Sommar Lærdal Turistinformasjon (+47)

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Sommar 2013. Lærdal Turistinformasjon (+47) 57 66 67 71. turistkontor@norsk-villakssenter.no"

Transkript

1 Lærdal Turistinformasjon (+47) Velkomen til Lærdal... der historia vert fortald Sommar 2013

2 Som ein av dei første destinasjonane i verda har Lærdal fått merke som berekraftig reisemål. Velkomen på ferie. Velkomen til eventyret. Velkomen til Lærdal! Det betyr at Lærdal arbeider for at turismen skal ha låg innverknad på miljø og lokal kultur, og har mål om å sikre ein positiv innverknad og utvikling for lokal befolkning, reiselivsverksemder og turistar. Berekraftig reiseliv fokuserar på tre hovedområder: bevaring av natur, kultur og miljø, styrking av sosiale verdiar og økonomisk levedyktigheit. For å oppnå merket har Lærdal dokumentert målbare indikatorar på kvart område. Det som er spesielt med Lærdal er at dalføret er rik på kulturminner av nasjonal og internasjonal verdi og at Lærdal satsar på eigen kulturhistorie når det skal skapast opplevingar som gjev lengre opphaldstid og nye sesongar. Lærdal 5 Attraksjonar 7 Aktivitetar 32 Overnatting 35 Mat og drikke 38 LÆRDAL... der historia vert fortald. Lærdal. Namnet får dei fleste til å tenke natur, kultur, laks, fjord, historie... Knapt nokon dal kan måle kombinasjonen natur, kultur og historie slik Lærdal gjer. Heilt sidan tidenes morgen har menneska brukt Lærdal. Fyrst erobra dei fjella. Så tok dei dalen. Sidan dei første tråkka over fjellet, sidan Tjodgata frå Gulatingslova, Postvegen frå 1647 og dei første Kongevegane, har samkvemet mellom mennesker på reise mellom aust og vest skjedd i Lærdal. Rolla som knutepunkt har sett spor, i dag ligg kulturminnene tett: stavkyrkje, historiske vegar, gamle gardar og husmannsplassar, unike kulturlandskap, flotte hotell og trehusmiljø. Lærdal er staden der historia vert fortalt. Dei første moderne turistane var engelske lordar på jakt etter lærdalslaksen i 1850-åra. Slik starta soga om Lærdalselvi, Noregs mest kjende storlakselv internasjonalt. Og med dei kom skysstasjonar og hotell, transportselskap, hesteskyss og rutebilar under fellesnemnaren vertskap. Folk har i alle år hatt grunn til å føle seg velkomen i Lærdal. Arrangement Shopping og service Transport Dalen strekker seg frå Borlaug der Rv. 52 møter E16 og ned til Lærdalsøyri. Den har eit unikt lys som har inspirert fram mange nasjonalikon som i dag heng på Slottet eller Nasjonalgalleriet. Det gode klimaet gjer dalen til ein av dei mest grøderike i landet med lange tradisjonar innan jordbruk. Og kombinasjonen fjord mot fjell gjer naturen sensasjonell. I dalbotnen: fjord, grønt, varmt, rikt på jakt og fiske. På høgfjellet: snø, skigåing eller vandring på isbrear høgt over Sognefjorden. 3 4

3 Fakta om Lærdal Dampskipskaia på Fleskheller ATTRAKSJONAR Bryggja er verna og byr på flott utsikt Avstand frå sentrum: 1 km. vestover Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Bil/gå/sykle Om vinteren kunne dei inste delane av Lærdalsfjorden verta islagd. Dette skapte vanskar for postgangen mellom Christiania og Bergen, som sidan 1647 hadde gått gjennom Lærdal. Løysinga vart ny veg og bryggje ved Fleskheller i Steinbryggja er i dag verna og byr på flott utsikt og gode fotohøve ved Lærdalsfjorden/Sognefjorden. Her kan du også fiske. Høgaste punkt: Høgeloft 1920 moh Lærdal Turistinformasjon Lågaste punkt: Ytre Frønningen -944 moh. Innbyggarar: 2176 Totalareal: 1342,42 (67. største kommune i Noreg) Av dette høgfjell: 1120,3 kvm2 (83,45 prosent) Av dette vatn: 64,9 kvm2 (4,83 prosent) Lokalisert i Lærdal kulturhus saman med Norsk Villakssenter og Sogn Kunstsenter, 150 meter frå sentrum. Tlf Mob Fax Epost: Turistinformasjonen hjelper med: * informasjon og råd om aktivitetar i nærområda, Sognefjorden og FjordNorge * formidling av overnatting og serveringsstadar * sal av billettar til museum, guidetenester m.m * sal av fiskekort, veg- og turkart, postkort og frimerker * gåvebutikk, souvenirar, samt tur- og guidebøker Sognefjorden er den djupaste og lengste, opne fjorden i verda Avstand frå sentrum: 0,5 km. Høgde over havet: 0 moh. Komme dit: Bil/gå/sykle Lærdalsfjorden/Sognefjorden Lærdalsfjorden er ein arm av Sognefjorden og er 7,1 kilometer lang, 2,7 kilometer på det breiaste og 565 meter på det djupaste. Stor båttrafikk i eldre tider. Sognefjorden er den djupaste og lengste, opne fjorden i verda: cirka 204 kilometer lang og 1308 meter djup. Badeplass på Grandane (ved Lærdal Ferie og Fritidspark) og i Hedler. Fjordfiske. Utsiktspunkt ved Røyrnes, Fleskheller og Raudberg. Fin sykkelrute langs fjorden mot Erdal og Vindedalen. Opningstider 2013: 15. mai 2. juni onsdag søndag kl juni 30. juni dagleg kl juli 18. aug. dagleg kl aug. 29. sept. onsdag søndag kl

4 Gamle Lærdalsøyri Gamle Lærdalsøyri var byen til hallingdøler, valdrisar og sogningar Avstand frå sentrum: 0 km. Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Gå/sykle Gamle Lærdalsøyri er noko av det mest særmerkte av gamal tettstadarkitektur og eit av dei største samla bygningsmiljøa frå eldre tid som er att i Noreg. Dei 161 verna trebygningane frå 17- og 1800-talet er minner frå tida då Lærdalsøyri var eit nasjonalt knutepunkt for handel og samferdsle. Lærdalsøyri var byen til hallingdøler, valdrisar og sogningar. Her møtte dei kystfolket for å byte varer og utvikle røynsler, spesielt under Lærdalsmarknaden, som er Norges eldste og mest tradisjonsrike friluftsmarknad, fyrste gong nemt på 1500-talet. Lærdalsøyri hadde bystruktur alt på 1600-talet og vaks fram som den fyrste og største tettstaden i Sogn og Fjordane. Strandsitjarstaden utvikla seg frå enkle naust langs fjordkanten til ein liten by med cirka 700 innbyggarar i Då hadde regjeringa laga byplanar og foreslo Lærdalsøyri som «ladested» ovanfor Stortinget. Lærdalsøyri hadde langt fleire «bynære» næringar enn vanleg på landsbygda. Dei nye vegane oppe i dalen kopla mot trafikken på fjorden, samt Lærdal si sentrale plassering, gjorde at Lærdal var fyrst ute med post- og transportvegar, dampskipsruter, telegraf, telefon og apotek for å nemne noko. Lærdalsøyri var også sete for fylkesadministrasjonen i Sogn og Fjordane. Hovedgata Øyragata er fylkets eldste handlegate, i dag regulert som gågate. Den raskt veksande tettstaden gjorde fleire av handelsmennene rike. Gjestgjevar Lars Hille tjente så mykje at han fekk lov av Danmark-Noreg til å trykke eigne pengesedlar. Handelsmann Tøger Hansen betalte 400 riksdalar i formueskatt då Noregs Bank skulle etablerast, meir enn dobbelt så mykje som nokon annan i Sogn og Fjordane. Jan Henrik Nitter Hansen tjente nok til å kjøpe heile Lærdalsøyri på auksjon. Denne overklassen sette sjølvsagt spor. Mellom anna skapte dei rikmannstrøket «Enemo», i dag Brattegjerdet, som den gong låg «på landet» utanfor Lærdalsøyri. I dag er gamle Lærdalsøyri fylt av antikvitetsbutikkar, atelièr, kafé og pensjonat. Nokre av husa er feriehus, andre har fastbuande. Og her foregår framleis den vidgjetne Lærdalsmarknaden i det same bygningsmiljøet som den alltid har gjort. I våre dagar går den av stabelen tredje helga i juni kvart år. Besøk Henrikstova, ei typisk akershusisk stove med tre rom, inngang på langsida og ljore i taket. Verdt å sjå: Fanteloftet, Sjanke-huset, Per i Podl-huset og Løytnantsbryggja, den gamle jektehamna der mykje av handelen føregjekk. Merk deg den rosa Kulturbanken, ombygd i nyklassisistisk stil i Arkitekt Johan Lindstrøm var inspirert av Egypt og gangen innanfor liknar Tutankhamons grav. Forsøk guida vandreturar, der du også får oppleve nokre av husa innvendig. Startar ved gamle Telegrafen. Sjå avsnittet Postmuseum og Telemuseum eller kontakt turistinformasjonen. 7 8

