ambisjonar Kultur Forsking Tenesteyting Høgteknologi Yrkesfag Industri Idrett Energi Skal du ha action, må du vere der det skjer

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "ambisjonar Kultur Forsking Tenesteyting Høgteknologi Yrkesfag Industri Idrett Energi Skal du ha action, må du vere der det skjer"

Transkript

1 Skal du ha action, må du vere der det skjer Forsking Kultur Høgteknologi Tenesteyting utdanning jobb rekruttering Yrkesfag karriere Industri Idrett Energi Jobb og moglegheiter i SOGN OG FJORDANE

2 INNLEIING KARRIERERETTLEIING Eit fylke med Lyst å bli ein del av framtida til Sogn og Fjordane? Då skal du lese vidare! Dette magasinet viser nemleg deg som er under utdanning eller på leit etter arbeid, kva jobbmoglegheiter ulike utdanningsval kan gje her i fylket. Vi kallar dette magasinet Ambisjonar. Ikkje berre har fylket høge, må alle medarbeidarar på alle nivå på ein arbeidsplass i dagens arbeidsmarknad ha. I magasinet møter du unge menneske frå både Nordfjord, Sunnfjord og Sogn, og til saman viser dei deg breidda i jobb- og karrieremoglegheitene i denne delen av landet. Dette er berre ein liten brøkdel av alt som finst her, så berre tenk på kva moglegheiter som ligg framfor deg! Sogn og Fjordane har alltid orientert seg mot omverda. Verksemdene i fylket står for mykje av den nasjonale verdiskapinga og er ein viktig bidragsytar til norsk eksport. Her finn du spennande jobbar innanfor høgteknologisk industri, maritim sektor, offshoreaktivitet, marin næring, design og kommunikasjon, finans og økonomi, offentlege tenester, forsking og utvikling, energi og IKT. Sogn og Fjordane er i stadig større grad eit fylke der nye idear blir sette ut i livet, og der internasjonale og urbane impulsar slår rot blant det tradisjonelle. Fullført vidaregåande opplæring er i dei fleste tilfelle ein føresetnad for å kome i arbeid og ha ein trygg ståstad i livet. Behovet for folk med fagopplæring er som regel alltid stort, så dette er ein rask og sikker veg til ein god jobb. Etterspurnaden etter arbeidskraft med høgare utdanning ser ut til å auke sterkt i åra framover, og her spelar høgskulesystemet ei viktig rolle. Uansett kva du vel det finst mest truleg ein arbeidsplass for deg i Sogn og Fjordane! Dette magasinet er blitt til takka vere eit unikt samarbeid mellom næringslivet i fylket, Sogn og Fjordane fylkeskommune, Framtidsfylket AS og InMedia AS. INNHALD EID INVITERER TIL KULTURARBEIDSPLASSAR...4 TEKNOLOGIUTVIKLING I VERDSKLASSE I ÅRDAL...6 EIT HAV AV MOGLEGHEITER HOS HYDRO...7 EIN FYSISK KREVJANDE KONTORJOBB...8 ELSKAR INTELLIGENT PUTLEARBEID...10 LÆRARLYKKE I ÅRDAL...11 GLOBALE UTFORDRINGAR, LOKALE LØYSINGAR.. 12 EIT IDEELT FYLKE FOR FORSKING...14 FRAMTIDSFYLKET TRAINEE...16 LIKAR Å SKAPE OG SJÅ RESULTAT...18 ELSKAR JOBBEN PÅ BØLJAN DEN BLÅ...19 DET ER BØLGJETANKEN SOM TEL...20 EI SOLSKINSHISTORIE FRÅ ÅRDAL...22 FANN JOBBEN OG KJÆRLEIKEN...23 MED BLIKKET MOT MORGONDAGEN...24 ØKOLOGISK ER DET DIGGASTE ALTERNATIVET...26 ANJA HAR DET SOM FISKEN I VATNET...27 STAOR PAO FOR IDRETTEN I SOGNDAL...28 BLIR SPESIALIST I HELSE FØRDE...29 SOLID ARBEID OG BESTE SORT MATERIALAR DET GJELD Å TENKJE TOTALT...31 MILJØENGASJEMENT GAV ARBEIDSPLASS...32 Gode råd for val av utdanning, yrke og karriere Kva vil eg bli? Kva kan eg jobbe med? Er eg på rett spor? Spørsmåla er så store at det vil vere nyttig å ta imot råd og rettleiing, seier prosjektleiar for Karriere i Sogn og Fjordane fylkeskommune Sonja Hestetun. Fire meiningar om Ambisjonar Lurer du fælt? Opplæringslova gir deg som elev rett til rådgiving om utdanning, yrkestilbod og yrkesval. (Foto: Sonja Hestetun) Vi har utfordra fire elevar ved Flora vidaregåande skule til å følgje prosessen med utviklinga av dette magasinet, både for å gje rettleiing og for å gje kritikk. Her er deira synspunkt på det produktet du no held i hand, både på innhald, layout og struktur. Usensurert og rett frå levra! (Foto: Bjørn Angell Jacobsen) Ambisjonar 2009/2010 Fin layout Lene Kristin Midtbø Berge meiner magasinet er ei god kjelde til informasjon om jobbmoglegheitene i fylket. - Magasinet er fint og innhaldet er bra. Når ein skal velje kva utdanningsløp ein skal ta, er det viktig å vite om det er mogleg å busette seg i fylket etterpå med ei slik utdanning. Dette magasinet viser ulike mennesker som har gjort dette. Og det er fint, meiner Lene Kristin. Konsept: Utvikla av InMedia og Sogn og Fjordane fylkeskommune Ansvarleg utgjevar: Sogn og Fjordane fylkeskommune og InMedia Nyttig informasjon Stian Melheim reflekterer over magasinet sin plass i ein større samanheng. - Magasinet er nyttig med tanke på at det illustrerer korleis folk trivst i ulike jobbar i fylket. At det kan vere høve for folk flest å skaffe seg arbeid i nærområdet som dei vil trivast med, opnar nye moglegheiter. Det er jo elles logisk at skal ein få folk til å arbeide i fylket og etablere seg her, så må ein opplyse om jobbmoglegheitene. Personleg meiner eg at moglegheitene alltid er større enn ein først trur, uansett kva situasjon ein er i, seier Stian. Samarbeid mellom: Framtidsfylket, InMedia og Sogn og Fjordane fylkeskommune med bidrag frå Fjord1, Norsun, Hydro, Norway Pelagic, Sparebanken Sogn og Fjordane, Vestlandsforsking, Høgskulen i Sogn og Fjordane, Eid kommune, Måløy Vekst AS, Åsen & Øvrelid AS, Hagen, Sogn og Fjordane Energi, Helse Førde, Aurland Sparebank, Inkubator Vest, Sogndal Fotball og Idrettssenteret. Forståeleg språk Lina Høyvik Nielsen er godt nøgd med språket og vinklingane i magasinet. - Eg tykkjer det er bra at det kjem eit magasin som gjev informasjon om kva jobbmoglegheiter det er her i fylket. Magasinet har gode tekstar med mykje informasjon om ulike yrke. I tillegg er det skrive slik at alle forstår det. Eg liker at det blir informert om kva utdanning dei ulike har teke, seier Lina. Grafisk design: Trygve Johan Solheim, InMedia, Nordfjordeid Trykk: Mediatrykk, Bergen Språkvask: Språkverkstaden, Bergen Nokre manglar Niklas Westbø Iversen saknar einskilte element i magasinet. - Magasinet burde informere meir på eit generelt plan i tillegg til dei personlege artiklane som magasinet no består av. Eg tykkjer elles layouten på artiklane med faktateksten på sida er veldig bra, meiner Niklas. MILJØMERKET Bruk retten til karriererettleiing! Så tidleg som råd er, må du orientere deg om korleis og kvar du kan få deg læreplass. Kva kan du sjølv gjere, og kva legg bedriftene vekt på når dei tilset lærlingar? Hugs alternativet med fagskuleutdanning! Dette er korte, yrkesretta utdanningar som byggjer på vidaregåande opplæring eller tilsvarande realkompetanse. Etter to år med VG2 har du òg høve til å ta påbygging som gir generell studiekompetanse. Du som går studieførebuande utdanningsprogram må vite om mulegheiter og krav som gjeld når du skal søke høgare utdanning. Det gjeld både i Noreg og utlandet. Nyttige tips Her er nokre nyttige moment for deg som går på vidaregåande skule og skal gjere yrkesval. Set opp ei liste over dei sterke og svake sidene dine. Kva interesser, evner og verdiar har du? Søk råd og rettleiing. Finn nødvendig informasjon. Skaff deg kjennskap til yrkesliv og utdanningsmoglegheiter. Vurder ulike alternativ og gjer godt grunngjevne val. Dette kan vere noko du bør ha kunnskap om undervegs i utdanninga di: Samanheng mellom studie og jobb Jobbsøkjarprosessen korleis skrive ein god søknad og CV og gjennomføre eit intervju Kva du kan, og kva du vil Kvar du kan få jobb etter at utdanninga er ferdig Ta ein test For å bli meir medviten kan det vere nyttig å gjennomføre ein test. Hugs at du ikkje må sjå på svaret i testen som ein fasit, men heller som eit grunnlag for samtale. Karrieresamtale Opplæringslova gir deg som elev rett til rådgiving om utdanning, yrkestilbod og yrkesval. Viktig å tenke gjennom før karrieresamtalen: Kva ønskjer du å ta opp under samtalen? Kva ønskjer du at rettleiaren skal hjelpe deg med? Kva er målet ditt? Kvifor er dette målet ditt? Kva skal til for å nå målet? Kva kan hindre deg i nå målet? Har du tenkt på andre alternativ? Hugs at det er du som bestemmer utgangspunktet for karrieresamtalen, så det er lurt å tenkje gjennom kva du vil snakke om. Gratis testar finn du mellom anna hos: Vilbli NAV Gründertesten Interessetestar som krev kjøp av lisens og/eller sertifisering: Skoletesten (kjøp av lisens) Profråd karriereservice (sertifisering og kjøp av lisens) Redaktørar: Trykksak Geir Arne Solheim, seniorkonsulent InMedia Opplag Liv Strømme, informasjonssjef 2 Sogn og Fjordane fylkeskommune 3

3 STUDIEFØREBUANDE - MUSIKK, DANS OG DRAMA Namn: Geir Holmen Alder: 33 Arbeidsgjevar: Eid kommune Stilling: Operahusleiar Oppvaksen: Målselv, Troms Eid inviterer til kulturarbeidsplassar Eid vert sett på som kulturhovudstaden i Sogn og Fjordane, mellom anna på grunn av storsatsingar som Opera Nordfjord og Malakoff Rockfestival. Faktisk er Eid den einaste staden utanom Oslo som har eit ekte operahus, og der sit Geir Holmen (33) som operahusleiar. Målet til kommunen er at det skal kome mange fleire arbeidsplassar i den kulturbaserte næringa i Eid i åra som kjem. Eid inviterer deg til å sjå moglegheitene! Geir Holmen er operahusleiar i Eid, og stortrivst med jobben. Geir Holmen flytta til Eid hausten 2008 saman med kona og dottera deira, som no er to år. Geir kom frå stillinga som prosjektleiar i NRK P3, og den første tida pendla både han og kona Terese til jobb i Volda. Men i løpet av året fekk begge to seg jobb på Nordfjordeid, han som operahusleiar og ho som webkonsulent. Geir kan takke storsatsinga på kulturbasert næringsutvikling i Eid kommune for at han er ein av to i heile Noreg som no er operahusleiarar. Allsidig jobb Jobben som leiar for Operahuset Nordfjord handlar stort sett om alt anna enn opera. Huset rommar faktisk først og fremst andre aktivitetar gjennom året, med alt frå rock og pop til musikalar, ballett, standup og messer. Eg er tilsett som avdelingsleiar i Eid kommune der eg har eit særskilt ansvar for aktivitetane i Operahuset Nordfjord, det vil seie alt frå nettsider, booking og fakturering til økonomisk ansvar og personalansvar for Eid Bibliotek. Eg er dessutan kinosjef for Eid kino, og der har vi samarbeid med ei elevbedrift ved Eid vidaregåande skule i drifta, forklarer Geir. Operahuset Nordfjord handlar stort sett om alt anna enn opera Opplevingsarena Operahuset er ein del av opplevingsarenaen i det nye miljøet og bygningskomplekset som har sprunge ut av Eid vidaregåande skule. Nokon typisk arbeidsdag i dette miljøet er vanskeleg å skildre, for det skjer svært mykje forskjellig kvar einaste dag. Det er få typiske arbeidsdagar, men det er alltid fullt køyr. Gjerne frå ni om morgonen til elleve om kvelden utan pausar på arrangementsdagar. Det strekkjer seg frå å halde talar for 500 menneske til å trekkje skøyteleidningar og flytte bord. Ingen jobb for liten og ingen for stor, smiler Geir. Arbeidsoppgåvene er altså mange og ofte krevjande. Det er alltid krevjande å booke eit program gjennom året som folk vil betale for å sjå. Ein må balansere mellom ulike kunstformer samtidig som ein må halde fokus på det økonomiske i kvart enkelt prosjekt, seier Geir. Perfekt heimstad Geir er svært nøgd med jobben og er glad for at kommunen har kulturbasert næring som satsingsområde. Eit større miljø av menneske som kan livnære seg av å jobbe med kultur i Eid hadde vore gøy. Elles er eg strålande nøgd med å bu i Eid, både med tanke på gode kollegaer, bu- og oppvekstvilkår og nærleik til familie og vener. Ikkje minst er det eit kjempeflott miljø i bygda mi Haugen, der vi har teke over gamlehuset på garden der kona mi er odelsjente. No står oppussing for tur, fortel Geir, som altså ikkje kjem til å rømme tilbake til korkje NRK, bylivet eller heimbygda Målselv med det same. For på kva andre stader enn Eid kan du leige eit operahus, gå på hjortejakt om hausten og ha Noregs beste rockefestival, Malakoff, innanfor kommunegrensene? Utdanningsløpet til Geir Eid kommune satsar breitt på kulturbaserte arbeidsplassar, og ofte har slike typar stillingar utspring i menneske med ein allsidig bakgrunn. Geir Holmen har ikkje berre brukt for utdanninga si i jobben, han har like stor nytte av interessene sine og den tidlegare arbeidserfaringa som prosjektleiar i NRK P3. Der hadde han ansvar for events, turnear, festivalar, program- og konseptutvikling og personalansvar akkurat det han treng som leiar for Operahuset Nordfjord! Utdanningsløpet: Økonomi eitt år på universitet i Groningen i Nederland, førstegangsteneste, grunnfag filmvitskap ved Høgskolen i Lillehammer, videojournalistikk på Danvik folkehøgskule, fjernsynsjournalistikk ved Høgskulen i Volda. Ferdig utdanna i Eid inviterer Å invitere er ein av kjerneverdiane i eidasamfunnet. Det ligg naturleg for oss, og mykje av det som Eid er kjend for er basert på akkurat det å invitere til og skape arena for samhandling, kulturell utveksling og verdiskaping. Difor seier vi «Eid inviterer»! Slagordet «Eid inviterer» summerer opp det vi ønskjer å oppnå i Eid. Vi seier dette mellom anna når ordføraren skal ut og representere, bedriftene skal ut og rekruttere, kulturen skal ut og imponere, politikarane skal ut og inkludere, handelen skal ut og inspirere, skulane skal ut og informere, reiselivet skal ut og fascinere og når unge gründerar vert inviterte til å etablere! Vi seier med dette at vi ønskjer at eidasamfunnet vert kjent som døropnar - i vidaste forstand - og at vi vil halde fram med å byggje omdømmet vårt på å vere inviterande til all slags samlande aktivitet. I Eid satsar vi stort på kulturbaserte arbeidsplassar og har sett oss ambisiøse mål. Vi har fått ein svært god start gjennom Operahuset Nordfjord, og vi håper å sjå mange initiativ framover der vi ser ei oppbløming av folk med kultur som leveveg. Du er med dette invitert! Med beste helsing Sonja Edvardsen, ordførar i Eid 4 5

