Februar Telefonsal. Retningslinjer frå Forbrukarombodet

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Februar 2002. Telefonsal. Retningslinjer frå Forbrukarombodet"

Transkript

1 Februar 2002 Telefonsal Retningslinjer frå Forbrukarombodet

2 Innhald 1 INNLEIING LOVGIVING MARKNADSFØRINGSLOVA PERSONOPPLYSNINGSLOVA RESERVASJONSREGISTERET ANGRERETTLOVA ANGRERETT OG OPPLYSNINGSPLIKT FØR TELEFONSAMTALEN VASKING MOT RESERVASJONSREGISTERET TIDSPUNKTET FOR TELEFONSAMTALEN UNDER TELEFONSAMTALEN FØR AVTALEINNGÅINGA PRESENTASJON AV NAMN OG FØREMÅL FRAMFERD PRESENTASJON AV TILBODET KRAV TIL AKSEPT FRÅ KUNDEN NEGATIVT SAL OPPLYSNINGSPLIKT ETTER TELEFONSAMTALEN/AVTALEINNGÅINGA KVA DET SKAL OPPLYSAST OM KORLEIS SKAL FORBRUKAREN FÅ OPPLYSNINGANE? NÅR SKAL FORBRUKAREN FÅ OPPLYSNINGANE? ANGRERETT RETT TIL Å GÅ FRÅ AVTALEN GENERELT LENGDA PÅ FRISTEN FASTSETJING AV FRIST UNNTAK FRÅ ANGRERETTEN MELDING OM ANGRERETT GJENNOMFØRING AV ANGRERETTEN...11

3 1 Innleiing Forbrukarombodet skal, ut frå omsynet til forbrukarane, føre tilsyn med at dei næringsdrivande 1 driv marknadsføring og har avtalevilkåra som er i samsvar med marknadsføringslova (mfl.). Telefonsal er salsverksemd der ein seljar/næringsdrivande uoppfordra tek kontakt med forbrukaren over telefon med sikte på avtale om kjøp av varer eller tenester. Det vil seie at forbrukaren får ei oppringing heime og blir tilbydd ei vare eller teneste, og det kan opplevast som innblanding i privatlivet. Forbrukaren er ofte ikkje førebudd på ei slik oppringing, og det kan vere vanskeleg å avslå eit tilbod som blir sett fram på denne måten. Dessutan har ikkje forbrukaren høve til å sjå eller undersøkje vara, men må byggje kjøpsavgjerda si på opplysningar frå telefonseljaren. Mellom anna derfor har forbrukarane fått særskilde rettar i samband med salsavtalar som dei gjer over telefon. Forbrukarombodet gjer her greie for dei generelle krava som med heimel i marknadsføringslova er stilte og vil bli stilte når det gjeld telefonsal. Retningslinjene stiller krav på to nivå i form av skal-reglar og børreglar. Der det står skal, må eller liknande, gjeld det krav som FO vil stille etter marknadsføringslova. Står det bør, er det ei tilråding. FO har ikkje teke stilling til om det i alle fall er i strid med lova ikkje å følgje ei slik tilråding, men vil vurdere dette konkret. Retningslinjene tek først og fremst sikte på å gi næringsdrivande eit enkelt oversyn over dei viktigaste krava som blir stilte i samband med telefonsal. På denne bakgrunnen er det ikkje teke med noka nærmare grunngiving for standpunkta. Nokre tilvisingar til rettskjelder, døme og liknande finst i fotnotane. Retningslinjene er ikkje forskrifter, og gir ikkje ei uttømmande framstilling. 1 Marknadsrådet og Forbrukarombodet har i praksisen sin lagt til grunn ei vid forståing av kva som blir rekna som næringsverksemd. Ulike organisasjonar, som idrettslag og humanitære organisasjonar, kan også bli rekna som næringsdrivande i dei tilfella der det dreiar seg om sal av varer eller tenester, som til dømes sal av lodd eller kort. Reine innsamlingsaksjonar er unntak.

4 2 Lovgiving Desse retningslinjene byggjer på dei krava som blir stilte til telefonsal etter marknadsføringslova, personopplysningslova og angrerettlova. Marknadsføring som er i strid med reglar i spesiallovgiving som skal verne forbrukarane, kan bli rekna for å vere i strid med mfl. 1 første ledd. 2 Avtalevilkår som er i strid med ufråvikeleg (preseptorisk) lovgiving, er urimelege og i strid med mfl. 9a. Er vilkåret i strid med fråvikeleg (deklaratorisk) rett, er det eit rimeleg utgangspunkt at vilkåra i standardkontraktar blir vurderte på bakgrunn av den fråvikelege lovgivinga. 3 Marknadsføring og avtalevilkår som er i strid med personopplysningslova og angrerettlova, er derfor i utgangspunktet i strid med 1 første ledd og med 9a i marknadsføringslova. 2.1 Marknadsføringslova 4 Den som driv telefonsal, må følgje dei reglane som gjeld for marknadsføring etter marknadsføringslova. Her er det eit generelt krav om at marknadsføringstiltaket ikkje skal vere urimeleg eller i strid med god marknadsføringsskikk (mfl. 1), at det ikkje skal vere villeiande eller ikkje rettleiande nok (mfl. 2 og 3), eller at det ikkje skal brukast utanforliggjande lokkemiddel som tilgift eller utlodding (mfl. 4 og 5). I tillegg skal det ikkje fastsetjast urimelege avtalevilkår (mfl. 9a). Krava som blir stilte til telefonsal, gjeld også for oppringing til mobiltelefon. Men dette gjeld ikkje reklame som blir send som tekstmeldingar (SMS), der det krevst samtykke på førehand Personopplysningslova 6 reservasjonsregisteret Med grunnlag i personopplysningslova 26 er det oppretta eit sentralt reservasjonsregister mot direkte marknadsføring, som telefonsal. Sjå pkt. 3.1 nedanfor. 2 Lovstridsprinsippet. MR-sak nr. 13/93, 17/93, 1/97, 2/00. 3 Ot.prp. nr. 38 ( ) s. 18). 4 Lov om kontroll med marknadsføring og avtalevilkår av (nr. 47 av 16. juni 1972). 5 Mfl. 2 bokstav b. 6 Lov om behandling av personopplysningar (nr. 31 av 14. april 2000).

5 2.3 Angrerettlova 7 angrerett og opplysningsplikt Angrerettlova inneheld ei rekkje reglar om opplysningsplikt før og etter avtaleinngåinga, dessutan reglar om angrerett. Føremålet med lova er å sikre at forbrukaren får relevant og nødvendig informasjon i enkelte særlege salssituasjonar der forbrukaren, som i butikksal, ikkje kan sjå vara eller skaffe seg eit inntrykk av tenesta. Føremålet er vidare å gi forbrukaren ei viss tenkjetid fordi forbrukaren i visse tilfelle har rett til å gå frå avtalen. Reglane er litt ulike avhengig av salssituasjonen. Desse retningslinjene tek berre for seg dei reglane som gjeld telefonsal. 3 Før telefonsamtalen 3.1 Vasking mot reservasjonsregisteret Det er forbode 8 å rette telefonmarknadsføring mot privatpersonar som har reservert seg i det sentrale reservasjonsregisteret i Brønnøysund. Den som skal drive telefonsal, skal jamføre vaske registeret sitt med reservasjonsregisteret før den første telefonoppringinga. Etterpå må dette gjerast minst fire gonger i året. Vasking mot reservasjonsregisteret gjeld ikkje marknadsføring av eigne produkt overfor personar som marknadsføraren har eit fast kundeforhold til. Datatilsynet har laga retningslinjer 9 for kva som kan reknast som fast kundeforhold: Fast avtale som forpliktar partane over tid, til dømes abonnement, banklån, kontoavtale, forsikringsavtale. Kundeforhold der kunden fleire gonger har kjøpt varer eller tenester innanfor eit visst tidsrom. For forbruksvarer bør det vere minst tre kjøp på eitt år og for kapitalvarer minst tre kjøp i ein treårsperiode. Formaliserte kundeforhold som medlemskap, fordelsprogram, bonuskort osv. Eit fast kundeforhold tek slutt når kunden seier opp avtalen eller medlemskapen, eller når det ikkje på lenge er kjøpt noko eller har vore kontakt mellom forbrukaren og den næringsdrivande. Det blir ikkje rekna som eit fast kundeforhold når ein person ein enkelt gong kjøper ei vare eller teneste. 7 Lov om opplysningsplikt og angrerett o.a. ved fjernsal og sal utanfor fast utsalsstad (nr. 105 av 21. desember 2000). 8 Personopplysningslova 26, jf. mfl. 1 første ledd (lovstridsprinsippet). 9 Opplistinga er ikkje fullstendig.

