for underdøler og venene deira heime og ute 20. årgang * desember 2013 * kr 70, Geitostfestivalen Fjord, fjell og fest i fire dagar

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "for underdøler og venene deira heime og ute 20. årgang * desember 2013 * kr 70, Geitostfestivalen Fjord, fjell og fest i fire dagar"

Transkript

1 BLADET FOR BYGDA MED NESTEN 80 INNBYGGJARAR nderdølen for underdøler og venene deira heime og ute 20. årgang * desember 2013 * kr 70, Geitostfestivalen Fjord, fjell og fest i fire dagar * Brann i Gudvangatunnelen * Andi i strondi * Brimostkoking i Italia * Tung sesong i kyrkja

2 Gode lesar av Underdølen! Me har gjennom åra opplevd ras og flaum og orkan i bygda vår. Alt dette var naturkrefter som herja med oss. Slikt kan me til ein viss grad innrette oss mot, men må elles berre tole. Brannen i Gudvangatunnelen i august var dramatikk av ein annan type: Menneskeleg svikt var årsaka. Dødsangst, store materielle tap og enorm svikt i omsetting for mange bedrifter var resultatet. I tillegg ga det oss ei kjensle av å vere sett tilbake til ei anna tid, ei tid mange ser tilbake på med glede, men ikkje vil ha att. Det går greitt i ein og to og tre dagar å vere innesperra, men slett ikkje i ein månad. Me Undredøler er glade i bygda vår, men me vil ut og ha impulsar. Me har og lyst til at folk skal komme hit og sjå kor fint me har det. Det gjer oss godt å samle vener og ukjende til fest og moro anna kvart år. Fjord- og Geitostfestivalen kravde stor innsats av mange, men den ga oss erfaringar, fellesskap, spenning og glede. Det vart til og med overskot på Grendalaget og Ungdomslaget. Desse laga er limet i bygda vår. Begge laga står på for at det skal vere godt å bu her. Bli med på julegateopning, juletrefest, marknad, årsfest og alt som skjer her i bygda! Kjøp Underdølen og gje til ein ven! Spør om naboen vil komme på kaffi! Gjer det du kan for at alle skal få ei - - god jul og eit godt nytt år! Redaksjon Hanna Hj. Borlaug, tlf , Anna K. Marstein, tlf , Åremålsdagar første del av år David Underdal år Beate Flåm år Olav Finden år Olaf Nedberge Skjerdal år Jørgen Stenersen år Peder Olai Torgersen år Erik Sørheim Vigsel Marianne Persson og Bjørn Skaret gifta seg 22. juni. Bidragsytarar i dette nummeret (utanom redaksjon): Tekst: Kirsten Østmoe May Britt Eraker Anna Elise Borlaug Andreas Aspevold Sigrun U Borlaug Kåre Hovland Kari Tauring Sigurd Nedberge Monica Finden Arvid Stegen Leif Inge Underdal Bilde: May Britt Stegen Bokbåten EPOS Pascale Baudonnel Linn Janette U. Skarsbø Kåre Hovland Voss Fallskjermklubb Josu Sanches Bernat Alarcon Rune Aasen Ragna Finden Andreas Aspevold Trond T. Skjerdal Kari Tauring HELSING LEIAR Underdølen er ikkje noko nyheitsblad. Difor tillet me oss å trykke eit innlegg som sto i Sogn Avis 5. august Det var mange som sette umåteleg stor pris på desse orda, og me deler dei gjerne med alle dei som ikkje les lokalavisa vår: Måtte bare sette meg ned og skrive til Sogn Avis, for nå har jeg lest avisen fra perm til perm, både mandag 29. juli og tirsdag 30. juli for å lese om Fjord og Geitostfestivalen i Undredal. Mandag var det ingen ting å lese, tirsdag var det to bra sider ang festivalen som var helt topp å mimre over. I min iver bladde jeg fort over til neste side.. for det måtte da være mer?...ingen- TING MER! Jeg var selv på festivalen og opplevde det programmet og arbeidet som var gjort fra de lokale i forbindelse med festivalen, som varte i tre dager til endes. Men svært lite av dette som foregikk var nevnt. Da undrer jeg: Har ikke Sogn Avis journalister ute på slike arransjement i lokalavisen? For det kom ingen ting om at Nordstoga hadde en fantastisk konsert i bygda der. Det var nevnt konserten på Nedbergo, men konserten på brygga nådde enda flere. Ingen ting var nevnt ang Skjerdalsbrødrene som hadde CD-slepp. Det var jo helt utrolig bra, pluss at disse gutta er lokale og det måtte være helt spesielt å stå i Undredal og se hjem igjen til Skjerdal med denne flotte konserten og framføre minne cd-en. Ikke var det skrevet om fallskjermhopping på lørdag, som var helt spektakulært innimellom fjellene. Det ble utloddet tandemhopp som ble vunnet av en lokal og framført på søndag, som Kirsten Østmoe i fjellheimen i Østerrike var bare så fantastisk, der alle kjente sto og heiet i denne vesle bygda. Dette jeg nevner nå er bare hovedpunkter, det foregikk mange, mange ting ved siden av dette. Jeg og min venninne Inger var så heldige å få bo i Tørrisstova midt i sentrum av festivalen. På grunn av at vi bodde så nærme innpå satt vi i vinduet og observerte alle som sto på og jobbet fra morgen til kveld i tre dager for å få alt til å klaffe under festivalen. Vi kan jo bare tenke oss arbeidet FØR og ETTER som også måtte gjøres. Her var også bryggedans hver kveld, med stort frammøte der det ble tent lyslykter som vaiet opp i det fri mellom fjellene. Jeg har aldri sett maken! Det er helt fantastisk å få til, når en tenker på at dette er en liten bygd på ca. 70 innbyggere. Jeg må beundre alle i Undredal som klarer dette. Spesielt var alle ungdommene engasjert i festivalen i år. Inger og jeg har på nært hold sett hvordan alle sto på og jobbet og var bare blide og hyggelige, selv om de måtte være slitne. Jeg er stolt av å kjenne Undredals befolkning og liker å si jeg er halvt Underdøl! Med dette sender jeg hilsen til Undredal og sier tusen takk for en fantastisk festival! Hilsen Kirsten Østmoe, Oslo Fjord- og Geitostfestivalen i Undredal Anna K. Marstein er bladet sin faste fotograf Ansvarleg utgjevar: Undredal Bygdeutvikling AS, 5746 Undredal Eigar: Undredal Grendalag Kontonr: Utforming: Oransje webdesign, Stange Trykt hjå: Erik Tanche Nilssen AS, Skien på 130 g Profi silk Opplag: 300 Frist Frist for stoff til sommarnummeret er 1. mai og til julenummeret 1. november. Me tek imot tekst, bilde og tips fortløpande. Send stoff send bilete! Info om betaling Underdølen har no tatt i bruk eit fakturaprogram som er rimeleg og ryddig. Me håpar at det skal spare både lesarane og oss i redaksjonen for forviklingar. Når de til våren igjen får ein faktura i posten, så hugs på at den ikkje vil bli godteken i bank. De må fylle ut ein ordentleg bankgiro med dei same opplysningane viss de betaler i bank. Me ønskjer oss mange fleire e-postadressar, slik at me sparer tid og peng på å sende ut faktura til abonnentane våre. Send e-postadressa di til Hanna eller AK. De ser våre adresser under Redaksjon på denne sida. Red. 2 Underdølen - juni 2012 desember Underdølen 3