5 Postmuseum og Telemuseum Vandring gjennom arkitekturepokar Lærdal har ein viktig del i norsk tele- og posthistorie Avstand frå sentrum: 0 km. Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Bil/gå/sykle Dalføret har vore postveg mellom aust og vest sidan Den første telegraflinja mellom Austlandet og Vestlandet vart lagt gjennom Lærdal, og i Lærdal opna fylkets første telegrafstasjon i I den gamle ærverdige Apotekergården, også kalla gamle Telegrafen, finn du postmuseum og telemuseum i første høgda. Musea er avdelingar under Maihaugen og Norsk Telemuseum. I andre høgda finn du ei reiseliv- og turisthistorisk utstilling om Lærdal, samt ei utstilling om den rike rutebilhistoria i bygda. Frå slutten av 1700-talet til 2000-talet Avstand frå sentrum: 0-1 km. Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Gå/sykle Fyl du det gamle og nye hovudgateløpet på Lærdalsøyri (Øyragata-Øyramarki-Brattegjerdet) går du frå trehusmiljø frå slutten av 1700-talet og 1800-talet via sveitserstilen som varde fram til 1920-talet. Vidare via etterkrigstida med 50-talet sine husbankhus, og til slutt 70 og 80-åras bustadbygging. I nye sentrum finn du forretnings- og hotellbygg frå kvar av dei siste tiåra. Ope alle helgar i juni og dagleg 2. juli august (stengt måndagar). Guida turar gjennom gamle Lærdalsøyri startar ved inngangen til museet kvar dag klokka 15 når museet er ope. Sjå Gamle Lærdalsøyri. Sæverud-monumentet "Spontant som en forbitret ed brast tonene ut av meg" Avstand frå sentrum: 0,6 km Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Sykle/gå/bil Komponisten Harald Sæverud fekk inspirasjonen til «Kjempeviseslåtten» då han stod på ferjekaia i Lærdal under krigen. «Spontant som en forbitret ed brast tonene ut av meg» fortalde Sæverud, etter å ha sett alle tyskerbrakkene skjemme ut vakre Lærdal. Monument innrissa med notar frå Kjempeviseslotten står i fjellveggen ved kaia. 9 10

6 Norsk Villakssenter Sogn Kunstsenter Gjesmesamlinga For mange er Lærdal mest kjend for Lærdalselvi og for den rike sportsfiskarhistoria Avstand frå sentrum: 0 km. Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Bil/gå/sykle Norsk Villaksenter har utstillingar om dette samt eit observatorium med store villaksar. Kom og sjå historiske filmar, prisløna film om atlanterhavslaksen sin oppvekst og liv, og lær om det rike sprotfisket. Besøkssenter, kafè og butikk. Ope 15. mai til 30. september. Pris: Vaksne: NOK 95 Familie: NOK 205 Student/born: NOK 60 Prisane inkluderar inngang til Norsk Villakssenter og Sogn Kunstsenter Turistinformasjonen er på same stad: Tlf: / Det er mogleg å kjøpe fellesbilllett med Post- og Telemuseet. Spør i skranken. Like før kunstaren Hans Gjesme døydde i 1994 gav han heile livsverket sitt til Lærdal kommune Avstand frå sentrum: 0 km. Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Gå/sykle Minst 1500 kunstverk i form av skisser og ferdige verk, utført i teknikkar som teikning, måleri, tresnitt, skulptur, trykkplater, pastellar og akvarellar er samla i dette kunstsenteret av internasjonal klasse. Ulike utstillingar gjennom året, mellom anna i samarbeid med Astrup Fearnley Museet for Moderne Kunst. I sommar (25. mai september) er det kunstfotografen Jens Hauge frå Lærdal som stiller ut sine bilder i utstillinga «Jens Hauge, menneske og natur ». Ope: Mai- September. Fellesbillett med Norsk Villakssenter

7 Lærdalselva Lærdalselva Lærdalselva er ofte kalla "Dronninga blant lakseelvar" Avstand frå sentrum: 0-44 km. Høgde over havet: moh. Komme dit: Bil/buss/gå/sykle Erik Clapton og kleppar Peder Evjestad. Hit har det kome sportsfiskarar sidan 1850-åra, då britiske lordar starta lakseeventyret. Lærdalselva er ofte kalla «Dronninga blant lakseelvar». Kong Harald har fiska her sidan 1970-talet og har kalla elva for «mi andre dronning». Lærdalselva er Noregs mest kjende storlakselv internasjonalt, og elva har vore dei rike og berømte sin sportsfiskarstad. Alt frå internasjonale kongelege til kjende storleikar frå Hollywood vitjar Lærdal. I dalen er det etablert fleire fasjonable fiskeresidensar. Fiske i Lærdalselva kjenneteiknast av råma den fantastiske naturen gjev, samt at elva har klårt vatn (du kan ofte sjå laksen med berre augo), og at fisken, enten det er laks eller sjøaure, har høg gjennomsnittsvekt. Fin tur- og sykkelsti langs elvekanten Frå naturens side er elva viktig: 90 prosent av atlanterhavslaksen er heimehøyrande her. Elva er også ei svært god sjøaureelv. I 2013 opnar Lærdalselva for laksefiske att etter at lakseparasitten Gyrodactylus Salaris har vore forsøkt utrydda sidan Lærdalselva leverer også nær 1,2 TWh årleg via tre kraftanlegg i Borgund Kraftverk. Du kan fylgje elva gjennom heile dalføret frå samløpet av Mørkedøla og Smedøla ved Eraker øverst i Lærdal og til Lærdalsfjorden, ei strekning på cirka 44 kilometer. Øverste del av elva har rike høve for aurefiske, kontakt turistinformasjonen for detaljar. Dei nederste 25 kilometrane har totalforbod mot padling, roing, kajakk osv

8 Bautastein Lærdalskompaniet Hauge kyrkje "... den mest berømte avdelinga i nyare norsk militærhistorie" Avstand frå sentrum: 0,5 km. Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Gå/sykle Lærdalskompaniet var den mest suksessfulle norske hæravdelinga under svenskekrigane Forsvaret har sjølv karakterisert kompaniet som «den mest berømte avdelinga i nyare norsk militærhistorie». Lærdølene var med på å bane veg for hendingane i 1814 og var landets største krigsheltar fram til andre verdskrigen. 17. mai 1902 vart ein seks meter høg bautastein reist ved den gamle ekserserplassen på Øyramarki til minne om kompaniet. Ein av få langkyrkjer i tre med to spir Avstand frå sentrum: 0,5 km. Høgde over havet: 2 moh. Komme dit: Gå/sykle Det er ikkje vanleg at ei langkyrkje i tre har to spir i Noreg, men Hauge kyrkje har. Arkitekten Christian Christie var inspirert av stavkyrkjer då han teikna Hauge, som vart innvigd 6. mai Hauge er soknets tredje kyrkje. Dei to tidlegare sto på garden Hauge

9 Lærdalstunnelen verdas lengste vegtunnel Rikheim gard Som siste ledd i ferjefri stamveg mellom Oslo og Bergen vart Lærdalstunnelen opna av Kong Harald i november Lengde: 24,509 kilometer. Inne i tunnelen er det tre fjellhallar med ei spesiell lyssetting som skal gje ei oppleving av dagslys. Ikkje bompengar. Avstand frå sentrum: 6 km. Høgde over havet: ca. 50 moh. Komme dit: Bil/buss Dagens Rikheim gard er fra 1660-talet, men har hatt busetnad mykje lengre. Godset vart gradvis tileigna familien Rumohr frå Schlesvig-Holstein fra midten av 1660-talet. Tidlegare jordbruksskule, i dag ei slope-rata 6-hols golfbane. Ved drivingrangen finn du treningsområde for putting og bunkerslag. Proshop, kaffe- og matautomat. Bana open kvar dag. Avstand frå sentrum: ca. 13 km. Høgde over havet: ca. 100 moh. Komme dit: Bil/sykle Midt-Ljøsne gard Ljøsnaveiti Opplevingsbakeri og bringebær- og morellegard med orkesterplass til lærdalsnaturen. Her kan du kjøpe ferske brød eller lære å bake brød i steinomn. Du kan nyte fantastiske bringebær og moreller midt i hagane der dei er produsert. Ope kvar dag frå omlag 10. juli til 20. august. Garden er med i Sogn fruktrute. Tlf.: (+47) Les meir på Avstand frå sentrum: ca. 12 km. Høgde over havet: ca.100 moh. Komme dit: Bil/buss Også kalla Storaveiti eller Uppabakkveiti. Lærdal og spesielt Ljøsne er blant Noregs mest nedbørsfattige områder. Kunstig vatning har difor lange tradisjonar. I gamle dagar skjedde dette via eit sinnrikt system av vatningsveiter som leia vatnet ved hjelp av «aoskjer», ein slags trespade. Vatnet vart fordelt på bøndene til fastsette tider. Ljøsnaveiti var hovedleverandør av vatn til sju gardar og målte opphaveleg 6-7 kilometer. I dag er Ljøsnaveiti turrlagt og ein fin tur og gå med super utsikt frå Ljøsne-platået. Den lettast tilgjengelege strekninga går frå Stuvane til Ljøsne-platået/Kapteinsgarden og er på cirka to kilometer. Avstand frå sentrum: ca. 14 km. Høgde over havet: ca. 100 moh. Komme dit: bil/buss 17 18