6 I tillegg til å reservere seg i det sentrale reservasjonsregisteret kan forbrukaren også vende seg direkte til marknadsføraren og reservere namnet sitt direkte der Tidspunktet for telefonsamtalen 11 Det bør ikkje ringjast til forbrukarane på desse tidspunkta: Søn- og helgedagar Før kl og etter kl Seinare enn kl på laurdagar 4 Under telefonsamtalen før avtaleinngåinga 4.1 Presentasjon av namn og føremål Seljaren skal først i samtalen - presentere seg med firmanamn - opplyse om at føremålet med telefonsamtalen er marknadsføring Framferd Telefonsal er ei påtrengjande salsform, og ein bør derfor gå varsamt fram. For aggressiv og pågåande framferd kan vere lovstridig. 13 Seljaren skal straks respektere eit ønske frå forbrukaren om å avslutte samtalen. Det bør visast særskild varsemd i telefonsal til grupper som kan vere særleg sårbare, som til dømes eldre o.l. Telefonsal retta mot mindreårige er i strid med mfl. 1 første ledd Personopplysningslova 26 andre ledd. 11 Etiske reglar for Norsk Direkte Markedsførings Forening. Bransjenormer som dette er relevante når det skal vurderast om ei handling er i strid med god marknadsføringsskikk, jf. mfl. 1 første ledd. 12 Mfl. 1 fjerde ledd. Døme: FO-sak nr som gjeld Norsk Innemiljø Totalsystem AS og marknadsføring av Kirby støvsugarar. FO fekk mange klagar frå forbrukarar som mellom anna reagerte på at dei i den første telefonsamtalen fekk opplyst at dei hadde vunne ein gratis teppereins, eller at dei skulle vere med i ei undersøking om kvaliteten på innemiljøet, medan det eigentleg var marknadsføring av støvsugarar. I tillegg til at dette vart rekna for å vere i strid med mfl. 1 fjerde ledd, vart denne marknadsføringsmetoden også vurdert som villeiande og i strid med mfl Mfl. 1 første, jf. tredje ledd. 14 Døme: FO-sak nr om telefonsal frå Landsforeningen til støtte for krybbedød. Klagaren reagerte på at foreininga ringjer til gravide kvinner for å tilby lodd til inntekt for foreininga. FO tok opp saka med foreininga, som gjorde greie for rutinane sine for telefonsal. Av denne utgreiinga gjekk det mellom anna fram at det ikkje blir brukt lister over gravide i telefonsal, og at det derfor er tilfeldig dersom mottakaren er gravid. På bakgrunn av dette melde FO at saka ikkje ville bli vurdert nærmare, men oppmoda om at det vart utvist varsemd i telefonsal i framtida ettersom dette er ei særleg påtrengjande salsform som grip direkte inn i den personlege sfæren til mottakaren. 15 Døme: FO-sak nr , der klagaren reagerte på at Tele2 vende seg til eldre menneske som ikkje forstår at dei gjer avtale, eller kva avtalen i realiteten dreiar seg om.

7 4.3 Presentasjon av tilbodet Telefonseljaren skal gi ei klar, korrekt og fullstendig framstilling av tilbodet. Det må ikkje brukast ord som kan gi overdrivne eller villeiande inntrykk av tilbodet eller på annan måte bryt med dei generelle reglane i marknadsføringslova. 4.4 Krav til aksept frå kunden negativt sal Etter marknadsføringslova (mfl.) 2a er det forbode for næringsdrivande å - krevje betaling for varer, tenester eller andre ytingar utan etter avtale - levere varer, tenester eller andre ytingar med krav om betaling utan etter avtale Dette vil seie at det ikkje er nok for å opprette ein avtale som forpliktar mottakaren, at mottakaren er passiv. For at ein mottakar skal vere avtalerettsleg forplikta, må mottakaren sjølv gi eit positivt uttrykk for at tilbodet er akseptert. Det er den næringsdrivande som må sannsynleggjere at det er gjort ein avtale. Dersom det ikkje finst dokument eller anna som viser at det er ein avtale eller ei tinging, er det viktig at seljaren har interne rutinar som kan gjere det sannsynleg at ein avtale er inngått. 19 Dersom ein leveranse er i strid med 2a, har ikkje mottakaren plikt til å betale. 4.5 Opplysningsplikt 20 Før avtaleinngåinga, det vil seie under telefonsamtalen, skal seljaren gi opplysningar som forbrukaren har grunn til å rekne med å få. 16 FO-sak nr Saka galdt Mr.Music og marknadsføring av abonnement til mindreårige. Ved telefonsal vende firmaet seg direkte til barn og tilbaud ein gratis CD mot betaling av porto og gebyr, og medlemskap i klubben. FO peika på at det må stillast strenge krav til marknadsføringstiltak som er retta mot barn, og at direkte marknadsføring overfor mindreårige med oppfordring til å inngå kjøpsavtale blir rekna for å vere i strid med mfl. 1. Mr.Music tok omsyn til vurderingane til FO. 17 Døme: FO-sak nr om Aftenposten og telefonsal av abonnement. Klagaren opplyste mellom anna at han vart oppringd opp av ein telefonseljar i Aftenposten og spurd om han ville ha avisa gratis i ein prøveperiode mot å betale kr 435,- for dekning av leveringskostnadene. Vidare opplyste klagaren at han hos kundeservice i Aftenposten fekk opplyst at prisen på eit ordinært kvartalsabonnement er kr 435,-, dvs. det same som gratis - tilbodet. FO rekna denne marknadsføringsmetoden for å vere villeiande og i strid med mfl. 2. I tillegg til bruk av uttrykket gratis var det også villeiande å gi inntrykk av at kunden berre skal betale for leveringskostnadene, når det viser seg at forbrukaren i realiteten må betale ordinær abonnementspris. 18 Sjå fotnote nr Døme: I FO-sak nr ofl. fekk FO mange brev og telefonar frå forbrukarar som mot sin eigen vilje hadde vorte registrerte som Tele2-kundar. På bakgrunn av tidlegare saker hadde Tele2 innført eit system der den daglege leiaren i TM-byrået tek over samtalen for å kontrollere at vedkomande ønskjer å inngå avtale, og at forbrukaren har fått nødvendige og korrekte opplysningar. Trass i dette fekk FO fleire nye klagar på telefonsalet til Tele2. Firmaet vart derfor bede om enda ein gong å gjere greie for interne rutinar for telefonsal, også opplæringsprogram, samtalemalar osv. Etter ein gjennomgang av rutinane sa Tele2 seg villig til innskjerpe salsog opplæringsrutinane enda meir. 20 Minimumskrav etter angrerettlova 7 første ledd a-h, som mellom anna er ei kodifisering av dei krava som tidlegare er stilte etter marknadsføringslova. Kan også supplerast av marknadsføringslova, prinsipp innanfor avtaleforhold og anna lovgiving.