4 Studieførebuande - Høgteknologisk Yrkesfagleg - Teknikk og industriell produksjon Utdanningsløpet til Jens : skulegang i Tyskland : bachelor i kjemi og materialvitskap hos FH Bonn-Rhein-Sieg i Rheinbach/ Tyskland : master i Light Metals Production ved NTNU i Trondheim Fakta om Hydro, teknologisenteret i Årdal Ein jobb ved teknologisenteret Ein jobb ved teknologisenteret i Årdal byr på mange spennande arbeidsoppgåver som forsking på CO2-fangst, energigjenvinning og utvikling av high tech i verdsklasse. Hydros teknologiorganisasjon har avdelingar i Årdal, Porsgrunn og Neuss i Tyskland. Hydro utviklar framtidsretta og miljøvennleg teknologi, mellom anna ein ny generasjon elektrolyseteknologi som er under uttesting. Hydro har referansesenter med fullskala elektrolyseomnar der nye idear vert testa ut, og eit eige laboratorium for materialtesting. Teknologiorganisasjonen leverer tenester til Hydro-fabrikkar i Noreg og i utlandet og her er eit internasjonalt arbeidsmiljø. I Årdal er det heile 14 nasjonalitetar. For å utvikle ny teknologi trengst eit breitt samansett fagmiljø, og Hydro tilbyr svært gode karrierehøve. I Qatar vert det no bygd verdas største aluminiumsfabrikk med teknologi utvikla i Årdal. Hydro sin teknologiorganisasjon innanfor primærmetall tel 180 tilsette. 100 av desse jobbar i Årdal. 59 prosent av dei tilsette er ingeniørar, 16 prosent er operatørar, og 19 prosent er laboratorieteknikarar. Eg kan få støtte frå Hydro til å ta doktorgraden i Trondheim. Eg høyrte at Hydro hadde gode tilbod på ulike ting som eg var interessert i. teknologiutvikling i verdsklasse i Årdal Han lyttar gjerne til tungmetall på Målrock, men i jobben er det berre lettmetall som gjeld for prosjektingeniør Jens Fladerer (26) ved Hydro sitt teknologisenter i Årdal. Eg har ein master i Light Metals Production frå NTNU i Trondheim. Derfor var det ingen tvil om: Eg ville ta mastergraden i Trondheim, seier Jens, som opphavleg er frå Bonn i Tyskland. Eit hav av moglegheiter hos Hydro Madeleine Larsen Barmen (19) har lærlingkontrakt ved Hydro Aluminium Årdal Metallverk sin karbonfabrikk på Årdalstangen. Ho er fødd og oppvaksen ved havet i Nordfjord, så overgangen til dei høge fjella i Årdal var stor. Men Madeleine har fått ein spennande lærlingplass og bur på ein stad med mange aktivitetar og gode vener, så ho toler saknet etter havet. Årdal har jo i staden eit hav av moglegheiter! UtdanningslØPet til MADELEINE Eitt år mekanisk og så vidare på eitt år kjemi og prosess. Fakta om Hydro Aluminium, Årdal Metallverk I Årdal har det vore aluminiumproduksjon sidan Tilgang på vasskraft ga grunnlaget for å byggje eit aluminiumsverk i der under Den andre verdskrigen. Hydro Aluminium Årdal Metallverk produserer kvart år om lag tonn flytande aluminium. Det flytande metallet vert støypt til ulike støyperiprodukt, og saman med anna metall som vert smelta om, transporterer Metallverket i Årdal kvart år om lag tonn støyperiprodukt til kundar i Europa. I tillegg vert det produsert tonn karbon-anodar, som vert nytta i framstilling av aluminium (elektrolyse-prosess) ved Metallverket i Årdal og ved andre metallverk i Hydro Aluminium.. Hydro Aluminium Årdal Metallverk har 636 tilsette. Om lag ein femdel av desse er kvinner. Årdal Metallverk tek kvart år inn om lag 20 lærlingar innan ulike fagområde. I tilegg til eit stort tal operatørar innan produksjon og vedlikehald, er det tilsett mange ingeniørar innan ulike fagfelt som metallurgi, kjemi, maskin, elektro og IS/IT. Hydro Aluminium tilbyr dei tilsette gode sosiale ordningar og har stipendordning for tilsette som ynskjer å ta vidareutdanning. Ynskjer du meir informasjon er du velkommen til å ta kontakt med: Kontaktperson: Tone Mæle, administrativ leiar Namn: Jens Fladerer Alder: 26 Arbeidsgjevar: Hydro, teknologisenteret i Årdal Stilling: prosjektingeniør Oppvaksen: Bonn, Tyskland Jens flytta til Årdal då han byrja å jobbe i Hydro i Eg jobbar med å vidareutvikle teknologi og forbetre produksjonen. Altså å gjere aluminiumsproduksjonen endå meir effektiv. Eg tykkjer det er spennande å jobbe i eit så stort aluminiumsselskap som Hydro. Aluminium er lett og miljøvennleg metall og er definitivt framtida, meiner tyske Jens. Opnar for doktorgrad Jens har eigentleg ikkje nokon typisk arbeidsdag, slik dei som jobbar i produksjonen i bedrifta har. For prosjektingeniøren er stort sett kvar dag ei ny oppleving. Eg veit som regel ikkje kva eg skal ta til med når eg kjem på jobb. Det er sjølvsagt nokre rutinar knytte til rapporteringar og e-postsjekk, men ofte er eg rundt omkring i bedrifta for å hjelpe nokon, gjere målingar eller andre oppgåver, forklarer Jens. Forutan spennande arbeidsoppgåver, er det mange gode ved å jobbe i Hydro, mellom anna høvet til kompetanseheving og vidareutdanning. Eg kan få støtte frå Hydro til å ta doktorgraden i Trondheim. Eg er open for å ta doktorgrad i framtida, men ikkje enno. Eg treng først litt erfaring i jobben min, seier Jens. Trivelege Årdal For Jens vert det litt reising, både i jobbsamanheng og heim til familien i Tyskland. Det er ikkje heilt uproblematisk; han har nemleg ein hund å ta vare på i Årdal. Men det hjelper mykje på at Årdal faktisk ligg så langt inne i verdas lengste fjord at han praktisk tala er på Austlandet når turen over fjellet startar. Det er klart det er litt lang avstand til familien i Tyskland, særleg saknar eg niesa mi. Men som regel er ikkje dette noko problem. Det er kort veg til Oslo og berre to timar med fly frå Oslo til Düsseldorf. Eg har dessutan mange gode vener her og det er eit godt og ungdommeleg miljø i Årdal. No står det berre att å få nokre fleire utestader i kommunen, så vert det perfekt, smiler Jens, som elles elskar nærleiken til naturen i Årdal. Ein typisk arbeidsdag for Madeleine startar med å planleggje korleis og når ho skal utføre dei ulike arbeidsoppgåvene. Deretter utfører ho oppgåvene i tur og orden. Det er vanskeleg å forklare kva eg gjer på inne på metallverket for folk som ikkje har vore der sjølve. Mange ulike oppgåver må gjerast - alt frå reingjering av utstyr til køyring av kran. Akkurat no jobbar eg på kontrollrommet, fortel Madeleine. Fokus på tryggleik Dei gode rutinane kan stundom verte brotne av uføresette hendingar. Særleg utfordrande oppgåver er til dømes dersom noko går gale og må ryddast opp i. Det kan vere om vi mistar eit hiv med kol frå krana. Då må vi rydde opp og fikse det som vert øydelagt, fortel Madeleine. Men det skjer sjeldan noko veldig alvorleg på metallverket, for helse, miljø og tryggleik er det viktigaste fokusområdet til verksemda. Her hos Hydro er det nulltoleranse for misbruk av alkohol, narkotika og andre medikament. Det blir også halde møte der ein får oppfriska ting ein kanskje har gløymt. Så eg vil sei at HMT på Hydro er veldig godt framme i lyset. Ein skal alltid tenkje seg om to gonger før ein gjennomfører ein jobb for å få oversikt over farane som kan oppstå, forklarer Madeleine. Likar skikkeleg arbeid Madeleine valde denne jobben fordi det var her ho ville få fagbrevet sitt. Eg høyrte at Hydro hadde gode tilbod på ulike ting som eg var interessert i. Dessutan likar eg skikkeleg arbeid og utfordringar, seier Madeleine. Før ho tok til i lærlingjobben, gjekk ho eitt år mekanisk og så vidare med eitt år kjemi og prosess i den vidaregåande skulen. Eg valde utdanninga mi fordi det eigentleg var det einaste eg interesserte meg for. Eg likar litt mekaniske ting, og det er det nok av her hos Hydro, smiler Madeleine. Med mykje fysisk arbeid på jobben likar Madeleine å ta det meir med ro på fritida. Eg likar å reise. Dessutan er det kjekt med Målrock og Fjord til Fjell-dagane, som vert arrangerte kvart år. Desse arrangementa er veldig artige og trekkjer til seg ein del folk utanfrå kommunen som ein kan verte kjend med. Det er alltid kjekt, seier Madeleine, som håper på ei karriere innan Hydro-systemet. Personalsjef Kari Bjørg Måren; tlf / , Skulekontakt Bodil Madslien; tlf / , bodil. Les Meir om Hydro på Namn: Madeleine Larsen Barmen Alder: 19 Arbeidsgjevar: Hydro Aluminium Årdal Metallverk Stilling: Lærling (kjemi og prosess) Oppvaksen: Bremanger og Selje 6 7

5 Studieførebuande - Studiespesialisering Ein fysisk krevjande kontorjobb Foto: Oskar Andersen Sogndal er ein attraktiv stad med eit mangfaldig aktivitetstilbod og tilgang til kompetansearbeidsplassar. Jostein Steene-Johannessen (33) har nyleg gjort seg ferdig med doktorgradsavhandlinga og teke til i jobben som høgskulelektor ved Høgskulen i Sogn og Fjordane. Kona mi er for tida i barselpermisjon, og dette spennande jobbtilbodet frå Høgskulen i Sogn var ein flott sjanse til å prøve noko heilt nytt. Høgskulen har eit interessant fagmiljø som er under utvikling, og dette er ein av dei få stadene i Noreg som passar spesialkompetansen min innanfor fysisk aktivitet og helse, fortel Jostein. Namn: Jostein Steene-Johannessen Alder: 33 år, gift og to barn Arbeidsgjevar: Høgskulen i Sogn og Fjordane Stilling: Høgskulelektor Oppvaksen: Sandvika, Bærum Kva fagområde har Høgskulen i Sogn og Fjordane? Høgskulen i Sogn og Fjordane har studietilbod innanfor desse fagområda:» Helse- og sosialfag» Lærarutdanningar og språk» Idrett og friluftsliv» Geologi - landskap - ingeniørfag» Økonomi, leiing og reiseliv» Samfunnsfag - historie - sosiologi Nytt fagområde frå 2010 er Fornybar energi. Dei aller fleste studietilboda høgskulen har, er yrkesretta bachelorstudium. Frå hausten 2010 har vi i tillegg tre masterstudium å tilby: - spesialpedagogikk - organisasjon og ledelse - landskapsplanlegging Sjølv om Jostein eigentleg er bygut frå det sentrale Austlandet, var steget over til saftbygda ei kjærkommen avveksling som kanskje kan verte permanent. Sogndal er ein attraktiv stad med eit mangfaldig aktivitetstilbod og tilgang til kompetansearbeidsplassar. Samtidig er lite her med gangavstand til det meste, og ikkje minst er det fritt for kø og stress om morgonen og ettermiddagen. Dersom vi trivst på sikt og kona mi får jobb her, så ser vi ikkje vekk frå at vi vert verande i denne vakre bygda, seier byguten Jostein. Kanskje er det ikkje lenge til Sogndal vert den fjerde byen i Sogn og Fjordane? Elskar fysisk aktivitet Dagleg jobbar Jostein med forsking og undervisning ved avdeling for lærarutdanning og idrett på høgskulen. Arbeidsdagen går stort sett til undervisning, førebuing til undervisning og oppfølging av studentane. Er det tid til overs, arbeider han med eksisterande forskingsprosjekt. Jobben passar meg og utdanninga mi bra. Eg fekk tidleg interesse for medisin og helse, og dessutan har idrett og fysisk aktivitet vore ein stor del av kvardagen min i alle år. Fagområdet fysisk aktivitet og helse ved Norges Idrettshøgskole var difor ein naturleg veg å gå då eg skulle velje utdanning, forklarer Jostein. Sjølv vart han tipsa om å søkje jobb på høgskulen gjennom kjente som alt jobba der, og no ser han fram til mange gode opplevingar på jobb med kollegaer og studentar og til ei aktiv fritid i den vakre sognenaturen. Utdanningsløpet til Jostein Grunnfag sosiologi på Blindern, grunnfag i idrett ved Norges Idrettshøgskole (NIH), mellomfag i fysisk aktivitet og helse (NIH), hovudfag i fysisk aktivitet og helse (NIH) og doktorgrad (barn og unge fysisk aktivitet og helse) frå NIH. Det vert også arbeidd med å få på plass eit masterstudium i lærarutdanning som ei vidareutdanning for lærarar, og ein master i idrett. Innanfor alle fagområda våre vil det jamt og trutt vere behov for nye fagfolk. Fagtilsette ved høgskulen skal både undervise og forske. Det gjer det spennande å ha jobb ved HSF. Ønskjer du å sikte deg inn mot ei fagstilling ved høgskulen, er kravet doktorgrad, men dersom det ikkje er mogleg å få tak i folk med doktorgrad, tilsetjer høgskulen godt kvalifiserte folk med mastergrad. Då er det etter kvart mogleg å få til ei ordning der du kan ta doktorgrad etterpå. Høgskulen har fleire stipendiatstillingar. Det er stillingar som skal gjere det mogleg å ta ein doktorgrad innafor eit fagområde som høgskulen har. Høgskulen ønskjer at folk skal lukkast, både som studentar og som tilsett hos oss. HSF ein utforskande stad å studere ein utfordrande stad å jobbe! 8 9

6 OFFENTLEG SEKTOR OFFENTLEG SEKTOR Mange ungar har fine tenner. Opplæring i god munnhygiene vert sentrale arbeidsoppgåver i tillegg til røntgenbilete og boring av hòl. utdanningsløpet TIL Miriam Universitet 5-årig tannlege studium ved Universitetet i Bergen Vidaregåande Øystese Gymnas Fakta Sogn og Fjordane fylkeskommune Regional utviklingsaktør Tenestetilbydar tilsette Førebels budsjett 2010: 2,5 mrd. Tannhelsetenesta i fylket 28 faste tannklinikkar, fire ambulerande 45 tannlegar 15 tannpleiarar 28 tannhelsesekretærar Åtte administrativt tilsette Namn: Miriam Sørheim Almeland Alder: 26 Arbeidsgjevar: Sogn og Fjordane fylkeskommune Stilling: Tannlege Oppvaksen: Hardanger Elskar intelligent putlearbeid Det er kjekt å få små ungar til å verte trygge på tannlegen, seier Miriam Sørheim Almeland (26), nytilsett tannlege ved den fylkeskommunale tannklinikken i Sande. No vil ho gjerne rekruttere ein kollega. Tekst: Liv Strømme Foto: Erik Hattrem Sjølv om pasientbasen til den offentleg tannlegen omfattar alle aldersgrupper, er ungane i fleirtal. Det pregar arbeidsdagen positivt. Mange ungar har fine tenner. Opplæring i god munnhygiene vert sentrale arbeidsoppgåver i tillegg til røntgenbilete og boring av hòl, fortel Miriam. Fagleg miljø I Sande skal det til vanleg vere to tannlegar, men for tida jobbar Miriam åleine. Sande har berre éin av dei heile 14 ledige tannlegestillingane i den offentlege tannhelsetenesta i fylket. Å byggje opp att tannsettet til pasientar med stort behandlingsbehov er den mest krevjande arbeidsoppgåva. I kvart einskild tilfelle må det gjerast komplekse vurderingar for å finna ei løysing som er tilfredsstillande både funksjonelt, kosmetisk og økonomisk. I slike situasjonar hender det Miriam saknar ein kollega å diskutere ulike alternativ med. Du kan gjerne presentere denne saka som ein open søknad etter ein kollega! Men heldigvis har tannhelsetenesta i fylket eit ope miljø og digitale verktøy som fremjar samarbeid mellom klinikkane. Er eg i tvil, kan eg alltid spørje meir erfarne kollegaer ved andre klinikkar, forklarar Miriam. Faglege samlingar med høg sosial faktor er ei anna og mykje nytta motvekt mot mange, små og geografisk spreidde tannklinikkar med få tilsette. - Du kan gjerne presentere denne saka som ein open søknad etter ein kollega Full pakke Valet av det femårige tannlegestudiet var ein konsekvens av at ho likar intelligent putlearbeid, som ho kallar det. Dessutan føretrekkjer ho å arbeide med menneske. At ho hadde ei venninne som gjerne ville verte tannlege, medverka òg til utdanningsvalet. At Hardanger-jenta hamna i Sande, var meir tilfeldig. Mannen hennar fekk turnuspraksis ved sjukehuset i Førde og har no fått fast jobb der. Familiehytta i Lavik og ein sommarjobb som tannlege i Hyllestad har òg medverka til å trekkje familien nord om fylkesgrensa. Tilbodet om sommarjobb i Sogn og Fjordane har vist seg å vere populært blant nyutdanna tannlegar. Kvar sommar får eit titals ferskingar høve til å teste ut både distriktet og den offentlege tannhelsetenesta før dei avgjer kvar dei ønskjer å slå seg ned. I Sande har Miriam ein arbeidsplass som kan tilby frynsegode andre stader berre kan drøyme om: Småbarnsforeldre har rett på ein ekstra fridag i veka med full løn! Og sjølv om dei flytta til Sande midt i året, ordna det seg med barnehageplass til dottera på tre. Som ein ekstra bonus er det kort veg ut i naturen for Miriam, som elskar orienteringsløp. Her i Sande har eg fått full pakke, oppsummerer tannlegen. Lærarlykke i Årdal - Arbeidsdagen består stort sett av å førebu og ha timar i ulike klassar og grupper. Sambuarane Kjersti Ese (31) og Harry Olav Wiik (37) har valt det same yrket og den same arbeidsplassen. Dei to lærarane ved Årdal vidaregåande skule kunne ikkje ha funne ein meir høvande arbeidsstad ut frå utdanningsløp og bustadønske. Etter at vi fekk barn, ønskte vi å flytte attende til Vestlandet for å bu i nærleiken av familiane våre. Så såg vi at det var ledige stillingar ved Årdal vidaregåande skule som passa for både Harry Olav og meg. Difor flytta vi hit til Årdalstangen, og det er heilt topp, seier Kjersti. Arbeidsmiljøet er godt på Årdal vidaregåande skule. Her jobbar det høgt utdanna folk innanfor mange ulike fagfelt. Det er stor variasjon i den faglege bakgrunnen til dei tilsette. Mange har utdanning frå universitet, medan andre har ulike yrkesutdanningar. Det er òg ei fin blanding med tanke på kjønn og alder, meiner Kjersti. Ulike utdanningsløp Sjølv om dei to lærarane har valt både å bu saman og jobbe på same staden, har ulike utdanningsløp. Harry Olav har satsa mest på språk, medan Kjersti har konsentrert seg om matte og fysikk. Eg blei interessert i språk som elev på vidaregåande skule og byrja å studere ved Universitetet i Bergen. For å få betre jobbmoglegheiter tok eg praktisk-pedagogisk utdanning etter at eg var ferdig med hovudfaget i tysk. Eg byrja i jobben her i Før det jobba eg to år på Namdalseid skole og Stattland skole. Noko av årsaka til at eg ville jobbe her, var at eg ønskjer at barna mine skal bu nær besteforeldra. Dessutan ville eg helst jobbe på ein vidaregåande skule etter å ha jobba på ungdomsskulen ei tid, fortel Harry Olav. Kjersti har alltid likt realfag, spesielt matte og fysikk på vidaregåande. Etter vidaregåande var eg usikker på kva utdanning eg skulle velje, derfor tok eg eitt år ved Universitetet i Bergen for å studere fysikk og matte. Eg treivst med faga, og det enda med at eg tok heile utdanninga mi der. Eg likar blandinga av teori, praksis og rekning i desse faga, seier Kjersti. Stadig kompetanseheving Dei to lærarane elskar å jobbe med ungdommar og har ein nokså variert arbeidsdag. Arbeidsdagen består stort sett av å førebu og ha timar i ulike klassar og grupper. Vi har òg etterarbeid knytt til desse timane, til dømes retting av prøver og innleveringar. Det er alltid utfordrande å gjere undervisninga og timane spanande, engasjerande og motiverande for elevane. Dessutan krevst det mykje å tilpasse opplæringa til nivået til kvar enkelt elev. Det er utfordrande å ha timar som passar både fagleg sterke og fagleg svake elevar, meiner Kjersti. Harry Olav deler dei same utfordringane som sambuaren. - Tilpassa opplæring og pedagogisk bruk av IKT er særskilt krevjande oppgåver. Heldigvis har vi gode høve for stadig kompetanseheving. Dette skuleåret tek til dømes lærarar ved Årdal vidaregåande skule 10 studiepoeng i karriererettleiing ved Høgskulen i Sogn og Fjordane, fortel Harry Olav. Utdanningsløpet til Kjersti Allmennfagleg linje på vidaregåande med matte, fysikk og kjemi som studieretningsfag. Etter det studerte ho matte og fysikk ved universitetet i Bergen. Utdanningsløpet til Harry Olav Forprøve i fonetikk og lingvistikk, examen philosophicum, tysk grunnfag, tysk mellomfag, engelsk grunnfag, historie grunnfag, tysk hovudfag, praktiskpedagogisk utdanning Vidaregåande utdanning i Sogn og Fjordane Det er Sogn og Fjordane fylkeskommune som har ansvaret for opplæringa ved dei 15 vidaregåande skulane i fylket. Skulane dekkjer dei fleste fagområde, frå allmennfagleg studieretning via fagskule til økologisk jordbruk. Det er til ei kvar tid stort behov for kvalifiserte lærarar som kan undervise i ei rekkje ulike fagområde. Utdanningsprogram Studieførebuande Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Yrkesfaglege Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og sosialfag Media og kommunikasjon Naturbruk Restaurant- og matfag Service og samferdsel Teknikk og industriell produksjon Namn: Kjersti Ese og Harry Olav Wiik Alder: 31 og 37 år, sambuarar, to born Arbeidsgjevar: Årdal vidaregåande skule Stilling: adjunkt (Kjersti) og lektor med tilleggsutdanning (Harry Olav) Oppvaksne: Balestrand og Haugesund 10 11