10 Jutlamannen "Statt i stein, ver ikkje folk til mein" Avstand frå sentrum: ca. 16 km. Høgde over havet: ca. 125 moh. Komme dit: bil/buss Segna fortel at då Heilage Olav reid gjennom Lærdal i 1023, losna skoen under ein fot på hesten. Då han skulle feste skoen, slo han feil med hammaren og ein jutul og ei gyger oppe i lia byrja å le av han. Olav vart harm og slo hammaren i ein stein medan han ropte: «Statt de der i stokk og stein, og ver ikkje folk til mein». Begge vart ståande. Jutulen har sidan vorte kalla Jutlamannen, medan kona ramla ned ein gong mellom 1749 og Trollet er foreviga i Fugleværelset på slottet, måla av Johannes Flintoe i På sitt offisielle brudebilde står Kronprinsparet med Jutlamannen i bakgrunnen. Parkering med infotavle ved E16. Nårekista Segna sa at Olav den Heilage gøymde skattar i Nårekista då han fór gjennom Lærdal i Steinen låg ved den gamle Kongevegen frå 1793 lenger framme i dalføret, men vart flytta hit i samband med moderne vegbygging. Kista har vore forsøkt sprengt, truleg av arbeidskarane på Kongevegen som truleg var på jakt etter skattane. I 2010 vart Nårekista sett saman att ved sidan av infoskilta om Bjørkum-kaupangen ved E16. Infoskilt. Parkering. Avstand frå sentrum: ca. 17 km. Høgde over havet: ca. 130 moh. Komme dit: bil/buss Bjørkum-kaupangen Vikingkaupangen (kaupang = handelsplass) på Nordre Bjørkum vart etablert rundt år 800. Den er spesiell fordi den låg 17 kilometer frå fjorden og fordi den inneheldt den største samlinga av torvgammer frå jernalderen i Noreg. Kaupangen skjulte også det mest komplette og største beinfunnet frå vikingtida. Det er den einaste staden på Vestlandet kor det er funne spor av kambproduksjon. Infoskilt ved E16. Funna er utstilt i besøkssenteret til Borgund Stavkyrkje. Avstand frå sentrum: 17 km. Høgde over havet: ca. 130 moh. Komme dit: bil/buss 19 20

11 Lærdal Turistinformasjon sommar 2013 HISTORISK RUTE Gløym dei moderne tunnelane på E16. Køyr av der du ser skiltet «Historisk rute» og opplev lærdalsdalføret på sitt trongaste, og Lærdal på sitt mest spanande i dette historiske området av nasjonal verdi som biskop Pontoppidan i 1749 kalla «... den vanskeligste Vei som kan findes i noget land...» Avstand frå sentrum: ca km. Høgde over havet: moh. Komme dit: Bil/buss (sykle/gå i området) Merka turstier. Parkering fleire stadar. Flotte og unike vandremoglegheiter i kulturhistoriske og idylliske områder (be om turbrosjyre). Koren rasteplass Lærdal er nasjonal veghistorie. Minst fem generasjonar med vegar er å finne langs «Historisk rute» og to av dei kan du starte gåturen på ved Koren rasteplass: Postvegen frå 1647 og «Bergenske Hovedvej» frå 1840-åra. Lærdalselvi renn forbi. Parkering og rasteplass. Postvegen 1647 Heilt sidan postvesenet vart oppretta i Noreg har posten gått gjennom Lærdal. Postvegen over Filefjell er henta fram att og ein del går frå Koren rasteplass over Seltunåsen og Steineåsen. Truleg fyl den mykje av den same traseèn som Tjodgata frå Gulatingslova. Parkering i Koren. Kongevegen 1793 Soldatar bygde den fyrste køyrevegen mellom Austlandet og Vestlandet. Store delar av den er inntakt mellom Øye i Valdres og Lærdalsøyri, og langs «Historisk rute» ligg den mest spektakulære delen. I dette bratte og vakre området er mange nasjonalikon blitt laga opp gjennom historia. Kongevegen går på andre sida av elva. Inngangar ved Seltun, Sjurhaugen og Husum. Bergens Hovedvej 1840 Kongevegen vart erstatta av «Bergenske» cirka 50 år seinare, og flytta over elva. Den vart bygd av ingeniørar og erfarne vegbyggarar, det ser me på standarden og ikkje minst på dei mektige vegmurane. Start/stopp ved Koren rasteplass eller Steine bru, evt. nedanfor Husum Hotell. Tyske krigsminner Overalt i området «Historisk rute» ligg bunkersar, skyttargroper, MG-stillingar, kommandoplass og lasarett, samt bygningar, stigar og vegar frå då tyske soldatar gjorde Lærdal til ein «propp» som dei allierte vanskeleg kunne kome gjennom dersom dei gjekk til åtak. Dei lettast tilgjengelege krigsminna ligg langs Kongevegen og Bergenske Hovedvej. urhistoriske og idylliske områder. (Se vandrekart) 21 22

12 Galdane Restaurert husmannsplass med busetnad frå 1600-talet til Dagens bygningar frå 1800-talet. Tilgang via Kongevegen. Utsiktspunkt og rasteplass ved «Historisk rute». Storfossen ved sida av heiter Sokni. Lærdalselvi renn forbi. Gamle E16 Vestre del sto ferdig i 1877 og austre del er frå 1860-åra. Skiljet går ved Steine bru. Dette var hovedveg mellom Oslo og Bergen til I dag er strekninga med alt vegutstyr freda. Steine bruruin Del av den store ingeniørkunsten som Bergenske Hovedvej var gjennom Lærdal i 1840-åra. Teken av flaum i Vegen held fram på hi sida av elva og møter Kongevegen Sjurhaugsfossen I mange tiår var dette det store foto- og utsiktspunktet. Er du heldig kan du nemlig sjå Lærdalslaksen hoppe i fossen! Inngang til Kongevegen 1793 over brua. St. Olavsklemma Ved Kongevegen på andre sida av elva. Segna seier at gjelet her var for trongt for Kong Heilage Olav då han fòr gjennom Lærdal i Han sette hesten sin til å utvida passasjen. Den dag i dag kan du sjå merka etter hendinga i fjellet som i realiten er ei jettegryte. St. Olavsklemma vart forstyrra da tyskarane bygde forsvarsverk i Mellom anna finn du eit ammunisjonslager i ei hole i fjellveggen. Tyske krigsminner. Nedre Kvame Bru Denne steinkvelvingsbrua frå 1863 vart bygd etter at Steine bru vart teken i flaum. Bergenske Hovedvej vart samstundes lagt om på denne strekninga. Husum Hotell Husum er ein del av Lærdal si hundreårlange rolle som vertskap og knutepunkt. Opphaveleg ein skysstasjon frå 1835, post- og telefonstasjon og seinare hotell med stolt laksefisketradisjon. Det kvitmåla hotellet i sveitsarstil har vore heim for Kong Oscar II, Bjørnstjerne Bjørnson, Edvard Grieg, Ole Bull og mange andre. Hotellet er ikkje ope. Vakkert fotopunkt. På andre sida av elva ligg Husum kraftstasjon som gav Lærdal straum i Vindhella Dette skaret har alltid vore kortaste veg mellom Lærdal og Borgund. Kongevegen 1793 går opp her, med 25 prosent stigning. Då Bergenske Hovedvej skulle byggast oppå, forsøkte dei å gjere noko med stigninga (Kongevegen er synleg under). Men nye-vegen vart nesten like bratt. Vindhella er likevel eit storarta minnesmerke over norsk vegbyggarkunst, med imponerande murar. Anbefalt gåtur. Parkering ved Rimskjold Ungdomshus eller Borgund Stavkyrkje. Sverrestigen Gjennom historia har nesten alle dei store kongane reist gjennom Lærdal. Kong Sverre passerte i 1177 og fylgde mellom anna denne urgamle stigen. Like etter måtte han slå ned eit angrep frå lærdalsbøndene. Parkering ved Rimskjold Ungdomshus eller Borgund Stavkyrkje. Første bilturist Noregs første bilturist var hollendaren Peter Beduin. Han køyrde ned Vindhella og Lærdal i 1901 på ein Panhard&Levassor. Bragden har fått ei minnestøtte ved inngangen til Vindhella

13 Lærdal Turistinformasjon sommar 2013 Borgund stavkyrkje Borgund Stavkyrkje er blant Noregs mest dyrebare kulturskattar og sjølve kruna i det historiske Lærdal Avstand frå sentrum: ca. 30 km. Høgde over havet: ca. 400 moh. Komme dit: Bil/buss Besøkssenteret Senteret har ei omfattande utstilling om dei norske stavkyrkjene generelt, og Borgund stavkyrkje spesielt. Her er også funna frå Bjørkum-kaupangen utstilt. Kafé med heimelaga mat, turistbutikk og toalett. Ope 1. mai til 30. september. Prisar: vaksne NOK 80, familie NOK 190, student/ born NOK 60. Grupper (min. 15) og senior NOK 70. Tlf.: BORGUND STAVKYRKJE Årringdateringar viser at tømmeret som er brukt i Borgund Stavkyrkje vart felt vinteren Kyrkja kan altså ha stått klar i løpet av året Ho er i dag den best bevarde og særmerkte av alle norske stavkyrkjer. Borgund er vigsla til Den Heilage Andreas og var i bruk til 1868, altså i nesten 700 år. Kyrkja er ei sokalla langkyrkje og mesteparten av kyrkja sin middelalderkonstruksjon er bevard. Kyrkja har også ein intakt, frittståande støpul med ei klokke frå mellomalderen. På grunn av stor turisttrafikk vart det bygd eit besøkssenter som vart opna av Dronning Sonja i Kyrkja er open 1. mai til 30. september. Resten av året på bestiling. Borgund kyrkje Soknekyrkje for Borgund og arvtakar etter berømte Borgund Stavkyrkje. Vigsla i Open kvar dag 1. juni- 1. sept. Inngang på same billett som til stavkyrkja. Vandring Rundt stavkyrkja er det etablert ein «Green Walk» som er ein skilta femminuttars gåtur i det unike kulturlandskapet, og meint for dei som ikkje er vant til å gå i natur. Spør etter vandrebrosjyre i besøkssenteret. Borgund Stavkyrkje er utgangspunkt for vandring på dei historiske vegane Vindhella og Sverrestigen. Spesielt rundturen som inkluderar begge er populær. Den tek 1,5 timar. Parkering ved besøkssenteret