8 Forbrukaren har som eit minimum krav på å få desse opplysningane på ein klar og tydeleg måte: a) Dei viktigaste eigenskapane til vara eller tenesta Kva som ligg i dette, er avhengig av kva vare eller teneste det er snakk om. For somme varegrupper, som til dømes aviser, er ei kort orientering om eigenskapane godt nok. For meir kompliserte varer eller tenester, som til dømes tilbod om å byte telefonileverandør, er det nødvendig med meir spesifiserte opplysningar. b) Totale kostnader Med totale kostnader er meint det som forbrukaren til saman skal betale, medrekna alle avgifter og leveringskostnader. I tillegg skal dei ulike elementa i totalprisen spesifiserast. c) Angrerett Dersom forbrukaren har angrerett, skal det opplysast om det. d) Alle vesentlege avtalevilkår Døme på vilkår som er vesentlege: betaling, levering, kor lenge kontrakten gjeld, oppseiing. Det skal vere opplyst om vesentlege avgrensingar i avtalen. e) Namnet og adressa til seljaren eller tenesteytaren f) Tidsrommet prisen er gyldig i g) Kva språk informasjon og avtalevilkår er tilgjengelege på 5 Etter telefonsamtalen/avtaleinngåinga Kva det skal opplysast om Etter at avtalen er komen i stand, det vil seie etter telefonsamtalen, skal forbrukaren få desse opplysningane: a) Opplysningar som er nemnde under pkt. 4.5 b) Angrerett Det skal opplysast om vilkåra og framgangsmåten for å bruke angreretten, og om verknadene av angreretten. Som eit minimum skal forbrukaren ha desse opplysningane: - Lengda på angrefristen sjå pkt Angrerettlova 9 og ot.prp. nr. 36 ( ) s (Unntak: retningslinjene pkt. 5.1 bokstav f.)

9 - At forbrukaren må gi melding om at angreretten vil bli brukt, og kven som skal ha slik melding. - At seljaren skal betale returkostnader. - At forbrukaren kan halde vara tilbake til seljaren har betalt tilbake kjøpesummen og eventuelt eit beløp som svarar til returkostnaden. Angrefristskjema skal leggjast ved. 22 c) Opplysningar om ettersalsservice og gjeldande garantivilkår Ettersalsservice kan til dømes vere vedlikehald, ettersyn eller annan service som seljaren tilbyr. d) Vilkår for oppseiing Dette gjeld berre for avtalar som er tidsavgrensa, det vil seie dei som gjeld til dei er oppsagde. e) Ordrestadfesting Ei slik stadfesting skal innehalde opplysningar om kva som er tinga, betaling og pris. f) Andre standardvilkår Korleis skal forbrukaren få opplysningane? Opplysningane skal vere leselege og lagra på papir eller anna varig medium. 24 Forbrukarane skal få opplysningane i ei slik form at dei kan lese dei og ha dei tilgjengelege utan å måtte gjere noko særskilt i form av opptak, registrering, kopiering e.l. Opplysningane kan sendast som e-post. Det er ikkje nok å vise til opplysningar på nettstaden til seljaren Når skal forbrukaren få opplysningane? Tenester Snarast råd etter avtaleinngåinga. Varer Leveringstidspunktet. 22 Angrerettlova Utleidd av mfl. 9a. 24 Angrerettlova 9 første ledd. 25 Ot.prp. nr. 36 ( ) s. 100.

10 6 Angrerett rett til å gå frå avtalen Generelt Ved telefonsal kan forbrukaren gå frå avtalen innan ein viss frist, sjå pkt Forbrukaren treng ikkje å grunngi ønsket om å gå frå avtalen. Angreretten må ikkje blandast saman med dei rettane forbrukarane har etter garanti eller lovgiving når vara eller tenesta har manglar eller blir levert for seint. 6.2 Lengda på fristen Utgangspunktet er 14 dagar. Unntak: Angrefristen blir i realiteten utvida til 3 månader og i visse tilfelle til 1 år dersom det manglar opplysningar. Sjå pkt. 6.3 om fastsetjing av frist. 6.3 Fastsetjing av frist Angrefristen blir rekna frå tidspunktet da - heile vara 27 er motteken (gjeld ikkje tenester) - opplysningane som er nemnde under pkt. 5.1, er motekne 28 Dersom desse opplysningane ikkje er mottekne på føreskriven måte: - 3 månader - Varer: etter at vara er motteken - Tenester: etter avtaleinngåinga - 1 år dersom opplysningar om angrerett i det heile ikkje er nemnde 6.4 Unntak frå angreretten Angreretten gjeld ikkje: a) Dersom vara ikkje kan leverast tilbake i tilnærma same stand og mengd, og skaden ikkje kjem av aktløyse eller manglande omsorg hos forbrukaren. Av den retten forbrukaren har til å undersøkje vara etter levering, følgjer at det ikkje er høve til å nekte retur av vara med den grunngivinga at emballasjen er broten Angrerettlova kapittel Angreretten gjeld frå det tidspunktet da heile vara er motteken. Døme: Ved kjøp av PC, der avtalen femner om maskin, skjerm og tastatur, blir angrefristen rekna frå det tidspunktet forbrukaren har fått alle delane. 28 Unntak: pkt. 5.1 bokstav f.

11 b) Varer der sjølve leveringa gjer at dei ikkje kan leverast tilbake. Døme: fyringsolje som er fylt på tank, jordlass som er fylt i hagen osv. c) Varer som raskt taper seg fysisk. Døme: ferske matvarer, avskorne blomar. 6.5 Melding om angrerett Forbrukaren må innan fristen melde frå til seljaren om at angreretten vil bli brukt. Det blir ikkje stilt formkrav til meldinga. Sjølv om det av bevisomsyn er ein fordel at meldinga er skriftleg, er ikkje det nødvendig. 6.6 Gjennomføring av angreretten Varer Når angreretten blir brukt, har ikkje partane lenger plikt til å oppfylle avtalen. Forbrukaren kan halde vara tilbake til seljaren har betalt tilbake kjøpesummen og eventuelt eit beløp som svarar til returkostnaden. Seljaren skal dekkje returkostnadene. Tilbakebetaling skal skje seinast 14 dagar etter at meldinga om angrerett er motteken. Forbrukaren har ikkje plikt til å ta imot eller løyse inn ei vare før retur til seljaren, til dømes ved å hente vara på postkontoret. Den som leverer vara (t.d. postkontor, fraktførar), må få melding frå forbrukaren om at vara skal returnerast. I tillegg må forbrukaren gi melding til seljaren om at angreretten blir brukt, jf. pkt Tenester: Dersom nokon av partane har oppfylt avtalen heilt eller delvis, skal det skje ei tilbakeføring av ytingane så langt dette er mogleg. Elles gjeld reglane for gjennomføringa av angreretten tilsvarande som for varer. 29 Unntak: broten forsegling på CD, datamaskinprogram. Opplysningane om at angreretten fell bort, skal gå tydeleg fram av sjølve forseglinga, jf. angrerettlova 12 andre ledd.

