett på operasjonalisering av ny kunnskap. Bør funna vi har fått

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

Samtalegruppe for par der den eine har kreft.

Samtalegruppe for par der den eine har kreft. Samtalegruppe for par der den eine har kreft. Familievernkontoret i Molde og Molde sjukehus er i gang med å planlegge gruppe for par der den eine har kreft. Kjersti Tytingvåg Rogne, representerer Familievernkontoret,

Detaljer

HJARTEAVDELINGA REHABILITERING ETTER HJARTESJUKDOM

HJARTEAVDELINGA REHABILITERING ETTER HJARTESJUKDOM HJARTEAVDELINGA REHABILITERING ETTER HJARTESJUKDOM VEGEN TIL EIT BETRE LIV For deg som opplever akutt hjartesjukdom kan den første tida etter heimkomst vere vanskeleg å takle åleine. Mange treng hjelp

Detaljer

Vi lærer om respekt og likestilling

Vi lærer om respekt og likestilling Vi lærer om respekt og likestilling I Rammeplanen står det at barnehagen skal tilby alle barn eit rikt, variert, stimulerande og utfordrande læringsmiljø, uansett alder, kjønn, funksjonsnivå, sosial og

Detaljer

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Tema: Utskriving av pasientar frå sjukehus til kommune Samhandling mellom Stord sjukehus

Detaljer

Telemedisin Sogn og Fjordane Retningsliner for bruk av videokonferanse

Telemedisin Sogn og Fjordane Retningsliner for bruk av videokonferanse Telemedisin Sogn og Fjordane Retningsliner for bruk av videokonferanse ------------------------------------------------------------------------------- Innhald 1 Innleiing... 3 1.1 Videokonferanse... 3

Detaljer

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Kjære foreldre/føresette Me ynskjer dykk og barnet dykkar hjarteleg velkomen til Lonevåg barnehage! Barnet dykkar har no fått

Detaljer

Om vestibularisnevritt

Om vestibularisnevritt svimmel - vestibularisnevritt - langvarig svimmelheit Om vestibularisnevritt Vestibularisnevritt er ein sjukdom i det indre øyret og er ei av dei vanlegaste årsakene til svimmelheit. Tilstanden kan bli

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Informasjon til pasientar og pårørande

Informasjon til pasientar og pårørande HELSE BERGEN Haukeland universitetssjukehus Informasjon til pasientar og pårørande ReHabiliteringsklinikken Haukeland universitetssjukehus Avdeling fysikalsk medisin og rehabilitering Innhold Velkommen

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Team Ørsta aktiv alderdom med velferdsteknologi

Team Ørsta aktiv alderdom med velferdsteknologi Team Ørsta aktiv alderdom med velferdsteknologi Føreord Ørstafjorden forma som eit hjarte Ørsta kommune har sidan hausten 2014 hatt eit prosjekt med spelteknologi i dagtilbod/buavdeling. Spiren til dette

Detaljer

ARBEIDSGJEVARSTRATEGI

ARBEIDSGJEVARSTRATEGI ARBEIDSGJEVARSTRATEGI PersonalPolitiske verdiar Stram arbeidsmarknad Vi vil: vera opne og ærlege Vi vil: samarbeida Auka behov for arbeidskraft Vi vil: visa respekt og likeverd for kvarandre Vi vil: gi

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Lønnsundersøkinga for 2014

Lønnsundersøkinga for 2014 Lønnsundersøkinga for 2014 Sidan 2009 har NFFs forhandlingsseksjon utført ei årleg lønnsundersøking blant medlemane i dei største tariffområda for fysioterapeutar. Resultata av undersøkinga per desember

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Ledelse over fjord og fjell

Ledelse over fjord og fjell Ledelse over fjord og fjell Klinikksjef Svanhild Tranvåg Helse Møre og Romsdal frå 1. juli 2011 Ny klinikkstruktur frå hausten 2012 Rusføretaket inn i HMR 1. januar 2014 Ambulanseføretaket inn i HMR 1.

Detaljer

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09 TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE Sist redigert 15.06.09 VISJON TILTAK Stord kulturskule skal vera eit synleg og aktivt kunstfagleg ressurssenter for Stord kommune, og ein føregangsskule for kunstfagleg

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg?