3 BYGDANYTT Turpostkassa på Øysteinteigen Stortingsval Pillepillen For nokre år sidan starta Anne Line Nesse Johnsen eit lite turprosjekt for elevane på Flåm skule. Ho ville prøve å motivere elevane til å gå meir tur på fritida. I samarbeid med dåverande 1. og 2. klasse sette ho opp ei turpostkasse på Brekkefossen i Flåm. Sidan Flåm skule har elevar frå fleire grender vart prosjektet etter To gode venner skriv namna sine i turboka kvart utvida med postkasse både i Gudvangen og Undredal. Dei ivrigaste turgåarane er på slutten av skuleåret med i ei trekning om 3 gåvekort på Borlaug sport, sponsa av Aurland hamnevesen. Dette er eit flott tiltak som heilt sikkert har motivert mange til å ta seg ein eller fleire trimturar for å få namnet sitt i turboka. Sjølv om DU ikkje får vere med i trekninga om gåvekorta er det veldig hyggeleg om du skriv deg inn i turboka når du passerer postkassa på Øysteinteigen. God tur! Tekst og foto: May Britt Eraker Bokbåten EPOS berga nok ein gong! Fylkeskommunen har hatt kulturtilbodet under lupa og sett ein bokbåt som har stabile til aukande besøkstal, med besøkjande og utlån i fjor. Bokbåten besøkjer 40 stader, fordelt på kommunar i fylket, i følge avisa Firda. Enden på visa vart at EPOS får segle vidare. Den 24. oktober la EPOS til kai i Undredal. Tilstrøyminga var ikkje så stor som for år sidan, men dei luringane som kom om bord fekk med seg både bøker og eit fabelaktig einkvinnes-teater om bokbåten sine 50 år på sjøen. Jubileet vart feira med kake og blomeregn. Følg Bokbåten på Facebook: Bokbåten Epos! I Undredal valkrins var det 44 personar som røysta ved stortingsvalet. Tolv av dei nytta høvet til å røysta på førehand. I det eine klasserommet i skulen var vallokalet, og i det andre var det valkafe. Eit tiltak frå Grendalaget som bygdafolket sette stor pris på! Tonje Stegen vestlandsmeister i feltskyting Vestlandsstemnet i feltog baneskyting vart i år arrangert av skyttarlaga Tønjum og Knipenborg helga juli. Tonje var påmeld både på baneskyting og feltskyting i klasse rekrutt. Baneskytinga føregjekk på Loi skytebane på Årdalstangen, medan feltskytinga var i Vassbygdi. Omlag 350 skyttarar deltok på årets Vestlandsstemne, så det var eit stort arrangement. I rekruttklassen deltok det nesten 40 unge og lovande skyttarar. På den innleiande baneskytinga fekk Tonje 243 poeng, eit resultat ho ikkje var heilt nøgd med. Det viste seg etter kvart at ho skaut Gratulerer Tonje, som vestlandsmeister i feltskyting 2013! godt nok til at ho kom i finalen og her kom ho på ein 12. plass med 339 poeng. På den innleiande skytinga i felt slo Tonje til med fullt hus (30/17), og var dermed sikra plass i finalen. No var det berre å førebu seg til finaleskyting på Mjøen skytebane i Øvre Årdal. Finaledagen var det ei litt nervøs Tonje som sjekka gevær og utstyr før ho sette kursen mot Øvre Årdal saman med heiagjengen sin. Tonje var den beste i klassen på innleiande skyting, og dermed låg ho på skive 1 i finalen. Under finaleskytinga får me ikkje sjå resultata før etter skytinga, og då startar dei på den dårlegaste og tek ein og ein. Er ikkje godt å seie kven som var mest nervøse, men spanande var det i alle fall. Var mange som skaut godt, men det var ingen som skaut så godt som vår Tonje. Ho skaut fullt hus, og enda på 42/7. Tekst og foto May Britt Eraker Det var julimorgon på Langhuso og pøsande regn. Erna mjølka som vanleg. Så la ho merke til ei hona som gjekk att og fram attmed vedlaet til Bente. Av og til stoppa ho og såg opp på Erna. Så heldt ho fram med å gå att. Best som det var dukka det ein killing opp or vedlaet. Erna henta pillen og hona følgde etter. Erna trudde det var mora, men det viste seg etter kvart at det var ei anna geit. No var det om gjera at reven ikkje tok vetlepillen! Erna og Sigbjørn rydda kraftforet ut av bua og reidde opp til pillen. Der budde han ei vekes tid. Mora var innom fleire gonger for dagen, så pillen fekk suga og kjenna seg trygg. Det går bra med pillen, han er god og rund som ei rudlepølsa, seier Linn Janette. Ho legg til at dei tidlegare har døypt pillar som er under pillar for «Pille-pille», eller «P-pille». Denne har ikkje fått namn enno, lesarane kan godt koma med forslag. Lever til redaksjonen eller til Linn Janette på Facebook! Pille nummer to kom like overraskande på. Han vart oppdaga på Melhus av Linn-Janette då ho mjøla geitene for Erna og Sigbjørn, som var på ferie i Skotland. Sjølv om mora var berre pillen sjølv, var ho og ei skikkeleg hønemor, men dette var nok ikkje nok for å halda røven vekke. Bukka-pillen forsvant før Erna og Sigbjørn kom heim. Men: Er det snakk om jomfrufødslar? Erna trur ikkje på slikt. Ho reknar med at i alle fall den første pillen er eit resultat av at pillebukkane frå 2012 braut seg inn til nyepillane ein dag i februar. Det kan bli barn av slikt. Vaksenopplæring: Ein pille eller pillefant er ein killing. Her i bygda blir dei vanlegvis fødde i januar-februar. Ei hona er ei geit som har kjea ein gong, slik ei kvige er ei ku som har kalva ein gong. Med det same me er i gang kan me nemna at ei tannfedla er ei to år gamal geit. Ho har altså kjea to gonger. Året etter vert ho rekna som ei vaksi geit. Tekst:, foto: Linn Janette U. Skarsbø Fort hjort! Enkelte gonger går ein i dagevis i ulendt terreng og ser ikkje snurten av dyr. Andre gonger kjem dei rett i fanget på ein. Slik var det ein dag i oktober: Sigbjørn, Nils, Rune, Jan og Knut sto i vegkanten heimom bruna på Langhuso og gjorde seg klare til å begynne å jage heimover. Då kom det plutseleg farande ein ellevetaggar over rekkverket på Hjødlasida av Djupsåna. Han var truleg blitt skremt av det andre jaktlaget som var på hi sida. Bukken for over vegen og begynte å trekke oppover skråningen. Sigbjørn hadde geværet klart og reagerte momentant. På null komma niks låg hjorten i bakken og det var berre å dra han ned til vegen. Sidan dei andre i laget, Vidar, Tore, Ottar og Jens Arve, sat på post lenger heime, måtte Sigbjørn og kameratane følge plan A og jage heimover. Det vart ei gjeldkodla til på Nils. Så denne dagen vart det to dyr på dei som jagde og ingen på dei som sat på post., foto: Rune Aasen Nye lag i bygda Etter ein lengre prosess er Underdal Grunneigarlag avvikla, og Undredal Sameiga etablert. Det nye styret konstituerte seg 17. november. Leiar er Nils Hjellum, skrivar Peder Olai Vindedal og kasserar Magne Underdal. Årsmøtet blir 2. februar 2014 (sjå aktivitetskalendar). Det gamle Underdal Beitelag BA er avvikla, og det nye Undredal Beitelag vart skipa 4. september Styret er samansett slik: Magne Underdal leiar, Nils Hjellum kasserar og styremedlem. 4 Underdølen - desember 2013 desember Underdølen 5