Revidert mai 2004. Retningslinjer frå Forbrukarombodet for. Postordresal

Revidert mai 2004. Retningslinjer frå Forbrukarombodet for. Postordresal Revidert mai 2004 Retningslinjer frå Forbrukarombodet for Postordresal 1 Innleiing Forbrukarombodet skal, ut frå omsynet til forbrukarane, føre tilsyn med at marknadsføringa og avtalevilkåra til dei næringsdrivande

Detaljer

regelverket ved telefonsal

regelverket ved telefonsal Oppdatert versjon 1. februar 2010 Rettleiing frå Forbrukarombodet om regelverket ved telefonsal Forbrukerombudet Pb. 4597 Nydalen, 0404 Oslo Besøksadresse Rolf Wickstrøms vei 15A Telefon 23 400 600 Telefaks

Detaljer

I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv):

I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv): VEDLEGG 1 I lov 17. juli 1998 nr. 61 om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa er det gjort følgende endringer (endringene er markert med kursiv): 2-12 tredje ledd skal lyde: For private grunnskolar

Detaljer

Rapport om marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto

Rapport om marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto Rapport om marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto - ei evaluering frå januar til og med juni 2006 Førde, 16. oktober 2006 Innhald 1. Innleiing 3 2. Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto

Detaljer

Februar 2002 Revidert september 2005. Forbrukerombudets retningslinjer. for. Telefonsalg

Februar 2002 Revidert september 2005. Forbrukerombudets retningslinjer. for. Telefonsalg Februar 2002 Revidert september 2005 Forbrukerombudets retningslinjer for Telefonsalg Innhold 1 INNLEDNING... 3 2 LOVGIVNING... 4 2.1 MARKEDSFØRINGSLOVEN...4 2.2 PERSONOPPLYSNINGSLOVEN - RESERVASJONSREGISTERET...4

Detaljer

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT

UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT UNDERSØKING OM MÅLBRUKEN I NYNORSKKOMMUNAR RAPPORT Språkrådet Landssamanslutninga av nynorskkommunar Nynorsk kultursentrum 17. mars 2011 Undersøking om målbruken i nynorskkommunar er eit samarbeid mellom

Detaljer

Forbrukerrådets kontrakt for service og reparasjon av bil

Forbrukerrådets kontrakt for service og reparasjon av bil 1. Partane i avtalen Forbrukar Namn: Adresse: Postnr/stad: E-post: Telefonnr.: Tenesteytar Namn: Adresse: Postnr/stad: E-post: Telefonnr.: Org.nr: 2. Bilen det skal gjerast arbeid på Merke årsmodell Reg.nr.

Detaljer

Bustønad 2008. Ei stønadsordning for deg med høge buutgifter og låge inntekter

Bustønad 2008. Ei stønadsordning for deg med høge buutgifter og låge inntekter Bustønad 2008 Ei stønadsordning for deg med høge buutgifter og låge inntekter 2 Denne brosjyren gir eit oversyn over bustønadskontoret. Brosjyren byggjer på gjeldande reglar per 1. januar 2008. Vi gjer

Detaljer

Postens generelle leveringsvilkår Standardvilkår for dei leveringspliktige tenestene

Postens generelle leveringsvilkår Standardvilkår for dei leveringspliktige tenestene Postens generelle leveringsvilkår Standardvilkår for dei leveringspliktige tenestene 1 Definisjonar 1.1 Posten: Posten Norge AS. 1.2 Postsending: 1.2.1 Registrert postsending: postsending som det blir

Detaljer

Reglar for stønad til utdanning og permisjon i Ulvik herad Vedteke i heradstyresak 030/09 17. juni 2009

Reglar for stønad til utdanning og permisjon i Ulvik herad Vedteke i heradstyresak 030/09 17. juni 2009 1 Føremål med reglane, kven reglane gjeld for Heradet har som overordna mål, innan gitte økonomiske rammer, å leggja tilhøva til rette for god kompetanseutvikling i heile heradsorganisasjonen, slik at

Detaljer

SAL OG SKJENKELØYVE FOR ALKOHOLHALDIG DRIKK

SAL OG SKJENKELØYVE FOR ALKOHOLHALDIG DRIKK SAL OG SKJENKELØYVE FOR ALKOHOLHALDIG DRIKK Salsløyve Alkohollova 3: Med sal av alkoholhaldig drikk meinast overdraging av drikk med inntil 4.75 volumprosent alkohol til forbrukar mot vederlag for drikking

Detaljer

TYSNES KOMMUNE ETISKE RETNINGSLINER

TYSNES KOMMUNE ETISKE RETNINGSLINER TYSNES KOMMUNE ETISKE RETNINGSLINER Revidert av kommunestyret 22.06.09 Saksnr. Dok.nr Arkivkode Avd/Sek/Saksh Dykkar ref. 08/1437 9554/09 000 FSK/PER/STDA 1 OM RETNINGSLINENE...3 1.0 KVA ER ETIKK 3 1.1

Detaljer

Forbrukerrådets husleiekontrakt

Forbrukerrådets husleiekontrakt Om kontrakten Dette er Forbrukarrådet sin standardkontrakt for leige av bustad. På Forbrukerrådets hjemmeside finn de informasjon om reglar i husleigeforhold, skjema ved overtaking av bustad, og inventarliste

Detaljer

Søknad om Anbodsgaranti

Søknad om Anbodsgaranti Søknad om Anbodsgaranti (For GIEK) Aktørnr. (Garantimottakar) Garantinummer I samsvar med EØS-avtala artikkel 61 (1) er den som mottek middel under anbodsgarantiordninga pålagd å gi opplysningar om all

Detaljer

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto

Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto Marknadsføring av spel i regi av Norsk Rikstoto TILSYNSRAPPORT første halvår 2012 - ei evaluering av marknadsføring frå januar til og med juni månad 2012 Tilsynsrapport marknadsføring nr. 2012-12 Lotteritilsynet

Detaljer

Kl. 09.00: Opplysning om trekkfag (Elevene får vite hvilket fag de kommer opp i til eksamen). Vanlig skoledag. skal opp i engelsk, møter faglærere.

Kl. 09.00: Opplysning om trekkfag (Elevene får vite hvilket fag de kommer opp i til eksamen). Vanlig skoledag. skal opp i engelsk, møter faglærere. RINGSAKER KOMMUNE BRUMUNDDAL UNGDOMSSKOLE Mai 2014 Til elever og foreldre på 10. trinn Informasjon om eksamen og klagerett Dette skrivet inneholder følgende informasjon: om skriftlig eksamen våren 2014

Detaljer

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet:

Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Spørsmål frå leiar i tenesteutvalet: Har igjen fått sps om dekninga i Sør. Veit ein meir om når utbygging av skal skje? Kor mange barn i sør får ikkje plass i nær? Svar frå administrasjonen: Vi syner til

Detaljer

Formidling av kontraktsposisjonar

Formidling av kontraktsposisjonar Rundskriv Formidling av kontraktsposisjonar RUNDSKRIV: 6/2015 DATO: 03.06.2015 RUNDSKRIVET GJELD FOR: Eigedomsmeklingsføretak Advokatar med eigedomsmeklingsverksemd FINANSTILSYNET Postboks 1187 Sentrum

Detaljer

bruk av etiske og miljørelaterte påstandar i marknadsføringa

bruk av etiske og miljørelaterte påstandar i marknadsføringa forbrukarombodet Februar 2005 Rettleiing frå dei nordiske forbrukaromboda om bruk av etiske og miljørelaterte påstandar i marknadsføringa Innleiing Dei nordiske forbrukaromboda er vortne samde om å gi

Detaljer

Forbrukerrådets kontrakt for service og reparasjon av bil

Forbrukerrådets kontrakt for service og reparasjon av bil Om kontrakten Kontrakten kan fyllast ut elektronisk eller skrivast ut og fyllast ut på papir. Forbrukarrådet tilrår at kontrakten blir fylt ut elektronisk av partane i fellesskap. Forbrukarrådet oppmodar

Detaljer

JØLSTER KOMMUNE TILSETJINGSREGLEMENT

JØLSTER KOMMUNE TILSETJINGSREGLEMENT Vedteke i k-sak 24/05 den 14.6.05 Ref: ARH 04/01451-004 Løpenr: 002499/05 Arkivnr: 410 JØLSTER KOMMUNE TILSETJINGSREGLEMENT I N N H A L D 1. OMFANG...1 1.1. Definisjon... 1 1.2. Tilhøve til lov, tariffavtale

Detaljer

RAMMEAVTALE Hordaland Fylkeskommune og Fjord Norge AS

RAMMEAVTALE Hordaland Fylkeskommune og Fjord Norge AS S-200504339-4/135.3 RAMMEAVTALE og Som del av denne avtalen følgjer: Vedlegg l: Samarbeidavtale med spesifikasjon av tilskot. 1. Definisjonar Tenestar knytt til tilskot: Som nemnt i punkt 3.1 og vedlegg