7 Entreprenørskap Namn: Elisabet Kjerstad Bøe Alder: 29 Arbeidsgjevar: CSR Management Stilling: Gründer og dagleg leiar Oppvaksen: Stryn Med industrien og verdiskapinga vi står for på Vestlandet, kan vi gjere mykje for å bidra til ei berekraftig utvikling for alle. Lokale løysingar på globale utfordringar Stryn er ein av dei leiande industrikommunane i Noreg, og Inkubator Vest er ein av propellane som gjev det store spekteret av strynebedrifter framdrift i marknaden. Gründer Elisabet Kjerstad Bøe (29) starta si eiga verksemd i mai 2008, mellom anna med kundar i den lokale industrien. Det finst ingen betre stad for meg å drive verksemda mi på enn her i fagre Stryn, smiler Elisabet. Elisabeth føler at ho er blitt lyfta opp og fram av lokale drivkrefter. Ressurspersonar og støtteordningane som er tilknytte til dømes Inkubator Vest, Innovasjon Noreg, Kunnskapsparken og Stryn Næringshage, har vore uvurderlege for henne når det gjeld rådgjeving, nettverk og økonomisk etableringsstøtte. Det er viktig å føle at andre vil at du skal lukkast nesten like mykje som deg sjølv. Det gjev inspirasjon og sjølvtillit, meiner Elisabet. Det skjer på Vestlandet Elisabet er gründer og dagleg leiar i ei kunnskapsbedrift som har spesialisert seg på rådgjeving innanfor samfunnsansvar. Saman med eit tverrfagleg nettverk av samarbeidspartar i Sogn og Fjordane og Oslo utviklar ho praktiske verktøy og tilbyr tenester som legg til rette for samfunnsansvarleg framferd og verdiskaping i organisasjonar, bedrifter og det offentlege. Dei mest etterspurde verktøya og tenestene er etiske retningsliner, kartlegging av internasjonale leverandørkjedar og miljøsertifisering, forklarer Elisabet. Gründeren meiner det er viktig at kommunane i Sogn og Fjordane legge til rette for næringsetablering og tilflytting. Spel på sjansane for fagleg utvikling i rekrutteringa. Det er på Vestlandet mykje av den norske verdiskapinga skjer, det er her ein får direkte kontakt med dei som treng kompetansen. Dessutan veit eg ikkje om nokon annan stad i verda der det berre er ein kort køyretur mellom surfing og toppturar uansett årstid, seier Elisabet, tydeleg stolt av heimstaden i Nordfjord. Globale utfordringar På ein typisk arbeidsdag jobbar Elisabet med lokale løysingar på globale utfordringar. Med industrien og verdiskapinga vi står for på Vestlandet, kan vi gjere mykje for å bidra til ei berekraftig utvikling for alle. Difor startar eg alltid dagen med å oppdatere meg på nasjonale og internasjonale nyhende innanfor fagområdet. Elles har eg ein svært variert arbeidskvardag: møte, jobb for kundar, utvikling av nye produkt og tenester, administrative oppgåver og deltaking på ulike seminar og kurs, fortel Elisabet. I tillegg sit ho i den norske fagkomiteen som bidreg til å utvikle ein ny ISO-standard for samfunnsansvar. Som gründer er det å lære om bedriftsetablering ein viktig del av jobben Som gründer er det å lære om bedriftsetablering ein viktig del av jobben, og ho ser store, positive utfordringar kring det meste ho held på med i jobben. Marknaden for tenestetilbyding innanfor dette fagområdet har vore lite utnytta i Noreg, og eg hadde inga erfaring som bedriftsetablerar. Men det er akkurat dette som gjer at eg elskar jobben min! Eg lærer stadig noko nytt og har kjensla av å tilføre næringslivet og samfunnet noko verdifullt, seier Elisabet. Skapte draumearbeidsplassen Fordi Elisabeth er personleg engasjert og interessert i globale utfordringar som klimaendring, overforbruk av ressursar, uroleg økonomi og brot på menneskerettar, så var det naturleg at ho freista skape sin eigen arbeidsplass med dette som stikkord. Eg meinar at ein føresetnad for berekraftig utvikling er at næringslivet har ei bevisst haldning til korleis dei skaper verdiar. Eg seier ikkje at ein skal prioritere samfunnsansvar framfor profitt, som trass alt er eitt av hovudføremåla med selskapsforma. Men med kompetansen min kan eg lære næringslivet korleis dei kan drive forretning med fleire hattar samtidig, det vi kallar den tredelte botnlinja: økonomisk, sosial og miljømessig prestasjon. Desse utelukkar ikkje kvarandre, snarare tvert mot! Her spelar særleg industribedrifter ei viktig rolle. Dei har ofte eit særleg miljøavtrykk på samfunnet og kan ta ansvar ved å stå for ei berekraftig verdiskaping. Eg jobbar altså med noko som engasjerer meg på eit personleg plan, og det er drivkrafta til å starte for meg sjølv, seier Elisabet, som ber andre med ein gründer i magen om berre å hoppe i det. UtdanningslØP for Elisabet 2008: Entreprenørskap, HSF : Rettsvitskap, UiB/UiO (Spesialisering: Selskapsansvar for brot på menneskerettar) 2005: Internasjonal Handelsrett, Université de Paris 2002: Engelsk litteratur og språk, UiB 2001: Samanliknande Politikk, UiB 2000: Ex. Phil. og Samfunnsvitskapleg metode, UiB : Allmenne og administrative fag, Stryn Vidaregåande Skule Fakta om Inkubator Vest Inkubator Vest i Stryn er leidd av ingeniør Sven Flo og er ein av Siva sine industriinkubatorar. Målet er at Inkubator Vest skal vere ein propell for nyskaping og vekst i industrien i Nordfjord og skape nye bedrifter og utløyse potensialet i det eksisterande industrimiljøet lokalt. Det skal ein oppnå ved å vere nysgjerrig og generere og drive fram nye idear og stimulere til kreativitet, og i tillegg bruke kompetanse, relevante nettverk, kapital og fysisk infrastruktur. Inkubator Vest er eit inspirerande og kompetent miljø med mange kontaktar der ideen din får høve til å vekse. I dag har Inkubator Vest mange spanande prosjekt på gang, mellom anna den allereie kommersialiserte bedrifta Industrilakkering AS, Vest Innova og selskapet Havkraft, som i dag er eit av verdas leiande utviklingsmiljø innan bølgjekraft. Inkubator Vest samarbeider svært tett med andre utviklingsaktørar lokalt og regionalt. I dette samarbeidet inngår næringshagane i Nordfjord, Innovasjon Noreg, Fjord Inkubator og SIVA. Ein håper på eit sterkare samarbeid gjennom inkubatoralliansen i Sogn og Fjordane for å utvikle samarbeidet i fylket ytterlegare. Nøl ikkje med å ta kontakt med Inkubator Vest om du har gode idear! Inkubator Vest Kontaktperson: ingeniør Sven Flo, dagleg leiar Tlf:

8 Studieførebuande - Akademisk Namn: Ingrid Sælensminde Alder: 28 Arbeidsgjevar: Vestlandsforsking Stilling: Forskar ved miljøgruppa Oppvaksen: Klokkarvik i Sund kommune på Sotra Eg kjenner ganske mange som har flytta til Sogndal og Leikanger frå andre delar av landet fordi dei har funne seg interessant arbeid her. Eit ideelt fylke for forsking prøver vi å skrive populærvitskapelege artiklar og kronikkar og Vestlandsforsking er ein av dei mest spennande arbeidsplassane i Noreg dersom ein har lyst å drive med samfunnsforsking og er interessert i klima- og miljøspørsmål. Masteroppgåva mi handla om klimapolitikk, og eg Forskarane arbeider altså mykje sjølvstendig, men dei er hel- sende dei til aviser og blader, fortel Ingrid. hadde lyst å arbeide vidare innanfor det fagfeltet. Difor var det naturleg for meg å søkje jobb her, seier Ingrid digvis alltid fleire som jobbar saman på eit prosjekt, så Ingrid snakkar òg ein god del med kollegene sine i løpet av arbeidsdagen. I tillegg et dei alltid felles lunsj, noko Ingrid tykkjer er Sælensminde, som no er tilsett som forskar ved miljøgruppa. koseleg. Tekst: Geir Arne Solheim Foto: Keth Øren Ingrid trur at mange unge i Sogn og Fjordane ikkje er klar over at det finst ein god del spennande arbeidsplassar i fylket som konkurrerer godt med det ein finn på større stader. Eg kjenner ganske mange som har flytta til Sogndal og Leikanger frå andre delar av landet fordi dei har funne seg interessant arbeid her. Det finst altså fleire grunnar til å flytte hit enn å kome heim, og det er ikkje dei som driv med rekruttering, alltid er så flinke å få fram. For meg er det viktig å jobbe på ein arbeidsplass som driv med nasjonalt og internasjonalt arbeid. Med Internett, videokonferanseutstyr og gode kommunikasjonar kan ein like godt gjere det i Sogndal som i Oslo. Det er Vestlandsforsking eit døme på, slår Ingrid fast. Ho meiner fylket er attraktivt som arbeidsplass, også for dei som kjem utanfrå fylkesgrensene. Vert aldri utlært Ein forskar må heile tida å halde tunga rett i munnen og tenkje klart gjennom arbeidsdagen. Det mest utfordrande er kanskje at ein forskar helst både skal ha overblikk over eit tema og sjå samanhengar og heilskap sjølv om det ofte er eit mylder av informasjon som kvar for seg berre dekkjer bitar av verkelegheita. Då må ein tenke sjølv. Dessutan er det utfordrande å snakke i ei forsamling, særleg om folk der har ein annan type kunnskap og bakgrunn enn det eg har. Då må eg prøve å setje meg inn i kva for utgangspunkt tilhøyrarane har, og korleis vi kan snakke best mogleg saman om miljø- og klimaspørsmål. På det feltet går det aldri an å bli utlært, trur eg, smiler Ingrid. Varierte arbeidsoppgåver Ingrid har eigentleg to typiske arbeidsdagar. Ho reiser mykje, så éin typisk arbeidsdag er å vere på eit møte eller ein konferanse ein eller annan plass. Møta er det ofte vi som leier, så det inneber ein del presentasjonar og leiing av diskusjonar. Det er spennande og utfordrande å prøve seg på. For tida er eg mest med på møte med kommunar frå ulike stader i landet for å hjelpe dei å lage planar for å tilpasse seg klimaendringane. Konferansane er som regel i ein av dei store byane i Noreg, og nokre gongar i utlandet. Av og til er vi der for å høyre på, andre gongar held vi innlegg òg, forklarer Ingrid. Den andre typiske arbeidsdagen hennar er på kontoret. Då driv forskarane mellom anna med å finne fram til ny kunnskap og presentere kunnskapen i artiklar, rapportar og presentasjonar. Vi driv mellom anna med telefonintervju, og vi les og skriv ein god del. Vi driv òg ein god del praktisk organisering, svarer på e-post og skriv søknader om nye prosjekt. I tillegg har vi ofte noko å førebu, mellom anna presentasjonar og innlegg. Dessutan I Sogndal er det mange unge nyutdanna som kjem frå andre delar av landet Sosiale Sogndal Vestlandsforsking er altså eit spennande arbeidsmiljø. Om Ingrid skulle ha jobba ein annan stad, ville det sannsynlegvis ha vore i ein av storbyane. Alternativet akkurat då eg skulle velje arbeidsstad, ville mest truleg ha vore Oslo, og når eg først skulle flytte frå Bergen, tykte eg nok at Sogndal var meir spennande. Vi har forskingsprosjekt her i Sogn og Fjordane, men vel så mange nasjonalt og internasjonalt, saman med til dømes universiteta i Oslo, Ås, Trondheim, i tillegg til forskingsinstitusjonar i mange europeiske land, fortel Ingrid, som på fritida er glad i musikk og i å drive frivillig flyktningarbeid. Fritidsaktivitetar og eit sosialt liv er ikkje noko problem på ein stad som Sogndal. I Sogndal er det mange unge nyutdanna som kjem frå andre delar av landet, og som har flytta hit fordi dei har fått seg jobb her. Dei er òg interesserte i å bli kjent med andre, så eg tykte det gjekk ganske fort å få venner. Eg er dessutan heldig som har mange unge kollegaer. For dei som ikkje har det og ikkje kjenner nokon i Sogndal frå før, er det lurt å vere med på ein eller annan aktivitet, til dømes kor, orkester eller sport. Då vert ein som regel kjent med folk, seier Ingrid, som håper å sjå mange nye, unge fjes i bygda i åra som kjem. Vestlandsforsking og Høgskulen i Sogn og Fjordane utgjer eit samla regionalt kunnskapsmiljø med om lag 200 fagstillingar. Forskarar ved Høgskulen deltek òg i VF sine prosjekt. UtdanningslØPET til Ingrid Master i samanliknande politikk ved Universitetet i Bergen, med årsstudium i sosiologi. Ho har òg studert eitt år ved L institut d études politiques de Bordeaux i Frankrike. Før det gjekk ho på musikklinja ved Manger Folkehøgskule, og for elevar på vidaregåande kan ho absolutt tilrå eit år på folkehøgskule. I var ho trainee i Framtidsfylket Trainee. Fakta om Vestlandsforsking Vestlandsforsking (VF) er eit internasjonalt orientert forskingsinstitutt med regional forankring. Visjonen vår er kunnskapsutvikling og kunnskapsdeling. Vestlandsforsking skal utføre kritisk og uavhengig forsking og levere kunnskapsbidrag med høg kvalitet som bidreg til auka innsikt, nytenking og utvikling både i politikkutforming, forvalting og verdiskaping. VF skal delta på forskingsfronten nasjonalt og internasjonalt og vere ein aktiv aktør innanfor utvikling på Vestlandet. Vestlandsforsking er eit oppdragsbasert forskingsinstitutt. Det er organisert som ei stifting og vart etablert 6. mars Sogn og Fjordane fylkeskommune var formell stiftar. Instituttet er lokalisert i Sogndal i Campus Fosshaugane, har om lag 30 tilsette og ein årsomsetnad på 24 millionar kroner (2008). Det er eit fleirfagleg forskarmiljø ved instituttet, men hovudtyngda er på samfunnsfag, tekniske fag og økonomiske fag. Arbeidet skjer både innanfor og på tvers av faggrupper. Forskingsområda: BRUKARVENNLEGE IT-SYSTEM Brukargrensesnitt Informasjonsstruktur- og arkitektur Kravspesifikasjonar Semantiske teknologiar ENDRING OG NYSKAPING IT og organisasjon E-handel i små og mellomstore bedrifter E-forvalting og offentleg organisering Infrastruktur og nettverksutvikling Regional utvikling og næringsutvikling SENTER FOR BEREKRAFTIG REISELIV Berekraftig reiseliv Fritidsbruk IT og reiseliv MILJØ, KLIMA, ENERGI OG TRANSPORT Lokal miljø- og klimapolitikk Fornybar energi Berekraftig mobilitet og alternative drivstoff Industriell økologi 14 15