14 Borlo Bygdetun Margaretastova Kino i møkakjellaren og konsertar på taket. Ein entusiast har på eige initiativ bygd opp dette spennande bygdemuseet fullt av kulturhistorie frå Lærdal og Borgund. 16 bygningar med innhald. Kulturlandskap og vatningsveiter. Kongeveg i tunet. Ope etter avtale. Pris per vaksen NOK 50. Ekstra for servering. Ring: eller eller turistinformasjonen. Avstand frå sentrum: ca. 35 km. Høgde over havet: 500 moh. Komme dit: Bil/buss Allereie på 1300-talet sto det ei «salustove» på Filefjell. I 1358 høyrer me om «Margaretastofa á Filefjelli», ei stove som både konge og biskop gav vedtekter for. Stova var viktig for at kyrkja og staten sine tenarar og embedsmenn skulle få vern under dei farefulle ferdene over fjellet. Stova er såleis ei av dei eldste vitneprova på Lærdal si tusenårige vertskapsrolle. I samband med bygginga av kongevegen over Filefjell vart ei ny «Margrethestue» bygd i Vegbyggjaren sjølv, generalvegmeister Hammer stod bak, og han ville laga det makeleg for seg og sine. Stovemannen måtte holde stova i stand «... til Benyttelse for Reisende udenfor Bondestanden og ingenlunde til Brug for Bønder i nogen slags Maade...» I dag er stova eit privat museum, mellom anna kan du sjå generalvegmeistarens himmelseng. Gram Gardsbutikk Guida omvisning på førespurnad. Tlf.: Turområder i nærleiken (Kongevegen 1793, blant anna med «De syv skuffelser», og Bergenske Hovedvej fra 1840-åra). Her er det blitt laga geitost sidan Ingen køyrer over Filefjell utan å smake brun geitost eller velsmakande geitostkarameller frå den karakteristiske gardsbutikken tett inntil E16. Butikken har også lokal honning, eplemost, flatbrød og diverse spekemat, samt eit breitt utval i skinn og ulltepper. Ope kvar dag. Tlf.: Avstand frå sentrum: ca. 40 km. Høgde over havet: 630 moh. Komme dit: Bil/buss Avstand frå sentrum: 50 km. Høgde over havet: 816 moh. Komme dit: Bil/buss. Flåmsbana og Nærøyfjorden På andre sida av Lærdalstunnelen ligg Aurland og Flåm. Flåmsbana er ei utruleg togreise mellom høgfjellstasjonen Myrdal på Bergensbana og Flåm stasjon innerst i Aurlandsfjorden. Avgangar frå morgen til kveld. Turar på Nærøyfjorden kan du ta med passasjerbåtar, bilferje, fjordcruise, ribb-båt eller charter. Turstinformasjonen i Flåm:

15 Lærdal Turistinformasjon sommar 2013 Lærdal Turistinformasjon sommar 2013 «Snøvegen» - Aurlandsfjellet «Snøvegen» - Aurlandsfjellet VVvVegen over det høge fjellet er Nasjonal Turistveg Avstand frå sentrum: 0-48,6 km. vestover Høgde over havet: moh. Komme dit: Bil/sykle Fjellvegen mellom Lærdalsøyri og Aurlandsvangen fører deg over ein av dei majestetiske fjella du ser langs Sognefjorden. Den startar nede ved fjorden, der det er sommar, og køyrer opp gjennom dalar med elvar og grønkledde fjellsider, før den når høgfjellet der det framleis kan vere høge snøkantar langs vegen. Difor namet «Snøvegen». Deretter klatrar vegen ned att til fjorden. Vegen er 48,6 km. lang og vart opna i Høgste punkt er 1306 moh. Vegen er ein Nasjonal Turistveg. Ikkje bomveg. Kun sommaropen, som regel juni - oktober. Turen er ei reise mellom ulike landskap og gjennom fleire "årstider" Stegastein Dette spektakulære utsiktspunktet består av ein fire meter brei og 30 meter lang utstikkar i limtre og stål 640 moh. Konstruksjonen med utsikt over Aurlandsfjorden og Aurlandsvangen opna i 2006 og vekte internasjonal oppsikt. Parkering og toalett. Snø og isbre Oppe på høgfjellet kan du gå på ski i juli. Du kan drive brevandring på Blåskavlen og vite at verdas lengste vegtunnel, Lærdalstunnelen, går 1800 meter under deg. Fotturar og fiske Nesten kvar som helst kan du setje frå deg bilen og gå deg ein tur. Hugs at dette er toppen av ein av mange majestetiske fjell langs Sognefjorden. Fleire fiskevatn langs vegen. Du kjøper fiskekort på staden eller tek kontakt med turistkontoret. Bjørnehiet Den amerikanske kunstnaren Mark Dion har skapt eit bjørnehi i fjellet, der ein bjørn søv på ein skrothaug. Målet er å vise kva me gjer med naturen. Kunstverket har skapt stor debatt lokalt og nasjonalt etter at det opna i Parkering ved Vedahaugane, opphøgd gangveg inn til hiet, som ligg delvis skjult. Stopp 500 meter etter kommunegrensa dersom du kjem frå Lærdal. Utsikt mot fjelltinder i Jotunheimen

16 ... der naturen vert opplevd AKTIVITETAR AKTIVITETAR Lærdal er eit eldorado for fotturar og ein rekkje andre aktivitetar Bading Du kan bade i Sognefjorden på kommunal badeplass på Grandane (ved Lærdal Ferie og Fritidspark) eller i Hedler på andre sida av elva. Gå fra sentrum langs Hedlerbrua på Rv. 5. Båtutleige Med og utan motor. Lærdal Ferie- og Fritidspark. Tlf Tlf DNT-løyper i eller nær Lærdal: Breistølen-Sulebu (6 timar) Breistølen-Bjordalsbu (4 timar) Kyrkjestølen-Sulebu-Kyrkjestølen (5 timar) Kyrkjestølen- Sulebu-Breistølen (8,5 timar) Elvefiske Ørretens rike: I øvre del av Lærdalselva (også kalla Borgundselva) fiskar du billig og bra. Flugesoner, mark- og sluksoner. Du betalar med mobilen, skilt med nummer står langs fiskeplassane. Alle under 16 år gratis. Brunauren i Borgund er villfisk. Tlf og Laksefiske i Lærdalselvi: Lærdal elveeigarlag, Lasse Sælthun tlf , Fjellfiske Fiskekort kan kjøpast ved enkelte vatn i Lærdal og Filefjell, samt Aurlandsfjellet. Kontakt turistinformasjonen: Tlf Fjordfiske Fjordfiske er gratis. Kontakt turistinformasjonen. for reglar/registrering. Registrering kan også gjerast på Posten i Prix-butikken. Tlf Golf Rikheim golfbane byr på slope-rata 6-hols golfbane, drivingrange og treningsområde for putting og bunkerslag. Proshop, kaffe- og matautomat. Open kvar dag. Guida turar Vandring på Gamle Lærdalsøyri frå Telegrafen kl. 15. Se «Gamle Lærdalsøyri». Bestilling i Post- og Telemuseet/Telegrafen eller turistinformasjonen. Tlf Isklatring I isklatrarmiljøet er Lærdal ein svært attraktiv destinasjon. Det turre klimaet og ofte kalde periodar i januar og februar utan nedbør gjev stabile tilhøve for isveksten i dei mange fossefalla. Kontakt Lærdal Ferie- og Fritidspark: Jakt Jaktterrenget og jaktmoglegheitene er store i Lærdal. Her er hjort, rein, elg, småvilt og fugl. Kontakt turistinformasjonen eller sjå nettsida til Jeger og fiskerforeningen. Tlf lokallag/laerdal Kano Kontakt Lærdal Sport og Rekreasjon. Tlf Klatring Hedler klatrefelt har seks ruter for nybyrjarar og middels nivå, berre 500 meters fottur unna sentrum, ved Lærdalsfjorden og munninga av Lærdalselva. Instruktør på forespørsel. Kontakt Lærdal Ferie- og Fritidspark: Tlf Lund hjortefarm Ver med og fore hjorten. Opplev dei ville dyra på nært hald og i trygge omgjevnader. Lund hjortefarm har små kalvar, flotte koller og store bukkar. Avstand frå sentrum: ca. 8 kilometer. Ope tysdag og torsdag eller ring eller for ein avtale. Etter 19. august kun ope etter avtale. Parkering. Tlf