Detaljer

MØTEINNKALLING. Tillegg SAKLISTE. Saksnr. Arkivsaksnr. Side Tittel 0190/04 04/01688 KONKURRANSEUTSETJING AV MATFORSYNING TIL OMSORGSSEKTOREN

MØTEINNKALLING. Tillegg SAKLISTE. Saksnr. Arkivsaksnr. Side Tittel 0190/04 04/01688 KONKURRANSEUTSETJING AV MATFORSYNING TIL OMSORGSSEKTOREN Os kommune Utval: OS FORMANNSKAP Møtestad: Luranetunet Møtedato: 26.10.2004 Tid: 09.00 MØTEINNKALLING Tillegg SAKLISTE Saksnr. Arkivsaksnr. Side Tittel 0190/04 04/01688 KONKURRANSEUTSETJING AV MATFORSYNING

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

VEDTEKTER FOR VOLDA SMÅBÅTLAG

VEDTEKTER FOR VOLDA SMÅBÅTLAG VEDTEKTER FOR VOLDA SMÅBÅTLAG Justert av årsmøtet 25. februar 2004 ( 11), 1. mars 2006 ( 11), 4. mars 2008 ( 10), 3. mars 2009 ( 10), 3. mars 2010 ( 12A), 23. februar 2011 ( 11 4. avsnitt) 1 1 Formål Volda

Detaljer

Ottar Bjørkedal Eid vgs

Ottar Bjørkedal Eid vgs Prosjekt "betre formidlingsprosess til opplæring i bedrift" av Ottar Bjørkedal Eid vgs Loen 05.11.08 Kven har delteke i prosjektet? Alle elevane som skal ut i lære, frå vg2 sal, service og tryggleik våren

Detaljer

Fra Forskrift til Opplæringslova:

Fra Forskrift til Opplæringslova: Fra Forskrift til Opplæringslova: 5-1. Kva det kan klagast på Det kan klagast på standpunktkarakterar, eksamenskarakterar, karakterar til fag- /sveineprøver og kompetanseprøve, og realkompetansevurdering.

Detaljer

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Ditt val! Vidaregåande opplæring 2007 2008 Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og sosialfag Medium og kommunikasjon Naturbruk

Detaljer

Føretak: (heretter kalla mottakaren) Telefonnummer: Postnummer: Poststad: Organisasjonsnummer: E-postadresse:

Føretak: (heretter kalla mottakaren) Telefonnummer: Postnummer: Poststad: Organisasjonsnummer: E-postadresse: Avtale om tilgang til opplysningar frå Reservasjonsregisteret Avtale om FTP-overføring av opplysningar for oppdatering av: (Kryss av for ynskt avtaletype) eige register, pris per år kr 24 600,- eigne og/eller

Detaljer

Orienteringsbrev om regelverket ved sal av abonnementsavtalar

Orienteringsbrev om regelverket ved sal av abonnementsavtalar Inkassoselskap etter adresseliste Dykkar ref. Vår ref. Dato: Sak nr: 16/1337-1 29.06.2016 Sakshandsamar: Aline Schøn Papetti Dir.tlf: 45 49 00 81 Orienteringsbrev om regelverket ved sal av abonnementsavtalar

Detaljer

BEST. NR. 456-NYN. Ungdom i arbeid

BEST. NR. 456-NYN. Ungdom i arbeid BEST. NR. 456-NYN Ungdom i arbeid Utgitt første gong i 1985 Direktoratet for arbeidstilsynet Statens hus, 7468 Trondheim September 2002 Brosjyren er revidert og har fått ny lay-out. Mars 2008 Brosjyren

Detaljer

Saksbehandling kva er no det?

Saksbehandling kva er no det? Saksbehandling kva er no det? Rådgjevar Ole Knut Løstegaard Eforvaltningskonferansen 2012, Oslo, 16/2-2012 Innleiing «Saksbehandling»: ubestemt omgrep Brukt ei rekkje stader i lov- og forskriftsverket

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Kapittel 5. Klage på vurdering (Opplæringslova 2-3 tredje ledd, 3-4 første ledd, 4A-4 femte ledd)

Kapittel 5. Klage på vurdering (Opplæringslova 2-3 tredje ledd, 3-4 første ledd, 4A-4 femte ledd) Kapittel 5. Klage på vurdering (Opplæringslova 2-3 tredje ledd, 3-4 første ledd, 4A-4 femte ledd) 5-1.Kva det kan klagast på Det kan klagast på standpunktkarakterar, eksamenskarakterar, karakterar til

Detaljer

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10

NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 NYE VEDTEKTER FOR DRIFT AV SKULEFRITIDSORDNING I GOL KOMMUNE Gjeldande f.o.m. 15.02.10 1. FØREMÅL Det skal vere ein SFO i kommunen. Skulefritidsordninga skal leggja til rette for leik, kultur- og fritidsaktivitetar

Detaljer

Tilgangskontroll i arbeidslivet

Tilgangskontroll i arbeidslivet - Feil! Det er ingen tekst med den angitte stilen i dokumentet. Tilgangskontroll i arbeidslivet Rettleiar frå Datatilsynet Juli 2010 Tilgangskontroll i arbeidslivet Elektroniske tilgangskontrollar for

Detaljer

LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN

LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN LOV FOR IDRETTSLAGET JOTUN Lov for Jotun, skipa 30.03.1923. Vedteken den 10.06.1945, med seinare endringar seinast av 29.06.2000. Revidert etter årsmøte i 2007 og 2011. Godkjend av Idrettsstyret: 18.02.02

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Søknad om løyve til sal av alkohol gruppe 1 (Alkoholhaldig drikk 2.5% < 4,5% alk) jf. Alkoholloven av 2.juni 1989 nr.27

Søknad om løyve til sal av alkohol gruppe 1 (Alkoholhaldig drikk 2.5% < 4,5% alk) jf. Alkoholloven av 2.juni 1989 nr.27 Søknad om løyve til sal av alkohol gruppe 1 (Alkoholhaldig drikk 2.5% < 4,5% alk) jf. Alkoholloven av 2.juni 1989 nr.27 1. Det vert søkt om slikt løyve Nytt løyve Endring Verksemda er overdregen Dato Informasjon

Detaljer

PROSJEKT BRYGGEN. RETNINGSLINJER FOR TILSKOT

PROSJEKT BRYGGEN. RETNINGSLINJER FOR TILSKOT HORDALAND FYLKESKOMMUNE Kultur- og idrettsavdelinga PROSJEKT BRYGGEN. RETNINGSLINJER FOR TILSKOT 1. Føremål Ordninga gjeld tiltak for sikring og istandsetting av verdsarvstaden Bryggen. Målsettinga er

Detaljer

Strategiplan for Apoteka Vest HF

Strategiplan for Apoteka Vest HF Strategiplan for Apoteka Vest HF 2009 2015 Versjon 0.91 03.09.2008 Strategiplan for Apotekene Vest HF 2009 2015 Side 1 Innleiing Det har vore nokre spennande år for Apoteka Vest HF sida reforma av helseføretaka

Detaljer

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma.

Fylkesmannen i Oppland. Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma. Fylkesmannen i Oppland Rapport frå tilsyn med rettstryggleiken ved bruk av tvang og makt overfor psykisk utviklingshemma i Skjåk kommune Samandrag Denne rapporten gjer greie for dei avvika og merknadene

Detaljer

VESTNES KOMMUNE HELLAND SKULE 6390 VESTNES

VESTNES KOMMUNE HELLAND SKULE 6390 VESTNES Eksamen nærmar seg, og då vil Helland skule med dette skrivet gje informasjon til elevar og foreldre/føresette om korleis eksamen både skriftleg og munnleg blir gjennomført. Vil også informere om klagerett

Detaljer

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.

Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema. 1 Oppdatert 16.05.09 Årsrapport frå opplæringskontor i Hordaland om opplæring av lærlingar og lærekandidatar (Lærebedriftene skal bruka eit eige skjema.) Velkommen til Hordaland fylkeskommune sin portal

Detaljer

Marknadsføring av bustader

Marknadsføring av bustader Juli 1994 Orientering om praksis Marknadsføring av bustader 1 Oversyna over praksis frå Forbrukarombodet (FO) har eit dobbelt føremål. Dei skal sikre konsekvent og lik saksbehandling hos FO og samtidig

Detaljer

Storleiken på brevet avg jer prisen. Prisar 2013. Les meir på: posten.no

Storleiken på brevet avg jer prisen. Prisar 2013. Les meir på: posten.no Storleiken på brevet avg jer prisen Prisar 2013 Les meir på: posten.no 8 3............ Brev Pakker Frimerker til samling Hvordan motta post Bank og finans Billetter Adresseendring Fortolling og kort Frimerker

Detaljer

GODTGJERSLE TIL FOLKEVALDE

GODTGJERSLE TIL FOLKEVALDE Balestrand kommune GODTGJERSLE TIL FOLKEVALDE Reglement for godtgjersle til folkevalde i Balestrand kommune Revidert og godkjent i Balestrand kommunestyre xxxxxx (sak xx/xxx) Gjeld frå kommunestyerperioden

Detaljer

Stemnehandboka for NKSF

Stemnehandboka for NKSF Stemnehandboka for NKSF I 2003 vart det bestemt å ha ei rulleringsliste for songarstemne 3 plassar kvart år, eit i Nordfjord, eit i Sunnfjord og eit i Sogn alle kor kan arrangere sjølv om dei er store

Detaljer

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007

Rapport om målbruk i offentleg teneste 2007 Rapport om målbruk i offentleg teneste 27 Institusjon: Adresse: Postnummer og -stad: Kontaktperson: E-post: Tlf.: Dato: Høgskolen i Sør-Trøndelag 74 Trondheim Lisbeth Viken lisbeth.viken@hist.no 7355927

Detaljer

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK:

STYRESAK FORSLAG TIL VEDTAK. Styremedlemmer Helse Vest RHF GÅR TIL: FØRETAK: STYRESAK GÅR TIL: FØRETAK: Styremedlemmer Helse Vest RHF DATO: 12.10.2015 SAKSHANDSAMAR: Erik Sverrbo SAKA GJELD: Variasjon i ventetider og fristbrot ARKIVSAK: 2015/2228 STYRESAK: 107/15 STYREMØTE: 10.11.

Detaljer

PROTOKOLL. Landsmøte Norsk Fyrhistorisk Foreining 2009 Brekstad, Sør-Trøndelag 5. september 2009

PROTOKOLL. Landsmøte Norsk Fyrhistorisk Foreining 2009 Brekstad, Sør-Trøndelag 5. september 2009 1 PROTOKOLL Landsmøte Norsk Fyrhistorisk Foreining 2009 Brekstad, Sør-Trøndelag 5. september 2009 L01/09 Oppnemning av møteleiar, referent, tellekorps og to personar til å skriva under landsmøteprotokollen.

Detaljer

Øving Fårikål 2014. Oppsummering. Krisehandteringsøving for kommunane i Møre og Romsdal Måndag 29. september 2014. Fylkesmannen i Møre og Romsdal Adm

Øving Fårikål 2014. Oppsummering. Krisehandteringsøving for kommunane i Møre og Romsdal Måndag 29. september 2014. Fylkesmannen i Møre og Romsdal Adm Fylkesmannen i Møre og Romsdal Adm Øving Fårikål 2014 Krisehandteringsøving for kommunane i Møre og Romsdal Måndag 29. september 2014 Oppsummering Side 1 1 Innleiing... 3 2 Øvingsmål... 4 3 Måloppnåing

Detaljer

Sporing og merking. Merking

Sporing og merking. Merking Sporing og merking Mange forbrukarar i vår del av verda blir meir og meir bevisste på kva dei et og drikk. Dei veit kva næringsstoff dei treng, og ønskjer enkelt og raskt å få nødvendig informasjon anten

Detaljer

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving

Undersøking. Berre spør! Få svar. I behandling På sjukehuset. Ved utskriving Berre spør! Undersøking Få svar I behandling På sjukehuset Er du pasient eller pårørande? Det er viktig at du spør dersom noko er uklart. Slik kan du hjelpe til med å redusere risikoen for feil og misforståingar.

Detaljer

Disponering av avfall fra bygging, rehabilitering og riving

Disponering av avfall fra bygging, rehabilitering og riving Disponering av avfall fra bygging, rehabilitering og riving Kolbjørn Megård Fylkesmannen i Møre og Romsdal Høstkonferansen Geiranger 06.11.02 1 BA-avfall: Miljøproblem Dei viktigaste miljøproblema knytt

Detaljer

Søknad om skilsmisse etter to års samlivsbrot (etter ekteskapslova 22)

Søknad om skilsmisse etter to års samlivsbrot (etter ekteskapslova 22) Søknad om skilsmisse etter to års samlivsbrot (etter ekteskapslova 22) Dersom samlivet har vore brote i minst to år, kan kvar av dykk krevje skilsmisse ved å fylle ut dette skjemaet. Fylkesmannen har kun

Detaljer

INFORMASJON TIL STØTTEKONTAKT/AVLASTAR.

INFORMASJON TIL STØTTEKONTAKT/AVLASTAR. INFORMASJON TIL STØTTEKONTAKT/AVLASTAR. Kva er ein støttekontakt/avlastar? Støttekontakten er ein person som gjev andre støtte og oppfølging på fritida. Tenesta skal vere tilpassa den enkelte, og målsettinga

Detaljer

Dok.dato: 27.09.2011 Vår Ref: 2011001929-1 Arkiv: N-025 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE

Dok.dato: 27.09.2011 Vår Ref: 2011001929-1 Arkiv: N-025 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE Dok.dato: 27.09.2011 Vår Ref: 2011001929-1 Arkiv: N-025 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE 1 REGLEMENT FOR SUND KOMMUNESTYRE 1. SAKSFØREBUING TIL KOMMUNESTYRET Administrasjonssjefen skal sjå til at dei saker

Detaljer

Salsløyve - søknad om løyve til salg av alkoholhaldig drikk gruppe 1

Salsløyve - søknad om løyve til salg av alkoholhaldig drikk gruppe 1 Hemsedal kommune 3560 Hemsedal : 31 40 88 00 Telefaks: 31 40 88 30 E-post: postmottak@hemsedal.kommune.no Hjemmeside: http://www.hemsedal.kommune.no Salsløyve - søknad om løyve til salg av alkoholhaldig

Detaljer

Desember 2007. Forbrukerombudets retningslinjer for stands- og dørsalg

Desember 2007. Forbrukerombudets retningslinjer for stands- og dørsalg Desember 2007 Forbrukerombudets retningslinjer for stands- og dørsalg 1 Innledning Forbrukerombudet skal, ut fra hensynet til forbrukerne, føre tilsyn med at de næringsdrivendes 1 markedsføring og avtalevilkår

Detaljer

Søknad om Byggjelångaranti

Søknad om Byggjelångaranti Søknad om Byggjelångaranti (For GIEK) Aktørnr. seljar Gar.nr. 1. Garantisøkjar: Etableringsår: 2. Byggjeverft: Same som garantisøkjar: Telefon: Telefaks: Føretaksnr. (MÅ fyllast ut): Kopi av verftet sin

Detaljer

Prisar på porto for 2015

Prisar på porto for 2015 Storleiken og vekta på brevet avg jer prisen Les meir på posten.no, eller ring kundeservice på 04004 Prisar på porto for 201 Brev Pakker Frimerker til samling Hvordan motta post Bank og finans Billetter

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 8 trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 8 trinn Jobbskygging side 1 ELEVARK 8 trinn Jobbskygging Innhald Yrke og utdanning i familien min Nettverk og kompetanse. Kva betyr omgrepa? Slektstreet mitt Yrkesprofil Stilling og ansvarsområde. Kva betyr omgrepa?