9 Karriere Namn: Hana Yohannes Assefa Alder: 25 Arbeidsgjevar: Sunnfjord Energi Stilling: Trainee Oppvaksen: Etiopia Eg har reist mykje og har vore i mange land. Men eg likar meg best her i Norge, seier 25 år gamle Hana Yohannes Assefa. Framtidsfylket trainee i Sogn og Fjordane Målet mitt er å bli ein dyktig ingeniør, og å bli trygg nok til å løyse krevjande oppgåver. Draumen er å få ansvaret for eit stort elkraftprosjekt, seier Hana Yohannes Assefa (25). Etiopiaren har mastergrad i elkraftteknikk og får variert praksis og opplæring hos Sunnfjord Energi gjennom programmet Framtidsfylket Trainee. Dermed er ho eit langt steg nærare målet. Tekst og foto: Arild Nybø 25-åringen har ei femårig utdanning som bachelor i elkraftteknikk frå heimlandet Etiopia og to år ved NTNU i Trondheim. Etter at ho fullførte masteroppgåva i vår, var ho klar for arbeidsmarknaden. Dei fleste prøver å få seg fast jobb rett etter skulen. Men eg såg ein interessant annonse for Framtidsfylket Trainee om ei lønna traineestilling hos Sunnfjord Energi, seier Hana Yohannes Assefa. Karrieremoglegheiter Framtidsfylket er eit samarbeid mellom næringslivet og offentlege arbeidsgjevarar for å gå aktivt inn for å finne dyktige menneske som ønskjer ein karriere i Sogn og Fjordane. Traineeprogrammet er ein viktig del av dette. Hana var ein av fleire som vart kalla inn til intervju i Førde. Då ho fekk tilbodet, slo ho til, og ho angrar ikkje. Ein av fordelane med å vere trainee er at eg får praksis i fleire ulike avdelingar i bedrifta, og slik kan eg lettare finne ut kva eg er best til. No er eg i nettavdelinga, som har med all distribusjonen av krafta å gjere. Seinare skal eg vere i produksjonsavdelinga, forklarer Hana. Ho har, som dei andre traineeane, ein eittårig kontrakt med verksemda og får med det ein unik start på karrieren. På arbeidsplassen har kvar trainee ein mentor som følgjer dei opp, og som dei kan støtte seg på. Fire gonger i året har dei faglege fellessamlingar med fokus på personleg utvikling, utveksling av erfaringar og emne som er aktuelle for ferske arbeidstakarar. Om våren er dei på studietur til utlandet. Elskar teamarbeid Sidan studiane til Hana Assefa gjekk for seg på engelsk, hadde ho ikkje fått norskopplæring før Sunnfjord Energi gav henne ein månad norskpraksis med personleg undervisning. Afrikanaren kjende seg deretter trygg nok til å kunne praktisere norskkunnskapane. Eg har veldig inkluderande og vennlege kollegaer som hjelper meg når eg treng det, også når det gjeld dei mange dialektane, seier Hana. Ho trivst så godt i Sunnfjord Energi at ho gjerne vil søkje arbeid der når traineeperioden er over. Jobben er spennande og utfordrande, akkurat slik eg likar det. Eg vert motivert til å lære noko nytt kvar dag. Dessutan er eg glad i å jobbe i team, og ikkje minst likar eg å arbeide og bu i eit område med eit så mangfaldig og flott landskap som i Sogn og Eg har veldig inkluderande og vennlege kollegaer som hjelper meg når eg treng det Fjordane, seier Hana. Energikonsernet har hovudbasen i Førde i Sunnfjord, dei har 115 medarbeidarar, omset årleg for over 320 millionar kroner og er stadig på jakt etter nye dyktige fagarbeidarar og medarbeidarar innanfor kraftproduksjon og -distribusjon, teknologi og administrasjon. Men også i dei andre regionane i fylket er det stor kraftproduksjon og behov for nye medarbeidarar i ein stadig veksande bransje. Møtestad på nettet I løpet av året får traineeane innsyn i eit variert og veksande næringsliv innanfor mange bransjar. Dagleg leiar Anne van Oorschot i Framtidsfylket AS seier at magasinet du held i hendene nett no, i seg sjølv viser at det er mange attraktive arbeidsplassar i Sogn og Fjordane. I eit slik magasin er det berre plass til utvalde døme. Men arbeidsgjevarane i Sogn og Fjordane er opptekne av å ha kontakt med alle som kan tenkje seg ein karriere her i fylket. Derfor kan du møte mange av dei på Framtidsfylket sine messer i Oslo, Bergen og Trondheim i februar 2010, forklarer Anne van Oorschot, som sjølv flytta frå Nederland til Noreg for nokre år sidan for å skape ei framtid i Sogn og Fjordane. Van Oorschot fortel at nettstaden framtidsfylket.no er ein viktig møteplass for arbeidsgjevarar og arbeidstakarar. På framtidsfylket.no er det informasjon om ledige stillingar og spennande bedrifter, og om næringsklyngjene i fylket. I tillegg finn du nyheiter og bloggar som er relevante for dei som vurderer ein karriere i Sogn og Fjordane. Og ikkje minst kan du leggje ut CV-en din der, slik at arbeidsgjevarane kan finne deg. Det første karrieresteget er å vise at du finst, og kva du kan. Då er Framtidsfylket ein perfekt stad å starte, seier Anne van Oorschot og smiler. Framtidsfylket Trainee Framtidsfylket AS rekrutterer årleg ti traineear innanfor ulike fagområde gjennom programmet Framtidsfylket Trainee. Traineestillingane er prosentvis jamt fordelte på kvar av felta teknologi, administrasjon, akademisk/forsking. Dei som får tilbod om traineestilling, må ha bachelor- eller mastergrad, vere under 35 år og ha maksimalt tre års arbeidserfaring etter avslutta studiar. Det er òg viktig å ha vilje og pågangsmot til å ta fatt på eit unikt år som vil krevje mykje av deg, men som på same tid vil gje deg erfaringar og eit nettverk som du vil ha god nytte av vidare i karrieren. Framtidsfylket Trainee tilbyr ein spennande jobb med eit nettverk av kompetansebedrifter, fagleg og personleg utvikling og innsyn i eit mangfaldig næringsliv i eit fylke i vekst. Søknadsfrist for kullet 2010/2011 blir i mars Kva kompetanse som vert etterspurd, vil avhenge av bedriftene som deltek. Men stort sett alle studieretningar og kompetanseområde har vore etterspurde. Tidligare har det vore ei brei fagleg spreiing i traineegruppa (samfunnsfag, IKT, økonomi, juss, ingeniør og marknadsføring), noko som gjer læringa unik. Ver merksam på at det er fullt mogleg å gjere karriere i Sogn og Fjordane også utanom traineeprogrammet, og dei fleste vert rekrutterte gjennom tradisjonelle metodar. I tillegg til utlysing av konkrete stillingar tek ein heil del bedrifter imot opne søknader der du marknadsfører deg sjølv og kompetansen din. Den beste måten å halde seg oppdatert på ledige stillingar og spennande bedrifter og kommunar på er å bruke Kontaktinfo: Dagleg leiar: Anne van Oorschot, Telefon

10 Yrkesfagleg - Bygg- og anleggsteknikk Yrkesfagleg - Service og samferdsel UtdanningslØPet til Anna 1.år: Bygg og anleggsteknikk 2.år: Byggteknikk 3. og 4.år: Lærlig UtdanningslØPet til Espen To år på vidaregåande skule og to års læretid i bedrift Fakta om Åsen og Øvrelid AS Åsen & Øvrelid AS vart grunnlagt i 1988 av Leif Arne Åsen og Helge Øvrelid frå Jølster. I 1996 fusjonerte selskapet med betongfirmaet Brødrene Sunde AS, som Halvar og Stig Sunde eigde. Desse fire er i dag eigarane. Åsen & Øvrelid AS har lang erfaring med alt frå små private oppdrag til store offentlege prosjekt. Fusjonen gjorde firmaet i stand til å ekspandere og ta på seg stadig større prosjekt. Evne til fleksibilitet og nytenking gjer Åsen & Øvrelid AS til ei verksemd i kontinuerleg utvikling. Selskapet har i dag 82 tilsette og ein årleg omsetnad på om lag 220 millionar kroner. Åsen & Øvrelid AS har opparbeidd seg ein sentral posisjon i byggemarknaden i fylket. Firmaet ynskjer å halde på denne posisjonen og må vere budd på stadig nye utfordringar både frå byggherre, marknaden og styresmakter si side. Åsen & Øvrelid AS vil jobbe vidare med dei gode samarbeidspartnarane sine og utvide nettverket ytterlegare for å styrkje fagmiljøet i Sogn og Fjordane. Dette vil komme næringa og byggherre til gode og auke det lokale engasjementet. Namn: Anna Tefre og Espen Kvamme Alder: 19 og 20 år Arbeidsgjevar: Åsen & Øvrelid Stillingar: Tømrarlærling og forskalingssnikkar Oppvaksne: Førde Fjærevegen 9, 6800 Førde Tlf Her kan ein få gode og varierte jobbar innanfor dei fleste område. Viss ein ønskjer å jobbe, er det altså ikkje vanskeleg å få seg jobb. LIKAR å skape og sjå resultat Anna Tefre (19) og Espen Kvamme (20) jobbar begge i entreprenørfirmaet Åsen & Øvrelid AS i Førde, som er eit av dei leiande selskapa i bransjen. Begge er fødde og oppvaksne i Førde og stortrivst med jobbane dei har valt: Anna som tømrarlærling og Espen som forskalingssnikkar. At ein tjue år gamal gut peilar seg inn på forskalingssnikkaryrket, er det vel ingen som sperrar opp auga for. Men meir sjeldan er det at ei jente vel å verte lærling i eit så mannsdominert yrke. For meg er det heilt naturleg å velje dette yrket, for eg er glad i å vere aktiv. Eg er oppvaksen på gard og har alltid vore interessert i å byggje og skape ting med hendene. Difor valde eg å gå byggfag, fortel Anna. Fekk lærlingplassar Anna hadde utplassering hjå Åsen & Øvrelid AS då ho gjekk på skule, og der likte ho seg så godt at det var naturleg å søkje læreplass der etterpå. Plass fekk ho, og no har ho jobba i over eitt år som lærling. Interessa for å skape er like sterk hjå kollega Espen. Eg har alltid vore interessert i å byggje og å sjå resultat av arbeidet eg legg ned. Og så vil eg at det skal vare lenge, smiler Espen, som no er fast tilsett i bedrifta etter å ha hatt lærlingtida si der. Jobben til Espen er å forskale og armere ved støyping av til dømes dekke, trapper, dragarar og vegger. - Forskaling av trapper er særskilt utfordrande, fortel Espen. For Anna går jobben i desse dagar ut på å byggje ein ny etasje og lage tak på eksisterande leilegheiter, og ho tykkjer arbeidsdagen er både variert og kjekk. Tryggleiken kjem først Helse, miljø og tryggleik (HMT) er noko av det viktigaste arbeidstakarane i Åsen & Øvrelid AS må tenkje på gjennom arbeidsdagen. Som tømrar og forskalingssnikkar må vi tenkje HMT i det meste vi gjer, for det er mykje som kan gå gale om ein ikkje passar på og har gode rutinar, seier Anna. Medarbeidarane får elles god oppfølging frå arbeidsgjevaren gjennom hyppige medarbeidarsamtalar. Elskar Førde Heimstaden er dei godt nøgde med og trur ikkje dei kjem til å flytte nokon annan stad. Eg er fødd og oppvaksen her, og eg likar meg godt i Førde. Byen har mykje å by på for alle smakar, meiner Espen. Anna er samd med han. Her kan ein få gode og varierte jobbar innanfor dei fleste område. Viss ein ønskjer å jobbe, er det altså ikkje vanskeleg å få seg jobb. Fridomskjensla er elles sterk ved å bu på ein slik stad. Vi har landets beste natur, både for vanlege turgåarar og for dei som søkjer ekstremsport. Ser vi fylket under eitt, så har vi faktisk alle moglegheitene i heile verda, smiler Anna. Det er ikkje dumt å ha ein jobb der ein har fri dei vekene ein har fri, og så er det fullt fokus på jobben dei vekene ein er om bord. Elskar jobben på bøljan den blå Om bord på Fjord1 sin hurtigbåt M/S Fjordprins mellom Selje og Bergen finn du matros Helene Walter (22), som ein trygt kan seie har valt ein utypisk jentejobb. Eg elskar sjøen og kan ikkje klare meg utan, seier bergensjenta, som er arbeidspendlar inn og ut av fylket. Tekst og foto: Geir Arne Solheim Vi møter Helene på ein nokså typisk arbeidsdag om bord passelege med folk og roleg sjø. Når vi legg til kai, er det Helene som festar trossa, slik at passasjerane kan kome seg trygt i land. Tryggleik for passasjerane er det Helene set aller høgst i jobben sin, og det er òg den mest ansvarskrevjande delen av jobben. Attraktiv arbeidstid Ifølgje Helene sjølv er ho ikkje skapt for nokon ni-til-fire-jobb på eit kontor. Eg må ut og gjere noko praktisk arbeid, og det er fint å få erfaring frå hurtigbåt innanriks. Å jobbe i eit mannsdominert yrke passar meg svært bra. Mannfolk er så mykje enklare å ha med å gjere enn kvinnfolk, smiler Helene lurt. Ei av gulertene ved jobben som matros i Fjord1 er fritidsordningane på sjøen. Det er ikkje dumt å ha ein jobb der ein har fri dei vekene ein har fri, og så er det fullt fokus på jobben dei vekene ein er om bord. Det er heilt supert, seier Helene, som er fødd og oppvaksen på Hjellestad utanfor Bergen. Det manglar ikkje på oppgåver om bord. Helene sorterer post og aviser som skal rundt til dei ulike stoppestadene, passasjerane treng hjelp til å stue bagasjen, ho sel billettar, og sist, men ikkje minst er det ei rekkje tryggleiksrutinar som aldri må svikte. Karrieremoglegheiter Dersom ein vil verte matros, må ein ta anten eitt år med elektro eller maskin grunnkurs og så kome inn på sjøfartsfag VK1. For å få jobben som matros måtte Helene òg bestå fagprøva. Med fullført fagprøve kan ho òg gå vidare på teknisk fagskule. Etter to år på skulebenken kan ho til dømes verte styrmann. Ei karriere i Fjord1 gjev mange moglegheiter fordi det er få andre konsern som har så mange ulike arbeidsstader spreidd rundt omkring i Noreg. Med Fjord1 er sjansen stor for å finne draumejobben på draumestaden! Ein mangfaldig arbeidsplass Fjord1 har hovudkontoret i Florø og er eitt av Noregs største transportkonsern på innanriks rutefart med ferjer, hurtigbåtar og bussar. Konsernet har tilsette og fraktar årleg nærare 30 millionar passasjerar og ni millionar bilar i området frå Finnmark i nord til Rogaland i sør. Til saman har Fjord1 500 bussar og godsbilar, og 83 ferjer og hurtigbåtar. Dette gjev store høve til karriere innan mange ulike fagfelt på svært mange ulike stader over nesten heile landet. Konsernet Fjord1 Nordvestlandske AS vart stifta i Florø 9. mai 2001, bygd på ei rekkje tradisjonsrike transportverksemder. Det eldste selskapet i konsernet, Fjord1 Fylkesbaatane, vart etablert i Namn: Helene Walter Alder: 22 Arbeidsgjevar: Fjord1 Stilling: Matros Oppvaksen: Hjellestad utanfor Bergen 18 19

11 Næringsklynger Namn: Vegard Åstebøl Larssen Alder: 28 Arbeidsgjevar: Stadt Towing Tank AS Stilling: Dagleg leiar Det er heilt avgjerande for meg at bedrifta går bra, og at vi har interessante oppdrag som gjer at vi utviklar oss. Det er uvisst om Vegard var sjukleg oppteken av å sitje i badekaret og leike med badeanda si då han var liten. Men i dag er i alle fall heile fokuset hans på eit 182 meter langt basseng der jobben, utdanninga og dei personlege interessene møtest mellom bølgjegeneratorar, sensorar, styringssystem, kamera og mykje anna avansert utstyr. Spenstig næringsmiljø Jobben til Vegard går hovudsakleg ut på hydrodynamisk testing av marine konstruksjonar. Vi testar skipsmodellar og anna i eit stort vassbasseng der vi genererer realistiske bølgjer, forklarer Vegard, og legg til at Stadt Towing Tank er TAF-bedrift som er god match opp mot Måløy vidaregåande skule. Måløy er totalt sett eit godt døme på at det kan kome mykje godt ut av næringsklyngjer og lokalt samarbeid. Gjennom webstaden prøver næringsutviklingsselskapet Måløy Vekst å vise kva nettverk som finst, kva bransjar som eksisterer, og korleis desse heng saman for å få hjula til å gå rundt i det aktive næringslivet i Vågsøy. Det er særskilt innanfor den maritime og marine næringa dei er store i Måløy, og til dømes Teknopollen og Maritim Park er to sterke miljø som stadig veks i utstrekning, i tilegg til at Måløy har sterke fiskeriselskap med For ein flaks at Vegard Åstebøl Larssen (28) kom i kontakt med investor Gunnar Carlson. Utan spesialkompetansen til Vegard og investeringslysta til Carlson hadde nemleg ikkje Noregs mest avanserte slepetank lege i Måløy med utspring i næringsklyngja som populært vert kalla Teknopollen. Mykje bra kan skje når kunnskap og pågangsmot vert støtta av entusiasme og kapital, slik det finst mange døme på i næringslivsbyen Måløy. Det er bølgjetanken som tel milliardomsetning, som Domstein, Coast og Norway Pelagic. Med dette som bakteppe er det ikkje så vanskeleg å skjøne at nettopp firmaet Stadt Towing Tank og den avanserte og store slepetanken skulle etablere seg i Måløy, som er ein av dei ti beste næringskommunane i Noreg. Det er heilt avgjerande for meg at bedrifta går bra, og at vi har interessante oppdrag som gjer at vi utviklar oss. Det er òg veldig viktig å trivast privat og sosialt i lokalmiljøet. Det gjer eg i Måløy, fortel Vegard, som har vore trainee gjennom Framtidsfylket Trainee. Krevjande arbeidsoppgåver På ein typisk arbeidsdag får Vegard gjerne mange spørsmål om testing. Mykje tid går med på å utarbeide tilbod på aktuelle testar som kunden ønskjer gjennomført. Elles jobbar han med å klargjere modell for testing: berekne vektfordeling, ballastere modell, montere sensorar som er aktuelle for testen, og kalibrere sensorar for å sikre kvaliteten på testane. Dersom vi skal teste ein skipsmodell, trekkjer vi skroget gjennom vatnet med ulik fart for å kunne berekne skipet sin motstand i sjø. Det gjev grunnlag for å berekne naudsynt motorstorleik og eventuelt om det bør gjerast forandringar på skrogutforminga for å betre ytinga. Ved å teste modellen i ulike bølgjer kan ein få Generelt er bølgjegenerering komplisert, tidkrevjande og viktig meir informasjon om eigenskapane til skipet. Testane vert filma, gjerne med ei rekkje kamera, så desse filmane må òg redigerast, forklarer Vegard, og legg ikkje skjul på at det kan vere krevjande med testar med mange sensorar der alt skal fungere, og der dei må bli ferdige innan ein bestemt tidsfrist. Komplisert Det er generelt krevjande å utvikle berekningssystem som skal brukast til modellforsøk med bølgjer. Generelt er bølgjegenerering komplisert, tidkrevjande og viktig, fortel Vegard, som meiner den beste kompetansehevinga han kan få på det tekniske, er å halde på med fagfelt som er aktuelle i testsamanheng. Det er heile tida nye ting å setje seg inni, og det er veldig spennande å kombinere marin testing med målesystem, elektronikk og automatisering. Alle fagfelta er aktuelle i eit moderne testsenter. Ein lærer veldig mykje av å drive ei bedrift. Sjølvsagt er det viktig med god støtte av investorar og samarbeidsbedrifter for trekkje vekslar på deira erfaringar. Det kunne heilt sikkert ha vore interessant å ta doktorgrad innanfor eit spennande fagfelt, men slik det er i dag, meiner eg at eg har meir igjen for å vere ute i arbeidslivet, seier Vegard. Oppvaksen: Født i Hammerfest, oppvaksen på Kløfta UtdanningslØPet til Vegard Utdanninga si valde han fordi det er veldig spennande å sitje med kompetanse som ferdig sivilingeniør innanfor teknisk kybernetikk. Dette er eit fagfelt der ein må kombinere ei rekkje andre disiplinar. Sjølv om det er mykje tung teori, er utdanninga bygd opp rundt ei rekkje praktiske laboratorieoppgåver der ein styrer ulike mekaniske system. Eg pensa meg over mot marin dei siste åra for å kunne nytte automatisering og reguleringsteknikk på marine fartøy, seier Vegard. Vidaregåande skule (fordjuping i matte, fysikk og kjemi) Forsvaret med diverse kurs Teknisk kybernetikk (hovudretning navigasjon, fartøystyring og robotteknikk), ferdig i 2006 Måløy der alt er mogleg Kystbyen Måløy i Vågsøy kommune i Sogn og Fjordane har ei stolt fortid og er på rask veg mot ei endå meir spennande framtid. Måløy er den tredje største fiskerihamna i Noreg, og tre av dei ti største fiskeribedriftene i Noreg har hovudsete her. Måløy har eit nær komplett maritimt industricluster med alt frå store, tradisjonelle verft til høgteknologiske designbedrifter, maritim høgskuleutdanning og eit ekspansivt næringsparkmiljø. Måløy vart nylig kåra til ein av Noregs ti beste næringslivsbyar (Kapital nr. 21/2008). Stadig kjem det nye verksemder til med unge, engasjerte bedriftsleiarar. Det er stor vekt på utvikling innanfor teknologi og energi, og ein står framfor ei storsatsing på reiseliv og kultur. Måløy Vekst er næringslivet og kommunens felles organ for næringsutvikling i Vågsøy. Selskapet er eigd 60 prosent av næringslivet i Vågsøy (om lag 110 bedriftsaksjonærar) og 40 prosent av Vågsøy kommune. Selskapet har eit spesielt ansvar for næringsutvikling i samband med omstillingsstatusen til Vågsøy kommune. Måløy Vekst fungerer òg som næringsetat for kommunen, er eit samarbeidsorgan for kommunen og bedriftene i Vågsøy og gjev service til småbedrifter og gründerar. Måløy Vekst har ei open dør for alle utanfrå som er interesserte i Måløy/Vågsøy som næringslivsby eller stad å flytte til. Moglegheitene er mange, ikkje minst for dei som ønskjer å skape ein arbeidsplass sjølve! På nettstaden vert dei viktigaste tenestene og prosjekta presenterte. Du kan elles lese meir om næringslivet og lokalsamfunnet på / Tlf.: Gate 1, nr Måløy 20 21