17 AKTIVITETAR... ei god natts søvn OVERNATTING Lindstrøm Hotell Gamle Lærdalsøyri/Sentrum Tlf: Sykling/sykkelutleige Lærdal er rik på asfaltruter og terrengruter for racer/landevegssykkel, tursykkel og terrengsykkel. Lette søndagsturar eller for profesjonelle, alle nivå og aldersgrupper. Lærdal Ferie- og Fritidspark hjelper med sykkelkart/ turbeskrivelsar og sykkelutleige. Tlf eller Meir info på turistinformasjonen tel Tennis Kontakt Lærdal Ferie- og Fritidspark: Tlf Triathlonaktivitet Symje i kanalen eller i fjorden, løp flatt på asfalt eller på grus langs elvebreidda eller i middels bratt terreng på turveg. Sykkelrute langs fjorden er ideell for fartstrening og temposykling. Kontakt Lærdal Ferie- og Fritidspark: Tlf Trøbilar For born og vaksne. Lærdal Ferie- og Fritidspark. Tlf Turar Lærdal Turlag inviterar til fellesturar i lærdalsnaturen kvar onsdag mellom 10. april og 4. september og fellesturar nesten kvar laurdag juni-august. Turkart over merka turar finn du på turistinformasjonen, og på hotell, campingplassar, butikkar og kafèar. Tlf Vandring - fotturar Lærdal er eit eldorado for fotturar og vandring. Det er kort veg til fjord, elv og kulturlandskap, og på eit par timar kan du gå frå dalbotnen til høgfjellet. Lærdal har turar for den godt trente, den middels trente eller for deg som ikke er ute så mykje. Rundt Lærdalsøyri er det fleire fotturar i flate ruter langs elvebreidda og langs fjorden som passar for heile familien. Det er også mange turar i bratt terreng. Stigninga opp fjellsidene har forskjellige ruter og ulike vanskegrader. I resten av dalen finn du turmoglegheiter langs vatningsveiter, kongevegar, postvegar eller ein topptur til fjells. Be om vandrebrosjyra «Lærdal tur» på turistinformasjonen. Den ligg også i butikkane, i kafèar, på campingplassar og hotell. Under kapittelet «Historisk Rute» finn du informasjon om ein flott fottur i historiske omgjevnader. God tur! Lærdal Hotell Lærdalsøyri/ved fjorden Tlf: Grandane Hotell Lærdal sentrum Tlf: Sanden Pensjonat Gamle Lærdalsøyri Tlf:

18 Lærdal Ferie og Fritidspark Hytter, motell, leiligheter, camping Eggum Gard Grandane-Lærdalsøyri Borgund Tlf: Tlf: Vindedal Camping og hytter Vindedal Tlf: / Steinklepp Hytter og Camping Borgund Tlf: Produkt/?TLp= Eri Gardshus Eri Borlaug Turist- og Vandrarheim Borlaug Tlf: / Tlf: Bjørkum gard Hønjum Tlf: drupalgardens.com Kvamme Hytte Borgund Tlf: Produkt/?TLp= Bjøraker Camping Borgund Tlf: Borgund Hyttesenter og Camping Maristuen Fjellferie AS Breistølen Fjellstue Borgund Maristova Hemsedalsfjellet Tlf: / Tlf: Tlf:

19 Ein duger ikkje utan... Haabakken Kro Håbakken/Tønjum MAT OG DRIKKE Opningstider Adresse Ved E16 Lærdalstunnelen Kontakt Kort & Godt Kafè og Butikk Borgund Stavkyrkje besøkssenter Sentrum Borgund Opningstider (red. etter 18. aug.) Adresse Øyraplassen 6 Kontakt / Opningstider Kontakt (10-17 etter 21. aug.) Green Norway Borgund Hyttesenter og Camping Lærdal Ferie- og Fritidspark Borgund Opningstider 08-10, og Opningstider Adresse Lærdal Ferie- og Fritidspark Adresse Gatekjøken ved E16 Kontakt Kontakt / Kvammes Kafè og Pub Postaabneriet Pub & Kafè Gamle Lærdalsøyri Borgund Opningstider (02). (red. etter 14. aug.) Opningstider kvar ettermiddag, se Adresse Øyragata 15 Adresse Borgund sentrum Kontakt Kontakt Laksen Kafè Breistølen Fjellstue Norsk Villakssenter Hemsedalsfjellet Opningstider (22) Opningstider ( ) Adresse Øyraplassen 14 Adresse Ved Rv. 52 mot Hemsedal Kontakt Kontakt

20 Lærdal Turistinformasjon sommer 2013 Lærdal Turistinformasjon sommar 2013 Det skjer i Lærdal... Finn du det ikkje her... ARRANGEMENT Gratiskonsertar kvar onsdag i Kvammegården på Gamle Lærdalsøyri kl Sjå«Vekesprogram Lærdal» for andre arrangement frå dag til dag MAI: Landstreff for Rutebilhistorisk Forening. 87 flotte veterankjøretøy og stint med folk. 20. MAI: Motbakkeløpet Storehaugen opp. Første runde i Noregscupen. 31. MAI - 2. JUNI: Alle som har vist interesse for Lærdal etter «Gøy på landet-serien» blir invitert til ei infohelg om Lærdal JUNI: Kretsturnstemne for vaksne. 50 turnarar frå sju kommunar viser seg fram i Lærdal JUNI: Lærdalsmarknaden. Ein av Norges eldste og mest tradisjonsrike friluftsmarknadar fyller gamle Lærdalsøyri med tusenvis av besøkande. 23. JUNI: Jonsokfeiring. Bålbrenning og feiring fleire stadar i dalen JUNI: Jordeplerock. Dette blir framtidas store rockehappening. Bli med frå starten! JULI: Kom Heimatt! Den årlege bygdefesten der utflytte lærdøler kjem heim, har det gøy - og angrar på at dei flytta. 7. SEPTEMBER: Maristovedilten. Folk går mann av huse for å gå den gamle Kongevegen mellom Maristova og Kyrkjestølen før vinteren kjem SEPTEMBER: Villaksseminaret Tema for fagseminaret er Gyrodactylus Salaris SEPTEMBER: Smak av Sogn. Matfestival med fokus på kortreist mat, nettverksbygging og inspirasjon SEPTEMBER: Haustmarknaden. Bøndene i Lærdal er ferdig med årets avling. På tide å fylle opp matlageret for vinteren. HANDEL OG SERVICE Daglegvare Coop Prix Lærdalsøyri, Øyraplassen 2. Ope (20). Tlf.: Kiwi Lærdalsøyri, Øyraplassen 5. Ope Tlf.: Joker Ljøsne, Ljøsne. Ope (18). Tlf.: Joker Borgund, Borgund. Ope kvardagar (15), torsd Tlf.: Klede Vivendi AS, Øyraplassen 8. Tlf.: Titten Tei, Øyragata 46. Tlf.: Sport og fiske Sportsbui, Øyraplassen 4. Ope (15). Tlf.: Drivstoff Esso Lærdal, ope måndag-fredag: , laurdag søndag Borgund, sjølvbetjent stasjon Tønjum/Håbakken, sjølvbetjent dieselstasjon. Frisør Elins Frisørsenter, Øyragata 55a. Tlf.: Anne Ma Frisørsalong, Vetla-elvi 2. Tlf.: Vivendi, Øyraplassen 8. Tlf.: Salong Kirsten, Håbakken. Tlf.: Jernvare/byggevare Fretland Bygg, Byggeriet, Monsemarki 2. Tlf.: FK-butikken, Grandavegen 6. Tlf.: Blomster Blomsterbui, Lærdal og Amble Gartneri, Fortun 1. Tlf.: Gavebutikk Norsk Villakssenter, Øyraplassen 14. Tlf: En liten engel, Øyragata 50. Tlf.: Kart og bøker Norsk Villakssenter, Øyraplassen 14. Tlf: Bank og minibank Indre Sogn Sparebank, Øyraplassen 4. Tlf.: Postkontor Post i butikk (Prix) Øyraplassen 2. Ope (20). Tlf.: Apotek Vitusapotek Lærdal, Øyraplassen 7. Tlf.: Optikar Kjell Magne Talleraas, Øyragata 47. Tlf.: Tannlege Distriktstannlækjar, Øyraplassen 6. Tlf.: Lærdal Tannhelse, Hansegardsvegen 1. Tlf.:

Velkomen. til kulturbygda. Lærdal

Velkomen. til kulturbygda. Lærdal Velkomen til kulturbygda Lærdal Ein tur i Hans Gjesme sine motiv Den lokale kunstnaren Hans Gjesme gav ved sin død i 1994 Lærdal kommune ei kunstgåve på vel 1500 kunstverk som omfattar måleri, grafikk,

Detaljer

Turmål 2009 - Vestre Slidre kommune. 1 Bergstjednet (856 moh)

Turmål 2009 - Vestre Slidre kommune. 1 Bergstjednet (856 moh) 1 Bergstjednet (856 moh) Posten er sett opp ved nordenden av Bergstjednet (856 m.o.h.), som er det einaste tjednet på Slidreåsen/Magistadåsen. Parker ved fylkesvegen over Magistadåsen der skogsbilvegen

Detaljer

Opplev fjordane og norsk natur på sitt beste. Spesialpris overnatting. Organisering av transport

Opplev fjordane og norsk natur på sitt beste. Spesialpris overnatting. Organisering av transport Opplev fjordane og norsk natur på sitt beste Kviknes Hotel ønskjer å vere ein tilbydar av unike opplevingar. Produktet vårt kan ein skreddarsy til både individuelle og store- og små grupper. Hotellet består

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN

RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN SOGN & FJORDANE FYLKESKOMMUNE KULTURAVDELINGA RAPPORT FRÅ OPPFØRING AV KULTURMINNESKILT PÅ ØYA KINN I SAMARBEID MED FLORA HISTORIELAG FLORA KOMMUNE Torleif Reksten og Hermod Seim ved skiltet på rutekaia.