4 BYGDANYTT Hovdungavegen Den 2. oktober hadde Stig Arne Borlaug med seg ei gruppe på fem personar på den gamle stølsvegen opp til Hovdungo. Det var Arlen Synnøve Bidne frå Kulturavdelinga hjå fylkeskommunen, Gry Mørk frå Verdsarvparken, Kristoffer Ullern-Hansen frå Statens Naturoppsyn og Anbjørg Nornes som er verneområdeforvaltar for Nærøyfjorden verneområde. Turen var komen i stand etter initiativ frå Undredal Grunneigarlag, no Undredal Sameige, som ønskte at stien vart sett i stand slik at han blir ei turoppleving å marknadsføre for både bygda og næringslivet. Gry og Anbjørg skal lage ei oppsummering frå synfaringa. Så vil dei kalle inn til eit møte i desember eller januar, slik at ein får drøfta kva bruk stien skal leggjast til rette for. Denne prosessen skal munne ut i ein plan for kva tiltak som skal gjerast. Kva bruk ein ser føre seg av turstien, vil legge føringar for kva tiltak som vert aktuelt å få utført. Gry seier til Underdølen at det truleg vil bli snakk om punktvis oppgradering. Det kan til dømes vere snakk om å lage ein enkel sitjeplass og rydde litt på det vakre utsiktspunktet Enne. Likeins er det fint å sitje ned på Kristenhaugen. Ein må vurdere skiltinga frå start og til topps. I Galden er det snakk om å sikre stien med ein kjetting eller vaier. Oppe på selbøen er gjengroinga i full gang. Her må ein vurdere om ein skal rydde eit område, så folk tykkjer det er fint å sitje ned og nyte matpakken og den fine utsikten. No er ungdomshuset måla! I juli var alt klart for ein jobb som har vore planlagt lenge: Ungdomsxhuset skulle målast! Norvald og John vaska halve huset. Så måtte vi venta ein dag før vi kunne måla. Dei som var med: Arvid, Norvald, Gunhild, John, Håkon og Margrethe. Det tok heile helga å måla halve huset. Helga etterpå leigde me stillas frå Terje Terum. Terje sette det opp, og deretter skrapte John og Henning veggen. Så starta målinga. Det var John og Henning som byrja, Arvid kom litt seinare. Laurdag og sundag var Henning, John, Sjøbutaket tjørebreidd I år vart endeleg Sjøbutaket tjørebreidd. Det var Atle og Andreas som fekk det gjort. Bra utsikt frå Galden! - Undredal har mange flotte turattraksjonar, seier Gry Mørk, men dei kan vere vanskelege å finne for folk som kjem utanfrå. Enkel skilting og litt tilrettelegging kan vere alt som skal til for at bygda kan framstå som eit utgangspunkt for både enkle og krevjande turopplevingar. Norvald, Arvid, Håkon og Margrethe med. Det tok heile denne helga og. Me har fått mange gode tilbakemeldingar. Ungdomslaget har takka alle som var med og jobba. Laurdag 16. november hadde me vaskedugnad i ungdomshuset. Gunhild, Andreas, Henning og eg vaska, og Inger Oline stilte trufast opp med heimebaka bollar og kaffi. Farsdagslotteri Arvid Stegen, leiar UUL Undredal Ungdomslag hadde lynlotteri før farsdagen. Det vart 4000 i kassa og berre blide fjes å sjå. KULTUR Andi i strondi Då Per Øystein køyrde heim frå jobb i Hardanger ein dag i juni, kom han over ei stokkand som låg i vegen. Ho var sannsynlegvis påkøyrd, for ho hadde problem med å gå skikkelig, ho berre datt framover. Per Øystein tok med seg andi og køyrde ho heim og plasserte ho i inngjerdinga rundt dokkehuset vårt.ho var heile tida veldig skeptisk til oss, men ho åt når ho blei boden mat, så lenge maten låg oppbløytt i vatn. Me prøvde å gjere det me kunne for at ho skulle ha det bra, men skadane ho var blitt påført var det ikkje mykje me kunne gjere med. Etter kvart laga eg og Torbjørn ein liten badedam til ho ved å grave eit hol i bakken leggja presenning over og fylla opp med vatn. Det verka som andi treivst med det. I vatnet kunne ho bevega seg normalt. Det var litt ueinigheit om tilstanden til andi hadde betra seg litt eller ikkje. Eg uroa meg ein del over ho og syns ho verka deprimert. Difor lufta eg tanken på å ta ho med til dyrlegen slik at dyrlegen kunne avgjere om det var noko håp for ho, men det var ikkje noko populært hjå gutane. Dyrlegen var for dyr, og Per Øystein var bestemt på at tilstanden til andi hadde betra seg. Det skulle visa seg at han hadde rett, for ein morgon vart ho sett idet ho flaug ned mot fjorden. Eg fekk litt blanda kjensler då eg fekk høyre det. Eg skal innrømma at eg følte meg litt sviken av at ho stakk så brått, og eg var litt bekymra over korleis ho kom til å greie seg åleine i naturen. Ho var framleis skadd, og det er vanskeleg nok som det er, sjølv for ein frisk fugl, å halde seg i live. Eg blei beroliga då eg fekk vita at andi hadde landa i fjorden ved sidan av huset til Jofrid, som sa ho ville sjå til ho. Seinare har ho halde seg mykje på bui-sida av gamlebrygjga. Her har eg og fleire med meg, blant anna Henning og John i Nigarden, forsynt ho med mat. Eg har slik håpa at ho ser seg tent med å bli verande. I august-september kunne ho faktisk ikkje fly av garde, for då gjorde ho som stokkender gjer på den tida: skiftar drakt, altså kvittar seg med alle dei gamle fjørene for å få nye. Under denne prosessen kan ho ikkje fly. Seinare har ho forsett å halde seg ved gamlebrygga. Eg tenkte det skulle bli spanande å sjå kva som skjedde når dei andre stokkendene kom tilbake frå hekkeområdet sitt. I september såg eg nokre av dei på stranda der dei hadde slått seg saman med andi vår. Dei var alle litt forskjellige i fjørdrakta, etter kva alder dei hadde. I tillegg til at anda vår er av dei mørkaste av hoendene, er ho meir tillitsfull. Det ser ein når ein matar ho, då ho er den som torer å kome nærmast, noko som er ein fordel fordi ho får fatt i mest mat. Det spørs kor lenge ho blir her. Sannsynlegvis tar ho følgje med dei andre når dei vel å fara. Ho finn seg sikkert ein partnar og blir med til hekkeområdet for å gje sitt bidrag til bestanden. Det hadde vore moro om ho, når ho eventuelt vender tilbake til Undredal, framleis kan peikast ut ved at ho viser meir tillit til menneske enn dei andre endene. Vel, det vil berre tida vise. I mellomtida må de berre halde fram med å mata ho, de som ynskjer det, så kanskje skjønar ho at det er ein fordel med oss underdøler. Det er jo slik det fungerer i naturen. Fann ein feil! Sigrun Underdal Borlaug, foto: Pascale B. I sommarnummeret trykte me eit bilde av fem flotte fruer frå pensjonistlaget på tur til Østerbø. Ein vaken lesar har gjort oss merksame på at ei av damene ikkje var omtala i biletteksten. Ho som står i midten på bildet var Anna Stundal, gift med Lars Stundal. Ho var mor til Per Olai Stundal, som har arbeidd hjå Sinjarheimskaradn i mange år, og syster til Karolina i Smihola, som var mor til Edvin Flåm. red 6 Underdølen - desember 2013 desember Underdølen 7