Detaljer

Endringar i studentreglementet for Fagskolane i Hordaland

Endringar i studentreglementet for Fagskolane i Hordaland OPPLÆRINGSAVDELINGA Arkivnr: 2014/2-69 Saksbehandlar: Adeline Berntsen Landro Saksframlegg Saksgang Utval Saknr. Møtedato Hordaland fagskulestyre 27.01.2015 Endringar i studentreglementet for Fagskolane

Detaljer

Vi har ikkje behandla bustøttesøknaden fordi det manglar samtykke frå ein eller fleire i husstanden

Vi har ikkje behandla bustøttesøknaden fordi det manglar samtykke frå ein eller fleire i husstanden 0311 ESPEN ASKELADD VIDDA 1 VIDDA 2 0028 OSLO 123456 78910 BYDEL GAMLE OSLO 5. mars 2013 Vi har ikkje behandla bustøttesøknaden fordi det manglar samtykke frå ein eller fleire i husstanden Husbanken har

Detaljer

Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Krav ved godkjenning av lærebedrifter OPPLÆRINGSAVDELINGA Fagopplæringskontoret - OPPL AVD Notat Dato: 20.01.2015 Arkivsak: 2015/727-1 Saksbehandlar: aseloh Til: Yrkesopplæringsnemnda Frå: Fagopplæringssjefen Krav ved godkjenning av lærebedrifter

Detaljer

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under :

Du kan skrive inn data på same måte som i figuren under : Excel som database av Kjell Skjeldestad Sidan ein database i realiteten berre er ei samling tabellar, kan me bruke eit rekneark til å framstille enkle databasar. I Excel er det lagt inn nokre funksjonar

Detaljer

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE

TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE TIL DEG SOM ER BRUKARREPRESENTANT I HELSE MØRE OG ROMSDAL SINE OPPLÆRINGSTILTAK FOR PASIENTAR OG PÅRØRANDE I pasient- og pårørandeopplæringa som vert gjennomført av avdelingane i sjukehusa i Helse Møre

Detaljer

KONKURRANSEGRUNNLAG DETALJPLAN FOR BUSTADOMRÅDE SULDAL KOMMUNE

KONKURRANSEGRUNNLAG DETALJPLAN FOR BUSTADOMRÅDE SULDAL KOMMUNE KONKURRANSEGRUNNLAG DETALJPLAN FOR BUSTADOMRÅDE SULDAL KOMMUNE Frist tilbod 15.11.2015 kl.12 15/1076 Detaljplan bustadområde side 1 av 6 INNHALDSLISTE 1 OM KONKURRANSEN... 2 2 KVALIFIKASJONSKRAV... 4 3

Detaljer

Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO. Gjeld frå 1. januar 2015

Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO. Gjeld frå 1. januar 2015 Habilitetsavgjerder for tilsette, styremedlemmer og andre som utfører arbeid eller tenester for KORO Gjeld frå 1. januar 2015 1 Innhald Innleiing... 3 Del 1: Reglar om inhabilitet... 4 1.1. Automatisk

Detaljer

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32

Saksframlegg. Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Saksframlegg Sakshandsamar: Einar Nedrelo Arkiv: MTR 21/48 Arkivsaksnr.: 08/1762-32 Christian Frøyd - Søknad om oppføring av ny garasje og fasadeendring, gbnr. 21/48 -Ny handsaming. * Tilråding: Forvaltningsutvalet

Detaljer

PLAN FOR SPESIALUNDERVISNING I FYRESDAL KOMMUNE

PLAN FOR SPESIALUNDERVISNING I FYRESDAL KOMMUNE Kultur og oppvekst PLAN FOR SPESIALUNDERVISNING I FYRESDAL KOMMUNE KAP. 1. SØKNADSRUTINER FOR SPESIALUNDERVISNING FOR SKULEN OG SPESIALPEDAGOGISK HJELP BARNEHAGEN. 1.0 INNLEIING Det er viktig å utvikle

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu

INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016. www.hivolda.no/glu INFORMASJONSHEFTE GRUNNSKULELÆRARUTDANNINGANE HØGSKULEN I VOLDA STUDIEA RET 2015 2016 www.hivolda.no/glu 1 2 Innhald Tid til studiar og undervising... 4 Frammøte... 4 Arbeidskrav, eksamen og progresjon

Detaljer

Vedtekter for Bokn barnehage Vedteke av kommunestyret 21.03.2006 Endra av formannskapet 27.01.2009

Vedtekter for Bokn barnehage Vedteke av kommunestyret 21.03.2006 Endra av formannskapet 27.01.2009 Vedtekter for Bokn barnehage Vedteke av kommunestyret 21.03.2006 Endra av formannskapet 27.01.2009 Handboka 06.09 Kommunestyret har delegert ein del avgjerder til rådmannen, som har delegert vidare til

Detaljer

SPRÅKRÅDET REF. VÅR REF. DATO 200200633-2 JG/SIG/ER 13.1.2006. Endringar i forskrift til opplæringslova 28. juni 1999 nr. 722 Fråsegn frå Språkrådet

SPRÅKRÅDET REF. VÅR REF. DATO 200200633-2 JG/SIG/ER 13.1.2006. Endringar i forskrift til opplæringslova 28. juni 1999 nr. 722 Fråsegn frå Språkrådet SPRÅKRÅDET Utdanningsdirektoratet Postboks 2924 Tøyen 0608 OSLO REF. VÅR REF. DATO 200200633-2 JG/SIG/ER 13.1.2006 Endringar i forskrift til opplæringslova 28. juni 1999 nr. 722 Fråsegn frå Språkrådet

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

Rettleiing for revisor sin særattestasjon

Rettleiing for revisor sin særattestasjon Rettleiing for revisor sin særattestasjon Om grunnstønad til nasjonalt arbeid til frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar, statsbudsjettets kap. 857, post 70 (Jf. føresegn om tilskot til frivillige

Detaljer

HORDALAND FYLKESKOMMUNE

HORDALAND FYLKESKOMMUNE HORDALAND FYLKESKOMMUNE 01.03.2010 Skyss REGLEMENT FOR TAKSTAR OG RABATTORDNINGAR FOR BUSS OG SNØGGBÅT I HORDALAND NYTT BILLETTSYSTEM Gjeldande frå 1. mars 2010 og inntil vidare 1. GENERELLE REGLAR Reglementet

Detaljer

Reglement for godtgjersler til kommunale folkevalde

Reglement for godtgjersler til kommunale folkevalde Reglement for godtgjersler til kommunale folkevalde Vedteke i kommunestyret 12.12.2013, sak K 13/169 Endra i kommunestyret 27.8.2015, sak K 15/96 Gjeldande frå ny kommunestyreperiode 2015-2019 INNHALD:

Detaljer

LOVER FOR NORSK BONDE OG SMÅBRUKARLAG

LOVER FOR NORSK BONDE OG SMÅBRUKARLAG LOVER FOR NORSK BONDE OG SMÅBRUKARLAG INNHALD: DEL I Lover for Norsk Bonde og Småbrukarlag side 1 DEL II Mønsterlover for lokallag av Norsk Bonde og Småbrukarlag side 6 DEL III Mønsterlover for fylkeslag

Detaljer

SAL- OG SKJENKEREGLEMENT

SAL- OG SKJENKEREGLEMENT SOGNDAL KOMMUNE SAL- OG SKJENKEREGLEMENT Utdrag frå RUSPOLITISK HANDLINGSPLAN for Sogndal kommune 2009-2012 7. KOMMUNALE REGLAR FOR SAL OG SKJENKING AV ALKOHOL Dette kapitlet skal omhandle følgjande område:

Detaljer

Melding om behov for verjemål (eller endring i eksisterande verjemål)

Melding om behov for verjemål (eller endring i eksisterande verjemål) GA 8029 N Send skjemaet til fylkesmannen i det fylket der personen som treng verje, er folkeregistrert. Melding om behov for verjemål (eller endring i eksisterande verjemål) Dette skjemaet skal brukast

Detaljer

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE»

«ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» «ANNONSERING I MØRE OG ROMSDAL FYLKESKOMMUNE» FYLKESREVISJONEN Møre og Romsdal fylkeskommune RAPPORT, FORVALTNINGSREVISJONSPROSJEKT NR. 4-2000 INNHALDSREGISTER 1. INNLEIING I 2. FORMÅL 1 3. METODE OG DATAGRUNNLAG

Detaljer

RETNINGSLINER FOR BEHANDLING AV ANLEGGSBIDRAG OG BOTNFRÅDRAG

RETNINGSLINER FOR BEHANDLING AV ANLEGGSBIDRAG OG BOTNFRÅDRAG RETNINGSLINER FOR BEHANDLING AV ANLEGGSBIDRAG OG BOTNFRÅDRAG Stikkord for innhald Retningsliner for behandling av anleggsbidrag og botnfrådrag er eit dokument som skal vere underlaget for likebehandling

Detaljer

GSI'09. Voksenopplæring (Vo) rettleiing. nynorsk

GSI'09. Voksenopplæring (Vo) rettleiing. nynorsk GSI'09 Voksenopplæring (Vo) rettleiing nynorsk Datert 01.10.2009 Side 1 av 11 Grunnskolens Informasjonssystem (GSI) GSI09, Vo-eining Generelt A. Deltakarar i vaksenopplæring på grunnskoleområdet. Alle

Detaljer

Forskrift for namnsetjing, adressering og adresseforvaltning. Førde kommune

Forskrift for namnsetjing, adressering og adresseforvaltning. Førde kommune Forskrift for namnsetjing, adressering og adresseforvaltning Førde kommune Heimel: Fastsett av Førde Bystyre dd. månad 20xx med heimel i lov 17. juni 2005 nr. 101 om eigedomsregistrering (matrikkellova)

Detaljer

KONKURRANSEGRUNNLAG. Levering og lagring av strøsand. Tilbudsfrist: 08.09.2016 Kl.12.00. Eigenerklæring om helse, miljø og tryggleik.

KONKURRANSEGRUNNLAG. Levering og lagring av strøsand. Tilbudsfrist: 08.09.2016 Kl.12.00. Eigenerklæring om helse, miljø og tryggleik. KONKURRANSEGRUNNLAG Vedlegg 1: Vedlegg 2: Tilbod- og prisskjema. Eigenerklæring om helse, miljø og tryggleik. Tilbudsfrist: 08.09.2016 Kl.12.00 1 Generell informasjon 1.1 Oppdragsgiver 1.1.1 Bø kommune

Detaljer

Forbrukerombudets veiledning om regelverket ved telefonsalg

Forbrukerombudets veiledning om regelverket ved telefonsalg Oppdatert versjon 17.08.2015 Forbrukerombudets veiledning om regelverket ved telefonsalg Forbrukerombudet Sandakerveien 138, 0484 Oslo Telefon 23 400 600 Telefaks 23 400 601 E-post post@forbrukerombudet.no

Detaljer

VEDTEKTER FOR KOMMUNALE BARNEHAGAR I VÅGÅ.

VEDTEKTER FOR KOMMUNALE BARNEHAGAR I VÅGÅ. VEDTEKTER FOR KOMMUNALE BARNEHAGAR I VÅGÅ. Vedtekne av Vågå kommunestyre 7.mai 1979 og seinare justerte i vedtak i Vågå kommunestyre, sak 78/82, 119/88, 10/89, 18/91,19/93, 31/94, 138/94, 7/97, 25/2000,

Detaljer

10/60-14/N-211//AMS 22.05.2013

10/60-14/N-211//AMS 22.05.2013 INTERNT NOTAT MASFJORDEN KOMMUNE «SSE_NAVN» Til: Kommunestyret Frå: Alf Strand Dok. ref. Dato: 10/60-14/N-211//AMS 22.05.2013 Vedtekter for barnehagane i Masfjorden Vedlagt følgjer reviderte vedtekter

Detaljer

Dersom summen vert over 400 g må ein trekkje dette frå.

Dersom summen vert over 400 g må ein trekkje dette frå. 13. POLYGONDRAG Nemninga polygondrag kjem frå ein tidlegare nytta metode der ein laga ein lukka polygon ved å måle sidene og vinklane i polygonen. I dag er denne typen lukka polygon lite, om i det heile

Detaljer

SKADEMELDING LEGEMIDDELSAKER

SKADEMELDING LEGEMIDDELSAKER SKADEMELDING LEGEMIDDELSAKER LES DETTE NØYE FØR DU FYLLER UT SKJEMAET Alle postane i skademeldinga må fyllast ut fullstendig og så nøyaktig som mogleg, og om du beskriv legemiddelskaden og følgjene av

Detaljer

Besl. O. nr. 34. Jf. Innst. O. nr. 18 (2000-2001) og Ot.prp. nr. 36 (1999-2000) År 2000 den 1. desember holdtes Odelsting, hvor da ble gjort slikt

Besl. O. nr. 34. Jf. Innst. O. nr. 18 (2000-2001) og Ot.prp. nr. 36 (1999-2000) År 2000 den 1. desember holdtes Odelsting, hvor da ble gjort slikt Besl. O. nr. 34 Jf. Innst. O. nr. 18 (2000-2001) og Ot.prp. nr. 36 (1999-2000) År 2000 den 1. desember holdtes Odelsting, hvor da ble gjort slikt vedtak til lo v om opplysningsplikt og angrerett m.v. ved

Detaljer

Møteinnkalling. Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00

Møteinnkalling. Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00 Møteinnkalling Utval : Jostedalsbreen nasjonalparksty re - AU Møtesta d: Telefonmøte Dato: 02.05.2013 Tidspunkt : 10:00 Eventuelt forfall må meldast snarast. Vararepresentantar møter etter nærare beskjed.

Detaljer

STORD IDRETTSLAG. STORD IDETTSLAG LOVHEFTE LAGSNAMN 1 FØREMÅL 2 ORGANISATORISK TILKNYTING. Revisjon. 2009

STORD IDRETTSLAG. STORD IDETTSLAG LOVHEFTE LAGSNAMN 1 FØREMÅL 2 ORGANISATORISK TILKNYTING. Revisjon. 2009 Revisjon. 2009 LAGSNAMN Laget sitt fulle namn er Stord Idrettslag (Forkorta til S.I.L) 1 FØREMÅL LOVHEFTE FOR Laget er sjølveigande og firttståande med berre personlege medlemmer. Laget sitt føremål er

Detaljer

Søknad om verjemål (eller endringar i eksisterande verjemål)

Søknad om verjemål (eller endringar i eksisterande verjemål) GA-8025 N Send skjemaet til fylkesmannen i det fylket der personen som treng verje, er folkeregistrert. Søknad om verjemål (eller endringar i eksisterande verjemål) Dette skjemaet skal brukast dersom det

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL

TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL TIME KOMMUNE TENESTESTANDARD OG KVALITETSMÅL SØKNAD OM BYGGJELØYVE 1. FORMÅL Behandla søknader om byggjeløyve ved å kontrollera om søknaden er i samsvar med krav i plan- og bygningslova og tilhøyrande

Detaljer

Rådgjevarkonferanse 2009

Rådgjevarkonferanse 2009 Rådgjevarkonferanse 2009 Vidaregåande opplæring Sogn og Fjordane fylkeskommune Opplæringsavdelinga Inntak og formidling Askedalen 2 6863 Leikanger Telefon 57 65 62 99 etter Vg2 Design og duodji Gravørfaget

Detaljer