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

Nasjonalpark FESTIVALEN. i Skjåk 11.08. - 21.08. PROGRAM

Nasjonalpark FESTIVALEN. i Skjåk 11.08. - 21.08. PROGRAM Nasjonalpark FESTIVALEN i Skjåk 11.08. - 21.08. PROGRAM 2011 Velkomen til Nasjonalparkfestivalen 2011! Heile 79% av Skjåk kommune er verna, og med 1373 km² nasjonalpark er Skjåk landets største nasjonalparkkommune.

Detaljer

Fjord 2.0 Konferanse 2012

Fjord 2.0 Konferanse 2012 Fjord 2.0 Konferanse 2012 Lærdal Erfaringar frå Lærdal Berekraft og kommersialisering hand i hand Ny nasjonal reiselivsstrategi Berekraft som premiss Mål: 1. Auke i verdiskaping og produktivitet i reiselivsnæringa

Detaljer

STØLSUTLEIGE I GLOPPEN

STØLSUTLEIGE I GLOPPEN STØLSUTLEIGE I GLOPPEN Opplev stølslivet i Gloppen Her kan du finne ro og fred, og moglegheiter for ulike aktivitetar som vandring, fiske i fjellvatn, båtutleige og smaking av geitemjølk. Stølslivet gjev

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

NOEN VIKTIGE INFORMASJONER OM NORGE

NOEN VIKTIGE INFORMASJONER OM NORGE NOEN VIKTIGE INFORMASJONER OM NORGE Noreg er eit land i Nord-Europa. Noreg er eit nordisk land. Noreg, Danmark, Sverige, Finland og Island vert kalla dei nordiske landa. Noreg, Danmark og Sverige har òg

Detaljer

26 sept 07 oktober 2009. Lima Machu Picchu Cusco Amazonas

26 sept 07 oktober 2009. Lima Machu Picchu Cusco Amazonas 26 sept 07 oktober 2009 Machu Picchu Cusco Amazonas PROGRAM Laur. 26. sept. avreise med K L M Søn. 27. sept. Mån. 28. sept. Tirs. 29. sept. Ons. 30. sept.. Tors. 1. okt. Fred. 2. okt. Laur. 3. okt. Søn.

Detaljer

KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER

KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER Indre Sogn Vassområde Gaupne 31.01.2014 Aurland kommune v/ Bjørn Sture Rosenvold 5745 Aurland KARTLEGGING AV MILJØPROBLEM I REGULERTE ELVAR I LUSTER Me har fått opplyst at miljøproblem knytt til vassdragsutbygging

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Rørvika kraftverk i Askvoll kommune.

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Rørvika kraftverk i Askvoll kommune. Førde, 23.02.2015 NVE Konsesjonsavdelinga Postboks 5091 Majorstua 0301 OSLO Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Rørvika kraftverk i Askvoll kommune. Vi viser til NVE sitt høyringsbrev av 19.11.2014

Detaljer

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Marka kraftverk i Førde kommune.

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Marka kraftverk i Førde kommune. Førde, 24.02.2015 NVE Konsesjonsavdelinga Postboks 5091 Majorstua 0301 OSLO Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Marka kraftverk i Førde kommune. Vi viser til NVE sitt høyringsbrev av 19.11.2014

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

STOR FELLES ARBEIDS- MARKNAD OG VARIERT ARBEIDSLIV

STOR FELLES ARBEIDS- MARKNAD OG VARIERT ARBEIDSLIV STOR FELLES ARBEIDS- MARKNAD OG VARIERT ARBEIDSLIV Førde by er fylkessenter i Sogn og Fjordane, og kommunen har nærare 13 000 innbyggjarar. Men kommunane i Sunnfjord gror meir og meir saman, og Førde ligg

Detaljer

Notat om historie og kulturlandskap

Notat om historie og kulturlandskap Notat om historie og kulturlandskap på del av g.nr. 40, br.nr. 1 og 13 Hauge i Kvinnherad planlagt regulert til bustadføremål. Tunet 2012 Hatlestrand november 2012 Karin Rabben Vangdal og Svein-Åge Vangdal

Detaljer

4. 11.september 2001 styrta to fly i World Trade Center. Men det var og to andre fly som vart kapra. Kvar styrta dei to andre flya?

4. 11.september 2001 styrta to fly i World Trade Center. Men det var og to andre fly som vart kapra. Kvar styrta dei to andre flya? Velkomen til blåtur. Under køyreturen nå og litt utover kvelden skal de få ein Quiz å kose dykk med. De som er i denne bilen er ei gruppe. Gi gruppa eit namn og set igong. QUIZ GRUPPENAMN:. 1. Kva verdsdel

Detaljer

Sommartur til Sverige,

Sommartur til Sverige, Sommartur til Sverige, 7 dagarstur med avreise 30. juni 2015, Storby, «glasriket» i Småland og grensehandel På denne turen skal vi i tillegg til Stockholm og Gøteborg, mellom anna innom salmediktaren Lina

Detaljer

Årsrapport. Bygdeutviklingsprosjektet i Instedalen. Årsrapport bygdeutvikling 2012

Årsrapport. Bygdeutviklingsprosjektet i Instedalen. Årsrapport bygdeutvikling 2012 Årsrapport 2012 Bygdeutviklingsprosjektet i Instedalen Årsrapport bygdeutvikling 2012 I 2012 har hovedstyret i BU Instedalen hatt 7 styremøter. Styret har sett ned arbeidsgrupper til dei forskjellige prosjekta,

Detaljer

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Norsk etnologisk gransking Emne nr. 38 Mai 1953 SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Det har i eldre tid vore ymse seremoniar og festar i samband med husbygginga, og er slik ennå. Vi kjenner tolleg

Detaljer

Kulturhistoriske registreringar

Kulturhistoriske registreringar Kulturhistoriske registreringar Kultur og idrettsavdelinga, seksjon for kulturminnevern og museum Kulturminneregistreringar på Vetlebotn Gnr 272 og 275 Myrkdalen Voss kommune Rapport 7 2004 Rapport om

Detaljer

TIDSUR. Svartedauden. Dei første norske byane vert grunnlagt. Dei første menneske kjem til Noreg. Julius Cæsar

TIDSUR. Svartedauden. Dei første norske byane vert grunnlagt. Dei første menneske kjem til Noreg. Julius Cæsar TIDSUR Dei første norske byane vert grunnlagt Julius Cæsar 10 11 Svartedauden 12 Dei første menneske kjem til Noreg 1 2 9 8 Jordbruk vert innført i Noreg Pyramidane i Egypt vert bygd Skriftspråk vert 7

Detaljer

SKJERVSFOSSEN NATURVANDRING TURISTVEGTILTAK

SKJERVSFOSSEN NATURVANDRING TURISTVEGTILTAK SKJERVSFOSSEN NATURVANDRING TURISTVEGTILTAK OPPDATERT KONSEPT : SKJERVSFOSSEN NATURVANDRING UTKIKSPOSTEN KANTEN med p-plass og toalett HYLLA NEDRE HYLLA TRAPPA DUSJEN BRUA ØVRE SVINGEN VEGEN INSPIRASJON

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Her starta det. Og her feira dei grunnlova sist helg

Her starta det. Og her feira dei grunnlova sist helg Rundt 1000 var samla på Gulatinget for å feire Grunnlova. Foto: Anne Hovland Her starta det. Og her feira dei grunnlova sist helg Anne Hopland http://www.firda.no/nyhende/article7453154.ece Publisert 01.07.2014

Detaljer

www.kappdetgodeliv.no Jan Helgøy, Ordførar i Vanylven kommune

www.kappdetgodeliv.no Jan Helgøy, Ordførar i Vanylven kommune Dei unike dråpane i vest Området vårt er kalender-noreg i miniatyr. Vi samlar juvelane i eit fellesskap slik at dei skin enno klarare og tydelegare. Det er kjekkare å gå på skattejakt når ein går saman.

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Spørjeundersøking om sentrumsområde

Spørjeundersøking om sentrumsområde Spørjeundersøking om sentrumsområde Befolkningsundersøking i Hordaland 2013 AUD-rapport nr. 1 2013 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå, og i samarbeid med Planseksjonen i Hordaland

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN

FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN FANGST OG SKJELPRØVAR I SULDALSLÅGEN Gjennomsnittleg årsfangst av laks i perioden 1969-2012 var 481 (snittvekt 5,1 kg). I 2012 vart det fanga 1075 laks (snittvekt 6,5 kg), eit av dei aller beste resultata

Detaljer

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU Møteinnkalling Stølsheimen verneområdestyre - AU Utval: Møtestad: Fjordsenteret, Aurland Dato: 30.09.2014 Tidspunkt: 11:00 Eventuelt forfall må meldast snarast på tlf. 99499753 eller e-post fmsfano@fylkesmannen.no.