5 Trailerbrannen i Gudvangatunnelen Måndag 5. august vil mange huske som ein marerittets dag. Då skjedde det som me har frykta, men håpa ikkje skulle skje her. I Aurland kommune er det totalt 17 vegtunnelar, og av dei har me dei to lengste i verda. På E16 framme på Langhuso har trafikken berre auka på med åra. Ikkje minst har me sett korleis tungtrafikken har auka i omfang. Mest av alt fryktar me møte med trailerar, anten i dei mange tunnelane eller langs vegane. I feriemånaden august kom hendinga alle frykta. Brannvesenet fekk melding kl 12.02, først om ei trafikkulykke, men så om at det var brann i eit vogntog i Gudvangatunnelen. Frå 30. august vart Gudvangatunnelen opna for kolonnekøyring også for mindre bilar Brannmannskapa får melding om at vogntoget står 3,5 km inn frå Langhusosida, men får seinare oppgitt at brannstaden er 2,8 km inn. Full utrykking Brannvesenet i Aurland fekk assistanse frå Bergen, Voss og Lærdal brannvesen, medan Årdal brannvesen vart bede om å halde seg i beredskap. Inne i tunnelen var det kaos. Fleire køyretøy hadde kollidert med kvarandre og med fjellveggen. Traileren sto i full fyr, så sikta i tunnelen var særs dårleg. Viftene bles røyken mot Gudvangen, slik at brannmannskapa skulle få komme inn og gjere arbeidet sitt. Brannmannskapa starta sløkking, medan røykdukkarane tok seg innover i tunnelen for å få ut personar som var fanga inne i køyretøya sine. Etter ei stund fekk dei òg melding om at det sto ein turistbuss med om lag 30 passasjerar inne i tunnelen. Røykdukkarane nytta bergingsbilen inne i tunnelen og klarte totalt å få 25 personar inn i den. Det viste seg at fleire personar hadde gått fleire kilometer mot Gudvangasida. Dei ville ut av tunnelen, men dei såg ikkje kor dei gjekk hen på grunn av røyken. I tillegg forsvann etter kvart lyset, og høgspentkabelen hang nesten ned i vegbana. Brannmannskapa visste ikkje om den var straumførande. Tunneltaket vart etter kvart frykteleg varmt av brannen, og det begynte å ramle stein ned i vegbana. Det var også sambandsproblem i tunnelen. Mobiltelefonar og walkie-talkie måtte nyttast som kommunikasjonsmiddel. Etter kvart vart viftekapasiteten betydeleg redusert, fordi fleire brannskap vart opna. Brannventilasjonen er kanskje noko av det viktigaste verktyet ein har i ein tunnelbrann, både for å betre sikta, blåse ut og tynne ut branngassane. Det var ikkje berre folk som vart redda ut av tunnelen. Mannskapa fann også tre hundar og ein kanin. Om lag 75 personar vart frakta ut av tunnelen. 33 personar hadde røykskade, og vart frakta til sjukehus. Alle kom seg ut av tunnelen i live. Traileren og fleire bilar var utbrende. Takka vere ein enorm innsats frå alle brannmannskapa, ambulanse og luftambulanse, ein eigen buss, Hovudredningssentralen, Raudekrossen, hjelpekorpsa og Sivilforsvaret, så enda denne tragiske ulykka lukkeleg. Innsatsen til redningsmannskapa kunne ikkje ha vore betre, og den var grunnen til at det ikkje gjekk med liv denne gongen. Stengt tunnel - store problem Det var med det same uvisst kor lenge tunnelen kom til å bli stengd. Publikum fekk opplyst at det var eit omfattande oppryddingsarbeid som måtte gjerast. Det var mykje som tydde på at sjølve tunnelen var skadd. Evaluering av ulykka vart halde på rådhuset i Aurland knapt ei veke seinare, med involverte partar og eit stort pressekorps. Sambandsproblema vart eit kjernespørsmål, og er det enno. Tunnelen fekk ekstraløyving til utbetring av dei store skadane. Då arbeidet vart sett i gong rett etter ulykka, så var det nok ingen som trudde at det ville gå ein heil månad før tunnelen vart opna att. Ferien var ikkje over enno, og mange reisande er avhengig av denne vegen. No begynte alle å sjå kor tungvint det er når denne viktige tunnelen vart stengt. Det var mange som plutseleg mintest korleis det var i tida før Gudvangatunnelen vart bygd. Kva med alle som skulle på jobb i Aurland eller mot Voss? Aurland kommune var snøgt ute med båttransport mellom Flåm og Gudvangen. Det gjekk lenge før det vart sett opp ferje som også kunne frakte bilar. Men det vart sett opp ei båtrute som berre tok passasjerar, og den hadde ikkje båtstopp i Undredal. Frå dei starta opp alternativ transport, så var det heile tida tenkt Flåm og Gudvangen. Dei andre stadane vart ikkje nemnde. Reiselivet og næringslivet i Gudvangen og Flåm begynte etter kvart å merke stenginga av tunnelen, og det gav dei uttrykk for i sterke ordelag. Etter mykje klage frå næringsaktørar i Flåm og Gudvangen, så vart det opna for kolonnekøyring fredag 30. august, og torsdag 5. september vart tunnelen opna for fri ferdsel. Før opninga hadde naudetatane ei øving for å sjå om sambandet fungerte skikkeleg. Konsekvensar for næringlivet Om å bu utanfor allfarveg Undredal fekk vegsamband austover i 1988 og vestover i Sidan då har me følt oss temmeleg sentralt plassert i verda. Men i den månaden Gudvangatunnelen var stengt fekk me kjenne på korleis det er å bu i ein avkrok att. Eg skulle på eit møte i Bergen kl ein onsdag i slutten av august. Då håpet om at tunnelen skulle bli opna slokna, begynte eg å undersøke reisemåtane: 1. Eg kunne bile Lærdal-Sogndal-Vik-Voss- Bergen. Det ville bli nesten 300 km og ta meg over 4 timar kvar veg. Turen ville ha vart lenger, for eg måtte han lagt inn kvilestopp under vegs. Eg ville vere avhengig av ferja Hella-Vangsnes, og det var usikkert om eg ville komme med den pga tunnelstenginga. Konklusjon: Ikkje aktuelt! 2. Eg kunne ta fly frå Sogndal/Haukåsen i sjutida om morgonen. Men då måtte eg reise heimefrå før kl 05.00, og eg ville ikkje vere heime før i ellevetida. Turen ville innebere tre timars bilkøyring og buss til og frå Bergen sentrum. Då eg endeleg hadde bestemt meg for å velje denne løysinga, var billettane borte. 3. Eg kunne ta Bergensekspressen. Men den gjekk frå Flåm berre om ettermiddagen, så viss eg skulle ta den om morgonen måtte eg først til Sogndal. Då måtte eg reise like tidleg som om eg skulle ta fly, og eg måtte reist heim att før møtet var slutt. Dessutan ville eg komme for seint til møtet. Ikkje aktuelt! 4. Tog var løysinga, Flåmsbana var jo berre eitt kvarter unna! Men det viste seg at første tog frå Flåm over Myrdal Kva med næringslivet i Undredal som har turisme som leveveg, og fleire av dei andre verksemdene som har mykje av si beste utkomme på denne tida av året? Dette vil Underdølen prøve å finne ut av. Skiltinga i Flåm dei første dagane etter at tunnelen vart stengt kunne tolkast som at vegen til Undredal og var stengt, og desto meir trengsel vart det i Flåm. Etter hard argumentasjon med Statens Vegvesen snudde dei og sette opp skilt i Flåm om at vegen til Undredal var open. Me veit at eine omvisaren i kyrkja ikkje kom seg på arbeid i Undredal. Kari Mørkve Jordalen måtte vere heime i Jordalen i denne perioden. Då måtte dei andre omvisarane trå til i hennar vakter. Sidan den berømte rundturen Norway in a Nutshell ikkje kunne gjennomførast, vart det sett opp bussar frå turistskipa i Flåm til kyrkja i Undredal som eit alternativ. Dette førte til at kyrkja i Undredal fekk auka besøkstal denne månaden. Undredal Stølsysteri måtte avlyse Bondens Marked 24. august, for dei kom seg ikkje til Bergen. Elles betydde ikkje stenginga av tunnelen så mykje for deira omsetnad, sidan dei leverer osten til butikken i Undredal, og ikkje sel ost direkte frå ysteriet. På kafeen stupte besøkstala, og overnattingsbedrifta i bygda gjekk glipp av nokre overnattingar på grunn av tunnelstenginga. Men kor mykje stenginga betydde for omsetninga, hadde Leif Inge Underdal ikkje noko tal på. Underdalsbui merka også stenginga av tunnelen. Det var betrakteleg mindre turistar som kom innom butikken. Når då også båtane berre gjekk forbi, så var det heilt klart ein nedgang i besøkjande. Resultatet i kroner vil ein ikkje sjå før rekneskapen vert gjort opp. Hanna Hj. Borlaug var inne halvannan time etter at møtet mitt skulle begynne. Det kunne eg berre gløyme. Enden på visa vart at eg tok toget frå Flåm kl dagen før møtet og overnatta på pensjonat i Bergen. Så tok eg toget heim att om ettermiddagen og var i Flåm kl 19:30. Summa summarum tok det meg litt meir enn eit døgn å komme meg på eit tre timars møte i Bergen i august Slik er det å bu utanfor allfarveg! 8 Underdølen - desember 2013 desember Underdølen 9