12 Studieførebuande - Høgteknologisk Yrkesfagleg - Elektrofag UtdanningslØPet til Stian Toårig kjemi og prosess-linje. Etter dette var det to år som lærling (Statoil Mongstad). NorSun har mange ulike arbeidsplassar med ulike bakgrunnar, til dømes laborantar, mekanikarar, elektrikarar, automatikarar, prosessarbeiderar og lagermedarbeidarar. Fakta om NorSun AS Solenergi kjem til å verte ein av dei viktigaste energikjeldene våre sidan han er både fornybar og miljøvennleg. Utnyttinga av denne energien er i kraftig vekst, men dette globale eventyret har likevel berre så vidt byrja. Nor- Sun AS er eit høgteknologiselskap innanfor solenergi. NorSun sitt produksjonsanlegg i Årdal blei offisielt opna av HKH Kronprins Haakon 11. juni 2008 og omset allereie årleg for kring 500 millionar kroner. NorSun har 191 medarbeidarar i Årdal, 23 i Oslo og seks i Singapore. Visjonen til NorSun er å bli ein verdsleiande leverandør av silisiumskiver (wafers) for høgeffektive solceller. Selskapet er stolt over å framstille produkt med høg yting og gjennomført kvalitet. Kapasiteten i Årdal er planlagt å vekse til 185 MW installert effekt. Fjerde kvartal 2009 skal ein ny fabrikk med ein kapasitet på 350 MW stå klar i Singapore. Dette vert ein av verdas største fabrikkar for såkalla einkrystall silisium-wafers. Det er stadig eit behov for rekruttering av operatørar i produksjonen, der størstedelen av arbeidsstokken jobbar. Elles jobbar det fire prosent innanfor teknologi, to prosent innanfor administrasjon, to prosent innanfor forsking, fem prosent innanfor logistikk og ni prosent innanfor vedlikehald. Som medlem av PRO Opplæringskontoret er NorSun ei lærebedrift. Namn: Stian Moen Listhaug Alder: 23 Arbeidsgjevar: NorSun Stilling: Assisterande produksjonsleiar og teamleiar krystalltrekking Oppvaksen: Øvre Årdal Ei solskinnshistorie frå Årdal Vi i NorSun elskar utfordringar og er vane med å finne nye løysingar på problem. Då NorSun starta verksemda si i 2007 på Årdalstangen, var Stian Moen Listhaug (23) ein av dei fem første operatørane. NorSun var noko heilt nytt og spennande. Dette var svært interessant teknologi med store framtidsmoglegheiter. Noko av det som var viktig for meg, var at alle dei tilsette starta på nytt; ingen hadde jo gjort dette før, fortel Stian, som til dagleg er assisterande produksjonsleiar og teamleiar i NorSun. Når noko fortel deg at dei jobbar inst i ein fjord med å lage monokrystallinske ingotar til solindustrien, så kan kvar og ein av oss byrje å lure. Men det er nettopp slike ting innanfor fornybar solenergi NorSun har spesialisert seg på, og dermed noko Stian lyt ha betre greie på enn andre. Vi i NorSun elskar utfordringar og er vane med å finne nye løysingar på problem, fortel Stian. Ettertrakta arbeidsplass Det var stor interesse lokalt då det vart klart at NorSun skulle etablere verksemd på Årdalstangen. Nærleiken til aluminiumsanlegget til medeigar Hydro i Øvre Årdal gjorde staden eigna for etablering, og arbeidskraft fann dei mykje av lokalt. NorSun var ei nyetablering og hadde derfor informasjonskveldar i Årdal. Dei oppmoda folk om å søkje, og eg var ikkje sein å be. Dette var noko nytt og framtidsretta som eg absolutt ville vere med på, ikkje minst sidan eg kjem frå kommunen Eg søkte jobben og var på to intervju og gjennomførte ein personlegdomstest før eg fekk jobben, forklarer Stian. Den typiske arbeidsdagen hans går mykje ut på å organiserer skiftet, han lagar arbeidsoppgåver til medarbeidarane, og som arbeidsleiar handterer han eventuelle problem med personell og produksjon. Aktiv fritid i Årdal Det er flott at vi har slike arbeidsplassar i heimkommunen. Det er viktig at årdalsmiljøet følgjer utviklinga i industrien dersom vi skal klare å halde på kompetansen lokalt. Like viktig som arbeidsplassar er gode bu- og oppvekstvilkår i kommunen. Her gjev eg terningkast seks pluss! Årdal har i tillegg mange fritidssyslar å by på, så det vert aldri kjedeleg her inne i fjorden, smiler Stian, som òg set pris på fritidstilbod som Målrock, Vinjerock, Fjellfilmfestivalen og sanitetsarbeid for Norsk Folkehjelp. Helse, miljø og tryggleik er noko som har svært høg prioritet i NorSun, og dei arbeider ut frå best praksis. Her samarbeider ein tett med Sogn bedriftshelseteneste. Elles vert det jobba for å få til eit best mogleg arbeidsmiljø mellom anna med sosiale samankomstar utanom arbeidstida. Ei ekte solskinnshistorie krev at ein har det bra både på arbeid og på fritida! Fann jobben og kjærleiken på Vestlandet Nokre gonger er det behov for kompetansepåfyll på grunn av endra krav, og studiar i kombinasjon med jobb er ein fin måte å heve kompetansen på. Ragna Flatla (28) er ei av mange unge menneske som har valt å verte trainee for å få arbeidserfaring og for å komme seg inn på arbeidsmarknaden. Ho er opphavleg frå Hadeland, men lét kjærleiken styre henne til både jobb, sambuar og bustad i Nordfjord. No stortrivst ho med jobben hos Sogn og Fjordane Energi på Sandane. Medarbeidarane i SFE sit på ein utruleg brei kompetanse som held eit høgt og profesjonelt fagleg nivå, så her er det mykje å lære framover, seier Ragna. Jobben til Ragna er todelt. Ho har oppgåver innanfor Fjord Miljøenergi sine bioenergiprosjekt og miljøoppgåver knytte til SFE Produksjon sin vasskraftproduksjon. Rutinar har ho ikkje opparbeid seg så mange av enno, for ho har berre vore i den nye jobben eit par månader. Så langt har eg brukt mykje tid på å verte kjent med bedrifta og kjerneverksemda deira. Eg har jobba i kraftbransjen tidlegare, så eg har heldigvis eit grunnlag å byggje vidare på, fortel Ragna. Dagpendlar Jobben hennar er på Sandane, men ho har busett seg saman med sambuaren på Haugen i Eid. Sambuaren min er oppvaksen i Eid og ville tilbake hit for å overta slektsgarden om ei stund. Det er årsaka til at eg valde å flytte saman med han til Eid. Eg måtte med andre ord velje mellom kjærleiken på Nordvestlandet eller eit singelliv i heimtraktene på Austlandet! Men før eg køyrte flyttelasset over fjellet, var eg veldig klar på at eg måtte ha ein relevant jobb å gå til, og det ordna seg heldigvis, fortel Ragna. Ho er altså arbeidspendlar mellom to kommunar som tilhøyrer ein felles bu- og arbeidsmarknad. Med bustad i Eid kommune er ho sikra eit stort omland med mange spennande arbeidsplassar. Og at ho må ta Fjord1-ferja kvar dag, gjer ingen ting. Det er noko nytt for ein austlending å måtte ta ferja kvar dag, men det går heilt fint. Då får eg tid til å ete frukost, smiler Ragna. Godt arbeidsmiljø Ragna har fått inntrykk av at SFE er fleksible, imøtekommande og villige til å leggje til rette for tilsette som ønskjer etter- og vidareutdanning. Nokre gonger er det behov for kompetansepåfyll på grunn av endra krav, og studiar i kombinasjon med jobb er ein fin måte å heve kompetansen på. Det kjem bedrifta til gode i etterkant, meiner Ragna. SFE har eit sterkt fokus på helse, miljø og tryggleik (HMT), og som trainee har ho blitt orientert om dette via bedriftsleiinga. Dei personalansvarlege er trivelege og imøtekommande, og det vert lagt stor vekt på at det skal vere eit godt arbeidsmiljø i SFE. Som trainee har eg ein mentor i bedrifta som eg kan ta opp alt med, til dømes om arbeidssituasjonen min, forholdet til og samarbeidet med dei andre medarbeidarane, metodar for problemløysing og sparring. Det er eit veldig flott tilbod og eit privilegium for oss som er trainee, seier Ragna. Utdanningsløpet til Ragna Tre år med allmennfag på vidaregåande Toneheim folkehøgskole (musikk/fløyte) Naturforvaltningsstudiet i Bø i Telemark og på Ås. Hovudfag i viltbiologi og forvaltning Fakta om SFE Sogn og Fjordane Energi AS (SFE) er eitt av dei store kraftselskapa på Vestlandet eit solid konsern med sterk lokal forankring og meir enn 200 dyktige medarbeidarar. Konsernet produserer rein fornybar energi og sikrar at denne kjem sikkert fram til kunden over linjenettet. Kjerneverksemda til konsernet er knytt til å produsere og utvikle fornybar energi gjennom vasskraft, vindkraft, bioenergi og fjernvarme. Konsernet har hovudkontor på Sandane i Gloppen kommune og består av morselskapet Sogn og Fjordane Energi, SFE Kraft AS, SFE Produksjon AS, SFE Nett AS og SFE Naturgass. SFE omset årleg for om lag 500 millionar kroner. Det er stor fagleg breidd i selskapet alt frå stillingar med verdfulle fagbrev til utfordrande stillingar med krav om høgare utdanning innanfor energi, elektro, automasjon, maskin, bygg, miljø, energirådgjeving, IKT, økonomi og administrasjon, organisasjons- og forretningsutvikling, marknadsføring og sal. SFE er medlem av Framtidsfylket Trainee og har ti lærlingar i faga energimontør og energioperatør. Sogn og Fjordane Energi AS Bukta, 6823 Sandane Tlf: Kontaktperson: Ole Bent Søreide, personalsjef Namn: Ragna Flatla Alder: 28 år, sambuar, eitt barn på veg Arbeidsgjevar: Sogn og Fjordane Energi (SFE) Stilling: Trainee i SFE Produksjon Oppvaksen: Lunner på Hadeland 22 23

13 Studieførebuande - Administrativt Namn: Reiel Haugland Alder: 28, gift, ei jente på to år eitt barn på veg Arbeidsgjevar: Sparebanken Sogn og Fjordane Stillingstittel: Kultursjef Oppvaksen: Jølster Det er umogleg å skildre ein typisk arbeidsdag. Ingen dagar er like, det er veldig sesongprega og heilt avhengig av kva som ventar rundt neste sving. Bankkultursjef med blikket mot morgondagen Sparebanken Sogn og Fjordane, eller Fylkesbanken om du vil, er det leiande finanshuset i Sogn og Fjordane med eksklusivt kjernefokus på heimfylket. Ja, så engasjerte er dei i fylket at dei har tilsett noko så sjeldan som ein eigen kultursjef! Reiel Haugland (28) vedgår at han eigentleg masa seg til å få jobben i No er han ein stadig meir populær gledesspreiar over heile fylket med sekken full av gåvemidlar. Snakk om spesialtilpassa arbeidsplass! Som kultursjef i Fylkesbanken har Reiel som hovudoppgåve å koordinere og forvalte gåvemidlane til banken. Det vil seie at han har hatt hovudansvaret for om lag kroner som i fjor gjekk til allmennyttige føremål i fylket. I tillegg har han ein del andre oppgåver, mellom anna når det gjeld banken si satsing på sosiale medium. Det er umogleg å skildre ein typisk arbeidsdag. Ingen dagar er like, det er veldig sesongprega og heilt avhengig av kva som ventar rundt neste sving, smiler Reiel, som har vore trainee gjennom Framtidsfylket Trainee. Beste bedrifta i fylket At Reiel hamna nettopp i Fylkesbanken, var rett nok tilfeldig, men svært ønskjeleg. Utdanninga mi krev ein organisasjon over ein viss storleik. Eg er dessutan svært oppteken av at ei bedrift må kunne sjå utover sine eigne fire vegger, sine eigne budsjett og sin eigen rekneskap. Eit aktivt samfunnsansvar er noko eg set veldig høgt når det gjeld kva bedrifter eg finn attraktive. Såleis trur eg ikkje det finst noka betre bedrift for meg i dette fylket. Men at eg skulle bli bankmann, hadde eg vel aldri tenkt eller trudd, vedgår Reiel humoristisk. Han har etter kvart fått klare meiningar om kva som skal til for å gjere Sogn og Fjordane endå meir attraktiv som arbeidsplass for unge og lovande menneske. Næringslivet, organisasjonane og dei offentlege instansane i fylket må lære å prioritere. Ein må etterkvart i større grad tenkje samarbeid og prøve å sjå dei store linjene framfor å sutre og krangle seg imellom. Med å prioritere meiner eg ein må evne å velje eit fokus og så jobbe for å bli best til det. Ikkje litt av det, litt av det og litt av det. Samtidig så trur eg at ein no har prøvd mykje av det same så lenge at ein kanskje skal hive alt på båten og tenkje heilt nytt og annleis. Men det torer vi vel kanskje ikkje? Eg trur òg at eit større regionalt samarbeid og mindre kjekling til dømes om kven sin tur det er til å få veg, hadde lønna seg i det lange løp, seier Reiel, og håper at desse sanningane er noko av det den nye generasjonen i fylket legg til grunn i framtida. Ein veg å gå Reiel har sine klare meiningar. Og sjølv om han aldri har vore i tvil om at det er i heimtraktene i Sunnfjord han har lyst å jobbe, så ventar han utolmodig på at fylket skal sjå ei framtidsretta utvikling i staden for berre å bevare det eksisterande. Det er på ingen måte slik at alt er berre fint og flott her i Sogn og Fjordane. Ein ofrar litt ved å busetje seg i dette fylket, og det er klart det merkast på fleire område. Sogn og Fjordane har ein veg å gå for å framstå som eit attraktivt fylke for unge menneske. Eg har eit håp om at styresmaktene etter kvart prioriterer Vestlandet og Det er på Vestlandet mykje av den norske verdiskapinga skjer Sogn og Fjordane sterkare, og at vi evnar å fordele goda her på ein slik måte at det tener heile fylket og regionen i det lange løp. Eg meiner at endå sterkare og større regionsenter er avgjerande for å trekkje til seg kompetanse og tilflytting framover, seier Reiel. Potensial for den aktive Arbeidsmiljøet i Fylkesbanken er etter Reiel si meining svært bra, både på hovudkontoret i Førde og på dei mange avdelingane over heile fylket. Tivsel på jobben er heilt avgjerande. Og eg trivst verkeleg godt her på bruket, smiler Reiel. Reiel føler at learning by doing er den beste kompetansehevinga han får gjennom jobben. Men etterutdanning ser han ikkje umiddelbart for seg, for noko studenttype er han ikkje. Trivsel på fritida er òg viktig når ein skal velje jobb og jobbestad, og her føler Reiel det er nok av moglegheiter i Sunnfjord. Det er mykje opp til ein sjølv å skape eit sosialt liv. Om det er noko eg saknar, så må det vere meir liv i førdegatene etter at kjøpesentera stengjer. Men Førde har absolutt eit potensial for den som ønskjer å vere aktiv, smiler han. Grip moglegheitene! Reiel meiner at mange dessverre er altfor passive her i fylket, og at meiningane ofte er einsidige om potensialet som ligg i fylket vårt. Eg likar ikkje at folk tykkjer det er heilt greitt at vi er nest best, at vi alltid ligg nedst på alle statistikkar, og at det er så mange kranglefantar i mediebildet. Eg får inntrykk av at vi altfor ofte snakkar om bevaring framfor utvikling. Men det kjem seg, og eg føler at mangfaldet innanfor næringslivet byrjar å verte bra. Det er òg eit stort mangfald innanfor kulturliv og idrett, og det er mange talent og flinke folk rundt om kring. Så det er absolutt håp vi må berre gripe sjansane og gjer noko med dei, meiner Reiel, som håper å sjå mange nye friske ansikt i bedriftene rundt omkring med nye idear, pågangsmot, sjølvtillit og med evne til samarbeid og konstruktive løysingar. UtdanningslØPet til Reiel Mykje magekjensle og tilfeldigheiter her. Den einaste fullførte utdanninga eg har, er bachelorgrad i informasjon og media frå Høgskulen i Volda, men eg har teke både IT-, fotoog designfag òg. Hafstad vidaregåande skule, eitt år som utvekslingsstudent i USA, eitt år ved Universitetet i Bergen, to og eit halvt år på NITH Bergen, nesten fullført bachelor i systemutvikling, Høgskulen i Volda med bachelor i informasjon og media. Fakta om Fylkesbanken Sparebanken Sogn og Fjordane er den største banken i Sogn og Fjordane med ein forvaltningskapital på 29 milliardar kroner og 300 årsverk. Banken har 38 salskontor i fylket og er representert i 21 av dei 26 kommunane våre. I tillegg har banken kontor i Bergen. Banken har eit strategisk samarbeid med Gjensidige, og i 2007 vart det lansert ein nasjonal nettbank i fylket. Sparebanken Sogn og Fjordane er den dominerande aktøren både på personkunde- og næringslivsmarknaden i fylket. Det er lånt ut 13,6 milliardar kroner til personar i Sogn og Fjordane og i resten av landet. Banken satsar på å byggje regionale finanshus med tilbod innanfor finansiering, plassering, eigedomsmekling og forsikring. I 2008 har banken overteke hovudansvaret for sal og distribusjon av Gjensidige sine forsikringsprodukt til personmarknaden i fylket. Sparebanken Sogn og Fjordane har som visjon å vere ei drivkraft for fylket. Gjennom god rådgjeving og tilføring av kapital til sunne prosjekt for næringslivet og folk flest skal banken oppfylle denne visjonen. Banken har òg eit breitt kulturelt engasjement og ser verdien av kulturelle bidrag i vid forstand for at lokalsamfunna skal utvikle seg. Banken er hovudsponsor for dei fleste store kulturarrangementa i fylket og har av overskotet for 2008 sett av 15 millionar kroner i gåver til det frivillige lagsarbeidet. Stikkord for bidraget er mangfald, trivsel og nyskaping. Banken står bak ideen om og er derfor sjølvsagt med i Framtidsfylket Trainee og har elles samarbeid med skular og utdanningsinstitusjonar på fleire nivå med skulebesøk, utplasseringsveker og eit sterkt engasjement i Ungt Entreprenørskap