Detaljer

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU

Møteinnkalling. Stølsheimen verneområdestyre - AU Møteinnkalling Stølsheimen verneområdestyre - AU Utval: Møtestad: E-post, Fjordsenteret Aurland Dato: 09.11.2015 Tidspunkt: 12:00 Eventuelt forfall må meldast snarast på tlf. 99499753 eller e-post fmsfano@fylkesmannen.no.

Detaljer

Statens vegvesen. Reguleringsplan for Fossatromma - Vøringsfossen - Fossli i Eidfjord kommune

Statens vegvesen. Reguleringsplan for Fossatromma - Vøringsfossen - Fossli i Eidfjord kommune Statens vegvesen Reguleringsplan for Fossatromma Vøringsfossen Fossli i Eidfjord kommune AKTUELLE TILTAK INNAN PLANOMRÅDET I eit forprosjekt som er utarbeidd av arkitekt CarlViggo Hølmebakk AS, er det

Detaljer

Den kulturelle skulesekken Lokal plan - Selje kommune 2012/2013 2015/2016

Den kulturelle skulesekken Lokal plan - Selje kommune 2012/2013 2015/2016 Den kulturelle skulesekken Lokal plan - Selje kommune 2012/2013 2015/2016 Den kulturelle skulesekken (DKS) sikrar elevane i grunnskulen å møte profesjonell kunst - og kultur tilbod med høg kunstnarleg

Detaljer

Valle Venstre. «Menneska er viktigare enn systemet.»

Valle Venstre. «Menneska er viktigare enn systemet.» Valle Venstre «Menneska er viktigare enn systemet.» Dette er Valle Venstre: Venstre er eit liberalt parti. Ein liberal politikk tek utgangspunkt i det enkelte mennesket, samstundes med at alle har ansvar

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

No sprett knuppane og sevja stig

No sprett knuppane og sevja stig No sprett knuppane og sevja stig Sein vår i år, men du verda for eit drivande ver når det no fyrst losna; med mildver og regn og ei rekkje kulturhendingar både i vårt lag og leikarringen og i nærskylde

Detaljer

Rapport. Rydding av gammalt søppel i stiane til Fannaråken og ved Skautehaugane. August månad 2010

Rapport. Rydding av gammalt søppel i stiane til Fannaråken og ved Skautehaugane. August månad 2010 Rapport Rydding av gammalt søppel i stiane til Fannaråken og ved Skautehaugane. August månad 2010 Sak: Jotunheimen nasjonalpark. Rydding av gamalt søppel i Fannaråken-området. Rapport. Frå oppsynsmann:

Detaljer

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 Årsmøtet konstituerte seg med Steinar Røyrvik som møteleiar og Rigmor Øygarden som skrivar. Glenn Arne Vie og Sigurd Hatlenes vart valde til å

Detaljer

Unner du borna det unike? Runde kystleirskule

Unner du borna det unike? Runde kystleirskule Unner du borna det unike? Runde kystleirskule Runde kystleirskule Stupbratte klipper med yrande liv. Grøne bakkar mot djupblått hav. Eit samfunn omkransa av skumsprøyt. Idyllisk busetnad, men også ei dramatisk

Detaljer

Tilbod frå Lom bygdamuseum 2014

Tilbod frå Lom bygdamuseum 2014 Tilbod frå Lom bygdamuseum 2014 Gudbrandsdalsmusea avd. Lom bygdamuseum har følgjande tilbod i 2014: Generelle opningstider i sesong: Tysdag 24. juni sundag 10. august. Museet er ope tysdag sundag kl.

Detaljer

DEN GODE HARDANGERKJENSLA

DEN GODE HARDANGERKJENSLA DEN GODE HARDANGERKJENSLA Drøymer du om å bu ved bryggekanten i nærleiken av eit yrande bygdeliv? 33 nye leilegheiter med høg standard midt i Norheimsund sentrum gjev deg mogelegheita. Den flottaste plasseringa

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE

FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Side 1 Tingvoll, 21. september 2013 NVE FRÅSEGN MALME OG RØSHOL KRAFTVERK I FRÆNA KOMMUNE Naturvernforbundet har gått langs elva på den planlagde utbyggingsstrekninga 15.9.2013. Vi har ikkje gått traseen

Detaljer

MØTEPROTOKOLL. Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30

MØTEPROTOKOLL. Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30 MØTEPROTOKOLL Utval: Utval for oppvekst og omsorg Møtestad: kommunehuset Møtedato: 21.05.03 Tid: 12.30-18.30 Innkalling til møtet vart gjort i samsvar med 32 i kommunelova. Sakslista vart sendt medlemene

Detaljer

Aurland fjellstyre Møtedato: 3.11.15 Stad: Fjordsenteret

Aurland fjellstyre Møtedato: 3.11.15 Stad: Fjordsenteret SAKSUTGREIING Aurland fjellstyre Møtedato: 3.11.15 Stad: Fjordsenteret Sak 33/15. Oppsummering av reinsjakta i år Saksopplysning/vurdering Fellingsstatistikk og oppsynsrapport frå jakta i Nordfjella ligg

Detaljer

Bustadområde i sentrum. Vurdering

Bustadområde i sentrum. Vurdering Bustadområde i sentrum Vurdering Balestrand 10.10.2009 Gode bustadområde i Balestrand sentrum Kommuneplan, arealdelen Status I. Sentrumsnære buformer For Balestrand sentrum er det gjeldande reguleringsplanar

Detaljer

Eksklusive leilegheiter ved Grytafjorden EIDSVIK STRANDA

Eksklusive leilegheiter ved Grytafjorden EIDSVIK STRANDA Eksklusive leilegheiter ved Grytafjorden EIDSVIK STRANDA 02-03 Eidsvikstranda Velkommen til Eidsvikstranda! I Eidsvika, sørvendt inst i Grytafjorden, kjem eit eksklusivt knippe sjølveigarleilegheiter med

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 5. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Lundefuglnettene av ruce McMillan Kvart år får den islandske øya Heimaøy besøk av svartkvite fuglar med oransjefarga nebb som kjem for

Detaljer

Vurdering av Hedalen mølle. I Sør Aurdal. Tilstand og forslag til utbedring.

Vurdering av Hedalen mølle. I Sør Aurdal. Tilstand og forslag til utbedring. Vurdering av Hedalen mølle I Sør Aurdal Tilstand og forslag til utbedring. Rapporten er utarbeida av bygningsvernrådgjevar ved Valdresmusea Odd Arne Rudi 1 Bakgrunn Det er stiftinga Bautahaugen Samlingar

Detaljer

Turmål Vestre Slidre kommune - 2014. 1. Kvithøvd 1001 moh 25 poeng

Turmål Vestre Slidre kommune - 2014. 1. Kvithøvd 1001 moh 25 poeng 1. Kvithøvd 1001 moh 25 poeng Her har du og mange startmulegheiter. Dersom du parkerer nedanfor Finneberg, fylgjer du stølsvegen opp til Slidrestølane, vidare traktorvegen som går over til Volbu. NB! Sjå

Detaljer

Sogn og Fjordane. Museum

Sogn og Fjordane. Museum Sogn og Fjordane K u n s t Museum 1 2011 > w w w.sfk.museum.no og flickr > Ålesund Hornindal Sogn og Fjordane Kunstmuseum Anders Svor Museum Florø Førde Jølster Astruptunet Eikaasgalleriet Lærdal Sogn

Detaljer

EINHAUGEN Ein bit av Halsa kan bli din!

EINHAUGEN Ein bit av Halsa kan bli din! EINHAUGEN Ein bit av Halsa kan bli din! 1 av 10 Lokalisering Einhaugen hyttefelt ligg 4 km aust for Liabø, kommunesenteret i Halsa. Frå feltet er det ca 1,5 t i bil til Trondheim (Tiller), Kristiansund

Detaljer

Møteinnkalling. Nærøyfjorden verneområdestyre - AU

Møteinnkalling. Nærøyfjorden verneområdestyre - AU Møteinnkalling Nærøyfjorden verneområdestyre - AU Utval: Møtestad: Aurland Fjordsenter, e-post Dato: 20.03.2015 Tidspunkt: 09:00 Eventuelt forfall må meldast snarast på tlf. 99499753 eller e-post fmsfano@fylksmannen.no.

Detaljer

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage

Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE. Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Velkomen til LONEVÅG BARNEHAGE Informasjon til foreldre ved Lonevåg barnehage Kjære foreldre/føresette Me ynskjer dykk og barnet dykkar hjarteleg velkomen til Lonevåg barnehage! Barnet dykkar har no fått

Detaljer

Juvet Landskapshotell

Juvet Landskapshotell ei norsk oppleving Juvet Landskapshotell I tunet Burtigard på Alstad i Norddal kommune blir det etablert ei reiselivsbedrift utanom det vanlege; eit landskapshotell som tilbyr eit kortferiekonsept basert

Detaljer

LANDBRUKSINFORMASJON FOR AURLAND, LÆRDAL OG ÅRDAL

LANDBRUKSINFORMASJON FOR AURLAND, LÆRDAL OG ÅRDAL LANDBRUKSINFORMASJON FOR AURLAND, LÆRDAL OG ÅRDAL --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Nr 3/2010 DESEMBER INFORMASJONSSKRIV

Detaljer

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Bakkeelva kraftverk i Askvoll kommune.

Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Bakkeelva kraftverk i Askvoll kommune. Førde, 26.02.2015 NVE Konsesjonsavdelinga Postboks 5091 Majorstua 0301 OSLO Høyringsfråsegn: Søknad om løyve til bygging av Bakkeelva kraftverk i Askvoll kommune. Vi viser til NVE sitt høyringsbrev av

Detaljer

Kuventræ 54/11 og 54/26. Os kommune. Kulturhistoriske registreringar i samband med reguleringsplan for Kuventræ, Os k. Rapport 15 2 0 0 9

Kuventræ 54/11 og 54/26. Os kommune. Kulturhistoriske registreringar i samband med reguleringsplan for Kuventræ, Os k. Rapport 15 2 0 0 9 Kuventræ 54/11 og 54/26. Os kommune. Kontaktinformasjon Hordaland fylkeskommune, Kultur og idrettsavdelinga...55239185 eksp. Hordaland fylkeskommune, Kultur og idrettsavdelinga...55239187 fylkeskonservator

Detaljer

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme 04.januar Møtet denne kvelden starta med songen Du ska få ein dag i mårå av Alf Prøysen, 1971. Bernhard H. ønskte vel møtt og informerte

Detaljer

Møteprotokoll. Sakliste

Møteprotokoll. Sakliste Sogn regionråd Møteprotokoll Utval: SOGN REGIONRÅD Møtestad: Eikum Hotell, Luster Møtedato: 17.06.2016 Tid: 09:30 12:10 Sakliste Saksnr. Arkivsaksnr. Tittel 13/16 16/1581 Nasjonal transportplan 2018-2029

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD

MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD DEN NORSKE KYRKJA Bremnes sokneråd MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD Møtestad: Rådhuset Tid: Tysdag 26.11.2013 kl. 19.30-22.00 Desse møtte: Berit Hallaråker, Asbjørn Gundersen, Bjarte Aartun, Karl Mæland, Elin

Detaljer

Norsk Bremuseum sine klimanøtter

Norsk Bremuseum sine klimanøtter Norsk Bremuseum sine klimanøtter Oppgåve 1 Alt levande materiale inneheld dette grunnstoffet. Dessutan inngår det i den mest kjende klimagassen; ein klimagass som har auka konsentrasjonen sin i atmosfæren

Detaljer

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen

Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Kort om føresetnadene for folketalsprognosen Folketalsutviklinga i PANDA vert bestemt av fødselsoverskotet (fødde minus døde) + nettoflyttinga (innflytting minus utflytting). Fødselsfrekvensar og dødsratar

Detaljer

for leiarar og medarbeidarar innan handel og service i Askvoll

for leiarar og medarbeidarar innan handel og service i Askvoll for leiarar og medarbeidarar innan handel og service i Askvoll Etablere felles standard innan service og kundehandsaming i Askvoll Guiden tek for seg grunnleggande og enkle reglar - enkelte vil hevde at

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Skjema for fokusområder bibliotekarvandring

Skjema for fokusområder bibliotekarvandring Skjema for fokusområder bibliotekarvandring Eidskog på studietur til Spydeberg De kan lesa meir om dokumentasjon av vandringar her: http://bibliotekarvandring.wordpress.com/2013/10/07/dokumentasjon-av-vandringa/

Detaljer

Luster hundeklubb sine trimpostar 2010

Luster hundeklubb sine trimpostar 2010 Luster hundeklubb sine trimpostar 2010 1: Molden Fjelltopp, utsiktspunkt 2: "Spegelen" på Indre-Hafslo Fjelltopp, utsiktspunkt 3: Vardanosi i Fortun Fjelltopp, utsiktspunkt 4: Gamle kongevegen ned Årøyane

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

TURKESTOVA. 5. Dersom fleire hadde turkestove saman, var det då faste reglar for bruken, eller retta dei seg etter kvarandre som best dei kunne?

TURKESTOVA. 5. Dersom fleire hadde turkestove saman, var det då faste reglar for bruken, eller retta dei seg etter kvarandre som best dei kunne? Norsk etnologisk gransking Desember 1956 Emne 61 TURKESTOVA 1. Var det vanleg i Dykkar bygd å ha eit hus som dei kalla turkestova, tørrstugu, tørrstua, tørrstoga, trøstogo, tørrstugu, trystugu, trysty,

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Styremøte og opplegg for styret i Regionalt Forskingsfond Vestlandet

Styremøte og opplegg for styret i Regionalt Forskingsfond Vestlandet Styremøte og opplegg for styret i Regionalt Forskingsfond Vestlandet Sogndal 19-20. juni 2014 Fosshaugane Campus Bilde frå Kvålslid september 2012. Eplesorten Discovery er klar til hausting. Styremøtet

Detaljer

TELEMARK FYLKESKOMMUNE KULTURHISTORISK REGISTRERING. Siljan kommune. Solvika Camping GNR. 15, BNR. 62, 75

TELEMARK FYLKESKOMMUNE KULTURHISTORISK REGISTRERING. Siljan kommune. Solvika Camping GNR. 15, BNR. 62, 75 TELEMARK FYLKESKOMMUNE KULTURHISTORISK REGISTRERING Siljan kommune Solvika Camping GNR. 15, BNR. 62, 75 RAPPORT FRÅ KULTURHISTORISK REGISTRERING Kommune: Siljan Gardsnamn: Solvika Gardsnummer: 15 Bruksnummer:

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii

KoønnWEK. v/sidgr.1- or 11(0I: &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. iii KoønnWEK v/sidgr.1- or 11(0I: iii &oluttd,oryvrytidiar inkm32rin3 (stuck:0. Opplysningar om søkjaren: Namn:Jorun Larsen Adresse: Seimsvegen 73 Postnr./stad: 5472 SEIMSFOSS Telefon: 91398512 Organisasjonsnr:

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Sogndal Studentbarnehage er ein privat barnehage, som vert driven av Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane (SISOF), velferdsorganisasjonen

Detaljer

MØTEINNKALLING SAMNANGER KOMMUNE. Utval: Kommunestyret Møtedato: 26.08.2010 Møtetid: - Møtestad: Kommunehuset

MØTEINNKALLING SAMNANGER KOMMUNE. Utval: Kommunestyret Møtedato: 26.08.2010 Møtetid: - Møtestad: Kommunehuset SAMNANGER KOMMUNE MØTEINNKALLING Utval: Kommunestyret Møtedato: 26.08.2010 Møtetid: - Møtestad: Kommunehuset Varamedlem skal ikkje møta utan nærare innkalling Forfall til møtet eller ugildskap må meldast

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

Turmål Vestre Slidre kommune - 2012 1. Eggjiåsen 910 moh 10 poeng

Turmål Vestre Slidre kommune - 2012 1. Eggjiåsen 910 moh 10 poeng 1. Eggjiåsen 910 moh 10 poeng Kjør vegen over Eggjiåsen mot Beitostølen. På toppen av Eggjiåsen parkerar du ved lysløpeanlegget og følgjer turmålskilt derifrå mot kommunegrensa til Vang kommune. GPS-koordinatar:

Detaljer

BERGEN KOMMUNE, FANA BYDEL, REGULERINGSPLAN FOR SKJOLDNES, MOTSEGN TIL INNGREP VED TROLDHAUGEN

BERGEN KOMMUNE, FANA BYDEL, REGULERINGSPLAN FOR SKJOLDNES, MOTSEGN TIL INNGREP VED TROLDHAUGEN HORDALAND FYLKESKOMMUNE Kultur- og idrettsavdelinga Arkivsak 200407511-17 Arkivnr. 714 Saksh. Rødseth, Marit, Ekerhovd, Per Morten, Gåsemyr, Inger Lena Saksgang Møtedato Kultur- og ressursutvalet 01.06.2010

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

KULTURBÅTEN M/S NYBAKK BLIR AMBASSADØR FOR GULATINGET TUSENÅRSSTADEN FOR SOGN OG FJORDANE

KULTURBÅTEN M/S NYBAKK BLIR AMBASSADØR FOR GULATINGET TUSENÅRSSTADEN FOR SOGN OG FJORDANE KULTURBÅTEN M/S NYBAKK BLIR AMBASSADØR FOR GULATINGET TUSENÅRSSTADEN FOR SOGN OG FJORDANE Veteranfiskebåten M/S Nybakk frå Raudeberg i Vågsøy kommune blir sendebod for Gulatinget Tusenårsstaden for Sogn

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Tarzan 3 og 4 åringane Fredagane Neste månad nformasjonstavla Nyttar høvet til å minne om :

Tarzan 3 og 4 åringane Fredagane Neste månad nformasjonstavla Nyttar høvet til å minne om : Denne månaden har me blant anna arbeid med «Barn hjelper barn» som ei førebuing til haustfesten vår 3. november, der inntektene vil gå til SOS-barnebyer Bergen. Barna har mellom anna laga epletrykk og

Detaljer

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter.

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter. RAPPORT FRÅ STRANDEBARM SKULE TYSDAG 18/10-05 Gruppa vart delt i 3. Det me skulle gjera i dag var: gjera klar grønsaker til marknad, stell i fjøset og steike pannekaker på stormkjøkken. Poteter og gulrøter

Detaljer