6 Stigaløa opna! Gratishaugen Kva gjer ein når ein har grådig lyst på Vampkonsert, men ikkje har billett? Jo, ein stikk opp på Gratishaugen! Nettopp dette gjorde Josu, Atle, Maria, Jarle, Andreas (bildet) og Anna Elise, Per Øystein og Bernat. Det var berre det at det var litt arbeid å komme dit: Først opp til Hovdungo og så vidare oppover til Stigavarden 1045 moh. Derfrå ned att til ein fin "balkong" like over nedste Stigen. Her slo ungdomane leir og koste seg med særdeles lokal mat som hjortasteik, undredalsost og geitepølsa som dei grilla over bålet til musikk av Vamp og Eivor Paalsdottir. Etter ein lang frukost med pannekaker og anna godt neste dag rusla dei via Stigen ned til sjøs, der dei møtte Dee. Han tykte det var bra gjort av ungdomane å gå så langt og så høgt for å vere med på moroa. Stigaløa vart feira med mat og musikk på høgt nivå 10. august Lærdøler på Stigen Laurdag 12.august hadde fire lærdøler ei spektakulær natur- og musikkoppleving på Stigen, takka vere ein kreativ og aktiv ordførar som ynskte reisefølgje. Då ein i reisefylgjet i tillegg stilte eige pensjonat i Undredal til rådvelde for følgjet, godt egna til både vorspiel, nachspiel og overnatting, låg alt til rette for den fullkomne kvelden og natta. Men sjølv for lærdøler, vande til skårae, berghyller og galdar, var vegen opp både smal og utfordrande, med stupbratta rett ned i fjorden. Då lendet flata litt ut, møtte det oss nyrestaurerte bygningar med velstelte bøar på Nedre Stigen. På bøane stod våre medreisande samla til fest og moro. Ein liten skarp lesk når vi kom opp gjorde godt for strupen, men vissa om at turen ned att ville bli like bratt, sette sine grenser. Midt i tunet var det oppførd ei scene med Aurlandsfjorden som kulisse. Ein naturleg bakke var som skapt for tribune, og kl var alle samla til den store musikk- og natuopplevinga. Vamp sine vakre, men og tidvise heftige tonar fylte fjordlandskapet og det la seg ei trollsk stemning over Stigen, med huldra frå Færøyane og Liten Fugl som klimaks. Vassbøtta for å kjøle ned publikum var det ikkje behov for, ein lett regnskur gjorde nytten. Vel ned att i Undredal vart me vel mottekne av Leif Inge Underdal og fekk samla oss med godt øl og god underdalsost. Dette var ei musikk- og naturoppleving vi aldri vil gløyme. Takk til arrangørar, familien Cunningham og alle friviljuge som stilte opp for å gje oss denne store kvelden, for å arrangere utekonsert på Stigen var eit dristig, men absolutt vellukka prosjekt. Jan Geir, Magne, Kåre og Lasse Tre av dei fire lærdølene, Jan Geir Solheim, Magne Grøttebø og Lasse Sælthun, med Aurlands-ordførar Noralv Distad til venstre. Den fjerde lærdølen er fotograf Kåre Hovland. Nesten oppe på Hovdungo! Me ser Undredalsdalføret frå Melhus og nesten fram til Langhusa. Foto: Bernat Alarcon Vampkruet var begeistra Vrooom-brrrr-roarrrr! Der landa helikopteret for siste gong i Borlaugshagen. Ein liten flokk kvinner og menn jobbar, pratar og klemmer kvarandre i høgt tempo. Alle har det travelt, men ein av dei set av fem minutt til Underdølen. Det er Asle Dahl frå kruet til Vamp. Han står på eit jorde i Undredal, men har tydelegvis ikkje enno landa etter gårsdagens oppleving på Stigen. Korleis gjekk det i går, spør me. - Eg har ikkje ord, svarer han og tørkar ei tåre i augnakroken. Me møtte Dee og Hege og Dag Lindebjerg og Øystein Staveland og Eivor Paalsdottir på ein konsert i april. Dee og Hege prøvde å forklare korleis det var på Stigen, men slikt kan ikkje beskrivast, det må opplevast! Turen opp, utsikta, roen, alt saman var spektakulært. Og han der karen er verdas snillaste fyr, seier han, og set to tomlar opp mot Dee, som har teke plass i helikopteret for å komme seg tilbake til gjestene sine på Stigen. No er det berre å komme seg vidare. Neste helg er det speling i Tromsø. Men denne helga på Stigen vil sitte i minnet lenge. 10 Underdølen - desember 2013 desember Underdølen 11