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg? IA-funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? // IA - Funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? Målet med eit inkluderande arbeidsliv (IA) er å gje plass til alle som kan og vil

Detaljer

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Sogndal Studentbarnehage er ein privat barnehage, som vert driven av Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane (SISOF), velferdsorganisasjonen

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Ny strategiplan for Høgskulen

Ny strategiplan for Høgskulen Ny strategiplan for Høgskulen Nokre innspel til det vidare arbeidet Petter Øgar Mi forståing av strategisk plan Ein overordna og langsiktig plan for å oppnå bestemte overordna mål for organisasjonen Måla

Detaljer

Internasjonal vidaregåande skule

Internasjonal vidaregåande skule Internasjonal vidaregåande skule Tilbod om eit skuleår i utlandet Elevar som tek Vg1 på Studiespesialiserande utdanningsprogram i år, kan ta Vg2 i Skottland neste år. Møre og Romsdal fylkeskommune 1. Innleiing

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO HAFSLO - INFORMASJON SFO er eit friviljug omsorgs- og fritidstilbod før og etter skuletid for borna på 1. 4. steg. Sentralt i tilbodet er omsorg, tryggleik,

Detaljer

Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune

Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune Skjema for medarbeidarsamtalar i Radøy kommune 1 Bedriftspedagogisk Senter A.S bps@bps.as Medarbeidarsamtalar i Radøy kommune - slik gjer vi det Leiar har ansvar for å gjennomføra samtalane sine slik det

Detaljer

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist Telenor Xtra Hødd Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Telenor Xtra FFO er eit samarbeid mellom Telenor og Norges Fotballforbund. Tilbodet gjeld

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 24.11. 2014 SAKSHANDSAMAR: Camilla Loddervik SAKA GJELD: Omdømmemåling 2014 ARKIVSAK: 2014/816/ STYRESAK: 145/14 STYREMØTE: 08.12. 2014 FORSLAG

Detaljer

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn

Regnet sit som glanspapir på hender og føter Vinden ser det eg ikkje ser Han som smiler under vindauget. Eg rissar ikkje namn Dans meg Lat meg sjå deg utan andlet, lat meg gå med deg i skogen utan klede. Vis meg dit du aldri før har vore, sei meg det du aldri før har tenkt. Våg meg utan sko og utan pust. Dans meg dit du vil Hudsong

Detaljer

ÅRSRAPPORT FRÅ KREFTOMSORG. Årdal kommune

ÅRSRAPPORT FRÅ KREFTOMSORG. Årdal kommune ÅRSRAPPORT FRÅ KREFTOMSORG Årdal kommune 2011 Innhold 1.0 Kreftomsorga i Årdal... 3 1.1 Kreftsjukepleiar... 3 1.2 Nettverk for ressurssjukepleiarar... 3 1.3 Hospitering... 5 2.0 Plan vidare... 5 2.1 Kreftsjukepleiar...

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune

Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Prosedyre Barn med nedsett funksjonsevne i Stord kommune Gjeld frå august 2015 1. BARN MED NEDSETT FUNKSJONSEVNE Barn med nedsett funksjonsevne kan ha trong for særleg tilrettelegging av fysiske og personalmessige

Detaljer

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist Telenor Xtra Hødd Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Telenor Xtra FFO er eit samarbeid mellom Telenor og Norges Fotballforbund. Tilbodet gjeld

Detaljer

Team Hareid Trygg Heime

Team Hareid Trygg Heime Team Hareid Trygg Heime Hareid i fugleperspektiv fotografert frå Holstad-heia. Hareid er ein kystkommune med litt i overkant av 5000 innbyggarar. I areal er det ei lita kommune, med kommunesenteret Hareid,

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Grupperettleiing for turnuslegar i kommunehelsetenesta

Grupperettleiing for turnuslegar i kommunehelsetenesta Til turnuslegane i kommunehelsetenesta i Sogn og Fjordane Grupperettleiing for turnuslegar i kommunehelsetenesta Sosial- og Helsedepartementet har sett i gang tiltak for å betre rekrutteringa til primærhelsetenesta

Detaljer

Styresak. Sakstittel: FORBETRINGSPROGRAMMET - STATUS PER MARS 2008

Styresak. Sakstittel: FORBETRINGSPROGRAMMET - STATUS PER MARS 2008 Styresak Går til: Styremedlemer Føretak: Helse Førde HF Styremøte: 26. mars 2008 Styresak: 024/08 O Arkivkode: Arkivsak: 2008/236 Dato skrive: 12.03.2008 Sakshandsamar: Tove Hovland Godkjent av: Jon Bolstad

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT MASFJORDEN KOMMUNE Sosialtenesta Nav Masfjorden Postboks 14, 5987 Hosteland Tlf 815 81 000/47452171 Unnateke for offentleg innsyn Jf. Offlentleglova 13 SØKNAD OM STØTTEKONTAKT Eg vil ha søknaden handsama

Detaljer

Årsrapport Kreftkoordinator ÅLA

Årsrapport Kreftkoordinator ÅLA Årsrapport Kreftkoordinator ÅLA Innhold 1.0 KREFTKOORDINATOR I KOMMUNANE ÅLA... 3 1.1 Stilling som kreftkoordinator... 3 1.2 Organisering av stillinga... 3 1.3 Kreftkoordinator si rolle... 3 2.0 Oppstart