14 Yrkesfagleg - Naturbruk + restaurant- og matfag Studieførebuande - Administrativt Fakta om Sogn Jordog Hagebruksskule Sogn Jord- og Hagebruksskule er eigd av Sogn og Fjordane fylkeskommune og er landslinje i økologisk landbruk. Her kan du gå Vg2 landbruk og gartnarnæring, økologisk og Vg3 landbruk, økologisk. Skulen driv vidaregåande opplæring i økologisk landbruk og har eit eige ressurssenter for formidling av kompetanse og utviklingsprosjekt innanfor økologisk landbruk. Skulen er elles eit kompetansenav for småskalamat i region vest. Skulen har eigen gardsbutikk som fungerer som klasserom for marknadsføring og sal av gardsprodukt. I alt jobbar det 30 personar på Sogn Jord- og Hagebruksskule fordelt på 22,8 årsverk. Det jobbar 25 personar i undervisninga og fem personar ved ressurssenteret og Kompetansenavet Vest. Skulen har eit tett og aktivt samarbeid og fleire prosjekt med mellom andre Aurland Næringshage, Nærøyfjorden Verdsarvpark, Aurland Naturverkstad og Aurland Natur- og kulturarv. Skulen samarbeider med Aurland barne- og ungdomsskule og tek jamleg imot ungdomskuleelevar på hospitering/landbrukspraksis. Dei har elles partnarskapsavtale med Fretheim Hotell, Aurland Natur- og Kulturarv og Aurland Naturverkstad. Sogn Jord- og Hagebruksskule; 5745 Aurland Tlf.: Med støtte frå: Namn: Øystein Skjæveland Alder: 41, gift med Una Kolle, to gutar på fem og eitt år Arbeidsgjevar: Isrosa Stilling: Gründer og iskrembonde Oppvaksen: Stord i Hordaland Den første iskremen laga eg til ein skulefest i Aurland. Økologisk er det diggaste alternativet I Aurland er det mange aktiv og kreative sjeler som er flinke å få til aktivitetar innanfor naturbruk og matfag. Og sjølve kremen av iskrem i Aurland når det gjeld inspirasjon, opplæring og rekruttering på dette området, er Sogn Jord- og Hagebruksskule. Og når vi snakkar om iskrem det var i Aurland eventyret om den økologiske iskremprodusenten Isrosa starta. Tekst: Geir Arne Solheim Foto: Otto Ersland Sogn Jord- og Hagebruksskule er Sogn og Fjordane fylkeskommune sitt vidaregåande opplæringstilbod i Aurland. Skulen underviser i økologisk landbruk og berekraftig samfunnsutvikling, og det økologisk drivne gardsbruket ved skulen er det viktigaste klasserommet. Det var her Øystein Skjæveland (41) fekk inspirasjon til å starte bedrift med gardsproduksjon av herleg, økologisk iskrem. Økologisk er in. På Øyafestivalen er til dømes økologisk mat det diggaste alternativet! Eigen arbeidsplass Isrosa er varemerket for økologisk iskrem og fruktis laga av verksemda Norsk økois, som Øystein Skjæveland og kona Una Kolle eig og driv i fellesskap. Både Una og Øystein har vore elevar ved Sogn Jord- og Hagebruksskule, og det var nettopp i Aurland at dei starta opp den spanande bedrifta. Vi hadde lyst å skape vår eigen arbeidsplass heime på garden og gjekk difor på Sogn Jord- og Hagebruksskule for å lære meir om økologisk landbruk og sjølvforsyning med mat, forklarer Øystein, som no har vore ismakar i elleve år. Dessert til skulefest Den første iskremen laga eg til ein skulefest i Aurland, fortel Øystein. Isen slo godt an blant medelevane, og seinare fekk han sjansen til å følgje opp ideen i faget foredling og omsetning. Her skal alle elevane prøve ut ein forretningsidé som ein kan drive med på eit gardsbruk. Seinare vart eg beden med på ulike marknader og messer for å selje is, og så har snøballen berre rulla og rulla, seier Øystein. Det siste året har iskremen vore laga på garden i Kvinnherad, men det er framleis elevoppgåva frå Sogn Jord- og Hagebruksskule i Aurland som ligg til grunn for prosjektet. Økologisk is Isrosa-is får du kjøpt på marknader, torgdagar og festivalar, for det meste i sommarhalvåret. Du får òg kjøpt isen i ein del butikkar, kafear og restaurantar rundt om i landet. Det spesielle med isen er først og fremst at han er økologisk. Det vil seie at råvarene til isen kjem frå økologisk landbruk. Det gjeld både mjølk, fløyte, egg, sukker, frukt, bær, sjokolade, kakao, krydder og så vidare. Her er det kvalitet som gjeld, seier Øystein. Øystein og Una budde nokre år i Aurland etter jordbruksskulen og leita etter gard mange stader. Så dukka det opp ein gard i nærleiken av familien i Herøysundet i Kvinnherad i Hordaland, og der har dei budd sidan Likevel er dette å rekne som eit ekte aurlandseventyr som gjev inspirasjon til vidare satsing i kommunen! Revisjonar frå kundar og styresmakter er alltid ei stor utfordring i jobben. Anja har det som fisken i vatnet Anja Liseth jobbar i eit verdsleiande selskap, nemleg Norway Pelagic. I Sogn og Fjordane har selskapet fabrikkar både i Kalvåg, Florø, Måløy og Selje. Eg har hatt alle moglegheiter til å utvikle meg i denne jobben. Eg byrja som sommarvikar for 21 år sidan og er no kvalitetssjef ved avdelingane i Florø og heimstaden min Kalvåg. Eg stortrivst i denne bedrifta, seier alltid like blide Anja Liseth (36). Tekst og foto: Geir Arne Solheim Anja byrja altså som 15-åring i det som den gongen var Domstein Kalvåg. Etter vidaregåande skulle ho eigentleg berre ha seg eit friår og tene litt pengar på Domstein før ho skulle studere. Eg lurte veldig på kva eg skulle bli når eg vart stor. Då fekk eg tilbod av bedrifta om å gå på teknisk fagskule, næringsmiddel, mot at eg jobba to år i bedrifta etterpå som lærling. Og eg er her framleis, smiler Anja, som er svært nøgd med å finne draumejobben heime i Kalvåg. Idylliske Kalvåg At Anja fann mannen sin innanfor produksjonslokalet i Kalvåg, gjorde det berre endå enklare å bli verande på heimstaden. At partneren har jobb, er nemleg ofte heilt avgjerande for at ein skal slå seg ned ein stad. For Anja passar det ypparleg å kunne bu og jobbe i idylliske Kalvåg i Bremanger. I tillegg til at Norway Pelagic er ei hjørnesteinsbedrift her i Kalvåg, så er jobben som Svein Inge Fosse har gjort for bygda, heilt uvurderleg for livet og trivselen i bygda. Kalvåg er no ein av dei mest attraktive kystdestinasjonane i Noreg, og i har den desidert beste fiskerestauranten i landet på Knutholmen, skryt Anja medan vi står og skodar utover bygda som ligg vis-à-vis produksjonsanlegget. Mykje dokumentasjon Jobben til Anja handlar mykje om mattryggleik, med sjekking av kvalitetsinformasjon og kontrollsystem. Eg har i tillegg ein del revisjonar saman med kundar frå ulike land. Dei kjem til Florø og Kalvåg for å sjå at bedrifta svarer til forventingane, og at bedrifta har den dokumentasjonen som trengst, forklarer Anja, som kan fortelje mange gode historier om språklege utfordringar mellom bedrifta og dei internasjonale kundane. På ein typisk arbeidsdag vert det ein del kontrollrutingar, og ho må svare på ein del spørsmål frå kundane. Revisjonar frå kundar og styresmakter er alltid ei stor utfordring i jobben. Det er nett som om ein skal opp i eksamen, og eg er alltid litt spent på korleis det vil gå. Spesielt utfordrande er det dersom revisjonane skal vere på engelsk, seier Anja, som likevel tek dei fleste utfordringar med godt humør og på strak arm. Kalvåg er no ein av dei mest attraktive kystdestinasjonane i Noreg Norway Pelagic AS Norway Pelagic AS vart etablert som pelagisk industriselskap i Visjonen er at Norway Pelagic gjennom storleik og posisjon skal vere ein føretrekt leverandør av pelagiske råvarer til den globale ferdigvareindustrien. Norway Pelagic skal arbeide for langsiktigheit og kontinuitet i verdikjeda. Hovudkontoret ligg i Måløy, salog marknadsavdelinga ligg i Ålesund, og i tillegg har dei mange fabrikkar langs norskekysten. Selskapet har rundt 470 tilsette og omset årleg for om lag to milliardar kroner. Norway Pelagic er eit resultat av ein fusjon mellom fleire selskap, mellom andre Koralfisk AS, Bergen Fiskeindustri AS, Domstein Pelagic AS, Global Fish AS og Bernt Hansen eftf AS og er verdsleiande innanfor produksjon og sal av pelagisk fisk til konsum. Som ein av verdas mest framståande leverandørar forsyner selskapet kundane med pelagisk fisk av beste kvalitet, og dei har spesialisert seg på makrell, hestemakrell, sild og lodde. Medlem i Framtidsfylket Trainee. Norway Pelagic Telefon: Namn: Anja Lexau Liseth Alder: 36 år, gift, to barn Arbeidsgjevar: Norway Pelagic Stilling: Kvalitetssjef ved Norway Pelagic Florø og Kalvåg Oppvaksen: Kalvåg 26 27

15 Studieførebuande - Idrettsfag Yrkesfagleg - Helse- og sosialfag Fakta om Idrettssenteret AS Idrettssenteret i Sogndal driv med idrett, fitness og helse. I 2008 var omsetninga på ni millionar kroner. Det er i alt 40 tilsette på Idrettssenteret fordelt på åtte årsverk. Det er ofte etterspurnad etter tilsette med relevant praksis innanfor fitness. Senteret har elles svært høg kompetanse (master) på dei fleste faste tilsette innanfor idrett og helse. Senteret har ingen ufaglærte, om lag 30 prosent har administrative oppgåver, 60 prosent jobbar fagleg og 10 prosent har andre oppgåver. Idrettssenteret er medlem av Treningsforbundet, eigd av norsk idrett (idrettskrinsen og Sogndal Fotball), og er ein del av Campus Idrett. Senteret tilbyr praksisplassar til Sogndal vidaregåande skule og Høgskulen i Sogn og Fjordane (HSF) og har partnarskapsavtalar med Sogndal kommune. I tillegg har senteret samarbeidsavtalar med Sogndal vidaregåande skule og HSF og ulike andre samarbeidsprosjekt. Idrettssenteret A/S Postboks Sogndal Tlf: Kontaktperson: Eirik Solberg Nedrehagen, prosjektleiar og fysisk trenar Namn: Eirik Solberg Nedrehagen Alder: 23 år, sambuar Arbeidsgjevar: Idrettssenteret AS, Sogndal Stilling: Prosjektleiar og fysisk trenar Oppvaksen: Leikanger Eg trur at dersom vi skal få fleire til å flytte hit, må vi selje oss som eit fylke som er desidert best på utvikling. Staor pao for idretten i Sogndal Som fysisk trenar for A-laget til Sogndal Fotball er det ikkje vanskeleg å sjå at Eirik Solberg Nedrehagen (23) gjer ein svært god jobb. Det er berre å få med seg ein av kampane til Sogndal, så ser du at fysikken er eit viktig våpen i kampen om poeng. Det er både interessant og utfordrande å få jobbe i det mest spanande idrettsmiljøet i fylket, smiler Eirik. I tillegg til arbeidet med A-laget til Sogndal Fotball jobbar Eirik med Prosjektet TOPP-idrettsutvikling ungdom år, som er finansiert av idrettskrinsen med støtte frå Sparebanken Sogn og Fjordane. Målsetjinga med dette prosjektet er å styrkje aktivitets-, kunnskaps- og kompetanseutviklinga i idretten i Sogn og Fjordane gjennom lokal oppfølging. Prosjektet har ei ramme på fem år og vil vonleg gje gode resultat for den lokale idretten, seier Eirik håpefullt. Strukturert arbeidsdag Arbeidsdagen til Eirik startar klokka med administrative oppgåver i prosjektet er det morgontrening med gutane i stallen til toppklubben Sogndal, og mellom 11 og er det planlegging av aktivitetar i regi av prosjektet. Frå til 16 er det ettermiddagstrening med gutane igjen. Altså ein svært velorganisert og strukturert arbeidsdag! Eg ser på alle arbeidsoppgåvene mine som utfordrande. Spesielt spennande er det å vere prosjektleiar i eit utviklingsprosjekt der eg som fagperson lyt strukturere og organisere for å gjennomføre prosjektplanen best mogleg, seier Eirik. Må satse på utvikling Fotballtrenaren tykkjer naturen, korte avstandar, ingen kø, eksos elle nemneverdig støy er viktige faktorar for trivselen ved å bu i Sogn. Skal han halde fram med å bu i Sogn i framtida, er han heilt avhengig av sikker jobb der han helst kan få realisert seg sjølv. Eg trur at dersom vi skal få fleire til å flytte hit, må vi selje oss som eit fylke som er desidert best på utvikling. Utvikling skapar aktivitet, og det er meir meiningsfullt å bu på ein stad med ei viss grad av aktivitet, meiner Eirik bestemt. Eirik synest det å ha ein utfordrande jobb er den beste læringa i den fasen av arbeidslivet han er i no. Kompetansen min er under stadig utvikling i det miljøet eg jobbar i no. Men eg skal likevel studere vidare, og truleg tek eg mastergrad i idrett. Men eg kunne ikkje takke nei til jobbtilbodet eg fekk frå Sogndal Fotball og Idrettssenteret, fortel Eirik, og det er ikkje vanskeleg å skjøne kvifor! Det er viktig at det blir lagt godt til rette for vidare fagleg utvikling, og som overlege vil ein ha høve til å ta permisjon for å oppdatere seg fagleg. Blir spesialist i Helse Førde Lege i spesialisering Mari Furnes (34) hadde turnusteneste ved Sentralsjukehuset i Førde og forstod raskt at det var veldig bra miljø på ØNH-avdelinga der. ØNH-avdelinga i Førde er ei særs velfungerande avdeling med lokalt rekrutterte overlegar og godt arbeidsmiljø. Det gjer avdelinga både unik og stabil, så her vil eg jobbe i framtida, smiler Mari. Tekst: Geir Arne Solheim Foto: Ole-Christian Amundsen Mari jobbar for tida som lege i spesialisering ved ØNH-avdeling (øyre, nase, hals) ved Haukeland Universitetssjukehus, men fram til august i år arbeidde ho ved ØNH ved Førde sentralsjukehus. Ho må arbeide 18 månadar ved eit universitetssjukehus for å bli ferdig spesialist, men så er det rett tilbake til det fagleg gode og kjekke arbeidsmiljøet ved sentralsjukehuset i Førde. I og med at både mannen min og eg kjem frå fylket og gjerne kunne tenkje oss å bli buande etter at vi var ferdige med utdanninga, var det eigentlig ikkje noko å lure på. Det er Førde som gjeld, seier Mari. Appellerande jobb Som medisinstudent er ein innom alle dei forskjellige spesialitetane, og under studietida blei Mari særleg interessert i øyre, nase og hals. Eg ønskte ein spesialitet der eg kunne drive ein del kirurgi, men der vaktbelastinga ikkje er så stor som ved til dømes generell kirurgi. Det at det er relativt små og delikate strukturar ein opererer på, appellerer òg til meg. Samstundes har ein kontakt med svært breie pasientgrupper alt frå barn som har problem med mandlane til eldre som treng høyreapparat. Eg har både relativt friske pasientar som ein kan hjelpe mykje med å fjerne mandlar eller setje ventilasjonsrøyr i trommehinnene, og eg har akutt sjuke pasientar som treng innlegging, forklarer Mari. Snart hovudoperatør Ein typisk arbeidsdag vekslar mellom å ha poliklinikk med planlagde pasientar, nødhjelp, sengepostarbeid og kirurgi, til dømes fjerning av mandlar, naseoperasjonar eller større inngrep der ein assisterer ein overlege. Etter å ha assistert ein overlege på ein type operasjon eller utført operasjonen under rettleiing vert det utfordrande å etterkvart skulle vere hovudoperatør og stole på eigne evner, fortel Mari. Godt miljø fagleg og sosialt Fagleg oppdatering må stadig til, og det vert det lagt godt til rette for ved sentralsjukehuset i Førde. Som lege i spesialisering må ein gjennomgå ei rekkje obligatoriske kurs for å bli ferdig spesialist. Det er viktig at det blir lagt godt til rette for vidare fagleg utvikling, og som overlege vil ein ha høve til å ta permisjon for å oppdatere seg fagleg, fortel Mari. Ho er elles særs nøgd med det ungdommelege miljøet ved sjukehuset; det er berre éin av overlegane på ØNH-avdelinga som har bikka femti år, resten er pluss/minus førti. I dag er det berre mannlege overlegar på avdelinga og éin kvinneleg lege i spesialisering. Og så har eg mange gode vener blant kollegaer på andre avdelingar som eg mellom anna kjenner frå studietida. Når eg kjem attende til Førde, skal vi nok klare å halde dei mannlege kollegaene godt i øyra, ler Mari, som gler seg veldig til å komme heim att etter opphaldet i Bergen. UtdanningslØpet til Mari Vidaregåande i Måløy der ho tok fordjuping i matte, fysikk og kjemi. Medisinstudiet på Universitetet i Bergen der ho var ferdig i desember Turnus ved Sentralsjukehuset i førde og sidan jobb som lege i spesialisering, først ved ØNH i Førde og no ved Haukeland Universitetssjukehus. Fakta Dette er Helse Førde: Helse Førde har ansvar for spesialisthelsetenesta i Sogn og Fjordane. Dei fire kjerneområda er: Pasientbehandling Utdanning av helsepersonell Forsking Opplæring av pasientar og pårørande Føretaket er organisert i tverrgåande klinikkar. Dei fleste har avdelingar med aktivitet på alle sjukehusa. Ein har helseinstitusjonar med om lag 2300 tilsette over heile fylket: Førde sentralsjukehus Florø Tronvik Ungdomsavdeling for psykisk helsevern Lærdal sjukehus Nordfjord sjukehus Nordfjord psykiatrisenter Psykiatrisenteret Sogndal Nordfjord BUP Ambulansetenesta Hatlehaugen barnehage Namn: Mari Furnes Alder: 34, gift, to born Arbeidsgjevar: Helse Førde Stilling: Lege i spesialisering Oppvaksen: Bergen, Førde og Måløy 28 29

16 Yrkesfagleg - Design og handverk Yrkesfagleg - MediA og kommunikasjon Utdanningsløpet til Jonny Han gjekk først to år på Eid vidaregåande skule og hadde deretter to år læretid som førte til sveinebrev. Deretter tok han ei toårig teknikarutdanning på Gjøvik tekniske fagskole. Fakta om Hagen AS Hagen AS driv aktivitet innanfor trevareindustri og interiør, hovudsakleg med trappeproduksjon. Selskapet omset årleg for om lag 120 millionar kroner og har kring 100 tilsette. I dag har selskapet nærast eit konstant rekrutteringsbehov. På mellomlang og lang sikt treng selskapet nye folk på alle område: sal, kundesenter/ konstruksjon og produksjon. Om lag 70 prosent av arbeidsstokken jobbar i produksjonen. Hagen AS er ei lærebedrift og deltek aktivt i Trearbeidsringen Nordfjord, ein opplæringsring som har som mål å rekruttere arbeidstakarar i møbelsnikkarfaget. Hagen AS Postboks Stryn Tlf.: Kontaktperson: Jonny Ravnestad, avdelingsleiar Tlf.: Namn: Jonny Ravnestad Alder: 27 år Arbeidsgjevar: Hagen AS Stilling: Avdelingsleiar Oppvaksen: Rygg i Gloppen Solid arbeid og beste sort materialar Den største utfordringa er å få produsert mest mogleg til rett tid og med rett kvalitet innanfor dei rammene dei har. Stryn er eit mekka når det gjeld møbelindustri. I stadig sterkare grad samarbeider dei mange lokale møbelprodusentane for å skape eit godt miljø for vidareutvikling og meirsal. Hagen AS er Europas leiande trappeprodusent med sterke merkenamn som Stryntrappa og Escalia og her har Jonny Ravnestad funne den ideelle arbeidsplassen. Grunntanken til Hagen er solid arbeid og beste sort materialar. Gode verdiar å ha med seg i arbeidskvardagen, seier Jonny. Då Gustav og John Hagen starta opp snikkarverkstaden sin på 30-talet, var det tøffe tider i næringslivet. Omstilling og nyskaping var avgjerande for å overleve i ein knalltøff kvardag. No har det snart gått 80 år, og situasjonen er i grunnen ikkje mykje annleis det krevst innovasjonsevne og samarbeid for å møte konkurransen og finanskrisa. I Stryn er møbelindustrien betre rusta enn på lenge til å takle utfordringane framover saman og kvar for seg. I Stryn er dei generelt flinke på industriarbeidsplassar og innanfor kort avstand er det mange moglegheiter for jobb i trevareog møbelbransjen, seier Jonny, som flytta til den aktive industrikommunen i Kompetanseutvikling Til dagleg har Jonny ansvar for produksjon av trapper og framdrift ifølgje produksjonsplanen. Han har i tillegg personalleiing og skal følgje opp dei tilsette i produksjonen. På ein typisk arbeidsdag sørgjer eg for at vi følgjer produksjonsplanen. Eg lagar produksjonsunderlag og set i gang nye ordrar på dei ulike startpunkta i produksjonen. Elles gjer eg kvalitetstiltak knytte opp mot produksjonen, planlegg framover med tanke på forbetringar og prøver å ha oversikt over bemanninga, fortel Jonny. Han meiner den største utfordringa er å få produsert mest mogleg til rett tid og med rett kvalitet innanfor dei rammene dei har. Her krevst det høg kompetanse og stadig kompetanseutvikling. I dei åra eg har jobba her, har Hagen AS vore flinke på kursing og kompetanseheving. Vi har hatt fleire leiarsamlingar der vi jobbar tett opp mot problemstillingar i kvardagen, og har god oppfølging av ekstern kurshaldar også i etterkant, seier Jonny. Eksklusive produkt For Jonny var jobbvalet eigentleg litt tilfeldig. Eg kom i kontakt med Hagen AS då eg var ferdig på teknisk fagskule. Etter å ha vore i Stryn på intervju, verka jobben altfor interessant og utfordrande til at eg kunne la han gå i frå meg. I tillegg er Hagen AS ei bedrift med høg teknologi og ligg langt framme på feltet sitt, så valet vart ikkje spesielt vanskeleg, fortel Jonny. Jonny gjekk først to år på Eid vidaregåande skule og hadde deretter to år læretid som førte til sveinebrev. Så tok han ei toårig teknikarutdanning på Gjøvik tekniske fagskole. Eg tok denne utdanninga fordi eg tykte det kunne vere spennande å arbeide i møbelbransjen og vere med å skape eit eksklusivt produkt. I studietida har det i tillegg vore ei stor utvikling innanfor teknologi, og det har vore medverkande til at eg har halde fram med vidareutdanning innanfor denne bransjen, forklarer Jonny, som ser fram til mange gode år i Stryn med både spennande arbeid og ei aktiv fritid. Dei grafiske elementa i tungrocken gjorde meg svært interessert i design. Det gjeld å tenkje totalt For grafisk designar Trygve Johan Solheim (30) har det aldri vore tvil om kvar han helst ville jobbe. Eg flytta til Nordfjordeid utan jobb, busette meg midt i Malakoff-området, tilbaud meg å jobbe gratis i starten for å vise at eg kunne, og fekk til slutt jobben i konseptbyrået InMedia, fortel Trygve, som viser at det går an å oppnå resultat om ein berre står på litt ekstra! Sjølv om Trygve stort sett sit bak tastaturet på maskina si åleine eller med ein kunde eller kollega ved sidan av seg, tykkjer han det er inspirerande å jobbe i eit byrå med så mange utfyllande fagpersonar innanfor strategi, merkevarerådgjeving, konseptutvikling, tekstforfatting, design og web. Konsept er det viktige stikkordet i alt vi gjer i InMedia. Det må alltid ligge eit godt konsept i botnen, ein heilskap som gjev bodskapen meining. Dette er tankar som ein kan ta med seg i alt ein gjer, også i privatlivet. Kall det gjerne ein religion. Det vert nesten som The Force i Star Wars. Alt heng saman, smiler Trygve. Motstraums Konseptbyrået InMedia har alltid vore eit selskap som har likt å gå eigne vegar, helst motstraums. Kanskje er det nødvendig for å tenkje nytt på vegner av kundane? Trygve er i alle fall stolt over å jobbe i eit selskap som alltid konkurrerer med dei beste i marknaden. Det er konkurrentane som definerer kven du er, og eg meiner InMedia har prova at ein kan skape ein slagkraftig arbeidsplass med spisskompetanse her i fylket. Det er alle tiders å sitje på Nordfjordeid og jobbe med kundar frå heile landet, meiner Trygve, som mellom anna må stå til rette for designen på magasinet du held i handa no. Positiv energi Trygve har gått på vidaregåande skule både på Sandane, i Måløy og på Nordfjordeid, og etter det brukte han mange år på å finne ut kva han eigentleg ville. Trygve er tungrockvokalist og komponist, og musikken har vore ein lidenskap heilt sidan storebroren inspirerte han til å byrje å komponere sjølv. Dei grafiske elementa i tungrocken gjorde meg svært interessert i design, og eg har etter kvart fått mange års erfaring med grafisk design og multimediedesign. Åra før eg byrja å jobbe i InMedia, tok eg utdanning innanfor nettopp desse faga på Noroff-instituttet i Bergen, forklarer Trygve, som for tida satsar på bandet sitt Grimskull. Det er altså ikkje heilt tilfeldig at ein rockar buset seg midt i festivalområdet i Malakoff på Nordfjordeid og jobbar i byrået som mellom anna jobbar med den grafiske profilen til Malakoff Rockfestival. Det er kjekt å bu på ein stad og jobbe i ei bedrift med så mykje positiv energi. Det er jo i grunnen litt unaturleg at InMedia kan ha hovudkontor i denne vesle bygda, like mykje som det er unaturleg at det kvar sommar kjem elleville rockefans og skrålar rett utanfor stovedøra mi. Eg tykkjer det er flott å føle at alt er mogleg her på Nordfjordeid, seier Trygve, som sjølv har spelt på Malakoff to gonger. Utdanningsløpet til Trygve Grunnkurs elektro ved Eid vidaregåande skule. Allmennfag ved Måløy vidaregåande og Firda vidaregåande. To år designutdanning ved Noroff Instituttet i Bergen med multimediedesign, 3D og animasjon. Konseptet ein raud tråd InMedia ser det som si oppgåve å identifisere, utvikle, byggje og uttrykkje den rette ideen for merkevara til kunden. Ein idé som inspirerer. Ein idé som engasjerer. InMedia har utvikla mange bedrifts- og produktkonsept for kundar i ulike bransjar, og heile tida har formålet vore å styrkje marknadsposisjonen deira gjennom ein konseptuell tenkjemåte. Vi ønskjer å arbeide med kundane og prøve å forstå verksemda, draumane og ambisjonane deira, slik at vi kan generere idear som kan få verksemda opp på eit nytt nivå. Namn: Trygve Johan Solheim Alder: 30 Arbeidsgjevar: InMedia Stilling: Grafisk designar Oppvaksen: Ålfoten i Bremanger 30 31

17 OFFENTLEG SEKTOR Ønsket om å jobbe med menneske har vore ei av drivkreftene bak utdanningsvala mine Leikanger er ikkje berre eitt miljø, men mange. Eg har alt funne mange nye vener. Miljøengasjement gav arbeidsplass Å vere klimakoordinator er ein sosial og variert jobb med mange utfordringar. Eg ville arbeide med klima og miljø fordi eg då får lov til å bruke all kunnskapen og engasjementet mitt for miljøet, seier Elisabeth Veivåg Helseth (25) frå Stord, som har funne draumejobben i Sogn og Fjordane fylkeskommune. Tekst og foto: Liv Strømme Den nyutdanna mastergradsstudenten frå Universitetet i Oslo kjenner seg privilegert. Sogn og Fjordane var ein av dei første fylka i landet som vedtok ein eigen fylkesdelplan for klima og miljø. Planen har fokus på utsleppsreduksjon, forbruk og tilpassingstiltak, forklarer Elisabeth, som har ei skreddarsydd utdanning for stillinga som ein av dei aller første klima- og miljøkoordinatorane i landet. Det er så fint her! At ho hamna på Leikanger etter avslutta studiar, skuldast jobben. Eg ønskte meg ut av Oslo og tenkte at eg ville tilbake til Vestlandet. Men eg visste i grunnen veldig lite både om fylket og staden. Men då eg kom hit, vart eg imponert over kor fint det er, seier Elisabeth. Naturelskaren har funne ein ny stad å utforske, nemleg dei mange fjella i nærleiken. Det har allereie blitt mange fine fjellturar i tillegg til aktivitetar som kajakkpadling og klatrekurs. Når ho får tenkt seg om, saknar ho i grunnen ikkje det travle studentlivet i hovudstaden. På Leikanger har ho nemleg funne seg svært godt til rette. Ho har ny leilegheit midt i sentrum med gangavstand til utestaden Hermann der ungdommen i dei offentlege administrasjonane møtest til felles middag kvar måndag etter arbeidstid. Søkjer ho større miljø, er vegen kort til Sogndal og student- og utelivet der. Leikanger er ikkje berre eitt miljø, men mange. Eg har alt funne mange nye vener, seier Elisabeth. Sosiale relasjonar Oppdraget i jobben til Elisabeth er at ho skal medverke til å setje i gang dei mange ulike tiltaka i fylkesdelplanen. Spennet i arbeidsoppgåvene krev tilnærming til fagpersonar frå mange ulike sektorar. Heile tida må ho vurdere om oppgåva tilseier at samarbeid med andre etatar, som Fylkesmannen og Kommunenes Sentralforbund, kan vere aktuelt. Den første oppgåva hennar var å starte arbeidet med å sertifisere fylkeshuset på Leikanger som miljøfyrtårn. Her koordinerer ho dei eksterne konsulentane. Seinare vil oppfølging av arbeidet med kommunane sine klimaplanar verte ei sentral arbeidsoppgåve. Eg har møtt mange utfordringar, men dei har løyst seg etter kvart, seier ho og rosar støttespelarane ho har fått i dei erfarne rådgjevarane i fylkeskommunen. Ingen arbeidsdag er lik for Elisabeth, og kvar dag er full av nye utfordringar. Ønsket om å jobbe med menneske og sosial relasjonar har vore ei av drivkreftene bak utdanningsvala mine. Dette er ein sosial og variert jobb, seier Elisabeth. UtdanningslØPet til Elisabeth Universitet og høgskule Master of Culture, Environment and Sustainability, Senter for utvikling og miljø, UiO Bachelor Kultur og Kommunikasjon, med fordjuping i sosiologi, UiO Årstudium med Drama og Teaterkommuniksjon, Høgskolen i Oslo Folkehøgskule Internasjonale spørsmål og media, Ringerike folkehøgskule Vidaregåande Allmennfagleg påbygging, VK3 Barne- og ungdomsarbeidar, VK2 Helse- og sosial, VK1 Namn: Elisabeth Veivåg Helseth Alder: 25 Arbeidsgjevar: Sogn og Fjordane fylkeskommune Stilling: Klimakoordinator Oppvaksen: Stord 32

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Rådgjevarkonferansen 2009

Rådgjevarkonferansen 2009 Rådgjevarkonferansen 2009 Dei neste 15 min. Tørre facts om HSF Utfordringar for HSF HSF - ein attraktiv høgskule? Utdanningar ved HSF og spennande planar Ta med elevane på besøk til HSF! Tørre facts Høgskulen

Detaljer

Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet

Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet Dei 12 utdanningsprogramma er: Ka vil DU velje? 3 studieførebuande: Musikk, dans og drama Idrettsfag Studiespesialisering Val av utdanning er

Detaljer

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Ditt val! Vidaregåande opplæring 2007 2008 Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og sosialfag Medium og kommunikasjon Naturbruk

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

TRAINEE I SOGN OG FJORDANE

TRAINEE I SOGN OG FJORDANE TRAINEE I SOGN OG FJORDANE Prosjektplan for Framtidsfylket Trainee frå og med haust 2014 Framtidsfylket Trainee er den einaste fylkesdekkjande traineeordninga i landet for kandidatar med bachelor- eller

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08

Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Eleven i ein lærande organisasjon vurderingsarbeid i skulen. Presentasjon av eit dr.gradsarbeid Astrid Øydvin 19.09.08 Alternative titlar: Vurderingsarbeid: Arbeid med kvalitet i skolen i spenning mellom

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

Kunnskapsløftet i vidaregåande opplæring Struktur, innhald og fleksibilitet

Kunnskapsløftet i vidaregåande opplæring Struktur, innhald og fleksibilitet Kunnskapsløftet i vidaregåande opplæring Struktur, innhald og fleksibilitet Strukturen i vidaregåande opplæring Studiekompetanse, yrkeskompetanse eller grunnkompetanse Kunnskapsløftet Mål: at alle elevar

Detaljer

Ein tydeleg medspelar. frå elev til lærling. Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass

Ein tydeleg medspelar. frå elev til lærling. Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass Ein tydeleg medspelar frå elev til lærling Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass SØKNADEN Må vere ryddig Søknad/CV skal ikkje ha skrivefeil Spør norsklærar om hjelp Hugs å skrive under

Detaljer

Sauda vidaregåande skule skuleåret 2011-2012. Regionalt kompetansesenter

Sauda vidaregåande skule skuleåret 2011-2012. Regionalt kompetansesenter Skuletilbod Sauda vidaregåande skule skuleåret 2011-2012 Ein skule ska ver Eit fyrtårn i brottsjø når skoddå står tett tt Ei stjerne ein blink i det fjerne eit vink Som blir sett Det e det me ska få te

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 9. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 9. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Lokalt arbeids- og næringsliv Næringsliv, bransje, offentleg og privat sektor. Kva betyr omgrepa? Lokale arbeidsplassar Kvifor treng lokalsamfunnet eit variert

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

Internasjonal vidaregåande skule

Internasjonal vidaregåande skule Internasjonal vidaregåande skule Tilbod om eit skuleår i utlandet Elevar som tek Vg1 på Studiespesialiserande utdanningsprogram i år, kan ta Vg2 i Skottland neste år. Møre og Romsdal fylkeskommune 1. Innleiing

Detaljer

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg?

IA-funksjonsvurdering. Ei samtale om arbeid kva er mogleg? IA-funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? // IA - Funksjonsvurdering Ei samtale om arbeid kva er mogleg? Målet med eit inkluderande arbeidsliv (IA) er å gje plass til alle som kan og vil

Detaljer

SOGN driftig raus ekte

SOGN driftig raus ekte SOGN driftig raus ekte Regionalplan for splan 2013-2014 Næringsutvikling Fylkesgrenser grenser hinder eller utvikling? Sogn skal styrka seg som region og bli interessant for nye etableringar. må bli meir

Detaljer

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Ditt val! Vidaregåande opplæring 2007 2008 Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og sosialfag Medium og kommunikasjon Naturbruk

Detaljer

Rådgjevarkonferansen 2014 Gjennomføring i vidaregåande opplæring.

Rådgjevarkonferansen 2014 Gjennomføring i vidaregåande opplæring. Rådgjevarkonferansen 2014 Gjennomføring i vidaregåande opplæring. www.sfj.no Sysselsetting av ungdom mellom 16 og 25 år Verken fullført og bestått eller deltar i videregående opplæring, ikke sysselsatt

Detaljer

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid.

Dokument nr. Omb 1 Dato: 14.07.2011(oppdatering av tidlegare dokument) Skrive av. ÅSN. Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Visjon og formål Visjon: Ved di side eit lys på vegen mot arbeid. Formål: Telemark Lys AS er ei attføringsbedrift som, gjennom framifrå resultat, skal medverke til å oppfylle Stortingets målsetting om

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din.

Skal skal ikkje. Det startar gjerne med ein vag idé eller ein draum om å bruka interessene dine og kompetansen din på nye måtar på garden din. Skal skal ikkje Har du ein draum om å driva Inn på tunet verksemd? Gjennom dette kapittelet i netthandboka får du tankehjelp og praktisk hjelp i dei første fasane mot etablering; frå draum til forretningsplan.

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

resultat Innovasjon Noreg Akersgata 13 Postboks 448 Sentrum 0104 Oslo T: 22 00 25 00 F: 22 00 25 01 post@innovasjonnorge.no www.innovasjonnorge.

resultat Innovasjon Noreg Akersgata 13 Postboks 448 Sentrum 0104 Oslo T: 22 00 25 00 F: 22 00 25 01 post@innovasjonnorge.no www.innovasjonnorge. Innovasjon Noreg Akersgata 13 Postboks 448 Sentrum 0104 Oslo T: 22 00 25 00 F: 22 00 25 01 post@innovasjonnorge.no www.innovasjonnorge.no 09viktige resultat Design og layout: Creuna Foto: Bjørn Jørgensen/Samfoto

Detaljer

Styremøte og opplegg for styret i Regionalt Forskingsfond Vestlandet

Styremøte og opplegg for styret i Regionalt Forskingsfond Vestlandet Styremøte og opplegg for styret i Regionalt Forskingsfond Vestlandet Sogndal 19-20. juni 2014 Fosshaugane Campus Bilde frå Kvålslid september 2012. Eplesorten Discovery er klar til hausting. Styremøtet

Detaljer

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning navn på profil/kortversjon NORSKE ARBEIDSTAKARAR MED BERRE GRUNNSKOLE BØR TA MEIR UTDANNING 1 Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning Årets Vox-barometer syner at tilsette med

Detaljer

Hospiteringsordning for tilsette ved Odda vidaregåande skule

Hospiteringsordning for tilsette ved Odda vidaregåande skule Hospiteringsordning for tilsette ved Odda vidaregåande skule Bergen 8.september 2015 Geir T. Rønningen Avdelingsleiar YF Innleiing til prosjekt hospitering for y-lærarar Prosjektet vart initiert som ein

Detaljer

PLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING I GRUNNSKULEN 2012

PLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING I GRUNNSKULEN 2012 PLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING I GRUNNSKULEN 2012 HANDLINGSPLAN FOR KOMPETANSEUTVIKLING 2012 Premissar. Det vart gjennomført ei grundig kompetansekartlegging i heile grunnskulen i Herøy hausten 07. Kritisk

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten.

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten. Rapport. Innbyggjarundersøkinga 2015 Ulvik herad. Generelt om spørsmåla: Spørsmåla kunne graderast på ein skala frå 1-6, kor 1 var dårlegast. Eit gjennomsnitt på 3,5 vil seie ein vurderingsscore midt på

Detaljer

Læringsarena 14. juni 2013

Læringsarena 14. juni 2013 Kva særpregar ungdommar og unge vaksne som har lyst til å bu og arbeide i Sogn og Fjordane? Jon Gunnar Nesse og Torbjørn Årethun Læringsarena 14. juni 2013 Tema 1. Utval: Kven har vi spurt? 2. Ønskjer

Detaljer

Naturbruk - er du ikke riktig klok? Innlegg pårådgjevarkonferanse, 17. april 2012, ved Tore Henrik Øye, Landbrukstunet Kompetanse

Naturbruk - er du ikke riktig klok? Innlegg pårådgjevarkonferanse, 17. april 2012, ved Tore Henrik Øye, Landbrukstunet Kompetanse Naturbruk - er du ikke riktig klok? Innlegg pårådgjevarkonferanse, 17. april 2012, ved Tore Henrik Øye, Landbrukstunet Kompetanse Sjølvstendig selskap i regi av HB (oppstart 01.09.11) Rekruttering til

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Dobbelt så mange moglegheiter

Dobbelt så mange moglegheiter Til: Skolefagleg ansvarleg i kommunane i Møre og Romsdal Skolar med elevar på 10. trinn i Møre og Romsdal (til rektor, kontaktlærarar på 10. trinn og rådgivarar) Invitasjon og påmelding til karrieredagane

Detaljer

Vurdering av allianse og alternativ

Vurdering av allianse og alternativ Leiinga Høgskulen i Volda Kunnskapsdepartementet Postboks 8119 Dep 0032 OSLO Postboks 500 6101 Volda Telefon: 70 07 50 00 Besøksadresse: Joplassvegen 11 6103 Volda postmottak@hivolda.no www.hivolda.no

Detaljer

ARBEIDSGJEVARSTRATEGI

ARBEIDSGJEVARSTRATEGI ARBEIDSGJEVARSTRATEGI PersonalPolitiske verdiar Stram arbeidsmarknad Vi vil: vera opne og ærlege Vi vil: samarbeida Auka behov for arbeidskraft Vi vil: visa respekt og likeverd for kvarandre Vi vil: gi

Detaljer

Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering

Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Vidaregåande opplæring 2015 2016 Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og oppvekstfag Medium og kommunikasjon Naturbruk Restaurant-

Detaljer

Rapport om bruk av vikarar i barnehage, grunnskule og vidaregåande skule

Rapport om bruk av vikarar i barnehage, grunnskule og vidaregåande skule Rapport om bruk av vikarar i barnehage, grunnskule og vidaregåande skule Utdanningsforbundet Sogn og Fjordane, 1 2010 Innhald Innleiing s. 3 I barnehagane s. 4 I grunnskulane s. 9 I dei vidaregåande skulane

Detaljer

Søknad om vidareføring av prosjektet. Utdanningsrøyret - Teknisk utdanningssenter i Sunnhordland

Søknad om vidareføring av prosjektet. Utdanningsrøyret - Teknisk utdanningssenter i Sunnhordland Søknad om vidareføring av prosjektet Utdanningsrøyret - Teknisk utdanningssenter i Sunnhordland Prosjektansvarleg: Gro Jensen Gjerde, Samarbeidsrådet for Sunnhordland Prosjektleiar: Trond Haga, Kværner

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 201112362-125 Arkivnr. 522 Saksh. Landro, Adeline Saksgang Møtedato Hordaland fagskulestyre 19.03.2013 SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL

Detaljer

Fyll ut alle felt så godt, kort og presist som mogleg.

Fyll ut alle felt så godt, kort og presist som mogleg. SØKNAD OM MIDLAR TIL PROSJEKT FRÅ PROGRAM OPPLEVINGSNÆRINGAR 2009 Fyll ut alle felt så godt, kort og presist som mogleg. A: Her skal du fylle inn nøkkeldata for søknad og søkjar. Nøkkeldata for søknad

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

EVALUERINGSRAPPORT FRAMTIDSFYLKET KARRIEREMESSER 2015

EVALUERINGSRAPPORT FRAMTIDSFYLKET KARRIEREMESSER 2015 EVALUERINGSRAPPORT FRAMTIDSFYLKET KARRIEREMESSER 215 Evaluering av spørjeundersøkinga blant gjestar på Framtidsfylket Karrieremesser 215 i, og Framtidsfylket AS Postboks 6 684 Førde Tlf. 91321392 post@framtidsfylket.no

Detaljer

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing

Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet. Samtaleguide om lesing Til bruk i utviklingssamtale på 8. trinnet Samtaleguide om lesing Innleiing Samtaleguiden er meint som ei støtte for opne samtalar mellom lærar, elev og foreldre. Merksemda blir retta mot lesevanar, lesaridentitet

Detaljer

IKT-kompetanse for øvingsskular

IKT-kompetanse for øvingsskular Notat / Svein Arnesen IKT-kompetanse for øvingsskular Spørjeundersøking ved Vartdal skule VOLDA Forfattar Ansvarleg utgjevar ISSN Sats Distribusjon Svein Arnesen Høgskulen i Volda -7 Svein Arnesen http://www.hivolda.no/fou

Detaljer

STRATEGIPLAN HØGSKOLEN I ÅLESUND 2010-2011

STRATEGIPLAN HØGSKOLEN I ÅLESUND 2010-2011 STRATEGIPLAN HØGSKOLEN I ÅLESUND 2010-2011 INNHALD Strategiplan for Høgskolen i Ålesund 2010 2011 3: Innleiing 4: Visjon 5: Samarbeid, arbeidsdeling og konsentrasjon 6: Verdiane 7: Dei overordna måla 8-12:

Detaljer

Alle barn har rett til å seie meininga si, og meininga deira skal bli tatt på alvor

Alle barn har rett til å seie meininga si, og meininga deira skal bli tatt på alvor Eit undervisningsopplegg om BARNERETTANE MÅL frå læreplanen DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING Artikkel 2: Alle barn har rett til vern mot diskriminering PRIVATLIV Artikkel 16: Alle barn har rett til

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

Vestlandsk Vidsyn. 25. Sept 2013 Gro Rukan

Vestlandsk Vidsyn. 25. Sept 2013 Gro Rukan Vestlandsk Vidsyn 25. Sept 2013 Gro Rukan Framtidsfylket Trainee ei felles rekrutteringsordning for Sogn og Fjordane Agenda o Framtidsfylket AS o Bakgrunn for selskapet o Historikken til traineeordninga

Detaljer

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET

Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Eit undervisningsopplegg om Barnerettane i LOKALSAMFUNNET Aktivitetsark med oppgåveidear og tips til lærarane Hjelpeark med bakgrunnsinformasjon og kopieringsoriginalar DELTAKING Artikkel 12: DISKRIMINERING

Detaljer

Med god informasjon i bagasjen

Med god informasjon i bagasjen Evaluering av pasientinformasjon Med god informasjon i bagasjen Johan Barstad Lærings og meistringssenteret Helse Sunnmøre HF SAMAN om OPP Hotell Britannia, Trondheim 18. Februar 2010 Sunnmørsposten, 08.02.10

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

Saman for framtida (Ref #1308123944304)

Saman for framtida (Ref #1308123944304) Saman for framtida (Ref #1308123944304) Søknadssum: 400000 Kategori: Samarbeid Varighet: Toårig Opplysninger om søker Organisasjonsnavn / nr Sogn og Fjordane fylkesbibliotek / 974570971 Postboks 144 6800

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Styrk rådgjevartenesta i skulen! Rådgjevaren ein nøkkelperson. www.utdanningsforbundet.no

Styrk rådgjevartenesta i skulen! Rådgjevaren ein nøkkelperson. www.utdanningsforbundet.no Styrk rådgjevartenesta i skulen! Rådgjevaren ein nøkkelperson www.utdanningsforbundet.no Rådgjevaren ein nøkkelperson Ei god rådgjevarteneste i skulen medverkar til at elevane får: betre sjansar til å

Detaljer

SØKJARINFORMASJON LÆREPLASS

SØKJARINFORMASJON LÆREPLASS 2006 SØKJARINFORMASJON LÆREPLASS FAGOPPLÆRINGSKONTORET Ekspedisjonstider: 15. mai 14. september kl. 08.00 15.00 15. september 14. mai kl. 08.00 15.45 55 23 99 00 Faks: 55 23 99 09 Internett: http://fagbrev.invest.no

Detaljer

Plan for rettleiing av nytilsette nyutdanna pedagogar i barnehage

Plan for rettleiing av nytilsette nyutdanna pedagogar i barnehage Plan for rettleiing av nytilsette nyutdanna pedagogar i barnehage Planen er administrativt godkjent og gjeld frå september 2013. Foto: Kari Aas Spor Du går inn i ditt landskap. Møter mennesker som går

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Saksprotokoll. Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024

Saksprotokoll. Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024 Saksprotokoll Organ: Møtedato: 28.05.2013 Hovudutval for opplæring Sak nr.: 12/752-129 Internt l.nr. 18035/13 Sak: 7/13 Tittel: Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024 Behandling:

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

Forventningar til og utfordringar for nettlærarane

Forventningar til og utfordringar for nettlærarane Forventningar til og utfordringar for nettlærarane Jostein Tvedte, Høgskulen Stord/Haugesund = nettlærar sidan starten (JITOL/NITOL) = seksjonsleiar for IKT i avd. for LU =medlem av styret i HSH Kven er

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Spørjeundersøking om sentrumsområde

Spørjeundersøking om sentrumsområde Spørjeundersøking om sentrumsområde Befolkningsundersøking i Hordaland 2013 AUD-rapport nr. 1 2013 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå, og i samarbeid med Planseksjonen i Hordaland

Detaljer

PÅBYGG TIL GENERELL STUDIEKOMPETANSE - ALTERNATIVE VEGAR

PÅBYGG TIL GENERELL STUDIEKOMPETANSE - ALTERNATIVE VEGAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 201209189-1 Arkivnr. 522 Saksh. Krüger, Ragnhild Hvoslef Saksgang Yrkesopplæringsnemda Opplærings- og helseutvalet Møtedato 04.12.2012 04.12.2012 PÅBYGG

Detaljer

Strategisk plan for Høgskolen i Telemark 2010-2015

Strategisk plan for Høgskolen i Telemark 2010-2015 Strategisk plan for Høgskolen i Telemark 2010-2015 Rullert av rektor pr. 15.01.15, jf. S-sak 63/14 vedtakspkt. 1 I Verksemdsidéen Høgskolen i Telemark (HiT) skal oppfylle samfunnsoppdraget sitt ved å tilby

Detaljer

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak.

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak. Vi takkar for mulegheita til å vere til stades og kommentere nye og spennande tal. For oss som interesseorganisasjon er det naturleg å gå rett på operasjonalisering av ny kunnskap. Bør funna vi har fått

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2 Rolf Lystad 18.09.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Søknadsnr. 2015-0196 Søknadsår 2015 Arkivsak Tilskot til nærings- og samfunnsutvikling 2015 Framtidsfylket karrieremesser 2016

Søknadsnr. 2015-0196 Søknadsår 2015 Arkivsak Tilskot til nærings- og samfunnsutvikling 2015 Framtidsfylket karrieremesser 2016 Søknad Søknadsnr. 2015-0196 Søknadsår 2015 Arkivsak Støtteordning Prosjektnavn Tilskot til nærings- og samfunnsutvikling 2015 Framtidsfylket karrieremesser 2016 Kort b eskrivelse Framtidsfylket vil i 2016

Detaljer

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa Ungdom i klubb Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa CASE - FORGUBBING SSFK hadde i lengre tid merka ei «forgubbing» i trenar, leiar og dommarstanden i SFFK. Etter fleire rundar

Detaljer

Strategiplan for Apoteka Vest HF

Strategiplan for Apoteka Vest HF Strategiplan for Apoteka Vest HF 2009 2015 Versjon 0.91 03.09.2008 Strategiplan for Apotekene Vest HF 2009 2015 Side 1 Innleiing Det har vore nokre spennande år for Apoteka Vest HF sida reforma av helseføretaka

Detaljer

FLYTTING TIL OG FRÅ BYKLE

FLYTTING TIL OG FRÅ BYKLE Samandrag av prosjektrapport FLYTTING TIL OG FRÅ BYKLE Ei kvantitativ kartlegging av flyttegrunnar blant folk som har flytta til og frå kommunen dei siste fem åra Spørjeskjema er utforma av Bykle og Hovden

Detaljer

KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule

KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule KEV tilbod: - Kurs - kroppsøvingsfaget - Kurs fysisk aktiv skulekvardag - Kurs fysisk aktivitet og måltid - Kurs uteskule Kroppsøvingsseksjonen og kunnskapsløftet Kroppsøving - Fysisk aktiv skulekvardag/fysisk

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Driftsassistansen i Sogn og Fjordane (snart) 10 år - erfaringar

Driftsassistansen i Sogn og Fjordane (snart) 10 år - erfaringar Driftsassistansen i Sogn og Fjordane (snart) 10 år - erfaringar Fagmøte 4 og 5 mars 2015 Litt om meg sjølv; 1. Frå Finsland, om lag 30 km nordvest frå Kristiansand (Songdalen kommune, Vest Agder). 2. Utdanna

Detaljer

Førstelektorprosjekt. Anne-Grethe Naustdal 10.02.09

Førstelektorprosjekt. Anne-Grethe Naustdal 10.02.09 Førstelektorprosjekt Anne-Grethe Naustdal 10.02.09 Formelt kvalifikasjonsgrunnlag Utdanning: Vitskapsteori for førstelektorar - (2009) jobbar med no Master i organisasjon og leiing helse og sosialpolitikk

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

Jobbstrategien. KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne

Jobbstrategien. KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne Jobbstrategien KLAR FOR JOBB unge med nedsett funksjonsevne Ein døropnar til arbeidslivet Unge, positive og motiverte medarbeidarar er velkomne hos dei fleste arbeidsgivarar. Men unge med nedsett funksjonsevne

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Innspel til strategisk plan Oppsummering frå personalseminar i Balestrand 15. og 16. januar 2009

Innspel til strategisk plan Oppsummering frå personalseminar i Balestrand 15. og 16. januar 2009 Innspel til strategisk plan Oppsummering frå personalseminar i Balestrand 15. og 16. januar 2009 SAMFUNNSOPPDRAGET gh UTDANNING FORSKING FORMIDLING De statlige høgskolene skal medvirke til forskning, utviklingsarbeid,

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Ny utdanning i Norge! ARBORIST. Fagskulane i Hordaland. avdeling Hjeltnes

Ny utdanning i Norge! ARBORIST. Fagskulane i Hordaland. avdeling Hjeltnes Ny utdanning i Norge! ARBORIST Fagskulane i Hordaland avdeling Hjeltnes Om studiet Ynskjer du ein spennande etterutdanning? Er du fasinert av og likar å arbeide med tre? Bli Arborist! Fagskuleutdanninger

Detaljer

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID

SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID SAK 04/12 SØKNAD OM TILSKOT, REGIONALT PLANSAMARBEID Saksopplysning Kommunane i Hallingdal søkjer i brev dat. 2.9.2011 om tilskot til regionalt plansamarbeid. Målet er å styrke lokal plankompetanse gjennom

Detaljer

NAV Arbeidslivssenter Sogn og Fjordane. IA-kurs hausten 2014. Kurstilbod for IA-verksemder

NAV Arbeidslivssenter Sogn og Fjordane. IA-kurs hausten 2014. Kurstilbod for IA-verksemder NAV Arbeidslivssenter Sogn og Fjordane IA-kurs hausten 2014 Kurstilbod for IA-verksemder // Kurskatalog høsten 2014 Velkomen til kurs med NAV Arbeidslivssenter Sogn og Fjordane Gratulere med ny IA-avtale!

Detaljer

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014

Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Rapport frå Samhandlingsseminar mellom kommunane i Sunnhordaland og Stord sjukehus, Helse Fonna Dato: 04.des.2014 Tema: Utskriving av pasientar frå sjukehus til kommune Samhandling mellom Stord sjukehus

Detaljer