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking

Innhold. Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders. rjeundersøking Bjørn og Rovdyr Innhold Fakta om bjørn Bilete og video av bjørn Spørjeunders rjeundersøking For eller imot bjørn i Jostedalen? Intervju med nokre ikkje-bønder i dalen Intervju med nokre bønder i dalen

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN

MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN MÅNADSBREV FOR APRIL GRØN Oppsummering/ evaluering av månaden Også denne månaden har me vore mykje ute. Prøver å komma oss ut to gonger i løpet av dagen om veret er nokon lunde ok. Det er mykje sykling

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09

3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 3. og 4 klasse på Straumøy Gard måndag 29.09.09 Då ungdomsskulebussen stoppa i Straumøykrysset kom 3. og 4. klasse veltande ut av bussen, klar til ein ny dag på Straumøy Gard. Marta, Marie og Janna var

Detaljer

Julebrev 2015 fra familien Jansen

Julebrev 2015 fra familien Jansen Julebrev 2015 fra familien Jansen Nok et år, ja to år faktisk, er gått unna. Hei venner og familie :) Hos oss har de siste 2 årene vært så stadig i endring og travel at vi ikke rakk å skrive noe julebrev

Detaljer

6. trinn. Veke 24 Navn:

6. trinn. Veke 24 Navn: 6. trinn Veke 24 Navn: Takk for ei fantastisk fin førestilling i går! Det var veldig kjekt å sjå dykk, både på formiddagen og på ettermiddagen. Eg vart veldig stolt! No må vi få rydda opp og pakka litt

Detaljer

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter.

Her er Monica, Stian, Kenneth, Tor Andrè og Matias dei vaskar poteter. RAPPORT FRÅ STRANDEBARM SKULE TYSDAG 18/10-05 Gruppa vart delt i 3. Det me skulle gjera i dag var: gjera klar grønsaker til marknad, stell i fjøset og steike pannekaker på stormkjøkken. Poteter og gulrøter

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009

REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 REFERAT FRÅ ÅRSMØTE I FARNES SKYTTARLAG, 29. OKTOBER 2009 Årsmøtet konstituerte seg med Steinar Røyrvik som møteleiar og Rigmor Øygarden som skrivar. Glenn Arne Vie og Sigurd Hatlenes vart valde til å

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 2 Nynorsk Opp-ned musene av Roald ahl et var ein gong ein gamal mann på 87 år som heitte Laban. I heile sitt liv hadde han vore ein stille og roleg person.

Detaljer

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad

GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad GISKE OS øydelagd av orkanen Dagmar. Tekst: Kjell Mork Soot. Foto : Lars Petter Folkestad Først i denne delen om Giske OS står skrive om korleis vi bygde stasjonsbygninga. Der står nemnt at vi rekna med

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

Plassebakken Barnehage

Plassebakken Barnehage Plassebakken Barnehage Plassebakken Post Austigard Februar 2012 www.plassebakken.no Hei alle sammen! Plassebakken Barnehage BA I januar har vi nytta oss av det fine veret å vøre mykje ute! Sjølv om det

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5

TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 TEIKNSETJING... 2 Punktum... 2 Spørjeteikn... 2 Utropsteikn... 3 Kolon... 3 Hermeteikn... 3 Komma... 5 1 TEIKNSETJING Punktum (.) Vi bruker punktum for å lage pausar i teksta. Mellom to punktum må det

Detaljer

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14

3 52 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 52 2014-10-14 15:08:14 5 Sinus 1P Y > Algebra Book Sinus 1P-Y-nyn.indb 5 014-10-14 15:08:14 Algebra MÅL for opplæringa er at eleven skal kunne forenkle fleirledda uttrykk og løyse likningar av første grad og enkle potenslikningar

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule

SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO 2015/16 - Hafslo barne- og ungdomsskule SFO HAFSLO - INFORMASJON SFO er eit friviljug omsorgs- og fritidstilbod før og etter skuletid for borna på 1. 4. steg. Sentralt i tilbodet er omsorg, tryggleik,

Detaljer

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme

Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme Månadsbrev for Hareid Rotaryklubb januar 2016 Referent Øystein Alme 04.januar Møtet denne kvelden starta med songen Du ska få ein dag i mårå av Alf Prøysen, 1971. Bernhard H. ønskte vel møtt og informerte

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

Her starta det. Og her feira dei grunnlova sist helg

Her starta det. Og her feira dei grunnlova sist helg Rundt 1000 var samla på Gulatinget for å feire Grunnlova. Foto: Anne Hovland Her starta det. Og her feira dei grunnlova sist helg Anne Hopland http://www.firda.no/nyhende/article7453154.ece Publisert 01.07.2014

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde

Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Maria Parr Vaffelhjarte Lena og eg i Knert-Mathilde Illustrert av Bo Gaustad Det Norske Samlaget Oslo 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av eboknorden 2013 ISBN 978-82-521-8583-6

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

Setring ved Håbakkselet Hareid

Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet. Erling Hovlid og Einar Jacobsen Setring ved Håbakkselet Hareid Håbakkselet Steinar Hovlid (f. 1926) fortel til Leif Arne Grimstad om Håbakkselet i Vikebladet/Vestposten laurdag 22. desember

Detaljer

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE

Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Informasjonsbrosjyre SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE SOGNDAL STUDENTBARNEHAGE Sogndal Studentbarnehage er ein privat barnehage, som vert driven av Studentsamskipnaden i Sogn og Fjordane (SISOF), velferdsorganisasjonen

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere!

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere! SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE Å R G A N G 2 0 1 3 N R. 3 2 5. 1 0. 2 0 1 3 ningslaust å gjere masse arbeid for å få l noko som vi meinar er eit bra opplegg dersom dei vi lagar det for ikkje bryr seg/prioriterar

Detaljer

Turmål 2009 - Vestre Slidre kommune. 1 Bergstjednet (856 moh)

Turmål 2009 - Vestre Slidre kommune. 1 Bergstjednet (856 moh) 1 Bergstjednet (856 moh) Posten er sett opp ved nordenden av Bergstjednet (856 m.o.h.), som er det einaste tjednet på Slidreåsen/Magistadåsen. Parker ved fylkesvegen over Magistadåsen der skogsbilvegen

Detaljer

FANTASTISK FORTELJING

FANTASTISK FORTELJING FANTASTISK FORTELJING Leiken går ut på at alle som er med, diktar ei fantastisk forteljing. Ein av deltakarane byrjar på ein historie, men stoppar etter ei stund og let nestemann halde fram. Slik går det

Detaljer

Jon Fosse. Andvake. Forteljing

Jon Fosse. Andvake. Forteljing Jon Fosse Andvake Forteljing 2007 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Omslag: Stian Hole/Blæst design Printed in Denmark Trykk og innbinding: Nørhaven Paperback AS, 2008 Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia,

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Lyngmo-Glytten 22. årgang August 2013 Medlemsblad. Lyngmo-Glytten22. årgang GLYTTEN SOMMAR PÅ LYNGMO, OG SNART ER DET TID FOR HAUSTLEIR!!

Lyngmo-Glytten 22. årgang August 2013 Medlemsblad. Lyngmo-Glytten22. årgang GLYTTEN SOMMAR PÅ LYNGMO, OG SNART ER DET TID FOR HAUSTLEIR!! Lyngmo-Glytten 22. årgang August 2013 Medlemsblad GLYTTEN SOMMAR PÅ LYNGMO, OG SNART ER DET TID FOR HAUSTLEIR!! Side 1 Helsing frå Lyngmo Det er siste tysdag i august og strålande sol ute. Hafslovatnet

Detaljer

Bygdelagsdag 3. juni og friluftsteater i sikte

Bygdelagsdag 3. juni og friluftsteater i sikte Bygdelagsdag 3. juni og friluftsteater i sikte No ser det endeleg ut til at våren og kanskje sommaren er her, og folk kan løysa sveitten både på byggjedugnader oppå Pustut (sjå baki avisa), og på Bygdelagsdagen/Bygdøystemna

Detaljer

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice

mlmtoo much medicine in Norwegian general practice mlmtoo much medicine in Norwegian general practice For mykje medisin i norsk allmennpraksis Nidaroskongressen 2015 Per Øystein Opdal, Stefán Hjörleifsson, Eivind Meland For mykje medisin i norsk allmennpraksis

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

MEDLEMSINFO. august 2009

MEDLEMSINFO. august 2009 MEDLEMSINFO august 2009 No er ferien over! Sidan siste medlemsinfo har vi slett ikkje hatt ferie. Denne sommaren har vore veldig aktiv. Tusen takk til alle dokke som har stått på i sommar!! Det har vore

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Invitasjon til Vinterfestivalen i Myrkdalen 2012

Invitasjon til Vinterfestivalen i Myrkdalen 2012 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Kultur- og idrettsavdelinga Kommunar, institusjonar, personar innan psykisk helsevern i Hordaland Vår ref.: (nyttast ved korrespondanse) Dykkar ref.: Bergen, 02. mars 2012 200800612-62/626/HANESPE

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING

SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Norsk etnologisk gransking Emne nr. 38 Mai 1953 SEREMONIAR OG FESTAR I SAMBAND MED HUSBYGGING Det har i eldre tid vore ymse seremoniar og festar i samband med husbygginga, og er slik ennå. Vi kjenner tolleg

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1

Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013. Vårkonferanse Mandal 1 Serviceskyssen - eit inkluderande tilbod 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 1 Gaular, ein flott kommune i vakre Sogn og Fjordane. 30.04.2013 Vårkonferanse Mandal 2 Gaular, med dei tre ruteområda (2.923 innbyggjarar

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Tor Arve Røssland. Oslo

Tor Arve Røssland. Oslo Tor Arve Røssland Svarte-Mathilda Oslo Om denne boka Ei ung jente blir funnen knivdrepen i heimen sin. Mordet blir aldri oppklart. Leilegheita som var åstaden for mordet, står tom i 20 år. Når Elisabeth

Detaljer

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN

Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN Å KOMME HEIM OPPFØLGING AV DEG OG FAMILIEN DIN VELKOMMEN HEIM Foto: Magnus Endal OPPFØLGING ETTER HEIMKOMST Her finn du informasjon til både deg som har vore på oppdrag i Sierra Leone, og til familien

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER

SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR I MINNETEKST I MINNETALER I DØDSANNONSER SONGAR ALLSONG Blott en dag Bred dina vida vingar Deg være ære Eg veit ei hamn Ein fin liten blome Han er oppstanden Han tek ikkje glansen av livet Hjemme

Detaljer

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź

det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź marit kaldhol det skulle vere sol, vi skulle reise til Łódź roman Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2014 ISBN 978-82-521-8437-2 Om boka

Detaljer

Årsmelding for O-gruppa 2015

Årsmelding for O-gruppa 2015 HOVUDSTYRET Årsmelding for O-gruppa 1. ADMINSTRASJON OG LEIING 1.1 Styreverv Leiar Nestleiar Skrivar Kasserar Styremedlem Trude Bråten Pål Augland Bernt Heggøy Ann Merete Handegård Lars Andreas Een 1 år

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Rapport. Rydding av gammalt søppel i stiane til Fannaråken og ved Skautehaugane. August månad 2010

Rapport. Rydding av gammalt søppel i stiane til Fannaråken og ved Skautehaugane. August månad 2010 Rapport Rydding av gammalt søppel i stiane til Fannaråken og ved Skautehaugane. August månad 2010 Sak: Jotunheimen nasjonalpark. Rydding av gamalt søppel i Fannaråken-området. Rapport. Frå oppsynsmann:

Detaljer

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN

Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo-Glytten 23. årgang - Januar 2014 Medlemsblad GLYTTEN Lyngmo - Glytten 23. årgang Januar 2014 Helsing frå Lyngmo Når du mottek Lyngmoglytten denne gangen er det travelt arbeid i gang på kjøkkenet

Detaljer

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk

KappAbel 2010/11 Oppgåver 1. runde - Nynorsk Reglar for poenggjeving på oppgåvene (sjå konkurransereglane) : Rett svar gir 5 poeng. Galt svar gir 0 poeng Blank gir 1 poeng. NB: På oppgåvene 3, 4, 7 og 8 får ein 5 poeng for 2 rette svar. Eitt rett

Detaljer

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012

Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Tormod Haugland Straumen går Dikt FORLAGET OKTOBER 2012 Straumen går Vatnet kom som regn frå skyene det kom inn frå havet i tunge mørke skyer dei drog seg lågt inn over kysten og lét dropane falle det

Detaljer

Vekeplan 4. Trinn. Måndag Tysdag Onsdag Torsdag Fredag AB CD AB CD AB CD AB CD AB CD. Norsk Matte Symjing Ute Norsk Matte M&H Norsk

Vekeplan 4. Trinn. Måndag Tysdag Onsdag Torsdag Fredag AB CD AB CD AB CD AB CD AB CD. Norsk Matte Symjing Ute Norsk Matte M&H Norsk Vekeplan 4. Trinn Veke 39 40 Namn: Måndag Tysdag Onsdag Torsdag Fredag AB CD AB CD AB CD AB CD AB CD Norsk Engelsk M& Mitt val Engelsk Matte Norsk Matte felles Engelsk M& Mitt val Engelsk Norsk M& Matte

Detaljer

4. 11.september 2001 styrta to fly i World Trade Center. Men det var og to andre fly som vart kapra. Kvar styrta dei to andre flya?

4. 11.september 2001 styrta to fly i World Trade Center. Men det var og to andre fly som vart kapra. Kvar styrta dei to andre flya? Velkomen til blåtur. Under køyreturen nå og litt utover kvelden skal de få ein Quiz å kose dykk med. De som er i denne bilen er ei gruppe. Gi gruppa eit namn og set igong. QUIZ GRUPPENAMN:. 1. Kva verdsdel

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

Referat frå Årsmøte i Flåm Musikklag Laurdag 16.06.07 på Holo Gardstun

Referat frå Årsmøte i Flåm Musikklag Laurdag 16.06.07 på Holo Gardstun Referat frå Årsmøte i Flåm Musikklag Laurdag 16.06.07 på Holo Gardstun Det var 16 medlemmar og 1 støttemedlem tilstades Sak 1 Konstituering a) Godkjenning av innkalling og saksliste Det var ein merknad

Detaljer

Februar 2015 Januar, månaden som gjekk Månaden som kjem

Februar 2015 Januar, månaden som gjekk Månaden som kjem Februar 2015 Januar, månaden som gjekk Denne månaden har me jobba med tema tog. Me har lagt opp til varierte erfaringar for læring. Dei store har lekt med det fine toget dei har laga av banan-øskjer. Det

Detaljer

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst

Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Frisk luft og mykje mjølk gav friske kalvar og 30% betre tilvekst Målet med reportasjen er å setje fokus på praktiske løysingar for oppstalling av frisk kalv, god avdrått og avkastning med mjølkeproduksjon

Detaljer

Det var spådd frå gammal tid at Øyvære skulde gå under. Uti have låg det, og have skulde ta det. Det hadde

Det var spådd frå gammal tid at Øyvære skulde gå under. Uti have låg det, og have skulde ta det. Det hadde Det norske språk- og litteraturselskap 2010. Olav Duun: Menneske og maktene. Utgave ved Bjørg Dale Spørck. ISBN: 978-82-93134-46-6 (digital, bokselskap.no), 978-82- 93134-47-3 (epub), 978-82-93134-48-0

Detaljer

Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. Eg må kjøpe ei nynorsk ordbok. Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. I tillegg må eg kjøpe ei nynorsk ordbok.

Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. Eg må kjøpe ei nynorsk ordbok. Eg må kjøpe ei ny grammatikkbok. I tillegg må eg kjøpe ei nynorsk ordbok. Å BINDE SAMAN SETNINGAR 1 Kva ordklasse høyrer dei utheva orda til? Då eg var i London, besøkte eg tanta mi. Ein hund beit Leo. Derfor er han redd hundar. Arne går på spanskkurs, for han vil lære spansk.

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing 5. steget Eksempeloppgåve 3 Nynorsk Leite etter mat Her er tre prosjekt som handlar om kva små skapningar et, og korleis dei leiter etter mat. Først må du finne verkelege maur,

Detaljer

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10

PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 PREPOSISJONAR... 2 Stad... 2 Tid... 6 Eigeforhold eller tilknyting... 9 Preposisjonar i faste uttrykk... 10 1 PREPOSISJONAR Vi deler preposisjonane inn i ulike grupper etter kva dei fortel om: Stad: Tid:

Detaljer

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5

Noteringshefte. N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte N Y N O R S K Trinn 3 5 Noteringshefte Personalia: Testpersonens namn:... Fødselsdato:... Norm:.. Skule/Institusjon:... Klasse:.... Testleiar:... Dato:.. Merknadar: 1. Leseflyt og leseforståing

Detaljer

Tema: Vegen, sanninga og livet. Han som veit alt om meg og som er glad i meg - han vil eg fylgje! GLYTTEN

Tema: Vegen, sanninga og livet. Han som veit alt om meg og som er glad i meg - han vil eg fylgje! GLYTTEN Mai 2012 Medlemsblad GLYTTEN...med sommar og sol, og tærne i sanden ønsker me Velkommen til sommarleir 2012!!! Tema: Vegen, sanninga og livet. Han som veit alt om meg og som er glad i meg - han vil eg

Detaljer

MEDLEMSINFO. april 09

MEDLEMSINFO. april 09 MEDLEMSINFO april 09 Teaterfestivalen 2009, Den 5.mars fekk en del av ungane i sangruppa møte igjen Marie Lovise Widnes. Ved åpninga av teaterfestialen holdt ho eit kåseri. Ho var innom både Lyspunktet

Detaljer