Detaljer

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014

Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay. Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Rapport Mandatory Assigment 06 Photo Essay Malin Ersland Bjørgen 07.02.2014 Innledning Eg valde å tolke oppgåva slik at ein skulle framstille ein «historie» kun ved hjelp av bilete. Eg tolka det òg slik

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Austigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei alle sammen! Plassebakken Barnehage BA I januar har vi nytta oss av det fine veret å vøre mykje ute! Sjølv om det

Detaljer

VEDTEKTER FOR RØYSMARKA STUDENTBARNEHAGE, VOLDA OG FOGDEGÅRDEN STUDENTBARNEHAGE, ÅLESUND. gjeldande frå 01.01. 2011

VEDTEKTER FOR RØYSMARKA STUDENTBARNEHAGE, VOLDA OG FOGDEGÅRDEN STUDENTBARNEHAGE, ÅLESUND. gjeldande frå 01.01. 2011 1 2 VEDTEKTER FOR RØYSMARKA STUDENTBARNEHAGE, VOLDA OG FOGDEGÅRDEN STUDENTBARNEHAGE, ÅLESUND gjeldande frå 01.01. 2011 1. DRIFT I SAMSVAR MED NORSK LOV Eigaren av barnehagane er Studentsamskipnaden for

Detaljer

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder

Det psykososiale skolemiljøet til elevane. Til deg som er forelder Det psykososiale skolemiljøet til elevane Til deg som er forelder Brosjyren gir ei oversikt over dei reglane som gjeld for det psykososiale skolemiljøet til elevane. Vi gir deg hjelp til korleis du bør

Detaljer

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 G00 Arkivsaksnr.: 12/572-2

SAKSFRAMLEGG. Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 G00 Arkivsaksnr.: 12/572-2 SAKSFRAMLEGG Saksbehandler: Odd Arve Rakstad Arkiv: 026 G00 Arkivsaksnr.: 12/572-2 Prosjekt Sogn lokalmedisinske senter, Lærdal. Rapport forstudie og vidareføring TILRÅDING: Leikanger kommunestyre gjer

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune Vedteke av kommunestyret 19. juni 2014 Postadr.: Telefon: Telefaks: Bankgiro: Organisasjonsnr.: 5981 MASFJORDNES 56 16 62 00 56 16 62 01 3201 48 54958 945627913 E-post:post@masfjorden.kommune.no

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde

Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde Rus og psykiatri - utfordringar sett frå kommunane korleis løyse store utfordringar innan feltet åleine eller saman? v/ Line Glesnes og Monica Førde Landro, Sund kommune 1. Sund kommune, organisering rus

Detaljer

Frå visjon til realitet November 2012

Frå visjon til realitet November 2012 Frå visjon til realitet November 2012 I fleire år har i samarbeid med og nabokommunane Askøy, Sund og Øygarden utvikla samhandlingsprosjekt innanfor ulike helseområde. Dette samsvarar med visjonane og

Detaljer

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode

Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Løysingsfokusert tilnærming LØFT tenking og metode Ved Kari Vik Stuhaug Helsepedagogikk Helse Fonna 5. Mars 2015 09.03.2015 Kari Vik Stuhaug, LMS Helse Fonna 1 Kva gjer du når du får eit problem? Og kva

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Styremøte i Helse Finnmark HF Dato. 1. desember 2011. Møtedato: 8. desember 2011. Saksbehandlar: HMS-rådgjevar Andreas Ertesvåg.

Styremøte i Helse Finnmark HF Dato. 1. desember 2011. Møtedato: 8. desember 2011. Saksbehandlar: HMS-rådgjevar Andreas Ertesvåg. Administrasjonen Styremøte i Helse Finnmark HF Dato. 1. desember 2011 Møtedato: 8. desember 2011 Saksbehandlar: HMS-rådgjevar Andreas Ertesvåg Sak nr: 70/2011 Namn på sak: Verdibasert Hverdag Adm. direktørs

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Sjumilsstegkonferansen Loen 12. mars 2014 Ved Solrun Samnøy, prosjektleiar Psykisk helse på timeplanen Fire skular i Sogn, i tre kommunar Aurland Vik Årdal (to skular)

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Rapport frå tilsyn med Helse Bergen HF, Voss sjukehus, Psykisk helsevern for barn og unge, BUP Voss

Rapport frå tilsyn med Helse Bergen HF, Voss sjukehus, Psykisk helsevern for barn og unge, BUP Voss Sakshandsamar, innvalstelefon Anne Grete Robøle, 731 Vår dato 9.7.1 Dykkar dato Vår referanse 1/3 Dykkar referanse Rapport frå tilsyn med Helse Bergen HF, Voss sjukehus, Psykisk helsevern for barn og unge,

Detaljer

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune

SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune SENIORPOLITIKK Masfjorden kommune Vedteke i kommunestyret 19 juni 2014 FORORD Hovudoppdraget for alle som arbeider i Masfjorden kommune er å yte kommunale tenester av beste kvalitet. Den einskilde sin

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer